Interpelacja w sprawie realizacji umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4132
do ministra przemysłu
w sprawie realizacji umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego
Zgłaszający: Jarosław Wiesław Wieczorek, Bolesław Piecha, Jerzy Polaczek, Bożena Borys-Szopa, Paweł Jabłoński, Ewa Malik, Waldemar Andzel
Data wpływu: 29-07-2024
Szanowna Pani Minister,
28 maja 2021 roku podpisana została umowa społeczna dotycząca transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego. Umowę tę podpisała strona rządowa, strona związkowa w obecności reprezentantów gmin górniczych i zarządów spółek górniczych. Umowa zawiera cały katalog spraw istotnych dla regionu i branży górniczej. Jak zapewne Pani Minister zdaje sobie sprawę, region województwa śląskiego przechodzi procesy transformacyjne już od wielu lat i z sukcesami przeobrażał się w obszar wielu branż, rozwijając innowacje, motoryzację, medycynę czy logistykę. Dynamicznie rósł rynek wyspecjalizowanych usług finansowych i doradczych natomiast w sektorze przemysłowym mocną pozycję oprócz branży górniczej do dziś pełnią sektory hutniczy i zbrojeniowy. Niewątpliwie presja ze strony Unii Europejskiej oraz wprowadzane mechanizmy opodatkowania emisji CO2 osłabiają nasze zdolności konkurencyjne i wymuszają wyższe koszty działalności, co ostatecznie przekłada się na ceny oferowanych dla odbiorców końcowych dóbr i usług.
Szanowna Pani Minister,
przytoczona umowa społeczna jest również gwarantem stabilności energetycznej naszego kraju, jest również gwarantem utrzymania wielu tysięcy miejsc pracy w sektorze wydobywczym i okołogórniczym. Tylko stopniowe i rozważne przechodzenie na energię jądrową przy rozwoju zielonych technologii zagwarantuje stabilność systemu energetycznego oraz ciągłość dostaw energii elektrycznej. Niestety, możliwe opóźnienia w budowie bloków jądrowych oraz brak wsparcia dla technologii SMR, a dodatkowo brak odpowiednich sieci przesyłowych do obsługi wprowadzanej w coraz większym stopniu energii z odnawialnych źródeł może prowadzić do destabilizacji systemu energetycznego i wymuszać zakupy energii spoza Polski na niekoniecznie korzystnych warunkach.
W związku z powyższym wypełniając uprawnienia i obowiązki Posła na Sejm RP zwracamy się do Pani Minister z uprzejmą prośbą o udzielnie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Kiedy zgodnie z Pani deklaracją, wielokrotnie powtarzaną w publicznych wystąpieniach, iż umowa społeczna zostanie bardzo szybko notyfikowana przez właściwe organy Komisji Europejskiej, nastąpi notyfikacja i zakończenie tego procesu? Proszę o wskazanie konkretnej daty wg Pani najlepszej wiedzy.
2. Czy terminy zakończenia eksploatacji w poszczególnych zakładach zawarte w umowie będą dotrzymane? Czy prawdą jest, że planowane są korekty w harmonogramie dotyczącym zamykania kopalń i przyspieszona zostanie data zamknięcia kopalń?
3. W przypadku uwzględnienia zmian w harmonogramie, jak wyglądać będzie wolumen wydobycia dla całego sektora węgla kamiennego w kolejnych latach do 2049 roku?
4. Czy pozostałe założenia umowy społecznej będą realizowane? Uprzejmie proszę o wskazanie obszarów umowy, które mogą ulec wykreśleniu lub modyfikacji.
5. Jednym z punktów umowy jest realizacja projektu Jaworznickiego Obszaru Gospodarczego, na którym ma stanąć fabryka samochodów elektrycznych Izera. Czy ten projekt, a zarazem punkt umowy zostanie dokończony?
