Interpelacja w sprawie zmiany w brzmieniu § 6. rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r.

Interpelacja nr 4142

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie zmiany w brzmieniu § 6. rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r.

Zgłaszający: Łukasz Ściebiorowski

Data wpływu: 29-07-2024

22 czerwca 2023 r. weszły w życie przepisy ustawy z 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych innych ustaw. Uchwalona ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. 2024 poz. 424) określa zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, zasady postępowania wobec osób doznających przemocy domowej oraz zasady postępowania wobec osób stosujących przemoc domową.

Wobec sprawców przemocy domowej, objętych procedurą „Niebieskiej Karty“ stosuje się szereg działań mających na celu zmianę postaw determinujących zachowania o charakterze przemocowym. Do obowiązujących przepisów zostały wprowadzone rozwiązania, które umożliwiają izolowanie osób stosujących przemoc domową, stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia innych osób, także poza wspólnie zajmowanym mieszkaniem. Nakaz natychmiastowego opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia i zakaz zbliżania się do wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia są wydawane łącznie. Policjanci mają prawo wydać również:

• zakaz zbliżania się do osoby na odległość wyrażoną w metrach (nawet gdy osoby nie mieszkają wspólnie);
• zakaz kontaktowania się z osobą dotkniętą przemocą;
• zakaz wstępu i przebywania na terenie szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej, artystycznej, obiektu sportowego itp. (wyjątek będzie stanowiła sytuacja, gdy osoba stosująca przemoc jest w tym miejscu zatrudniona lub pobiera naukę).

Wśród tych działań na szczególną uwagę zasługują oddziaływania korekcyjno-edukacyjne oraz psychologiczno-terapeutyczne.

Programy te stanowią część całego systemu przeciwdziałania przemocy domowej oraz uzupełniają różne formy interwencji prawnych i administracyjnych podejmowanych wobec sprawców. Podstawowym celem tych wszystkich działań jest powstrzymanie sprawców i zakończenie przemocy wobec bliskich. Należy podkreślić pomocniczą rolę tych programów w całości oddziaływań na sprawców, w których podstawową rolę odgrywają wskazane wyżej interwencje karno-administracyjne.

Programy korekcyjno-edukacyjne oraz programy psychologiczno-terapeutyczne dla osób stosujących przemoc domową mają na celu w szczególności powstrzymanie osoby stosującej przemoc domową przed dalszym stosowaniem przemocy oraz rozwijanie u niej umiejętności samokontroli i rozwiązywania problemów bez stosowania przemocy. Programy korekcyjno-edukacyjne oraz programy psychologiczno-terapeutyczne dla osób stosujących przemoc domową są realizowane w formie spotkań indywidualnych lub grupowych i są prowadzone przez specjalistów w dziedzinie przeciwdziałania przemocy domowej spełniających wymogi kwalifikacyjne.

§ 6. rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 1163 t.j.) w sprawie programów korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową stanowi, że:

„Programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc domową są prowadzone przez osoby:

1) posiadające wykształcenie wyższe na kierunku praca socjalna, pedagogika, pedagogika specjalna, nauki o rodzinie, politologia, politologia i nauki społeczne w zakresie pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej, resocjalizacji lub pracy socjalnej lub

2) posiadające tytuł zawodowy magistra na kierunku:

a) psychologia, praca socjalna, pedagogika, pedagogika specjalna, nauki o rodzinie, politologia, politologia i nauki społeczne w zakresie pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej, resocjalizacji lub pracy socjalnej lub
b) innym, uzupełnionym studiami podyplomowymi w zakresie psychologii, pedagogiki lub resocjalizacji, lub

3) będące terapeutami lub psychoterapeutami;

4) posiadające udokumentowany co najmniej 3-letni staż pracy w instytucjach lub innych podmiotach realizujących zadania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej;

5) posiadające zaświadczenie o ukończeniu szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w wymiarze co najmniej 100 godzin, w tym w wymiarze 50 godzin w zakresie pracy z osobami stosującymi przemoc domową.

§ 7. Osoby prowadzące oddziaływania korekcyjno-edukacyjne wobec osób stosujących przemoc w rodzinie, które w dniu wejścia w życie rozporządzenia nie spełniają wymogów dotyczących kwalifikacji, o których mowa w § 6, mogą prowadzić programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc domową do czasu uzupełnienia tych kwalifikacji, jednak nie dłużej niż przez okres 2 lat od dnia wejścia w życie rozporządzenia.“

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2006 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, a także szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych nie określało wymagań kwalifikacyjnych osób prowadzących te programy.

Następnie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, kwalifikacji osób zatrudnionych w tych ośrodkach, szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie oraz kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania korekcyjno-edukacyjne wprowadziło wymogi kwalifikacyjne wobec osób prowadzących te programy – już wówczas pominięto kierunek studiów jakim jest socjologia. Socjologa jako nauka badająca społeczne reguły (normy), procesy i struktury, które łączą i dzielą ludzi, tworzą lub są przejawem więzi między ludźmi, a także procesy ich zmian. Badają zarówno jednostki uwikłane w grupy społeczne, jak i międzyludzkie relacje (na przykład rodzinę, wspólnoty, stowarzyszenia, zrzeszenia). Uwzględniono kierunek studiów praca socjalna czy politologia – nauka społeczna zajmująca się badaniem zjawisk politycznych.

Praca socjalna jako kierunek studiów wskazana została dopiero w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 13 czerwca 2006 r. w sprawie nazw kierunków studiów, poprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 28 marca 2002 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać uczelnia, aby utworzyć i prowadzić kierunek studiów, oraz nazw kierunków studiów w załączniku dotyczącym nazw kierunków studiów nie uwzględnia pracy socjalnej.

W świetle obowiązujących przepisów występuje deficyt osób, spełniających wskazane wymogi kwalifikacyjne do prowadzenia programów oddziaływań korekcyjno–edukacyjnych, gdyż u znacznej części osób praca socjalna stanowi jedynie zakres lub specjalność kierunku studiów (jakim jest socjologia).

Wobec powyższego zwracam się z prośbą o niezwłoczne udzielenie odpowiedzi na poniższe pytanie:

Kiedy zostanie wprowadzona zmiana w brzmieniu § 6. rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 1163 t.j.), tak aby absolwenci socjologii również mogli prowadzić programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc domową?

Proponowane brzmienie § 6. rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 czerwca 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 1163 t.j.) w sprawie programów korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową:

Programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc domową są prowadzone przez osoby:

1) posiadające wykształcenie wyższe na kierunku praca socjalna, socjologia, pedagogika, pedagogika specjalna, nauki o rodzinie, politologia, politologia i nauki społeczne w zakresie pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej, resocjalizacji lub pracy socjalnej lub

2) posiadające tytuł zawodowy magistra na kierunku:

a) psychologia, praca socjalna, socjologia, pedagogika, pedagogika specjalna, nauki o rodzinie, politologia, politologia i nauki społeczne w zakresie pedagogiki opiekuńczo-wychowawczej, resocjalizacji lub pracy socjalnej lub
b) innym, uzupełnionym studiami podyplomowymi w zakresie psychologii, pedagogiki lub resocjalizacji, lub

3) będące terapeutami lub psychoterapeutami;

4) posiadające udokumentowany co najmniej 3-letni staż pracy w instytucjach lub innych podmiotach realizujących zadania na rzecz przeciwdziałania przemocy domowej;

5) posiadające zaświadczenie o ukończeniu szkoleń w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej w wymiarze co najmniej 100 godzin, w tym w wymiarze 50 godzin w zakresie pracy z osobami stosującymi przemoc domową.