Interpelacja w sprawie sytuacji w branży transportowej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4109
do ministra infrastruktury
w sprawie sytuacji w branży transportowej
Zgłaszający: Ireneusz Raś
Data wpływu: 26-07-2024
Kraków, 26.07.2024 r.
Szanowny Panie Ministrze,
otrzymałem list otwarty dotyczący kondycji polskiego transportu, wystosowany przez Stowarzyszenie Ambasador Polskiego Transportu. W piśmie zawarte są postulaty, o których realizację zabiega wspomniane wyżej stowarzyszenie. Jest też opis dramatycznej sytuacji, w jakiej obecnie znajduje się transport.
Autorzy listu mówią o fali bankructw i upadłości w branży transportowej. Celem firm transportowych stało się przetrwanie i doczekanie czasów, w których firmy, dzięki zmianom w ustawodawstwie, znów będą mogły normalnie funkcjonować.
Pragnę odpowiedzieć na skierowany również do mnie list otwarty, poprzez wystosowanie w tej sprawie interpelacji poselskiej, w której chciałbym uzyskać odpowiedź na postulaty branży transportowej zawarte we wspomnianym piśmie.
Dlatego bardzo proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje przywrócenie diet i ryczałtów za noclegi w transporcie międzynarodowym?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dofinansowania do wymiany tachografów?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie wakacji leasingowych?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie odroczenia płatności ZUS na 6 miesięcy lub możliwość zapłaty ich na raty?
Kiedy ministerstwo zamierza wprowadzić e-cmr?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić większą kontrolę w sprawie użyczania certyfikatów kompetencji zawodowych?
Czy ministerstwo zamierza zwiększyć kontrolę nad zagranicznymi przedsiębiorcami przez ITD?
Z wyrazami szacunku
Ireneusz Raś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (18)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26505 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-6-1.054.1.2024
Warszawa, 28 sierpnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4109 Posła na Sejm RP Pana Ireneusza Rasia, , w sprawie
sytuacji branży transportowej, przedstawiam poniższe informacje.
Ad 1. Czy ministerstwo planuje przywrócenie diet i ryczałtów za noclegi w transporcie
międzynarodowym.
Odpowiadając na postulaty branży transportowej, odnoszące się m.in. do zmiany
obowiązujących od dnia 2 lutego 2022 r. zasad wynagradzania kierowców wykonujących
międzynarodowe przewozy drogowe, należy wyjaśnić, że resort infrastruktury przede
wszystkim stara się zaproponować takie rozwiązania, które będą stanowić najbardziej
wyważony kompromis pomiędzy postulatami pracodawców w sektorze transportu
drogowego z jednej strony oraz oczekiwaniami pracobiorców tj. związków zawodowych
reprezentujących kierowców.
W tym kontekście, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom branży, Ministerstwo
Infrastruktury, w ramach prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy o transporcie
drogowym oraz niektórych innych ustaw (UD 18), poddało pod dyskusję możliwość
przyjęcia rozwiązań w zakresie czasowego obniżenia kosztów zatrudnienia pracowników
w międzynarodowym transporcie drogowym, proponując czasowe, epizodyczne
obniżenie niektórych składek na ubezpieczenia społeczne kierowców. W chwili obecnej
trwają uzgodnienia z właściwymi ministerstwami w zakresie możliwości wdrożenia
takiego rozwiązania, które m.in. może przyczynić się do obniżenia kosztów prowadzenia
działalności przez przedsiębiorców transportu drogowego.
Tymczasowe zmniejszenie obciążeń z tytułu odprowadzanych składek na ubezpieczenia
społeczne kierowców jest odpowiedzią na apele przedstawicieli organizacji zrzeszających
międzynarodowych przewoźników drogowych w sprawie podjęcia pilnych działań
mogących stanowić realną pomoc dla branży w obniżeniu kosztów pracy polskich
przewoźników, co ma istotne znaczenie w trudnej sytuacji na rynku międzynarodowych
przewozów drogowych oraz przy istniejącej presji konkurencyjnej ze strony m.in.
przewoźników drogowych z Ukrainy.
-- 1 of 10 --
2
W ocenie resortu, to ograniczone w czasie rozwiązanie pomocowe, może stanowić realne
i bardzo ważne wsparcie dla polskiej branży międzynarodowego transportu drogowego,
wobec niezwykle dynamicznej ekspansji przedsiębiorców transportu drogowego z państw
o niższych kosztach pracy, które pozwoli polskim przewoźnikom drogowym dostosować
się do zmieniających się realiów prowadzenia działalności transportowej, tak aby zapobiec
fali upadłości przedsiębiorców w branży transportu drogowego.
Wracając do kwestii związanych ze zmienionym wraz z przepisami Pakietu Mobilności I
modelem wynagradzania kierowców w transporcie międzynarodowym, warto podkreślić,
że resort infrastruktury, wdrażając powyższe przepisy do prawa krajowego, kierował się
zasadą nie rozszerzania ich stosowania ponad wymagania UE, co zostało potwierdzone
w przygotowanej w grudniu 2023 r. na zlecenie Kancelarii Senatu ekspertyzie
pt.: „Sposób implementacji przepisów Pakietu Mobilności oraz jego wpływ na wyniki
finansowe i konkurencyjność polskich firm transportu międzynarodowego rzeczy na rynku
UE”1). Eksperci wskazują, że „polski prawodawca nie mógł implementować Pakietu
Mobilności w sposób korzystniejszy dla przewoźników, gdyż przepisy składające się na ten
Pakiet nie pozostawiały mu swobody w tym zakresie.”
Ponadto, zgodnie z wnioskami płynącymi z tej ekspertyzy: „Polski prawodawca dokonał
zmian przepisów krajowych, które nie były wymagane Pakietem Mobilności, ale miały na
celu osłabienie jego negatywnych skutków. Podstawowe znaczenie miały regulacje
dotyczące tzw. wirtualnej diety oraz zwolnienia z opodatkowania [i oskładkowania] części
wynagrodzenia kierowców, które to zmiany zostały wprowadzone ustawą z dnia 28 lipca
2023 r. o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1523).2”
Powyższe rozwiązanie, wprowadzające zmianę zasad wynagradzania kierowców tylko
w międzynarodowym transporcie drogowym, było zaprojektowane także zgodnie ze
wspomnianą powyżej zasadą, nie rozszerzania stosowania przepisów unijnych ponad
wymagania UE i pozostawiało możliwość wykonywania zadań służbowych w krajowych
przewozach drogowych w niezmienionej formie podróży służbowej.
Dodatkowo przepisy w art. 26g ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
(Dz. U. z 2024 r. poz. 220)3 precyzują, że w przypadku kierowców wykonujących
międzynarodowe przewozy drogowe, których miesięczny przychód jest wyższy niż
przeciętne wynagrodzenie, w skład przychodu stanowiącego podstawę wymiaru składki
na ubezpieczenie społeczne nie wchodzą należności stanowiące zwrot równowartości
poniesionych przez kierowcę kosztów noclegu, podróży do miejsca rozpoczęcia
międzynarodowego przewozu drogowego, korzystania z sanitariatów czy też niezbędnych
udokumentowanych wydatków określonych lub uznanych przez pracodawcę.
Podobne rozwiązania w zakresie należności wolnych od opodatkowania zostały przyjęte
w art. 21 ust. 1 pkt 23d ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, 232, 854, 858, 859 i 863).
1 https://www.senat.gov.pl/gfx/senat/pl/senatekspertyzy/6993/plik/oe-487_3.pdf
2 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001523/T/D20231523L.pdf
3 https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20240000220/T/D20240220L.pdf
-- 2 of 10 --
3
Niezależnie od powyższego, zasady wynagradzania kierowców pozostają jednym
z głównych tematów dialogu Ministerstwa Infrastruktury z pracodawcami w sektorze
transportu drogowego oraz przedstawicielami związków zawodowych reprezentujących
kierowców. Mając na uwadze trwające uzgodnienia rozwiązań możliwych do
zaakceptowania przez wszystkie podmioty uczestniczące w dyskusji, uprzejmie informuję,
że jeżeli będą podejmowane w tym zakresie wiążące decyzje będzie brany pod uwagę głos
obu stron tj. pracodawców i pracobiorców.
Ad 2. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dofinansowania do wymiany
tachografów.
Na wstępie należy wyjaśnić, że obowiązek wymiany tachografów wynika z przepisów
unijnych i będzie musiał nastąpić odpowiednio do dnia 31 grudnia 2024 r. w przypadku
tachografów analogowych i cyfrowych pierwszej generacji oraz do dnia 18 sierpnia 2025
r. w przypadku tachografów inteligentnych wersji pierwszej. Jak podkreśla branża
transportowa, proces ten będzie stanowił dodatkowe wyzwanie w trudnej sytuacji na
rynku przewozów międzynarodowych a koszty wymiany tachografów, które leżą po
stronie przedsiębiorców transportowych, mimo podzielenia tego procesu na etapy będą
stanowić duże jednorazowe obciążenie finansowe, szczególnie w obecnej sytuacji.
Mając powyższe na uwadze, Minister Infrastruktury wystąpił do Komisji Europejskiej
o przesunięcie terminów wymiany tachografów, określonych w rozporządzeniu (UE) nr
165/2014 lub ustanowienie, co najmniej tymczasowych środków, które zapewnią przez
pewien okres łagodne podejście służb kontrolnych do egzekwowania obowiązku instalacji
i stosowania najnowszej wersji tachografu inteligentnego.
Równolegle podjęte zostały starania dotyczące pozyskania dla branży transportowej
wsparcia przeznaczonego na częściowe dofinansowanie obowiązkowej wymiany
tachografów na urządzenia najnowszej generacji. W pierwszej kolejności zbadana została
dostępność obecnie funkcjonujących instrumentów finansowych, które mogłyby zostać
wykorzystane w ramach przedmiotowego wsparcia. Jednocześnie zainicjowano
opracowanie wstępnych wariantów możliwej refundacji wymiany tachografów. Niemniej,
przyjęcie konkretnych rozwiązań w zakresie dofinansowania wymiany tachografów będzie
uzależnione od dostępności środków publicznych na ten cel.
Ad 3. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie wakacji leasingowych.
Obecna sytuacja polityczna występująca w Europie jak i na świecie niewątpliwie
oddziałuje na rodzimą gospodarkę, w tym na sytuację polskich przewoźników drogowych.
Sankcje nałożone przez Białoruś jak i Rosję, pozwalające polskim przewoźnikom
drogowym jedynie na wjazd do tych państw w ograniczonym zakresie niekorzystnie
wpłynęły na polskie firmy przewozowe, wykonujące przede wszystkim przewozy drogowe
w kierunku wschodnim. Działania te diametralnie zmieniły sytuację na rynku
międzynarodowych przewozów drogowych, ograniczając w istotny sposób ruch polskich
pojazdów ciężarowych pomiędzy tymi państwami a Polską.
-- 3 of 10 --
4
Jednocześnie zwiększona liczba operacji transportowych wykonywanych przez
przewoźników ukraińskich i mołdawskich, będąca skutkiem czasowego braku obowiązku
posiadania zezwoleń na przewozy komercyjne, wynikającego z umowy zawartej w Lyonie
29 czerwca 2022 r., pomiędzy Unią Europejską a Ukrainą w sprawie transportu drogowego
towarów, spowodowała, że sytuacja polskich przedsiębiorców transportu drogowego
stała się trudna.
Powyższe czynniki znacząco pogorszyły sytuację ekonomiczną, obniżyły konkurencyjność
polskich podmiotów branży transportu drogowego oraz negatywnie wpłynęły na
funkcjonowanie tej części polskiej gospodarki. Jednocześnie organizacje zrzeszające
przewoźników drogowych i pracodawców transportu drogowego przedstawiają postulaty
w tym zakresie.
Jednym z postulatów zgłaszanych przez branżę do resortu infrastruktury znajduje się także
propozycja wprowadzenia tzw. wakacji kredytowych i wakacji leasingowych, które
polegałyby na czasowym zawieszeniu wobec przewoźników drogowych płatności z tytułu
zaciągniętych kredytów i zobowiązań leasingowych. Przyjęcie tego typu rozwiązań,
w opinii postulujących, pozwoliłoby czasowo odciążyć przedsiębiorców od bieżących
zobowiązań finansowych i stanowiłoby dla nich formę pomocy w trudnym okresie.
Odpowiadając na pytanie zawarte w punkcie trzecim interpelacji dotyczącym
wprowadzenia wakacji leasingowych informuję, że postulat ten wykracza poza wyłączną
właściwość Ministerstwa Infrastruktury. Jednakże resort infrastruktury zwrócił się do
innych resortów o stanowisko w zakresie możliwych instrumentów wsparcia finansowego
dla branży transportu drogowego.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało, że uruchomienie instrumentów
pomocowych wymagałoby opracowania założeń programu wsparcia oraz dokonania
oceny możliwości pokrycia jego kosztów, a także uwzględnienia obowiązku notyfikacji
Komisji Europejskiej planowanej pomocy publicznej.
Ad 4. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie odroczenia płatności ZUS na 6 miesięcy
lub możliwość zapłaty ich na raty.
Odnośnie do działań podejmowanych przez Ministerstwo Infrastruktury w przedmiotowej
kwestii, należy wspomnieć o wystąpieniu do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
w którym Minister Infrastruktury zwrócił się o wsparcie branży transportowej w obliczu
problemów z opłacaniem składek. W odpowiedzi ZUS zostało wskazane, że przedsiębiorcy
transportu drogowego znajdujący się w trudnej sytuacji finansowej, którzy mają problem
z ww. płatnościami mogą zawsze wystąpić z wnioskiem o odroczenie terminu płatności
lub o rozłożenie na raty należności z tytułu składek. Ponadto, zapewniono, że wnioski
przedsiębiorców transportu drogowego o udzielenie ulgi w spłacie będą rozpatrywane
w sposób indywidualny oraz priorytetowo, z uwzględnieniem aktualnych uwarunkowań
prowadzenia działalności w transporcie drogowym oraz w oparciu o przedstawione
dokumenty obrazujące sytuację finansową danego płatnika.
-- 4 of 10 --
5
Jednocześnie wyjaśniono, że odroczenie terminu płatności może dotyczyć tylko składek
bieżących lub przyszłych, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Wniosek
o odroczenie przedsiębiorca powinien złożyć najpóźniej w dniu terminu płatności składek.
Dzięki umowie z ZUS przedsiębiorca nie będzie płacił odsetek za zwłokę, a jedynie opłatę
prolongacyjną w wysokości 50% stawki odsetek za zwłokę obowiązującej w dniu
podpisania umowy. Opłata prolongacyjna naliczana jest do nowego terminu płatności
odroczonej składki. Jednakże minusem tego rodzaju ulgi jest to, że w okresie zapłaty
odroczonej składki nastąpi kumulacja płatności z kolejnymi składkami bieżącymi.
Z kolei jeżeli przedsiębiorca posiada już zaległości z tytułu nieopłaconych składek, których
nie jest w stanie jednorazowo spłacić, może on wystąpić z wnioskiem o rozłożenie
zadłużenia na raty. Po podpisaniu umowy płatnik będzie mógł opłacić zaległe składki
w dłuższym terminie. Zawarcie ugody z ZUS niesie ze sobą korzyści w postaci m.in.
nienaliczania odsetek od składek objętych ulgą od dnia wpływu wniosku o ulgę – w ich
miejsce pobiera się opłatę prolongacyjną.
Zakres dokumentów, jakie należy dołączyć do wniosku o ulgę, zależy od rodzaju
prowadzonej działalności oraz formy opodatkowania. Powołani w oddziałach ZUS doradcy
do spraw ulg i umorzeń udzielą przedsiębiorcom pomocy w skompletowaniu oraz
wypełnieniu niezbędnych dokumentów.
Ad 5. Kiedy ministerstwo zamierza wprowadzić e-cmr.
Podstawą do rozpoczęcia prac nad elektronicznym listem przewozowym e-CMR był
Protokół Dodatkowy do Konwencji CMR, dotyczący elektronicznego listu przewozowego
z 20 lutego 2008 roku.4 Do najważniejszych korzyści płynących z wdrożenia
elektronicznego listu przewozowego e-CMR można zaliczyć m.in. około 3–4-krotne
obniżenie kosztów manipulacyjnych oraz przejrzystość i identyfikacja procesów
transportowych. Elektroniczny list przewozowy, który spełniać będzie wymogi Protokołu
Dodatkowego do Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego
towarów (CMR), jest traktowany na równi z jego papierowym odpowiednikiem, o którym
mowa w Konwencji CMR. Tym samym prawidłowo sporządzony eCMR pełni funkcję
dowodową i wywiera takie same skutki, co poprawnie wypełniony CMR w wersji
papierowej (zawierając te same dane, co list przewozowy w wersji papierowej).
Polska złożyła odpowiednie dokumenty do Sekretarza Generalnego ONZ w Nowym Jorku
w dniu 13 czerwca 2019 r. i z dniem 13 września 2019 r. jest stroną tego porozumienia.
W ramach grupy ds. transportu lądowego SC.1 EKG ONZ działa podgrupa, której zadaniem
jest wypracowanie możliwości operacyjnych funkcjonowania elektronicznego listu
przewozowego. Należy wskazać, że sprawa e-CMR zbieżna jest z działaniami związanymi
z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1056 z dnia 15 lipca 2020
4 https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/protokol-dodatkowy-do-konwencji-o-
umowie-miedzynarodowego-przewozu-18881389
-- 5 of 10 --
6
roku w sprawie elektronicznych informacji dotyczących transportu towarowego5
(rozporządzenie eFTI).
Na wniosek Komisji Europejskiej, resort infrastruktury w lutym 2022 r. dokonał notyfikacji
przepisów prawa krajowego Komisji Europejskiej na podstawie art. 2 ust. 2
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1056 z dnia 15 lipca 2020 r.
w sprawie elektronicznych informacji dotyczących transportu towarowego.
Należy oczekiwać, że po wdrożeniu przepisów unijnych (aktów wykonawczych
i delegowanych, o których mowa w rozporządzeniu eFTI) – jeżeli zajdzie taka potrzeba –
odpowiednie przepisy krajowe zostaną niezwłocznie opracowane. Taka kolejność prac
wyeliminuje ryzyko wystąpienia niekompatybilności pomiędzy przepisami unijnymi
a krajowymi. Trzeba jednak zauważyć, że prace Komisji Europejskiej w zakresie
przyjmowania aktów wykonawczych i delegowanych do rozporządzenia są opóźnione.
Jednocześnie należy wskazać, że Ministerstwo Infrastruktury na bieżąco monitoruje
postęp w pracach organów unijnych w zakresie przygotowania aktów wykonawczych
i delegowanych oraz na tej podstawie podejmuje decyzję, co do konieczności
opracowania projektów odpowiednich przepisów krajowych.
Ad 6. Czy ministerstwo zamierza wprowadzić większą kontrolę w sprawie użyczania
certyfikatów kompetencji zawodowych.
Wychodząc naprzeciw postulatom zgłaszanym przez branżę transportu drogowego,
w zakresie uregulowania zasad wyznaczania zarządzających transportem
w przedsiębiorstwach transportu drogowego informuję, że kwestia ta jest przedmiotem
prac w ramach projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym (wpisanym do
Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pod pozycją UD18).
W chwili obecnej przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.
U. z 2024 r. poz. 728 i 731) w pełni nie precyzują spraw dotyczących zasad wyznaczania
zarządzającego transportem, gdyż w tym zakresie stosuje się bezpośrednio przepisy art.
4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21
października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania
zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE. Obecnie
zdarzają się sytuacje pełnienia funkcji zarządzającego transportem w kilku, a nawet
kilkudziesięciu przedsiębiorstwach transportowych, co powoduje, że zarządzający
transportem może w nienależyty sposób wypełniać swoją funkcję. Przekłada się to
bezpośrednio na jakość zarządzania przedsiębiorstwami transportowymi, a przede
wszystkim powstaje wątpliwość, czy przedsiębiorca spełnia wymóg posiadania
kompetencji zawodowych, który jest warunkiem wykonywania zawodu przewoźnika
drogowego.
5 https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzienniki-UE/rozporzadzenie-2020-1056-w-sprawie-
elektronicznych-informacji-dotyczacych-69345425
-- 6 of 10 --
7
Ustawodawca unijny daje jednak możliwość doprecyzowania przez państwa członkowskie
zasad wyznaczania zarządzającego transportem na podstawie art. 4 rozporządzenia (WE)
nr 1071/2009. Wprowadzenie nowych zasad wyznaczania zarządzającego transportem
będzie odpowiadało celowi regulacji zawartych w rozporządzeniu (WE) 1071/2009, jakim
jest zapewnienie rzeczywistego, a nie jedynie formalnego, czy wręcz fikcyjnego
zarządzania transportem w przedsiębiorstwie.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym (UD 18) przewiduje w tym
zakresie, iż zarządzający transportem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE)
nr 1071/2009 będzie mógł kierować operacjami transportowymi nie więcej niż u dwóch
przewoźników drogowych. Ponadto zarządzający transportem wyznaczony zgodnie z ust.
1 nie może zostać wyznaczony jednocześnie na podstawie art. 4 ust. 2 rozporządzenia
(WE) nr 1071/2009.
Jednocześnie resort infrastruktury jest w stałym kontakcie z Instytutem Transportu
Samochodowego w Warszawie – jednostką, przy której działają komisje egzaminacyjne
przeprowadzające egzaminy na certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie
drogowym, w kwestii aktualizacji bazy pytań stosowanych podczas tych egzaminów.
W tym zakresie Instytut dokonuje weryfikacji pytań zawartych w bazie egzaminacyjnej jak
i sukcesywnie dodanie nowe pozycje do bazy pytań, tak aby proces certyfikacji
przewoźników drogowych był w pełni profesjonalny.
Ponadto resort infrastruktury, mając na uwadze dbałość o wzmocnienie egzekucji
przepisów dotyczących dostępu do rynku zarobkowych przewozów drogowych, prowadzi
stałą korespondencję z Głównym Inspektoratem Transportu Drogowego w przedmiocie
weryfikacji wyznaczenia przez przewoźników drogowych zarządzającego transportem.
Biuro ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego
podejmuje szereg czynności weryfikacyjnych w toku prowadzonych postępowań
administracyjnych – dokonując analizy dokumentów oraz oświadczeń składanych przez
przedsiębiorców ubiegających się o wydanie zezwolenia na wykonywanie zawodu
przewoźnika drogowego oraz licencji wspólnotowej. Weryfikacja dotyczy w szczególności
analizy oświadczeń składanych przez osoby zarządzające transportem czy m.in. umów
o pracę, umów cywilnoprawnych, zakresów obowiązków zawartych w tych umowach.
W przypadkach budzących wątpliwości co do spełnienia warunku określonego
w rozporządzeniu (WE) nr 1071/2009 dotyczącego ciągłego i rzeczywistego zarządzania
operacjami transportowymi, organ wzywa stronę do złożenia wyjaśnień oraz
dokumentów potwierdzających jego spełnienie.
Wierzę, że podjęte działania w tym zakresie przyczynią się do wyeliminowania
przypadków wyznaczania zarządzającego transportem w zbyt dużej liczbie
przedsiębiorstw, co wpłynie na jakość zarządzania przedsiębiorstwami transportowymi.
Jednocześnie informuję, że projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym
(UD 18) był przedmiotem uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych,
natomiast w dniu 22 lipca br. odbyła się konferencja uzgodnieniowa wskazanego projektu
ustawy, gdzie strona rządowa oraz strona społeczna wymieniły się opiniami w zakresie
-- 7 of 10 --
8
rozwiązań zawartych w projekcie. W chwili obecnej trwają prace nad opracowaniem
projektu ustawy w wersji uwzględniającej ustalenia podjęte w toku wskazanej konferencji.
Pragnę dodatkowo wskazać, że zgodnie z informacjami otrzymanymi z Głównego
Inspektoratu Transportu Drogowego (dalej: „GITD”) w powyżej sprawie wynika, że
w postępowaniach administracyjnych, wszczętych z wniosku o udzielenie zezwolenia na
wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencji wspólnotowej, sprawdzane są
podstawy wyznaczenia zarządzającego transportem oraz spełnienie przez tę osobę
wymogów wskazanych wyżej przepisów. W okresie od września 2023 r. do czerwca
2024 r., w toku udzielania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego
i licencji wspólnotowej, Główny Inspektorat Transportu Drogowego wystosował 91 pism
do przedsiębiorców, na podstawie art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postępowania administracyjnego2 (dalej: „k.p.a.”), w związku z niewykazaniem
przesłanek dotyczących zarządzającego transportem. Zostało wydanych 31 decyzji
administracyjnych o odmowie udzielenia zezwolenia z uwagi na wskazanie osoby
zarządzającej transportem niespełniającej wymogu ciągłego i rzeczywistego zarządzania
operacjami transportowymi. W wielu przypadkach przedsiębiorcy zmieniają wskazaną we
wniosku osobę na inną, wówczas proces sprawdzenia przesłanek z art. 4 rozporządzenia
1071/2009 zostaje przeprowadzony w odniesieniu do kolejnej wskazanej osoby.
Niezależnie od działań podejmowanych w przypadku postępowań dotyczących udzielenia
zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, GITD, podejmuje działania
weryfikacyjne na podstawie art. 83 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie
drogowym3 (dalej: „u.t.d”) oraz kontrolne na podstawie 84 u.t.d. W 2023 r. do GITD
wpłynęło 1623 rezygnacji osób zarządzających transportem, natomiast w 2024 r. - 1002.
W każdym przypadku rezygnacji, bez wskazania nowej osoby zarządzającej, GITD
podejmuje adekwatne czynności.
Wskazano również, że stała kontrola została także wprowadzona przy zgłaszaniu nowej
osoby zarządzającej, która wyraża chęć współpracy z wieloma przedsiębiorcami, i tak, jak
wskazało GITD, w 2024 r. przeprowadzono weryfikacje względem 155 takich
przedsiębiorców. Z kolei w 2023 r. wydano 384 decyzje w przedmiocie cofnięcia
zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego z uwagi na niespełnienie
wymogu kompetencji zawodowych, natomiast do 30 lipca 2024 r. wydano 368 takich
decyzji.
Dodatkowo, GITD prowadzi postępowania administracyjne w przedmiocie spełniania
wymogu dobrej reputacji przez zarządzającego transportem, wskazane w art. 7d u.t.d.
W 2023 r. wydano 133 decyzje, a w 36 przypadkach orzeczono utratę dobrej reputacji
przez zarządzającego transportem. W 16 przypadkach stwierdzono niezdolność do
kierowania operacjami transportowymi, co skutkuje obowiązkiem zwrócenia certyfikatu
kompetencji zawodowych. Podkreślenia wymaga, że GITD weryfikujee wszystkie
przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie dobrej reputacji, właściwe dla GITD,
tj. w przypadku zarządzającego wyznaczonego przez przedsiębiorcę posiadającego
zezwolenie wydane przez GITD.
-- 8 of 10 --
9
Ad 7. Czy ministerstwo zamierza zwiększyć kontrolę nad zagranicznymi
przedsiębiorcami przez ITD?
Uprzejmie informuję, że zgodnie z informacjami otrzymanymi z Głównego Inspektoratu
Transportu Drogowego, prowadzone przez Inspekcję Transportu Drogowego działania
kontrolne w stosunku do przewoźników zagranicznych, w szczególności z krajów trzecich,
mają charakter priorytetowy.
W trakcie każdej kontroli drogowej, przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji
Transportu Drogowego, szczegółowej analizie podlegają dokumenty przewozowe, zapisy
z urządzeń rejestrujących czas pracy, trasę przejazdu, a także sprawdzana zostaje
przestrzeń ładunkowa, celem ustalenia czy dany przewóz podlega, czy też jest zwolniony
z obowiązku posiadania odpowiedniego zezwolenia.
Ponadto należy wskazać, iż prowadzenie ukierunkowanych działań kontrolnych przełożyło
się na znaczny wzrost udziału kontroli wobec przewoźników zagranicznych w stosunku do
wszystkich kontroli i kształtowało się na poziomie 51% w lipcu 2024 r., 47% w czerwcu
2024 r., 51% w maju 2024 r., podczas gdy jeszcze w lutym 2024 r. udział ten wynosił 26%.
Jak poinformowano, szczególnym i celowym działaniem kierownictwa Inspekcji
Transportu Drogowego było podjęcie takich czynności kontrolnych, które nie tylko będą
ukierunkowane na osiągniecie statystycznego wskaźnika 50% kontroli przewoźników
zagranicznych, ale również na precyzyjne podjęcie działań kontrolnych dotyczących
przestrzegania przepisów przez przewoźników z krajów trzecich.
Ponadto podkreślenia wymaga fakt, że w zakresie wyników samych działań kontrolnych,
liczba kontroli ukierunkowanych na nierówną konkurencję ze strony przewoźników
z Ukrainy, wzrosła o ponad 200% do analogicznego okresu roku ubiegłego. Dodatkowo
znacząco wzrosła liczba stwierdzonych naruszeń, na dowód czego przedstawiam
następujące porównanie danych bieżących (z roku 2024) do analogicznego okresu roku
2023:
liczba wydanych decyzji skutkujących nałożeniem kary finansowej na
przewoźników drogowych z Ukrainy wynosi 1326 (ponad 6 tysięcy naruszeń), co
przełożyło się na zwiększenie ich o 242% (do analogicznego okresu 2023 r.);
liczba nałożonych mandatów karnych na kierowców z Ukrainy w zakresie
przestrzegania przepisów transportowych wynosi 6369, co oznacza ich
zwiększenie o ponad 150% (do analogicznego okresu 2023 r.);
liczba nałożonych mandatów karnych na kierowców z Ukrainy w zakresie
przestrzegania przepisów ruchu drogowego wynosi 1312, co oznacza ich
zwiększenie o 221% (do analogicznego okresu 2023 r.);
liczba zatrzymanych dowodów rejestracyjnych za naruszenia stanu technicznego
pojazdów z Ukrainy wynosi 644, co skutkuje eliminacją o 220 % więcej
niesprawnych pojazdów (do analogicznego okresu 2023 r.).
Łączę wyrazy szacunku
-- 9 of 10 --
10
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 10 of 10 --