Z poważaniem
Minister Marzena Czarnecka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6881 znakówhttp://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Marzena Czarnecka
BM I.053.34.2024.$InicjałyAutoraDok
Katowice, 2024-09-17 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4132 Jarosława Wieczorka oraz grupy posłów w sprawie
realizacji umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego,
uprzejmie informuję:
Ad 1.
Umowa społeczna nie podlega notyfikacji. Notyfikacji podlega wniosek regulujący
tzw. Nowy System Wsparcia, tj. dopłaty do redukcji zdolności produkcyjnych. Notyfikacja
pomocy publicznej jest szczególnym procesem w ramach postępowania o udzielenie pomocy
publicznej, polegającym na zgłoszeniu Komisji Europejskiej przez Prezesa UOKiK zamiaru
udzielenia wsparcia przedsiębiorcy przez polski organ administracji lub inny podmiot
publiczny. Komisja Europejska proceduje temat we współpracy z UOKiK, na podstawie
danych, które uzyskuje ze spółek górniczych (Polska Grupa Górnicza S.A, Węglokoks Kraj
S.A. i Południowy Koncern Węglowy S.A.). Notyfikacja jest formą decyzji
o stwierdzeniu braku zakłócenia rynku wewnętrznego UE poprzez fakt udzielania pewnym
podmiotom pomocy publicznej, czyli notyfikacja nie stanowi zgody na wydatkowanie
środków. Fakt nienotyfikowania, nie oznacza braku zgody na możliwość udzielania takiej
pomocy, lub stwierdzenie niezgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym. Innymi słowy
równoległe procedowanie wniosku, względem którego Komisja nie zajęła jeszcze
stanowiska i jednoczesne udzielanie wsparcia, również prowadzi do pozytywnego
zakończenia procesu notyfikacji. Dlatego wypłaty z budżetu państwa są sukcesywnie
realizowane. Podmioty udzielające pomocy publicznej zobligowane są również
do przekazywania informacji do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta oraz
cyklicznych raportów o wdrażanych przez nie programach pomocy publicznej, a także
o wysokości przyznanej pomocy. Ministerstwo Aktywów Państwowych, a aktualnie
Ministerstwo Przemysłu dopełnia tego obowiązku.
Wniosek notyfikacyjny w sprawie wsparcia polskiego sektora wydobywczego został
złożony. 26 maja 2021 r. dokonano prenotyfikacji programu transformacji górnictwa węgla
kamiennego (prenotyfikacja jest etapem kontroli pomocy państwa i jest zalecana w celu
ułatwienia i przyspieszenia procesu rozpatrywania środków zgłaszanych Komisji, zwłaszcza
w bardziej skomplikowanych sprawach). 4 marca 2022 r. złożono do Komisji Europejskiej
wniosek notyfikacyjny dotyczący programu pomocowego dla górnictwa węgla kamiennego,
-- 1 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 2 z 3
który jest kontynuacją procesu prenotyfikacji. 25 maja 2023 r. złożono aktualizację wniosku
notyfikacyjnego, w związku z wydarzeniami w 2022 r. (wojna w Ukrainie, kryzys
energetyczny). Od tamtego czasu nie dokonywano bieżących zmian i nie procedowano
aktywnie wniosku po stronie Brukseli.
Od momentu powołania, Minister Przemysłu jest osobiście aktywnie zaangażowana w ten
proces, dzięki czemu sprawa zakończenia procesu notyfikacji przyspieszyła. Należy
podkreślić, że odbyły się dotychczas 3 spotkania z wiceprzewodniczącą KE Margrethe
Vestager. Konkluzje z ostatnich rozmów dotyczą technicznych aspektów złożenia
wymaganych korekt i wyjaśnień oraz końcowego etapu procedury notyfikacyjnej. Pomiędzy
spotkaniami na szczeblu ministerialnym odbywają się również spotkania zespołu
zaangażowanego w proces notyfikacji, który regularnie spotyka się i na bieżąco uzgadnia
szczegóły wniosku.
Ad 2 i 3.
Umowa społeczna precyzuje harmonogram zamykania kopalń sukcesywnie w miarę spadku
wydobycia węgla, czyli zamykanie kopalń jest ściśle powiązane z prognozą wydobycia.
Wcześniejsze odejście od produkcji węgla wymagałoby zmiany umowy społecznej i zgody
wszystkich interesariuszy, chyba że przemawiają za tym względy bezpieczeństwa. Ponadto
wcześniejsze odejście od produkcji węgla wymaga spełnienia dodatkowego warunku, że
węgiel przestanie być surowcem strategicznym w produkcji energii, a to zależy od tempa
rozwoju innych sposobów produkcji energii. Naturalnym procesem powinno być stopniowe
wygaszanie produkcji węgla i jednoczesne powiększanie udziału innych źródeł energii, aby
nie zdezorganizować funkcjonowania gospodarki. Do tego czasu węgiel pozostaje
strategicznym surowcem, gwarantującym bezpieczeństwo energetyczne kraju, gdyż tak
kosztowne i długoterminowe inwestycje wymagają specyficznego zarządzania ryzykiem,
a jednym z nich jest zabezpieczenie bezpieczeństwa energetycznego poprzez utworzenie
zapasu węgla jako planu awaryjnego na okoliczności, których dzisiaj nie można przewidzieć.
Z kolei dokument PSE zawiera wariantowe scenariusze rozwoju KSE, plany rozbudowy
infrastruktury przesyłowej oraz wyniki analiz wystarczalności zasobów wytwórczych. Nie
oznacza to automatycznego wycofania się z produkcji węgla.
Ad 4.
Umowa Społeczna dotycząca transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz
wybranych procesów transformacji województwa śląskiego obowiązuje w brzmieniu z dnia
28 maja 2021 r. z uwzględnieniem aneksu nr 1 z dnia 18 marca 2022 r.
Ad 5.
Na podstawie informacji przekazanych przez Ministerstwo Aktywów Państwowych
informuję, że Rząd RP jest zainteresowany rozwojem elektromobilności w Polsce, a co za tym
idzie powstaniem nowych miejsc pracy w nowym dynamicznie rozwijającym się sektorze
gospodarki.
W związku z powyższym w dniu 21 czerwca 2024 r. w Ministerstwie Aktywów Państwowych
odbyło się spotkanie z przedstawicielami Geely Holding Group dotyczące rozwoju sektora
elektromobilności w Polsce. Rozmowom ze strony rządu przewodził Minister Aktywów
Państwowych, Pan Jakub Jaworowski. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele
ElectroMobility Poland S.A. (dalej: EMP lub Spółka), w tym Paweł Poneta, pełniący obowiązki
prezesa spółki. Partnera technologicznego EMP - Geely Holding Group – reprezentował Pan
-- 2 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Przemysłu
http://www.gov.pl/przemysl ul. Powstańców 30
mp@mp.gov.pl 40-039 Katowice
Strona 3 z 3
Daniel Li, prezes firmy wraz z zespołem. Podczas spotkania omówiono tematy związane z
rozwojem sektora elektromobilności oraz rolą, jaką Polska może pełnić na dynamicznie
zmieniającym się rynku motoryzacyjnym w Europie.
Odnosząc się do kwestii budowy fabryki samochodów elektrycznych uprzejmie informuję, iż
w chwili obecnej toczą się intensywne prace nad ewaluacją projektu realizowanego przez
Spółkę, w tym obejmujące działania audytowe. Prace te mają na celu weryfikację wszystkich
założeń technologicznych i biznesowych przedsięwzięcia oraz w przypadku podjęcia decyzji
o realizacji projektu wypracowanie efektywnej formuły jego finansowania.
Z wyrazami szacunku
Marzena Czarnecka
Minister
2024-09-17 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --