Interpelacja w sprawie niepokojących informacji dotyczących wycofywania się przez rząd Donalda Tuska z Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej Kolej+ do 2029 roku - odcinek linii kolejowej Kraków-Myślenice (Małopolska)

Interpelacja nr 4069

do ministra infrastruktury

w sprawie niepokojących informacji dotyczących wycofywania się przez rząd Donalda Tuska z Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej Kolej+ do 2029 roku - odcinek linii kolejowej Kraków-Myślenice (Małopolska)

Zgłaszający: Łukasz Kmita

Data wpływu: 25-07-2024

W marcu 2024 roku PKP Polskie Linie Kolejowe SA podpisały umowę na zaprojektowanie nowej linii kolejowej Kraków-Myślenice. Jak czytamy na stronie internetowej zarządcy infrastruktury, "dzięki inwestycji mieszkańcy powiatu myślenickiego zyskają szybkie połączenie ze stolicą regionu. To jedna z trzech inwestycji planowanych w Małopolsce w ramach programu Kolej+". Umowa została podpisana przez PLK SA z konsorcjum firm BBF sp. z o.o. i IDOM Inżynieria, Architektura i Doradztwo sp. z o.o. Kwota kontraktu to ponad 22 mln zł netto i obejmuje m.in. opracowanie dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego dla budowy nowej linii kolejowej z Krakowa do Myślenic. W umowie określono, że stosowne dokumenty zostaną przygotowane w terminie 35 miesięcy od dnia podpisania umowy.

Rząd Prawa i Sprawiedliwości po raz pierwszy od 1989 roku przygotował program kompleksowo powstania i odbudowy infrastruktury kolejowej, która w realny sposób miała zlikwidować białe plamy komunikacyjne w Polsce. Tak było w przypadku małopolskich Myślenic i powiatu myślenickiego. Z wygodnego dostępu do pociągów mieli mieć możliwość skorzystania nie tylko mieszkańcy Myślenic, ale i trzech podkrakowskich gmin (razem ok. 72 tys. osób). Na trasie miały powstać przystanki: Lusina, Konary, Olszowice, Kąty, Krzyszkowice, Polanka i stacja Myślenice. Obiekty miały być dostosowane do potrzeb osób o ograniczonych możliwościach poruszania się. Pociągi w podgórskim terenie miały poruszać się z prędkością do 120 km/h. Przejazd z Krakowa Głównego do Myślenic szacowany był na ok. 40 minut i był niezwykle konkurencyjny w stosunku do transportu drogowego.

Warto zaznaczyć, że jeszcze w marcu br. PKP PLK podkreślały, że realizacja programu Kolej+ przyniesie poprawę warunków życia mieszkańców i wzrost atrakcyjności wielu regionów. Firmowany przez Ministerstwo Infrastruktury program był szacowany na ok. 13,2 mld zł, z czego 11,2 mld zł stanowić miały środki budżetu państwa, a ok. 2 mld zł to środki jednostek samorządu terytorialnego. Z programu Kolej+ do realizacji zakwalifikowano 34 inwestycje zgłoszone przez samorządy 11 województw. Projekty obejmują łącznie 34 miasta powyżej 10 tys. mieszkańców, które nie mają obecnie pasażerskich połączeń kolejowych lub połączenia wymagają usprawnienia. Dzięki realizacji inwestycji ok. 1,5 mln ich mieszkańców zyska lepszy dostęp do kolei pasażerskiej.

Dziś okazuje się, że nowe kierownictwo resortu infrastruktury zmienia podejście do programu kolejowego. W artykule Dziennika Gazety Prawnej "Gdzie pociąg nie dotrze, tam ma dojechać autobus" Pan Minister Piotr Malepszak wprost zapowiada znaczne ograniczenie programu Kolej+. Receptą na "kolejowe wykluczenie komunikacyjne" mają być autobusy. Nie będą to jednak linie autobusowe uruchamiane przez operatora kolejowego (np. PKP Intercity czy Polregio) na zlecenie ministerstwa. "Kursy autobusów będzie organizować marszałek województwa. Uruchamianie połączeń ma być możliwe dzięki wsparciu z budżetu centralnego" - zapowiedział na łamach DGP Jakub Kapturzak, wicedyrektor Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury.

W praktyce oznacza to przerzucenie na samorząd wojewódzki obowiązku likwidacji "białych plam komunikacyjnych" przy dość mglistym zapewnieniu o finansowaniu zadania. Ponadto przerzucenie obowiązku organizacji komunikacji przez samorząd uniemożliwi chociażby zakup wspólnego biletu kolejowego i autobusowego (bilet kombinowany) na trasy międzywojewódzkie np. Myślenice-Warszawa.

Efekty tych zapowiedzi ze strony resortu są już widoczne. W ostatnim czasie Ministerstwo Infrastruktury zaprezentowało mapę Horyzontalny Rozkład Jazdy RJ 2034/2035, z której wynika, że Myślenice będą stolicą powiatu pozbawioną połączenia kolejowego (zdjęcie HRJ w załączniku). Oznacza to, że Ministerstwo Infrastruktury odstąpiło od realizacji tego ważnego dla Małopolski projektu Kolej+ i nie poinformowało o tym partnera w projekcie, czyli samorządu wojewódzkiego.

Oczekuję, że Ministerstwo Infrastruktury ponownie przeanalizuje argumenty dotyczące uruchomienia bezpośredniej komunikacji kolejowej pomiędzy Krakowem a Myślenicami i wspólnie z samorządem wojewódzkim będzie kontynuowało ten projekt. Jest to w interesie zarówno mieszkańców Myślenic, jak i Małopolan, a także przyczyni się do podniesienia bezpieczeństwa na drodze krajowej nr 7 (zakopianka), gdyż codziennie kilka tysięcy mieszkańców Myślenic i powiatu wybiera ten ciąg drogowy, aby dostać się do Krakowa. Pojawienie się alternatywy w postaci komunikacji kolejowej znacznie ograniczyłoby ruch pojazdów na drodze, a znaczna część podróżnych z pewnością skorzystałby z usług kolei. Przenoszenie ruchu z dróg na kolej jest działaniem, które wspiera Komisja Europejska, i byłoby zgodne także z "kierunkami ekologicznymi", jakie dominują w Unii Europejskiej. Transport kolejowy jest bowiem znacznie bardziej ekologiczny od transportu drogowego.

Wobec powyższego proszę o udzielenie szczegółowych i wyczerpujących wyjaśnień w przedmiocie niniejszej interpelacji.

1. Kto i kiedy w Ministerstwie Infrastruktury podjął decyzję o ograniczeniu realizacji programu Kolej+ w Polsce? Jakie przesłanki o tym zdecydowały?

2. Jakie odcinki linii kolejowych z zakwalifikowanych łącznie 34 inwestycji zostaną zaniechane, jeśli chodzi o realizację, wskutek podjęcia przez MI decyzji o ograniczeniu programu Kolej+? Proszę o wskazanie konkretnych odcinków linii, poniesionych dotąd wydatków na ten cel oraz stanu realizacji projektów.

3. Dlaczego w mapie Horyzontalnego Rozkładu Jazdy RJ 2034/35 umieszczonym na stronach MI i PLK Myślenice są ujęte jako stolica powiatu pozbawiona połączenia kolejowego?

4. Jakie środki finansowe z budżetu państwa i PKP PLK dotąd wydatkowano (stan na dzień odp. na interpelację) na stworzenie opracowania, dokumentacji itp. dla utworzenia w programie Kolej+ nowego połączenia kolejowego Kraków-Myślenice?

5. Czy MI dokończy przygotowanie opracowania dokumentacji projektowej wraz z pełnieniem nadzoru autorskiego dla budowy nowej linii kolejowej Kraków-Myślenice, czy też zadanie to zostanie przerwane, a wykonawca prac otrzyma karę umowną? Jeśli tak, w jakiej wysokości MI zapłaci karę umowną i czy samorząd Małopolski będzie partycypował w kosztach kary umownej?