telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.42.2024.PM
Warszawa, 21 sierpnia 2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 4119, posła Janusza Cichonia w sprawie
endometriozy, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.
1. Czy od 2018 roku, kiedy to zapytano w Interpelacji nr 27780 o statystyki, Ministerstwo
lub/i podległe mu jednostki wprowadziły rozwiązanie umożliwiające centralne
gromadzenie danych na temat epidemiologii endometriozy?
Obecnie w Polsce nie istnieje ogólnokrajowy rejestr przypadków endometriozy.
Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) gromadzi dane tylko na temat udzielonych
świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umów z nim podpisanych.
2. Jaka jest liczba indywidualnych numerów PESEL z rozpoznaniem ICD-10: N80.0 do
N80.9 (endometrioza i różne jej typy i lokalizacje) w systemie. Na ile szacowana jest
liczba pacjentek poza systemem NFZ?
Liczba sprawozdanych świadczeń z rozpoznaniem głównym ICD-10 - N80 (wraz
z rozszerzeniami od N80.0 do N80.9) w rodzajach świadczeń: ambulatoryjna opieka
specjalistyczna oraz leczenie szpitalne w latach 2020-2024 przedstawiona jest
w poniższej tabeli:
Tabela 1. Liczba pacjentów z rozpoznaniem głównym N80 (z rozszerzeniami)
Rodzaj
świadczeń 2020 2021 2022 2023
2024
(styczeń-
maj)
Ambulatoryjna
Opieka
Specjalistyczna
11 001 13 225 14 954 18 225 11 138
Leczenie 3 469 4 285 4 591 4 969 2 224

-- 1 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Szpitalne
Źródło: NFZ
3. Czy jeśli Ministerstwo lub/i podległe mu jednostki nie mają statystyk nt. skali problemu
i epidemiologii, to na jakiej podstawie szacują potencjał i założenia wprowadzenia
rozwiązań systemowych i planują opracowanie planu dla chorych, w tym również jego
finansowania i docelowego budżetu?
W opinii ekspertów najbardziej dokładne dane dotyczące epidemiologii endometriozy
pochodzą z Francji i wskazują, że endometrioza dotyka około 10% populacji kobiet
w wieku rozrodczym. Z inicjatywy konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa
i ginekologii przeprowadzono ankietę w oddziałach położniczo-ginekologicznych
dotyczącą częstości zabiegowego leczenia endometriozy oraz zaleceń wydawanych
przy wypisie pacjentek ze szpitala.
Z danych zbieranych przez konsultanta krajowego w dziedzinie położnictwa
i ginekologii za 3 miesiące 2022 roku wynika, że w całej grupie kobiet ze
zdiagnozowaną endometriozą:
 endometrioza w powłokach dotykała 22,3% pacjentek,
 endometrioza w obrębie jamy brzusznej 77,2%,
 endometrioza zarówno w powłokach jak i w jamie brzusznej 0,5%.
W grupie pacjentek z endometriozą w powłokach wszystkie w przeszłości przebyły
cięcie cesarskie. Endometrioza była obecna tylko w tkance podskórnej u 31,5%,
w tkance podskórnej i powięzi u 30,7%, naciek obejmował również mięśnie u 25,9%,
dochodził również do otrzewnej u 9,8%.
W grupie pacjentek z endometriozą w obrębie jamy brzusznej u 75% kobiet w tej grupie
endometrioza dotyczyła jajników, w 22,4% jajowodów. W trakcie zabiegu stwierdzono
obecność ognisk endometriozy na powierzchni otrzewnej u 47,9% kobiet. Ogniska
endometriozy w obrębie jelit i pochwy rozpoznano u 16,6% badanych. Głęboką
endometriozę stwierdzono u 10,5%, u 3% endometrioza obejmowała pęcherz
moczowy. Adenomiozę rozpoznano u 13,7%. Na podstawie uzyskanych wyników
można stwierdzić, że endometriozę 4-go stopnia rozpoznano łącznie u 22% kobiet
z endometriozą w jamie brzusznej.
W grupie kobiet poddawanych laparoskopii w przebiegu diagnostyki niepłodności
endometriozę stwierdzono u 22,4%.
4. Czy Ministerstwo posiada jakiekolwiek dane na temat pacjentek z rozpoznaniem
endometriozy, które leczą się w nielicznych prywatnych placówkach eksperckich?
Jak już wspomniano na wstępie, NFZ gromadzi dane wyłącznie na podstawie
realizowanych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze

-- 2 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
środków publicznych. W związku z powyższym Ministerstwo Zdrowia nie posiada
informacji o liczbie pacjentek poza systemem, które leczą się w prywatnych
placówkach.
5. Czy w ramach tworzenia systemowego programu diagnostyki i terapii endometriozy,
została przygotowana analiza porównawcza (comparative legal analysis oraz
comparative healthcare system analysis) rozwiązań systemowych w ochronie zdrowia
i legislacji z innych krajów? Jakie kraje i rozwiązania zostały wskazane jako tzw. dobre
praktyki?
Rozwiązania przyjęte w innych krajach podlegają ocenie w toku prac legislacyjnych na
etapie tworzenia oceny skutków regulacji (pkt 3 formularza OSR).
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) dokonała przeglądu
rozwiązań organizacyjnych świadczeń związanych z leczeniem endometriozy w 12
krajach europejskich (Niemcy, Francja, Wielka Brytania, Irlandia, Rumunia, Czechy,
Słowacja, Chorwacja, Estonia, Litwa, Czechy, Łotwa).
Z przeprowadzonych analiz wynika, że:
 w Europie funkcjonują krajowe programy związane z diagnostyką i leczeniem
endometriozy (Niemcy, Francja, Rumunia, Wielka Brytania, Irlandia),
 świadczenia są udzielane w ramach zorganizowanych form opieki, wśród
których wymienia się funkcjonowanie 3 poziomów opieki (Niemcy, Francja) lub
sieci usług (Rumunia, Wielka Brytania),
 diagnostyka i leczenie odbywają się w wyspecjalizowanych placówkach
ochrony zdrowia spełniających warunki przystąpienia do sieci (Niemcy,
Francja, Rumunia, Wielka Brytania). Odnalezione informacje wskazują, że część
z nich jest poddawana certyfikacji (Niemcy),
 wskazuje się wymagania jakościowe (dotyczące m.in. liczby wykonywanych
operacji przez lekarza lub ośrodek, doskonalenia zawodowego, udziału
w konferencjach), które muszą być spełnione by placówki mogły świadczyć
usługi zdrowotne związane z endometriozą.
6. Czy Ministerstwo lub/i jednostki mu podległe posiadają wiedzę na temat potencjału
kadry medycznej specjalizującej się w terapii endometriozy i bólu w endometriozie?
W jakim zakresie i jakie dotychczas przeprowadzono badania i analizy w tym obszarze?
Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi statystyk dotyczących kadry medycznej
specjalizującej się w terapii endometriozy.

-- 3 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
7. Czy Ministerstwo posiada wiedzę i dysponuje analizą wszystkich kluczowych
interesariuszy środowiska pacjenckiego, w tym tych niereprezentowanych w pracach
Zespołu ds. endometriozy oraz aktualną wiedzę na temat konsensusu w zakresie
oczekiwań, potrzeb, bądź zastrzeżeń, jakie z tych środowisk płyną w zakresie standardu
diagnostyki i terapii endometriozy? W jaki sposób prowadzony jest z nimi jako
kluczowymi interesariuszami dialog?
Ministerstwo Zdrowia współpracuje z organizacjami pozarządowymi reprezentującymi
pacjentów bez względu na ich formę prawną i zakres ich działania. Są to więc zarówno
stowarzyszenia bądź fundacje o zasięgu ogólnokrajowym, jak i regionalnym czy
lokalnym.
Cele i zasady współpracy Ministra Zdrowia z organizacjami pacjentów określa obecnie
„Strategia współpracy Ministerstwa Zdrowia z organizacjami pacjentów na lata 2023-
24”, wprowadzona zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 8 lutego 2023 r.1 „Strategia”
stanowi program współpracy Ministerstwa Zdrowia z organizacjami pozarządowymi
oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r.
o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571, z późn.
zm.).
W celu usprawnienia współpracy Ministerstwa Zdrowia z organizacjami pacjentów
zarządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 16 marca 2022 r. powołana została Rada
Organizacji Pacjentów przy ministrze właściwym do spraw zdrowia (Dz. Urz. Min.
Zdrow. poz. 32) – dalej jako „Rada”2. Rada jest pierwszym w historii Ministerstwa
Zdrowia stałym gremium składającym się z reprezentantów organizacji pacjentów,
mającym za zadanie prowadzenie dialogu w sprawach systemowych w ochronie
zdrowia i wymianę poglądów w kwestiach najistotniejszych z punktu widzenia pacjenta.
Rolą Rady jest zapewnienie prowadzenia sprawnego dialogu z organizacjami
pacjentów, reprezentacja stanowisk organizacji pacjentów oraz koordynowanie
współpracy organizacji pacjentów z Ministrem Zdrowia. Rada to nadanie ram
formalnych tej współpracy, to również organizacyjne wzmocnienie głosu środowisk
pacjentów w relacjach z administracją rządową. Do tej pory odbyły się już 42
posiedzenia Rady.
Wśród głównych zadań Rady należy wskazać omawianie spraw systemowych
w ochronie zdrowia przekazanych przez organizacje pacjentów oraz przyjmowanie
propozycji zmian legislacyjnych do projektów aktów normatywnych od organizacji
pacjentów w celu wypracowania wspólnych stanowisk i przedstawienia ich Ministrowi
Zdrowia, a także prace związane z koordynacją współpracy organizacji pacjentów,
1 https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2023/11/akt.pdf
2 https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2022/32/akt.pdf

-- 4 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
w tym zachęcanie organizacji pacjentów do czynnego udziału w procesie legislacyjnym.
Zasady działania Rady określone przez Ministra Zdrowia przewidują otwarcie jej na
tematy zgłaszane przez samych pacjentów oraz zrzeszające ich organizacje zarówno
o zasięgu ogólnopolskim, jak i te skupiające swoją aktywność w środowisku lokalnym
czy w zakresie jednego schorzenia. Należy podkreślić, że chodzi tu nie tylko
o organizacje bezpośrednio reprezentowane w Radzie. W celu uproszczenia tego
procesu na stronie internetowej dedykowanej Radzie umieszczony jest formularz
zgłaszania tematów. Każda organizacja może skierować do Rady sprawę poprzez
formularz zgłoszeniowy dostępny na stronie https://www.gov.pl/web/zdrowie/rada-
organizacji-pacjentow.
Działając w tym trybie Rada zajmowała się m. in. kwestiami związanymi z diagnostyką
i leczeniem endometriozy w Polsce. Tematyka ta omawiana była podczas posiedzenia
Rady w dniu 14 września 2022 r. w gronie ekspertów i przedstawicieli resortu zdrowia.
W tej sprawie Rada przyjęła stanowisko w formie uchwały, w którym wyraziła poparcie
dla zgłoszonych przez organizacje pacjentów propozycji rozwiązań służących poprawie
diagnostyki i leczenia endometriozy w Polsce.
Ponadto, na etapie prac legislacyjnych projekty aktów prawnych udostępniane są do
konsultacje publicznych, opiniowania oraz uzgodnień międzyresortowych w celu
umożliwienia obywatelom i różnym interesariuszom udziału w procesie tworzenia
prawa. Dzięki temu różne grupy społeczne mogą wyrazić swoje opinie, obawy i sugestie
dotyczące proponowanych regulacji.
8. Czy Ministerstwo dysponuje wiarygodnymi danymi, badaniami lub analizami
odnoszącymi się do aktualnej piramidy potrzeb zdrowotnych dla tej grupy
terapeutycznej?
W odniesieniu do projektu Odwróconej Piramidy Świadczeń prace nad obszarem
ginekologii nie zostały jeszcze ukończone, w związku z czym Ministerstwo Zdrowia nie
dysponuje gotowymi analizami dla tej grupy terapeutycznej. Dane statystyczne
dotyczące liczby chorych na endometriozę oraz liczby zrealizowanych świadczeń są
dostępne w aplikacjach Mapy potrzeb zdrowotnych – Baza Analiz Systemowych
i Wdrożeniowych.
9. Czy Ministerstwo posiada wiedzę jaki jest czas wyszkolenia specjalisty w zakresie
laparoskopowego usuwania endometriozy, szczególnie jej zaawansowanych
przypadków, wymagających interdyscyplinarnego podejścia?
Program szkolenia specjalizacyjnego lekarzy w dziedzinie położnictwa i ginekologii
obejmuje zarówno wiedzę dotyczącą rozpoznawania i leczenia endometriozy, badania
USG, jak i wszechstronną wiedzę dotyczącą wszystkich chirurgicznych procedur

-- 5 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
ginekologicznych, techniki operacji ginekologicznych, w tym endoskopowych
i mikrochirurgicznych.
Lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie położnictwa i ginekologii
dodatkowo odbywa 8-godzinny kurs pn. „Endometrioza”. Celem kursu jest zapoznanie
z zasadami diagnostyki endometriozy i adenomiozy (w interpretacji objawów
klinicznych, badania fizykalnego, badań obrazowych), metod leczenia endometriozy
i ich skuteczności, terapii objawów towarzyszących endometriozie oraz zapoznanie z jej
współczesnymi metodami leczenia farmakologicznego i zabiegowego. Zakres wiedzy
kursu obejmuje:
1) współczesne teorie etiopatogenezy endometriozy,
2) objawy kliniczne,
3) diagnostykę różnicową,
4) kliniczne i badania dodatkowe w diagnostyce endometriozy,
5) badania obrazowe,
6) endometrioza a płodność,
7) leczenie farmakologiczne endometriozy z uwzględnieniem różnych terapii
hormonalnych,
8) leczenie objawowe,
9) leczenie operacyjne endometriozy o różnej lokalizacji i zaawansowaniu
choroby,
10) leczenie zabiegowe adenomiozy,
11) skuteczność terapii w obserwacji długoterminowej.
10. Jak duża liczba lekarzy w Polsce posiada ok. 5 letnią praktykę zawodową w dziedzinie
laparoskopowego usuwania endometriozy przy założeniu, że leczenie endometriozy to
80- 100% rodzajów zabiegów, jakie wykonywali w tym okresie czasu?
oraz
11. Jak duża liczba lekarzy w Polsce posiada ponad 5 – 10 letnie doświadczenie
w laparoskopowym usuwaniu endometriozy, w tym endometriozy rozsianej czy
głębokonaciekającej jako dodatkowej praktyki, towarzyszącej innym zabiegom
ginekologicznym i gine-onkologicznym?
oraz
12. Jak duża liczba ginekologów w Polsce posiada odpowiednią wiedzę, doświadczenie
i potwierdzone kompetencje w zakresie wstępnej diagnostyki choroby? W jaki sposób
Ministerstwo bada te kompetencje, czy prowadzi odpowiedni rejestr?
Jak już wcześniej wspomniano, Ministerstwo Zdrowia nie prowadzi statystyk
dotyczących kadry medycznej specjalizującej się w terapii endometriozy oraz nie
posiada wiedzy na temat liczby prowadzonych szkoleń czy liczby lekarzy posiadających
doświadczenie w laparoskopowym usuwaniu endometriozy.

-- 6 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
7
13. Jaki jest konsensus w sprawie metody usuwania endometriozy (resekcja, ablacja,
waporyzacja, inne?). Jakie wytyczne zostaną zakwalifikowane w ramach programu, nad
którym pracuje Zespół przy Minister Zdrowia?
oraz
14. Czy Ministerstwo posiada analizy oraz dane z badań naukowych, dotyczące skali ryzyka
nawrotów (recurrence rate) dla każdej z powyższych metod, z uwzględnieniem danych
z Polski?
Ministerstwo Zdrowia nie podsiada analiz oraz danych z badań naukowych,
dotyczących skali ryzyka nawrotów dla każdej z metod usuwania endometriozy.
Minister Zdrowia nie opracowuje i nie gromadzi krajowych i międzynarodowych
zaleceń postępowania diagnostyczno-leczniczego w wybranych chorobach lub
określonych grupach schorzeń. Opracowanie zaleceń postępowania diagnostyczno-
leczniczego pozostaje w wyłącznej kompetencji ekspertów zrzeszonych
w stowarzyszeniach będących zgodnie z postanowieniami ich statutów towarzystwami
naukowymi o zasięgu krajowym. Zalecenia postępowania mogą być opracowywane
jako dokumenty krajowe albo w drodze adaptacji do polskich warunków zaleceń
międzynarodowych. W 2023 r. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników
wydało rekomendacje dotyczące postępowania w przypadku kobiet z endometriozą.
Zalecenia postępowania diagnostyczno-leczniczego są dokumentami
podsumowującymi i oceniającymi dostępne dane naukowe, a ich celem jest ułatwienie
lekarzom wyboru najlepszych strategii postępowania u poszczególnych pacjentów
z określonymi problemami zdrowotnymi. Wytyczne zawierające zalecenia powinny
pomagać lekarzom w podejmowaniu decyzji w codziennej praktyce, ale ostateczne
decyzje dotyczące indywidualnych pacjentów musi podejmować lekarz lub lekarze
odpowiedzialni za leczenie po konsultacji z pacjentem lub w razie potrzeby jego
opiekunem.
Powyższe wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza
dentysty (Dz. U. z 2023 r., poz. 1516, z późn. zm.), w szczególności z:
1) art. 2 ust. 1 zgodnie z którym, wykonywanie zawodu lekarza polega na
udzielaniu przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje, potwierdzone
odpowiednimi dokumentami, świadczeń zdrowotnych, w szczególności:
badaniu stanu zdrowia, rozpoznawaniu chorób i zapobieganiu im, leczeniu
i rehabilitacji chorych, udzielaniu porad lekarskich, a także wydawaniu opinii
i orzeczeń lekarskich;
2) art. 4 zgodnie z którym, lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami

-- 7 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
8
i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami
etyki zawodowej oraz z należytą starannością.
15. Czy Ministerstwo lub/i jednostki podległe prowadzą rejestr nawrotów i reoperacji po
leczeniu refundowanym na NFZ? Czy, jeśli nie prowadzi, to ma wiedzę od środowisk
eksperckich nt. skali problemu, jaki niesie ze sobą nieumiejętnie (w tym niepełna lub z
zastosowaniem nieodpowiednich technik) przeprowadzona operacja resekcji ognisk
endometriozy?
Ministerstwo Zdrowia obecnie nie prowadzi rejestru nawrotów i reoperacji po leczeniu
endometriozy finansowanym przez NFZ.
16. W jakim celu miałaby powstać karta DILE, jakie korzyści niesie takie rozwiązanie oraz
jakie są realne możliwości systemu by je wdrożyć bez szkody dla pacjentek i innych
grup terapeutycznych? Czy Ministerstwo ma szczegółowy plan systemowego
wdrożenia i uruchomienia takiej karty DILE, skoro na ten moment pacjentka może
otrzymać szybką diagnozę w znacznej części przypadków w prywatnych ośrodkach,
specjalizujących się w (rekomendowanej przez ESHRE - nieinwazyjnej) diagnostyce
i leczeniu endometriozy?
W opinii ekspertów karta Diagnostyki i Leczenia Endometriozy (DiLE)w formie
elektronicznej bądź papierowej mogłaby dostarczyć informacji o liczbie kobiet z
endometriozą w Polsce, umożliwić ocenę nasilenia objawów oraz wskazywać historię
leczenia pacjentek z endometriozą.
Niezależnie od powyższego świadczeniodawcy, o których mowa w art. 5 pkt 41 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146) oraz apteki od dnia 1 stycznia 2019 r.
zobowiązani są do prowadzenia dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej.
Obowiązek ten obejmuje następujące rodzaje dokumentacji medycznej:
 informacja o rozpoznaniu choroby, problemu zdrowotnego lub urazu, wynikach
przeprowadzonych badań, przyczynie odmowy przyjęcia do szpitala,
udzielonych świadczeniach zdrowotnych oraz ewentualnych zaleceniach –
w przypadku odmowy przyjęcia do szpitala,
 informacja dla lekarza kierującego świadczeniobiorcę do poradni
specjalistycznej lub leczenia szpitalnego o rozpoznaniu,
 karta informacyjna z leczenia szpitalnego.
17. Czy Ministerstwo ma wiedzę do jakich ośrodków diagnostyki obrazowej kierowane są
pacjentki z podejrzeniem endometriozy oraz jaki jest poziom zgodności i/lub

-- 8 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
9
rozbieżności wyniku danego badania z oceną zaawansowania choroby uwidocznioną
podczas laparoskopii terapeutycznej w zależności od wiedzy i umiejętności radiologa
lub diagnosty USG?
Poniższa tabela przestawia zestawienie świadczeniodawców, którzy w latach 2020-
2024 zrealizowali najwięcej świadczeń JGP M13-M14 (M13 Duże zabiegi górnej części
układu rozrodczego, M14 Średnie zabiegi górnej części układu rozrodczego)
z rozpoznaniem N80 (wraz z rozszerzeniami).
Tabela 2. lista świadczeniodawców, którzy wykazali najwięcej świadczeń JGP M13-
M14 z rozpoznaniem N80
Oddział
Wojewódzki
NFZ
Nazwa świadczeniodawcy 2020 2021 2022 2023
2024
(styczeń-
maj)
Razem
ŁÓDZKI INSTYTUT CENTRUM
ZDROWIA MATKI POLKI
UL. RZGOWSKA 281/289
ŁÓDŹ
74 97 85 100 26 382
WIELKOPOLSKI GINEKOLOGICZNO-
POŁOŻNICZY SZPITAL
KLINICZNY IM.
HELIODORA ŚWIĘCICKIEGO
UNIWERSYTETU
MEDYCZNEGO
IM. KAROLA
MARCINKOWSKIEGO W
POZNANIU
UL. POLNA 33
POZNAŃ-JEŻYCE
76 114 85 55 39 369
MAZOWIECKI CENTRUM MEDYCZNE
"ŻELAZNA" SPÓŁKA Z
OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
UL. ŻELAZNA 90
WARSZAWA
52 64 90 88 55 349
MAZOWIECKI WOJSKOWY INSTYTUT
MEDYCZNY - PAŃSTWOWY
INSTYTUT BADAWCZY
UL. SZASERÓW 128
WRASZAWA
58 80 74 87 35 334
ŚLĄSKI SZPITAL MIEJSKI W ZABRZU
SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
UL. ZAMKOWA 4
ZABRZE
69 77 67 75 22 310
DOLNOŚLĄSKI BONIFRATERSKIE CENTRUM
MEDYCZNE SPÓŁKA Z
OGRANICZONĄ
ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ
UL. GEN. ROMUALDA
TRAUGUTTA 57/59
WROCŁAW
52 56 53 81 27 269
LUBELSKI UNIWERSYTECKI SZPITAL
KLINICZNY NR 4 W LUBLINIE
UL. DR. K. JACZEWSKIEGO 8
LUBLIN
51 46 41 54 28 220
ZACHODNIOP. UNIWERSYTECKI SZPITAL
KLINICZNY NR 1 IM.
PROF.TADEUSZA
SOKOŁOWSKIEGO PUM W
SZCZECINIE
UL. UNII LUBELSKIEJ 1
52 47 69 32 14 214

-- 9 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
10
Źródło: NFZ
Należy jednocześnie podkreślić, że wyniki badań diagnostycznych analizowane są przez
lekarza na etapie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego. Ministerstwo
Zdrowia nie gromadzi danych na temat poziomu zgodności lub rozbieżności wyniku
danego badania z oceną zaawansowania choroby uwidocznioną podczas laparoskopii
terapeutycznej.
18. Czy Ministerstwo planuje wdrożyć program rozwoju kompetencji środowisk
medycznych w dziedzinie diagnostyki i terapii endometriozy?
SZCZECIN
PODKARPACKI UNIWERSYTECKI SZPITAL
KLINICZNY IM. FRYDERYKA
CHOPINA W RZESZOWIE
UL. FRYDERYKA SZOPENA 2
RZESZÓW
44 35 35 54 16 184
DOLNOŚLĄSKI UNIWERSYTECKI SZPITAL
KLINICZNY IM. JANA
MIKULICZARADECKIEGO
WE WROCŁAWIU
UL. BOROWSKA 213
WROCŁAW
27 30 34 44 23 158
OPOLSKI KLINICZNE CENTRUM
GINEKOLOGII,
POŁOŻNICTWA I
NEONATOLOGII W OPOLU
UL. WŁADYSŁAWA
REYMONTA 8
OPOLE
21 42 35 36 17 151
PODKARPACKI SZPITAL SPECJALISTYCZNY
PRO-FAMILIA TOMASZ
ŁOZIŃSKI SPÓŁKA
KOMANDYTOWA
UL. WITOLDA 6B
RZESZÓW
30 45 31 32 8 146
MAZOWIECKI UNIWERSYTECKIE CENTRUM
ZDROWIA KOBIETY I
NOWORODKA
WARSZAWSKIEGO
UNIWERSYTETU
MEDYCZNEGO SP. Z O.O
PL. SOKRATESA
STARYNKIEWICZA 1/3
WARSZAWA
13 22 42 40 22 139
LUBELSKI UNIWERSYTECKI SZPITAL
KLINICZNY NR 1 W LUBLINIE
UL. STASZICA 16
LUBLIN
8 2 7 88 18 123
ŚLĄSKI UNIWERSYTECKIE CENTRUM
KLINICZNE IM. PROF. K.
GIBIŃSKIEGO ŚLĄSKIEGO
UNIWERSYTETU
MEDYCZNEGO
W KATOWICACH
UL. CEGLANA 35
KATOWICE
17 26 29 30 9 111
ZACHODNIOP. SAMODZIELNY PUBLICZNY
SPECJALISTYCZNY ZAKŁAD
OPIEKI ZDROWOTNEJ
"ZDROJE"
UL. MĄCZNA 4
SZCZECIN
18 22 37 25 6 108

-- 10 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
11
Należy podkreślić, że poszerzanie przez lekarzy wiedzy w dziedzinach, które
współuczestniczą w leczeniu pacjentek z endometriozą nie kończy się z chwilą
zakończenia szkolenia specjalizacyjnego i uzyskania tytułu lekarza specjalisty. Lekarz
ma prawo, a nawet obowiązek, uzupełniania o aktualne wytyczne i rekomendacje
właściwych dla danej dziedziny medycyny polskich i europejskich towarzystw
naukowych wiedzy medycznej i praktycznej przez całą swoją pracę zawodową.
Istnieją różne formy doskonalenia zawodowego, do którego należy również
samokształcenie. W dobie digitalizacji lekarze mają także bieżący dostęp do aktualności
medycznych i wyników badań klinicznych oraz mogą prowadzić e-konsultacje z innymi
ośrodkami medycznymi w kraju i na świecie. Mogą w ramach doskonalenia
zawodowego uczestniczyć w organizowanych szkoleniach bezpłatnych lub
komercyjnych.
Leczenie endometriozy może przebiegać w sposób zachowawczy lub chirurgiczny.
Jednakże należy pamiętać, że z uwagi na różne umiejscowienie ognisk endometriozy
i jej objawy decyzja wyboru metody leczenia należy do lekarza prowadzącego.
Laparoskopia jest obecnie podstawową techniką operacyjno-zabiegową mająca
powszechne zastosowanie w leczeniu operacyjnym, w tym w endometriozie. Programy
specjalizacyjne w oparciu, o które szkoleni są lekarze w poszczególnych dziedzinach
zabiegowych zawierają tematykę dotycząca techniki wykonywania zabiegu, zasady
bezpieczeństwa i powikłania oraz zastosowania laparoskopii. Zakończenie przez
lekarza szkolenia wymaga potwierdzenia przez kierownika specjalizacji wykonania
samodzielnie lub w asyście określonej dla danego programu specjalizacyjnego liczby
zabiegów laparoskopowych. Z uwagi na możliwość różnego jej umiejscowienia objawy
endometriozy są niespecyficzne, dlatego lekarz powinien w każdym wątpliwym
przypadku dolegliwości bólowych wykluczyć endometriozę.
Techniki radiologiczne rozpoznawania endometriozy są przedmiotem szkolenia
specjalizacyjnego w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej. Tematyka dotycząca
leczenia endometrium jest także zawarta w programie specjalizacyjnym w dziedzinie
urologii. Przy podejrzeniu endometriozy można wykonywać nie tylko badanie RTG, ale
także badanie USG, TK, czy MRI oraz określać poziom właściwego markera we krwi.
Zatem diagnostyka i leczenie endometriozy przebiega interdyscyplinarnie i wydaje się,
że programy poszczególnych szkoleń specjalizacyjnych w sposób wystarczający
przygotowują lekarzy do jej rozpoznawania i leczenia. Szkolenia prowadzone są
zgodnie z zaleceniami międzynarodowych towarzystw naukowych, bowiem w myśl art.
4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2023 r.
poz. 1516, z późn. zm.), lekarz ma obowiązek wykonywać zawód, zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami

-- 11 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
12
zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej
oraz z należytą starannością.
19. Kto będzie odpowiedzialny za program edukacyjny kadry medycznej oraz jakimi
kompetencjami dysponuje ta jednostka? (Ich wiedza, doświadczenie, liczba
przeprowadzonych zabiegów i poziom ich zaawansowania, liczba potwierdzonych
opisów badań obrazowych ze stanem pacjentki).
Podmiot leczniczy, w którym odbywa się szkolenie specjalizacyjne z położnictwa
i ginekologii musi legitymować się wykonanymi w ciągu jednego roku co najmniej 200
operacjami ginekologicznymi realizowanymi w technice endoskopowej w przeciwnym
razie nie uzyska akredytacji do szkolenia lekarzy.
20. Jaki podmiot będzie oceniał i certyfikował kompetencje placówek medycznych
dedykowanych diagnostyce i terapii endometriozy? (Ich wiedza, doświadczenie, liczba
przeprowadzonych zabiegów, liczba potwierdzonych opisów badań obrazowych j.w.).
Świadczeniodawca jako podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych finansowanych ze
środków publicznych, przystępując do zawarcia umowy z NFZ, podlega ocenie mającej
na celu weryfikację spełnienia przez niego warunków niezbędnych do realizacji tych
świadczeń. W toku postępowania kwalifikacyjnego, NFZ dokonuje oceny formalnej,
obejmującej m.in. weryfikację posiadania przez świadczeniodawcę wymaganych
prawem dokumentów, certyfikatów oraz zezwoleń. Następnie przeprowadzana jest
ocena techniczna i jakościowa, której celem jest stwierdzenie czy świadczeniodawca
dysponuje odpowiednim zapleczem kadrowym, technicznym oraz infrastrukturą
niezbędną do realizacji świadczeń zgodnie z obowiązującymi standardami. Zawarcie
umowy z NFZ jest możliwe jedynie w przypadku pozytywnego przejścia wszystkich
etapów oceny, co stanowi podstawę do uznania świadczeniodawcy za uprawnionego do
realizacji świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
21. Na jakie raporty (lub rekomendacje) Ministerialnego Zespołu powołuje się
przedstawicielka organizacji pacjenckiej (członek Zespołu przy Minister Zdrowia)
w wywiadach prasowych?
oraz
22. Jaka jest treść tych raportów czy rekomendacji dla Ministerstwa Zdrowia? Czy ww.
raporty lub rekomendacje były konsultowane z szerokim środowiskiem pacjentek,
których licząca się, znaczna liczba nie jest zorganizowana formalnie, a działająca
w ramach inicjatyw oddolnych i grup wsparcia, czy są one jednynie indywidualnym
stanowiskiem danej, wyżej wspomnianej organizacji?
Jak już wcześniej wspomniano, w 2023 r. Polskie Towarzystwo Ginekologów
i Położników wydało rekomendacje dotyczące postępowania w przypadku kobiet

-- 12 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
13
z endometriozą. Ponadto, w dniu 8 marca 2023 r. powołany został Zespół ds.
opracowania propozycji rozwiązań w zakresie diagnostyki i leczenia endometriozy,
który stanowił wsparcie merytoryczne Ministra Zdrowia. Zespół zakończył swoją
działalność w dniu 28 lutego 2024 r. Materiał opracowany przez Zespół zawiera opinie
ekspertów oraz rekomendacje dla Ministra Zdrowia podjęcie określonych działań
w związku z tym nie podlega on udostępnieniu jako informacja publiczna.
Niemniej, jak wcześniej wspomniano wszelkie zmiany wprowadzane do systemu opieki
zdrowotnej na etapie prac legislacyjnych nad projektami aktów prawnych
udostępniane są do konsultacje publicznych, opiniowania oraz uzgodnień
międzyresortowych w celu umożliwienia obywatelom i różnym interesariuszom udziału
w procesie tworzenia prawa. Dzięki temu różne grupy społeczne mogą wyrazić swoje
opinie, obawy i sugestie dotyczące proponowanych regulacji.
23. Czy Ministerstwo posiada plan finansowania części lub całości zadań w ramach
poprawy standardu diagnostyki i leczenia endometriozy ze środków Krajowego Planu
Odbudowy?
Ministerstwo Zdrowia w ramach komponentu D będzie realizować inwestycję D1.1.1
Rozwój i modernizacja infrastruktury centrów opieki wysokospecjalistycznej i innych
podmiotów leczniczych oraz inwestycję D4.1.1 Rozwój opieki długoterminowej
poprzez modernizację infrastruktury podmiotów leczniczych na poziomie powiatowym,
których końcową datą kwalifikowalności wydatków jest 30 czerwca 2026 r.
W ramach KPO przewidziano wsparcie podmiotów leczniczych ukierunkowane m.in. na
zakup sprzętu medycznego, poprawę infrastruktury i roboty budowlane. W ramach
inwestycji D1.1.1 zostaną ogłoszone nabory dla szpitali należących do Krajowej Sieci
Onkologicznej oraz Krajowej Sieci Kardiologicznej, a także dla szpitali poddawanych
restrukturyzacji.
Natomiast inwestycja D4.1.1 zapewni wsparcie dla przedsięwzięć na niezbędne prace
budowlano-remontowe lub zakup sprzętu dla szpitali powiatowych, w których
w ramach planów przekształcenia ustanowione zostaną jednostki lub ośrodki
udzielające świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki
długoterminowej lub geriatrycznej.
Każde przedsięwzięcie będzie musiało być zgodne z realizowanymi reformami oraz być
odpowiedzią na potrzeby zidentyfikowane w Mapie potrzeb zdrowotnych na lata 2022-
2026.
24. Czy Ministerstwo posiada analizę ryzyk związanych z potencjalnie niedostatecznym
przygotowaniem bazy kompetencyjnej w ramach planowanego Programu, która
skutkować może kosztami dla Narodowego Funduszu Zdrowia, głównie wynikającymi

-- 13 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
14
z wielokrotnych, a możliwych do uniknięcia dzięki odpowiednim kompetencjom
personelu medycznego, wizyt diagnostycznych i reoperacji?
W trakcie prac kwalifikacyjnych świadczeń jako świadczenia gwarantowane bierze się
pod uwagę wpływ proponowanego świadczenia opieki zdrowotnej na poprawę zdrowia
obywateli, uwzględniając priorytety zdrowotne oraz wskaźniki zapadalności,
chorobowości lub śmiertelności określone na podstawie aktualnej wiedzy medycznej,
skuteczność kliniczną i praktyczną, bezpieczeństwo stosowania, relację korzyści
zdrowotnych do ryzyka stosowania oraz wpływ na wydatki podmiotu zobowiązanego
do finansowania świadczeń ze środków publicznych i świadczeniobiorców.
AOTMiT ocenia skuteczność (kliniczną oraz praktyczną) i bezpieczeństwo, dokonuje
oceny ekonomicznej, w tym szacunku kosztów do uzyskiwanych efektów zdrowotnych
oraz ocenia wpływ nowego świadczenia na system ochrony zdrowia, w tym wpływ na
budżet płatnika publicznego.
Ocena ekonomiczna polega na oszacowaniu i zestawieniu kosztów i efektów
zdrowotnych, jakie mogą wiązać się z zastosowaniem u pojedynczego pacjenta nowej
terapii zamiast terapii już refundowanych.
Koszty terapii szacowane są w walucie naszego kraju, a efekty zdrowotne wyrażone są
najczęściej w zyskanych latach życia (LYG,
life years gained) lub w latach życia
przeżytych w pełnym zdrowiu (QALY,
quality adjusted life years) wskutek
zastosowania terapii.
Zestawienie wartości dotyczących kosztów i efektów związanych z zastosowaniem
nowej terapii i porównanie ich do kosztów i efektów terapii już refundowanych pozwala
na uzyskanie odpowiedzi na pytanie, czy efekt zdrowotny uzyskany u pojedynczego
pacjenta dzięki nowej terapii wiąże się z wyższym kosztem w porównaniu do terapii już
refundowanych.
Uzyskane wyniki wskaźnika kosztów-efektów zdrowotnych porównuje się z tzw.
progiem opłacalności, czyli wynikiem, który sygnalizuje, że przy zasobności naszego
kraju (wyrażonej w PKB) maksymalny koszt nowej terapii, która ma wiązać się
z uzyskaniem jednostkowego efektu zdrowotnego (1 LYG lub 1 QALY) w porównaniu
do terapii już dostępnych, nie powinien przekraczać trzykrotności PKB per capita.
Ocena wpływu na system ochrony zdrowia składa się z dwóch istotnych części.
Po pierwsze, w analizie wpływu na budżet płatnika, pozwala na oszacowanie
potencjalnych wydatków związanych z finansowaniem nowej terapii ze środków
publicznych.
Szacunki dotyczące wydatków związanych z nową terapią (scenariusz „jutro”) są
porównywane z tym, ile aktualnie wydajemy na leczenie danego problemu
zdrowotnego (scenariusz „dziś”). Na tej podstawie możliwa jest ocena, czy nowa terapia

-- 14 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
15
będzie wiązać się z koniecznością przeznaczenia wyższych środków na leczenie danego
problemu zdrowotnego, czy też wiąże się z uzyskaniem oszczędności w budżecie
płatnika. Ocena wpływu na budżet pozwala na stwierdzenie czy płatnik posiada
odpowiednie zasoby na finansowanie danej technologii.
Ocena wpływu na system ochrony zdrowia w drugiej części odpowiada na pytanie jak
decyzja o finansowaniu nowej terapii może wpłynąć na organizację udzielania
świadczeń (szczególnie w kontekście dostosowania do wymogów realizacji nowej
terapii) oraz na dostępność innych świadczeń opieki zdrowotnej.
25. Czy Ministerstwo planuje przeprowadzenie badań przesiewowych (screening)
w zakresie endometriozy na populacji Polek? Jeśli tak, jakiego narzędzia
diagnostycznego planuje użyć, na podstawie jakich badań podjęto decyzję o wyborze
tego narzędzia oraz jaka jest jego skuteczność oraz liczba wyników fałszywie dodatnich
i negatywnych oraz czułość i swoistość?
Ministerstwo Zdrowia obecnie nie planuje przeprowadzenia badań przesiewowych
w zakresie endometriozy na populacji Polek.
26. Jaka liczba godzin w podstawie programowej dla przyszłej kadry medycznej
i absolwentów nauk o zdrowiu dotyczy zagadnienia jakim jest endometrioza? Czy są
plany wdrożenia zmian dla tego schorzenia w ramach zwiększania wiedzy i kompetencji
absolwentów kierunków medycznych i nauk o zdrowiu dla poprawy diagnostyki i
terapii?
Tematyka kształcenia kadry medycznej, która współuczestniczy w procesie diagnostyki
i leczenia pacjentek z endometriozą została omówiona w odpowiedzi na pytania 9-12
oraz 18 i 19.
27. Ile centr referencyjnych ma powstać w ramach Programu, jakie będą kompetencje
kadry oraz niezależny nadzór nad utrzymaniem standardu ośrodka referencyjnego?
oraz
28. Jakie kluczowe kompetencje dla Zespołów Interdyscyplinarnych zostaną wyznaczone
w ramach Programu oraz w mających powstać Ośrodkach Referencyjnych? Jakie
specjalizacje lekarskie, pielęgniarskie, inne, dedykowane do celowanej terapii
endometriozy zostały lub będą wyznaczone w ramach takich zespołów?
oraz
29. Czy zostały wyznaczone jakościowe wskaźniki docelowe dotyczące skuteczności
działania Programu oraz Ośrodków Referencyjnych? Jakie to są wskaźniki?
oraz
30. Jaką perspektywę czasową przewiduje się w ramach docelowego Programu, w jakim
zakładane wskaźniki są możliwe do osiągnięcia?

-- 15 of 16 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
16
Szczegółowe elementy rozwiązań z zakresu diagnostyki i leczenia endometriozy
wskazane w pytaniach nr 27-30 są obecnie w trakcie opracowania we współpracy
z ekspertami, dlatego też na tę chwilę nie jest możliwe udzielenie konkretnej
odpowiedzi w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 16 of 16 --