Interpelacja nr 4071
Interpelacja w sprawie emerytur czerwcowych z lat 2009-2019
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Sprawiedliwość i Sądy (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie emerytur czerwcowych z lat 2009-2019
Interpelacja nr 4071
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie emerytur czerwcowych z lat 2009-2019
Zgłaszający: Ireneusz Raś
Data wpływu: 25-07-2024
Kraków, 25.07.2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
podczas pełnienia przeze mnie dyżuru poselskiego, zwrócił się do mnie w sprawie tzw. emerytur czerwcowych Pan S. P. Obywatel ten należy do grona pokrzywdzonych emerytów, którym zostały naliczone świadczenia emerytalne w czerwcu, w latach 2009-2019. Pan S. P., tak jak wszyscy emeryci, których dotknęła w tych latach głęboka niesprawiedliwość, czeka na wyrównanie strat i nową wysokość świadczenia.
Jako członek rządu zdaję sobie sprawę, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje obecnie nad najlepszym rozwiązaniem tego problemu. Rozumiem, że trwają prace i analizy prawne, ekonomiczne oraz organizacyjne, które pozwolą naprawić ten występujący przez wiele lat poważny błąd w polskim systemie emerytalnym, który niesie ze sobą do tej pory poważne konsekwencje dla ogromnej rzeszy emerytów.
Także tzw. emeryci czerwcowi wiedzą, że trwają analizy i poszukuje się rozwiązania - czas jednak biegnie. Obywatele bardzo oczekują decyzji w tej sprawie i sprawiedliwości. Dlatego pragnę poprzeć wszystkich pokrzywdzonych w wyniku tego błędu systemowego, w pełni zdając sobie sprawę z doniosłości zagadnienia i konieczności jak najszybszego wyrównania krzywd.
Bardzo proszę więc Panią Ministrę o odpowiedź na następujące pytanie:
Kiedy ministerstwo przewiduje zakończenie prac dotyczących tzw. emerytur czerwcowych z lat 2009-2019?
Kiedy zostaną tzw. emerytom czerwcowym z lat 2009-2019 naliczone emerytury w nowej wysokości oraz kiedy nastąpi wypłata wyrównania za dotychczasowe lata, w których otrzymywali niesprawiedliwie zaniżone świadczenie?
Z wyrazami szacunku
Ireneusz Raś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 4071
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie emerytur czerwcowych z lat 2009-2019
Zgłaszający: Ireneusz Raś
Data wpływu: 25-07-2024
Kraków, 25.07.2024 r.
Szanowna Pani Ministro,
podczas pełnienia przeze mnie dyżuru poselskiego, zwrócił się do mnie w sprawie tzw. emerytur czerwcowych Pan S. P. Obywatel ten należy do grona pokrzywdzonych emerytów, którym zostały naliczone świadczenia emerytalne w czerwcu, w latach 2009-2019. Pan S. P., tak jak wszyscy emeryci, których dotknęła w tych latach głęboka niesprawiedliwość, czeka na wyrównanie strat i nową wysokość świadczenia.
Jako członek rządu zdaję sobie sprawę, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje obecnie nad najlepszym rozwiązaniem tego problemu. Rozumiem, że trwają prace i analizy prawne, ekonomiczne oraz organizacyjne, które pozwolą naprawić ten występujący przez wiele lat poważny błąd w polskim systemie emerytalnym, który niesie ze sobą do tej pory poważne konsekwencje dla ogromnej rzeszy emerytów.
Także tzw. emeryci czerwcowi wiedzą, że trwają analizy i poszukuje się rozwiązania - czas jednak biegnie. Obywatele bardzo oczekują decyzji w tej sprawie i sprawiedliwości. Dlatego pragnę poprzeć wszystkich pokrzywdzonych w wyniku tego błędu systemowego, w pełni zdając sobie sprawę z doniosłości zagadnienia i konieczności jak najszybszego wyrównania krzywd.
Bardzo proszę więc Panią Ministrę o odpowiedź na następujące pytanie:
Kiedy ministerstwo przewiduje zakończenie prac dotyczących tzw. emerytur czerwcowych z lat 2009-2019?
Kiedy zostaną tzw. emerytom czerwcowym z lat 2009-2019 naliczone emerytury w nowej wysokości oraz kiedy nastąpi wypłata wyrównania za dotychczasowe lata, w których otrzymywali niesprawiedliwie zaniżone świadczenie?
Z wyrazami szacunku
Ireneusz Raś
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Wykryto zwrot wymijający: „na obecnym etapie nie jest możliwe” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„na obecnym etapie nie jest możliwe”
(odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6177 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.421.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, znak: K10INT4071, Pana Posła Ireneusza Rasia w sprawie
emerytur czerwcowych z lat 2009-2019, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zgodnie z nowym algorytmem wymiaru emerytury dla ubezpieczonych urodzonych
po 1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby przechodzącej
na emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad wymiaru
określonych w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, było zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła na emeryturę
w kwietniu lub maju danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji
kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy
przy przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika
waloryzacji rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
(Dz. U. poz. 875). Zgodnie z art. 53 tej ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury
w czerwcu 2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury
dokonuje się w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli
jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem tej regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na dzień 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na dzień 31 maja
tego roku. Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana
w ustawie z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
oraz niektórych innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły
emerytur ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać na przyszłość. Ustawą tą
na stałe wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r.
W ustawie tej nie przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia
na nowo wysokości emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji
składek emerytalnych oraz kapitału początkowego), osobom którym już ustalono wysokość
emerytury w czerwcu w latach poprzednich (lata 2009-2019), gdyż przyjęto generalną
zasadę, że proponowane przepisy dotyczą jedynie osób przechodzących na emeryturę
począwszy od czerwca 2021 r.
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. "emerytur czerwcowych" na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
z 15 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie to zapadło w składzie:
Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz
Wojciech Sych. Sejm RP uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu
konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego
stwierdził, że uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo, Sejm w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków
kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału
Konstytucyjnego stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału sprawuje osoba nieuprawniona,
a w konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne, w tym zwłaszcza wyznaczenie składów
orzekających, podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być podważane. W konkluzji Sejm
RP podniósł, że uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć
Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za
naruszenie zasady legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do sposobu i zakresu
uwzględniania skutków rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał Konstytucyjny w sprawie
P 7/22.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – bez względu na ocenę trafności argumentacji
konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał Konstytucyjny –
postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania rozstrzygnięcia
Trybunału Konstytucyjnego, ale w kategoriach rozwiązania problemu określonej grupy
emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny sposób, wskutek
przejścia przez nich na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do jego wagi
rozwiązania.
Z tego powodu Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie tylko podjęło prace i
analizy o charakterze prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym mające na celu określenie
sposobu rozwiązania tej kwestii, ale także podjęło współdziałanie z Ministrem Finansów,
Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Rozwiązanie
problemu poruszonego w interpelacji jest możliwe w różnych wariantach i różnych
horyzontach czasowych, które mają wpływ na skutki finansowe tych regulacji. Minister
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie podjął jeszcze rozstrzygnięcia co do ostatecznego ich
kształtu. Niemniej, dążymy do jak najszybszego jego wypracowania i liczymy, że nastąpi to
jeszcze w 2024 r. W rezultacie na obecnym etapie nie jest możliwe odniesienie się do
szczegółowych zagadnień podniesionych w interpelacji Pana Posła Ireneusza Rasia. W
momencie, w którym Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmie w tej materii
stosowne decyzje, poinformuje o nich Pana Posła odrębnym pismem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.421.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację, znak: K10INT4071, Pana Posła Ireneusza Rasia w sprawie
emerytur czerwcowych z lat 2009-2019, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zgodnie z nowym algorytmem wymiaru emerytury dla ubezpieczonych urodzonych
po 1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby przechodzącej
na emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad wymiaru
określonych w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, było zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła na emeryturę
w kwietniu lub maju danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji
kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy
przy przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika
waloryzacji rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
(Dz. U. poz. 875). Zgodnie z art. 53 tej ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury
w czerwcu 2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury
dokonuje się w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli
jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem tej regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na dzień 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na dzień 31 maja
tego roku. Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana
w ustawie z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
oraz niektórych innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły
emerytur ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać na przyszłość. Ustawą tą
na stałe wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r.
W ustawie tej nie przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia
na nowo wysokości emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji
składek emerytalnych oraz kapitału początkowego), osobom którym już ustalono wysokość
emerytury w czerwcu w latach poprzednich (lata 2009-2019), gdyż przyjęto generalną
zasadę, że proponowane przepisy dotyczą jedynie osób przechodzących na emeryturę
począwszy od czerwca 2021 r.
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. "emerytur czerwcowych" na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
z 15 listopada 2023 r. Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie to zapadło w składzie:
Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz
Wojciech Sych. Sejm RP uchwałą z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków kryzysu
konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego
stwierdził, że uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo, Sejm w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia skutków
kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 w kontekście działalności Trybunału
Konstytucyjnego stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału sprawuje osoba nieuprawniona,
a w konsekwencji wszystkie decyzje proceduralne, w tym zwłaszcza wyznaczenie składów
orzekających, podejmowane przez Julię Przyłębską, mogą być podważane. W konkluzji Sejm
RP podniósł, że uwzględnienie w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć
Trybunału Konstytucyjnego wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za
naruszenie zasady legalizmu przez ten organ. Uwagi te odnoszą się do sposobu i zakresu
uwzględniania skutków rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał Konstytucyjny w sprawie
P 7/22.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – bez względu na ocenę trafności argumentacji
konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał Konstytucyjny –
postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania rozstrzygnięcia
Trybunału Konstytucyjnego, ale w kategoriach rozwiązania problemu określonej grupy
emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny sposób, wskutek
przejścia przez nich na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministerstwa Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do jego wagi
rozwiązania.
Z tego powodu Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie tylko podjęło prace i
analizy o charakterze prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym mające na celu określenie
sposobu rozwiązania tej kwestii, ale także podjęło współdziałanie z Ministrem Finansów,
Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Rozwiązanie
problemu poruszonego w interpelacji jest możliwe w różnych wariantach i różnych
horyzontach czasowych, które mają wpływ na skutki finansowe tych regulacji. Minister
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie podjął jeszcze rozstrzygnięcia co do ostatecznego ich
kształtu. Niemniej, dążymy do jak najszybszego jego wypracowania i liczymy, że nastąpi to
jeszcze w 2024 r. W rezultacie na obecnym etapie nie jest możliwe odniesienie się do
szczegółowych zagadnień podniesionych w interpelacji Pana Posła Ireneusza Rasia. W
momencie, w którym Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmie w tej materii
stosowne decyzje, poinformuje o nich Pana Posła odrębnym pismem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --