Interpelacja nr 4107
Interpelacja w sprawie krytycznej sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie krytycznej sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Interpelacja nr 4107
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie krytycznej sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający: Anna Wojciechowska
Data wpływu: 26-07-2024
Szanowna Pani Minister,
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w piśmie skierowanym do wojewodów przekazało informację o wzroście kwoty bazowej na 1 miejsce do 320% odpowiedniego kryterium dochodowego z pomocy społecznej od 1 maja 2024 r. Niestety w ślad za tą informacją nie nastąpiły dyspozycje Ministerstwa Finansów o zwiększeniu środków i dotacje dla środowiskowych domów nie zostały zrealizowane.
Ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi w Polsce są na granicy wydolności finansowej. Dotacja nieprzystająca do podejmowanych zadań i ponoszonych rzeczywistych kosztów w niedługim czasie doprowadzi do zapaści finansowej środowiskowych domów samopomocy. Z powodu braku środków, kierujący jednostkami nie mogą pracować zgodnie z przyjętym planem finansowym jednostek i są narażani na naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego, mimo wzrostu kwoty bazowej na 1 podopiecznego, ośrodki wsparcia nie otrzymały odpowiedniego finansowania?
2. Dlaczego, pomimo wzrastającej płacy minimalnej, ośrodkom wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi nie zostały przekazane środki umożliwiające wypłatę wynagrodzenia pracownikom uwzględniającą obiecany wzrost wynagrodzenia?
Z wyrazami szacunku
Anna Wojciechowska
Interpelacja nr 4107
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie krytycznej sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający: Anna Wojciechowska
Data wpływu: 26-07-2024
Szanowna Pani Minister,
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w piśmie skierowanym do wojewodów przekazało informację o wzroście kwoty bazowej na 1 miejsce do 320% odpowiedniego kryterium dochodowego z pomocy społecznej od 1 maja 2024 r. Niestety w ślad za tą informacją nie nastąpiły dyspozycje Ministerstwa Finansów o zwiększeniu środków i dotacje dla środowiskowych domów nie zostały zrealizowane.
Ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi w Polsce są na granicy wydolności finansowej. Dotacja nieprzystająca do podejmowanych zadań i ponoszonych rzeczywistych kosztów w niedługim czasie doprowadzi do zapaści finansowej środowiskowych domów samopomocy. Z powodu braku środków, kierujący jednostkami nie mogą pracować zgodnie z przyjętym planem finansowym jednostek i są narażani na naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
W związku z powyższym, zwracam się do Pani Minister prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dlaczego, mimo wzrostu kwoty bazowej na 1 podopiecznego, ośrodki wsparcia nie otrzymały odpowiedniego finansowania?
2. Dlaczego, pomimo wzrastającej płacy minimalnej, ośrodkom wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi nie zostały przekazane środki umożliwiające wypłatę wynagrodzenia pracownikom uwzględniającą obiecany wzrost wynagrodzenia?
Z wyrazami szacunku
Anna Wojciechowska
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 6 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7808 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.429.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4107 Pani Posłanki Anny Wojciechowskiej, w sprawie zwiększenia
dotacji na bieżącą działalność środowiskowych domów samopomocy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 poz. 901, z późn. zm.)
prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest zadaniem z zakresu
administracji rządowej, zlecanym jednostkom samorządu terytorialnego. Rozwój tych ośrodków oraz
ich bieżące utrzymanie są zatem finansowane ze środków budżetu państwa.
Wojewodowie, w ramach swoich budżetów i na gruncie ustawy budżetowej, mają zabezpieczone
środki na finansowanie działalności ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
w danym roku. Co miesiąc przekazują jednostkom samorządu terytorialnego dotacje na bieżące
funkcjonowanie tych placówek (w tym na realizację usług na ich terenie, utrzymanie lokali ośrodków
oraz zatrudnienie kadry). Zgodnie z art. 51c ust 2 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota
dotacji z budżetu państwa, przeznaczona na pokrycie kosztów prowadzenia środowiskowych domów
samopomocy, ustalana jest jako iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych
ośrodkach i średniej miesięcznej wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego pensjonariusza placówki
(przy czym kwota ta nie może przewyższać miesięcznej dotacji, wyliczonej dla województwa).
Wojewoda corocznie ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego
pensjonariusza ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Jej wysokość nie może być
niższa niż 250% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 51 c ustawy o pomocy społecznej, kwota dotacji na 1 pensjonariusza środowiskowego
domu samopomocy może być zwiększona o maksymalnie 30%, w przypadku uczestników
z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub spektrum autyzmu, którzy posiadają orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej
opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 51c ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji
z budżetu państwa może zostać zwiększona nie więcej niż o 20% w zależności od liczby uczestników
oraz: zakresu, jakości i rodzaju świadczonych w placówce usług.
Zwiększenie dotacji dla poszczególnych środowiskowych domów samopomocy do 20% może
nastąpić jedynie w ramach limitu uwzględnionego w budżecie wojewody na dany rok (Dział 852 –
pomoc społeczna, Rozdział 85203 – ośrodki wsparcia).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Decyzja o zwiększeniu miesięcznej kwoty dotacji należy do właściwego wojewody, będącego
dysponentem środków. W ramach swoich kompetencji ustala on sposób wykonywania zadań
z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
i sprawuje nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa (w tym
nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad jakością usług, dla
których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił standardy w artykule 22
pkt 1 i 8 ustawy o pomocy społecznej).
W ustawie budżetowej z 2024 r., w budżetach wojewodów (w rozdziale 85203 – ośrodki wsparcia)
zabezpieczono środki na pokrycie bieżącej działalności środowiskowych domów samopomocy
w 2024 r. Ich wysokość ustalono w oparciu o 290% kryterium dochodowego osoby samotnie
gospodarującej, co przekłada się na kwotę 2 250,40 zł na jednego pensjonariusza. Natomiast
miesięczna kwota dotacji na pensjonariusza środowiskowego domu pomocy ze zdiagnozowanym
spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi w 2024 r. wyniosła 2 925, 52 zł.
W związku z informacjami, iż miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa przeznaczona na pokrycie
bieżących kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
obliczana na podstawie obowiązującej w 2024 r. miesięcznej kwoty dotacji na jednego
pensjonariusza jest niewystarczająca, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydował
o przekazaniu dodatkowych środków na wsparcie działalności środowiskowych domów
samopomocy. Przyjęto, że średnia miesięczna wojewódzka kwota dotacji na jednego uczestnika
środowiskowego domu samopomocy w okresie sierpień - grudzień 2024 r. będzie stanowić
wyjątkowo 320% kryterium dochodowego, czyli 2 483,2 zł, natomiast miesięczna dotacja
na uczestnika ze spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi w tym okresie
wynieść ma 3 228, 16 zł.
Należy podkreślić, że średnia miesięczna kwota dotacji zależna jest również od wysokości samego
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które obecnie wynosi 776 zł. Weryfikacja
kryteriów dochodowych obowiązkowo dokonywana jest co 3 lata. W roku bieżącym dokonano
weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej, w związku z czym 15 lipca 2024 r.
ogłoszono Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych
kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 1044).
Zgodnie z rozporządzeniem, od 1 stycznia 2025 r. obowiązywać będą zweryfikowane kryteria
dochodowe. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w przyszłym roku wzrośnie
do kwoty 1 010 zł, co będzie miało istotny wpływ na wysokość dotacji na pokrycie bieżących kosztów
prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Planowana na rok 2025
kwota dotacji na jednego uczestnika wyniesie zatem 2 929 zł, zaś podwyższona, zgodnie z art. 51c
ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, 3 807,7 zł. Należy zauważyć, że jest to największy wzrost kwoty
dotacji na uczestnika rok do roku.
Kwestie dotyczące funkcjonowania ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi są
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktowane w sposób priorytetowy.
Środowiskowe domy samopomocy są jednostkami szczególnymi, których uczestnikami są osoby
o bardzo specyficznych potrzebach i wymaganiach, w związku z powyższym zatrudniona w tych
ośrodkach kadra to pracownicy wysokokwalifikowani, odznaczający się wyjątkowymi
umiejętnościami i stanowiący podstawę prawidłowego funkcjonowania tych ośrodków.
Równocześnie informuję, że do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła
przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 z 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia
rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych
pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”. Na wypłaty dodatków
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dla ponad 10 tysięcy pracowników ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
uruchomiono środki w wysokości blisko 65 mln zł. Obecnie trwa procedura przekazywania tych
pieniędzy na wypłaty dodatków.
Zdając sobie sprawę z istotnej społecznie funkcji, jaką pełnią ośrodki wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy, postulaty pracowników tego
sektora i problematyka ich działań oraz ich finansowania są również przedmiotem prac Zespołu ds.
reformy systemu pomocy społecznego, który został powołany w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.429.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4107 Pani Posłanki Anny Wojciechowskiej, w sprawie zwiększenia
dotacji na bieżącą działalność środowiskowych domów samopomocy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 poz. 901, z późn. zm.)
prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest zadaniem z zakresu
administracji rządowej, zlecanym jednostkom samorządu terytorialnego. Rozwój tych ośrodków oraz
ich bieżące utrzymanie są zatem finansowane ze środków budżetu państwa.
Wojewodowie, w ramach swoich budżetów i na gruncie ustawy budżetowej, mają zabezpieczone
środki na finansowanie działalności ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
w danym roku. Co miesiąc przekazują jednostkom samorządu terytorialnego dotacje na bieżące
funkcjonowanie tych placówek (w tym na realizację usług na ich terenie, utrzymanie lokali ośrodków
oraz zatrudnienie kadry). Zgodnie z art. 51c ust 2 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota
dotacji z budżetu państwa, przeznaczona na pokrycie kosztów prowadzenia środowiskowych domów
samopomocy, ustalana jest jako iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych
ośrodkach i średniej miesięcznej wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego pensjonariusza placówki
(przy czym kwota ta nie może przewyższać miesięcznej dotacji, wyliczonej dla województwa).
Wojewoda corocznie ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego
pensjonariusza ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Jej wysokość nie może być
niższa niż 250% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 51 c ustawy o pomocy społecznej, kwota dotacji na 1 pensjonariusza środowiskowego
domu samopomocy może być zwiększona o maksymalnie 30%, w przypadku uczestników
z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub spektrum autyzmu, którzy posiadają orzeczenie
o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej
opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej
egzystencji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 51c ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji
z budżetu państwa może zostać zwiększona nie więcej niż o 20% w zależności od liczby uczestników
oraz: zakresu, jakości i rodzaju świadczonych w placówce usług.
Zwiększenie dotacji dla poszczególnych środowiskowych domów samopomocy do 20% może
nastąpić jedynie w ramach limitu uwzględnionego w budżecie wojewody na dany rok (Dział 852 –
pomoc społeczna, Rozdział 85203 – ośrodki wsparcia).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Decyzja o zwiększeniu miesięcznej kwoty dotacji należy do właściwego wojewody, będącego
dysponentem środków. W ramach swoich kompetencji ustala on sposób wykonywania zadań
z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
i sprawuje nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa (w tym
nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad jakością usług, dla
których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił standardy w artykule 22
pkt 1 i 8 ustawy o pomocy społecznej).
W ustawie budżetowej z 2024 r., w budżetach wojewodów (w rozdziale 85203 – ośrodki wsparcia)
zabezpieczono środki na pokrycie bieżącej działalności środowiskowych domów samopomocy
w 2024 r. Ich wysokość ustalono w oparciu o 290% kryterium dochodowego osoby samotnie
gospodarującej, co przekłada się na kwotę 2 250,40 zł na jednego pensjonariusza. Natomiast
miesięczna kwota dotacji na pensjonariusza środowiskowego domu pomocy ze zdiagnozowanym
spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi w 2024 r. wyniosła 2 925, 52 zł.
W związku z informacjami, iż miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa przeznaczona na pokrycie
bieżących kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi,
obliczana na podstawie obowiązującej w 2024 r. miesięcznej kwoty dotacji na jednego
pensjonariusza jest niewystarczająca, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydował
o przekazaniu dodatkowych środków na wsparcie działalności środowiskowych domów
samopomocy. Przyjęto, że średnia miesięczna wojewódzka kwota dotacji na jednego uczestnika
środowiskowego domu samopomocy w okresie sierpień - grudzień 2024 r. będzie stanowić
wyjątkowo 320% kryterium dochodowego, czyli 2 483,2 zł, natomiast miesięczna dotacja
na uczestnika ze spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi w tym okresie
wynieść ma 3 228, 16 zł.
Należy podkreślić, że średnia miesięczna kwota dotacji zależna jest również od wysokości samego
kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które obecnie wynosi 776 zł. Weryfikacja
kryteriów dochodowych obowiązkowo dokonywana jest co 3 lata. W roku bieżącym dokonano
weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej, w związku z czym 15 lipca 2024 r.
ogłoszono Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych
kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. poz. 1044).
Zgodnie z rozporządzeniem, od 1 stycznia 2025 r. obowiązywać będą zweryfikowane kryteria
dochodowe. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w przyszłym roku wzrośnie
do kwoty 1 010 zł, co będzie miało istotny wpływ na wysokość dotacji na pokrycie bieżących kosztów
prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Planowana na rok 2025
kwota dotacji na jednego uczestnika wyniesie zatem 2 929 zł, zaś podwyższona, zgodnie z art. 51c
ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, 3 807,7 zł. Należy zauważyć, że jest to największy wzrost kwoty
dotacji na uczestnika rok do roku.
Kwestie dotyczące funkcjonowania ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi są
w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktowane w sposób priorytetowy.
Środowiskowe domy samopomocy są jednostkami szczególnymi, których uczestnikami są osoby
o bardzo specyficznych potrzebach i wymaganiach, w związku z powyższym zatrudniona w tych
ośrodkach kadra to pracownicy wysokokwalifikowani, odznaczający się wyjątkowymi
umiejętnościami i stanowiący podstawę prawidłowego funkcjonowania tych ośrodków.
Równocześnie informuję, że do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła
przyjęcie przez Radę Ministrów Uchwały nr 62 z 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia
rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych
pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”. Na wypłaty dodatków
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dla ponad 10 tysięcy pracowników ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
uruchomiono środki w wysokości blisko 65 mln zł. Obecnie trwa procedura przekazywania tych
pieniędzy na wypłaty dodatków.
Zdając sobie sprawę z istotnej społecznie funkcji, jaką pełnią ośrodki wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy, postulaty pracowników tego
sektora i problematyka ich działań oraz ich finansowania są również przedmiotem prac Zespołu ds.
reformy systemu pomocy społecznego, który został powołany w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --