Interpelacja nr 4118
Interpelacja w sprawie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (99%)
Podatki i Finanse (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych
Interpelacja nr 4118
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych
Zgłaszający: Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 29-07-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani z prośbą o pilne rozpatrzenie kwestii związanej z prawami emerytalnymi byłych żołnierzy zawodowych, którzy po zakończeniu służby wojskowej podjęli pracę w sferze cywilnej i byli objęci powszechnym systemem ubezpieczeń społecznych. Problem ten został poruszony przez dwa stowarzyszenia działające na terenie Głogowa - Stowarzyszenie Saperów Polskich oraz Stowarzyszenie Polskich Artylerzystów podczas jednego z moich dyżurów poselskich.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, emerytom mundurowym, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 roku i po jej zakończeniu kontynuowali pracę w cywilnej sferze, nie przysługuje prawo do pobierania drugiej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), mimo że odprowadzali składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Taka sytuacja prowadzi do rażącej dyskryminacji tej grupy emerytów w porównaniu do osób, które rozpoczęły służbę po 1 stycznia 1999 roku i mogą pobierać dwa świadczenia emerytalne.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy obywatele powinni być traktowani równo, bez względu na datę rozpoczęcia służby wojskowej. Obecne przepisy, wynikające z interpretacji art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej oraz art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, wprowadzają niesprawiedliwe zróżnicowanie w ramach jednej grupy zawodowej. Stowarzyszenia wskazują, że nie istnieje żadne logiczne uzasadnienie dla pobierania składek emerytalnych przez ZUS, które następnie nie są wypłacane jako dodatkowe świadczenie emerytalne lub nie są zwracane. Podnoszone argumenty dotyczą także art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu obywatelowi prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego. Tymczasem wpłacane składki na ubezpieczenie społeczne przez emerytów mundurowych nie wpływają na wysokość ich świadczeń emerytalnych, co jest sprzeczne z ideą równości i sprawiedliwości społecznej.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty oraz ogromny szacunek dla służb mundurowych, które przez lata pełniły swoją służbę dla kraju, zwracam się z prośbą o podjęcie działań legislacyjnych mających na celu: 1. Rozszerzenie uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych dla byłych żołnierzy zawodowych, którzy po zakończeniu służby podjęli pracę w cywilnej sferze.
2. Umożliwienie wypłaty dwóch świadczeń emerytalnych - mundurowej i z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - dla wszystkich emerytów mundurowych, którzy odprowadzali składki na ubezpieczenie społeczne.
3. Wprowadzenie mechanizmu, który pozwoli na uwzględnienie całego okresu aktywności zawodowej, zarówno w służbie wojskowej, jak i w cywilnej pracy, przy obliczaniu wysokości świadczeń emerytalnych.
Na koniec, pragnę zadać następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu zrównanie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 roku, z prawami osób, które rozpoczęły służbę po tej dacie?
2. Jakie kroki zostaną podjęte, aby zapewnić równe traktowanie wszystkich emerytów mundurowych w kontekście wypłaty świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?
3. Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia zmian legislacyjnych, które pozwolą na uwzględnienie całego okresu aktywności zawodowej przy obliczaniu wysokości świadczeń emerytalnych?
Z wyrazami szacunku
Łukasz Horbatowski
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 4118
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych
Zgłaszający: Łukasz Horbatowski
Data wpływu: 29-07-2024
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani z prośbą o pilne rozpatrzenie kwestii związanej z prawami emerytalnymi byłych żołnierzy zawodowych, którzy po zakończeniu służby wojskowej podjęli pracę w sferze cywilnej i byli objęci powszechnym systemem ubezpieczeń społecznych. Problem ten został poruszony przez dwa stowarzyszenia działające na terenie Głogowa - Stowarzyszenie Saperów Polskich oraz Stowarzyszenie Polskich Artylerzystów podczas jednego z moich dyżurów poselskich.
Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, emerytom mundurowym, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 roku i po jej zakończeniu kontynuowali pracę w cywilnej sferze, nie przysługuje prawo do pobierania drugiej emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS), mimo że odprowadzali składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Taka sytuacja prowadzi do rażącej dyskryminacji tej grupy emerytów w porównaniu do osób, które rozpoczęły służbę po 1 stycznia 1999 roku i mogą pobierać dwa świadczenia emerytalne.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy obywatele powinni być traktowani równo, bez względu na datę rozpoczęcia służby wojskowej. Obecne przepisy, wynikające z interpretacji art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej oraz art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, wprowadzają niesprawiedliwe zróżnicowanie w ramach jednej grupy zawodowej. Stowarzyszenia wskazują, że nie istnieje żadne logiczne uzasadnienie dla pobierania składek emerytalnych przez ZUS, które następnie nie są wypłacane jako dodatkowe świadczenie emerytalne lub nie są zwracane. Podnoszone argumenty dotyczą także art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu obywatelowi prawo do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu wieku emerytalnego. Tymczasem wpłacane składki na ubezpieczenie społeczne przez emerytów mundurowych nie wpływają na wysokość ich świadczeń emerytalnych, co jest sprzeczne z ideą równości i sprawiedliwości społecznej.
Biorąc pod uwagę powyższe argumenty oraz ogromny szacunek dla służb mundurowych, które przez lata pełniły swoją służbę dla kraju, zwracam się z prośbą o podjęcie działań legislacyjnych mających na celu: 1. Rozszerzenie uprawnień do świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych dla byłych żołnierzy zawodowych, którzy po zakończeniu służby podjęli pracę w cywilnej sferze.
2. Umożliwienie wypłaty dwóch świadczeń emerytalnych - mundurowej i z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - dla wszystkich emerytów mundurowych, którzy odprowadzali składki na ubezpieczenie społeczne.
3. Wprowadzenie mechanizmu, który pozwoli na uwzględnienie całego okresu aktywności zawodowej, zarówno w służbie wojskowej, jak i w cywilnej pracy, przy obliczaniu wysokości świadczeń emerytalnych.
Na koniec, pragnę zadać następujące pytania:
1. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań mających na celu zrównanie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych, którzy rozpoczęli służbę przed 1 stycznia 1999 roku, z prawami osób, które rozpoczęły służbę po tej dacie?
2. Jakie kroki zostaną podjęte, aby zapewnić równe traktowanie wszystkich emerytów mundurowych w kontekście wypłaty świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych?
3. Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia zmian legislacyjnych, które pozwolą na uwzględnienie całego okresu aktywności zawodowej przy obliczaniu wysokości świadczeń emerytalnych?
Z wyrazami szacunku
Łukasz Horbatowski
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6223 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.426.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, znak: K10INT4118 Pana Posła Łukasza Horbatowskiego
w sprawie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Interpelacja Pana Posła dotyczy zagadnienia, które pojawia się zarówno w petycjach
kierowanych do sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach
indywidualnych, napływających do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań
regulujących sytuacje zbiegu praw do świadczeń emerytalno-rentowych - zarówno do
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak Ministerstwa Obrony Narodowej,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości.
Jest to także stale przewijający się temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno
w tej, jak i w poprzednich kadencjach Sejmu RP.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego można wyodrębnić, według kryterium daty przyjęcia
do służby, dwie grupy: funkcjonariuszy, którzy służbę rozpoczynali od 1 stycznia 1999 r.
i później oraz tych, którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r. Zróżnicowanie
występuje w zakresie, po pierwsze, sposobu uwzględniania okresów składkowych
i nieskładkowych, w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, po drugie zaś, na ustanowieniu określonych reguł zbiegu prawa
do świadczeń emerytalno-rentowych – mowa tutaj w szczególności o emeryturze.
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych – oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy
funkcjonariuszy do okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury
mundurowej, nie uwzględnia się okresów tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy rozpoczynali
służbę przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu emerytalnego.
Funkcjonariusze ci mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę - przy czym okresy pracy
cywilnej podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości emerytury mundurowej, jednak
tylko w określonym zakresie, do maksymalnej podstawy wymiaru i według zróżnicowanych
wskaźników. Ponieważ osoby z tej grupy, po nabyciu prawa do emerytury mundurowej,
podejmują aktywność zawodową, która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom
społecznym i opłacają składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, jej przedstawiciele
czują się pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z nich - pomimo, że nabywa prawo do
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
emerytury powszechnej – nie otrzymuje z tego tytułu emerytalnych świadczeń. Prawo do
świadczenia jest bowiem ustalane i ustalana jest wysokość emerytury, a jednocześnie - ze
względu na obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura powszechna zostaje z reguły zawieszona,
będąc niższą od wypłacanej już emerytury mundurowej. Sprzyja to powstaniu w rzeczonej
grupie emerytów poczucia, że odprowadzanie przez nich składek na Fundusz Ubezpieczeń
Społecznych nie służy zwiększeniu w przyszłości wysokości pobieranych świadczeń.
Zagadnienie to jest złożone, zarówno od strony prawnej, jak i ekonomicznej. Wszystkie
rozstrzygnięcia, które Rząd podejmuje w odniesieniu do systemu emerytalnego - czy jest to
system powszechny, czy systemy szczególne – wiążą się z decyzjami ekonomicznymi,
mającymi wpływ na wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu
do systemu powszechnego, a także budżetu państwa, w szczególności w stosunku do
systemów mundurowych.
Należy zaznaczyć, że możliwe są różne techniki legislacyjne osiągnięcia tego celu.
Modyfikować można same reguły zbiegu prawa do emerytury powszechnej i emerytury
mundurowej. Istnieje też możliwość wprowadzenia zmian w ustawach zaopatrzeniowych,
które pozwoliłyby na uwzględnienie – w stopniu większym, niż jest to możliwe obecnie –
okresów pracy cywilnej w wysokości emerytury mundurowej. Zarysowane kierunki działań
wymagają pogłębionej analizy prawnej i finansowej. Jednocześnie są one kreślone
w przestrzeni, wyznaczonej przez normy obowiązującej konstytucji – przez zasadę równości,
zasadę sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjne prawo do zabezpieczenia
społecznego.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej deklaruje pełną gotowość do zaangażowania w
takie prace i wszelki wkład we współpracy z pozostałymi resortami, odpowiadającymi za
zabezpieczenie grup korzystających z zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Wskazać
bowiem należy, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiada za regulacje
prawne dotyczące systemu ubezpieczeń społecznych, nie zaś – zaopatrzenia emerytalno-
rentowego żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy innych służb mundurowych i ich rodzin.
W rezultacie więc w zakresie spraw poruszonych w interpelacji Pana Posła Łukasza
Horbatowskiego niezbędne jest współdziałanie między Ministrem Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej; Ministrem Obrony Narodowej oraz Ministrem Spraw Wewnętrznych i
Administracji.
Mając powyższe na uwadze informuję, że na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji,
która zebrała się 25 kwietnia 2024 r. i rozpatrywała petycję nr BKSP-144-IX-775/23,
dotyczącą rzeczonego zagadnienia, przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej zadeklarowali podjęcie wspólnych prac w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.426.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, znak: K10INT4118 Pana Posła Łukasza Horbatowskiego
w sprawie praw emerytalnych byłych żołnierzy zawodowych, proszę o przyjęcie poniższych
wyjaśnień.
Interpelacja Pana Posła dotyczy zagadnienia, które pojawia się zarówno w petycjach
kierowanych do sejmowej czy senackiej komisji petycji, jak również w wystąpieniach
indywidualnych, napływających do resortów odpowiedzialnych za kształtowanie rozwiązań
regulujących sytuacje zbiegu praw do świadczeń emerytalno-rentowych - zarówno do
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jak Ministerstwa Obrony Narodowej,
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Sprawiedliwości.
Jest to także stale przewijający się temat w interpelacjach i zapytaniach poselskich, zarówno
w tej, jak i w poprzednich kadencjach Sejmu RP.
Wśród funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych, którzy korzystają
z zaopatrzenia emerytalno-rentowego można wyodrębnić, według kryterium daty przyjęcia
do służby, dwie grupy: funkcjonariuszy, którzy służbę rozpoczynali od 1 stycznia 1999 r.
i później oraz tych, którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r. Zróżnicowanie
występuje w zakresie, po pierwsze, sposobu uwzględniania okresów składkowych
i nieskładkowych, w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, po drugie zaś, na ustanowieniu określonych reguł zbiegu prawa
do świadczeń emerytalno-rentowych – mowa tutaj w szczególności o emeryturze.
W przypadku pierwszej grupy mamy do czynienia z zasadą pełnej odrębności systemów
emerytalnych – oznacza to możliwość nabycia i pobierania emerytury zarówno w systemie
mundurowym, jak powszechnym. Wynika to z faktu, że w przypadku tej grupy
funkcjonariuszy do okresów, z których budowana jest podstawa wymiaru emerytury
mundurowej, nie uwzględnia się okresów tak zwanej pracy cywilnej.
Inaczej sytuacja przedstawia się w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy rozpoczynali
służbę przed 1 stycznia 1999 r., czyli przed reformą polskiego systemu emerytalnego.
Funkcjonariusze ci mogą pobierać, co do zasady, jedną emeryturę - przy czym okresy pracy
cywilnej podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości emerytury mundurowej, jednak
tylko w określonym zakresie, do maksymalnej podstawy wymiaru i według zróżnicowanych
wskaźników. Ponieważ osoby z tej grupy, po nabyciu prawa do emerytury mundurowej,
podejmują aktywność zawodową, która wiąże się z podleganiem ubezpieczeniom
społecznym i opłacają składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, jej przedstawiciele
czują się pokrzywdzeni w takim znaczeniu, że część z nich - pomimo, że nabywa prawo do
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
emerytury powszechnej – nie otrzymuje z tego tytułu emerytalnych świadczeń. Prawo do
świadczenia jest bowiem ustalane i ustalana jest wysokość emerytury, a jednocześnie - ze
względu na obowiązujące reguły zbiegu - zgodnie z art. 95 ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytura powszechna zostaje z reguły zawieszona,
będąc niższą od wypłacanej już emerytury mundurowej. Sprzyja to powstaniu w rzeczonej
grupie emerytów poczucia, że odprowadzanie przez nich składek na Fundusz Ubezpieczeń
Społecznych nie służy zwiększeniu w przyszłości wysokości pobieranych świadczeń.
Zagadnienie to jest złożone, zarówno od strony prawnej, jak i ekonomicznej. Wszystkie
rozstrzygnięcia, które Rząd podejmuje w odniesieniu do systemu emerytalnego - czy jest to
system powszechny, czy systemy szczególne – wiążą się z decyzjami ekonomicznymi,
mającymi wpływ na wydatki po stronie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu
do systemu powszechnego, a także budżetu państwa, w szczególności w stosunku do
systemów mundurowych.
Należy zaznaczyć, że możliwe są różne techniki legislacyjne osiągnięcia tego celu.
Modyfikować można same reguły zbiegu prawa do emerytury powszechnej i emerytury
mundurowej. Istnieje też możliwość wprowadzenia zmian w ustawach zaopatrzeniowych,
które pozwoliłyby na uwzględnienie – w stopniu większym, niż jest to możliwe obecnie –
okresów pracy cywilnej w wysokości emerytury mundurowej. Zarysowane kierunki działań
wymagają pogłębionej analizy prawnej i finansowej. Jednocześnie są one kreślone
w przestrzeni, wyznaczonej przez normy obowiązującej konstytucji – przez zasadę równości,
zasadę sprawiedliwości społecznej oraz konstytucyjne prawo do zabezpieczenia
społecznego.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej deklaruje pełną gotowość do zaangażowania w
takie prace i wszelki wkład we współpracy z pozostałymi resortami, odpowiadającymi za
zabezpieczenie grup korzystających z zaopatrzenia emerytalno-rentowego. Wskazać
bowiem należy, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odpowiada za regulacje
prawne dotyczące systemu ubezpieczeń społecznych, nie zaś – zaopatrzenia emerytalno-
rentowego żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy innych służb mundurowych i ich rodzin.
W rezultacie więc w zakresie spraw poruszonych w interpelacji Pana Posła Łukasza
Horbatowskiego niezbędne jest współdziałanie między Ministrem Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej; Ministrem Obrony Narodowej oraz Ministrem Spraw Wewnętrznych i
Administracji.
Mając powyższe na uwadze informuję, że na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji,
która zebrała się 25 kwietnia 2024 r. i rozpatrywała petycję nr BKSP-144-IX-775/23,
dotyczącą rzeczonego zagadnienia, przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych
i Administracji, Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej zadeklarowali podjęcie wspólnych prac w tym zakresie.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
-- 3 of 3 --