Interpelacja w sprawie zarobkowego wykorzystywania bryczek
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4054
do ministra infrastruktury
w sprawie zarobkowego wykorzystywania bryczek
Zgłaszający: Artur Szałabawka
Data wpływu: 25-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
bryczki na stałe wpisały się już w krajobraz polskich miejscowości o charakterze turystycznym. Pojazdy zaprzęgowe ciągnięte przez konie są niewątpliwą atrakcją szczególnie w sezonie letnim. Ponieważ takie zestawy poruszają się po ulicach, zdarzają się przypadki, że osoby powożące są sprawcami kolizji drogowych. Uczestniczyć w nich może zarówno właściciel bryczki, ale także jego pracownik lub osoba, której zestaw pożyczono. W przypadku takich zdarzeń dochodzi do kwestii spornych o ustalenie odpowiedzialności w przypadku, gdy powożący jest sprawcą zdarzenia. Brak jednoznacznych przepisów dotyczących tych kwestii, ubezpieczenia, odpowiedzialności czy rejestracji, powoduje późniejsze kłopoty w uzyskaniu odszkodowania przez osoby poszkodowane.
W związku z powyższym zwracam się z pytaniami:
1. Kiedy zostaną wprowadzone stosowne przepisy określające procedurę ubezpieczeniową dla poszkodowanego, gdy sprawcą zdarzenia jest woźnica?
2. Czy prowadzone są prace legislacyjne określające wymogi dla osób powożących bryczkami?
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7048 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-3.054.16.2024
Warszawa, 28 sierpnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 4054 Posła na Sejm RP Pana Artura Szałabawki w sprawie
zarobkowego wykorzystywania bryczek, przedstawiam poniżej następujące informacje.
Uprzejmie informuję, że w Ministerstwie Infrastruktury nie są prowadzone prace
legislacyjne dotyczące nałożenia obowiązku rejestracji pojazdu zaprzęgowego (bryczki).
Wyjaśniam, że warunki dopuszczenia pojazdu do ruchu w zależności od rodzaju pojazdu
określa art. 71 ustawy – Prawo o ruchu drogowym1. Na podstawie tego przepisu rejestracji
podlegają: pojazd samochodowy, ciągnik rolniczy, pojazd wolnobieżny wchodzący w skład
kolejki turystycznej, motorower lub przyczepa. Pojazd niewymieniony powyżej, a także
przyczepa motocyklowa oraz przyczepa specjalna przeznaczona do ciągnięcia przez
ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny, jest dopuszczony do ruchu, jeżeli odpowiada
warunkom określonym w art. 66 ustawy (art. 71 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu
drogowym). W świetle tych przepisów pojazd zaprzęgowy nie podlega rejestracji.
Jednocześnie pragnę wskazać, że wymogi dotyczące kierującego pojazdem zaprzęgowym
zostały określone w ustawie o kierujących pojazdami2 oraz w ustawie – Prawo o ruchu
drogowym. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawą o kierujących pojazdami osoba, która ukończyła
18 lat, nie jest obowiązana do posiadania dokumentu stwierdzającego posiadanie
uprawnienia do kierowania rowerem, wózkiem rowerowym lub pojazdem zaprzęgowym.
W przypadku osób, które ukończyły 15 lat, ale jeszcze nie osiągnęły 18. roku życia,
dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem
zaprzęgowym jest karta rowerowa lub prawo jazdy kategorii AM, A1, B1 lub T – stosownie
do art. 7 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 9 ustawy o kierujących pojazdami.
Z kolei art. 16 ust. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym stanowi, że kierujący pojazdem
zaprzęgowym, rowerem, wózkiem rowerowym, motorowerem, wózkiem ręcznym oraz
osoba prowadząca pojazd napędzany silnikiem są obowiązani poruszać się po poboczu,
chyba że nie nadaje się ono do jazdy lub ruch pojazdu utrudniałby ruch pieszych.
W myśl przepisów art. 34 ustawy – Prawo o ruchu drogowym do zaprzęgu może być
używane tylko zwierzę niepłochliwe, odpowiednio sprawne fizycznie i dające sobą
kierować. Kierujący pojazdem zaprzęgowym jest obowiązany utrzymywać pojazd i
zaprzęg w takim stanie, aby mógł nad nimi panować. Bezpośrednio jeden za drugim
może jechać nie więcej niż 5 pojazdów zaprzęgowych. Odległość między piątym pojazdem
a następnym nie może być mniejsza niż 200 m. Kierujący pojazdem zaprzęgowym przy
1 ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.)
2 ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1210)
-- 1 of 3 --
2
wjeżdżaniu na drogę o nawierzchni twardej w miejscu, gdzie nie ma dostatecznej
widoczności drogi, jest obowiązany prowadzić zwierzę za uzdę. Kierującemu pojazdem
zaprzęgowym zabrania się:
przeciążania zwierzęcia;
jazdy obok innego uczestnika ruchu na jezdni;
pozostawiania pojazdu niezabezpieczonego przed ruszeniem;
jazdy pojazdem na płozach bez dzwonków lub grzechotek.
Ponadto zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy – Prawo ruchu drogowym rada powiatu może
wprowadzić obowiązek wyposażenia pojazdów zaprzęgowych w hamulec uruchamiany
z miejsca zajmowanego przez kierującego.
Natomiast w kwestii obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej
posiadacza pojazdu regulowanej przepisami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych3
uzyskałem wyjaśnienia Pana Juranda Dropa, Podsekretarza Stanu w Ministerstwie
Finansów, który w piśmie z dnia 9 sierpnia 2024 r. wskazał, iż „na wstępie należy wskazać,
iż przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych zawierają regulacje dotyczące zasad
zawierania i wykonywania umów obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności
cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem
tych pojazdów. Obowiązek ubezpieczenia został skierowany do posiadaczy pojazdów
mechanicznych. Zgodnie z art. 23 tej ustawy, posiadacz pojazdu mechanicznego jest
obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów
mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu.
Jednocześnie na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 10 tej ustawy, za pojazd mechaniczny uznaje
się:
a) pojazd samochodowy, ciągnik rolniczy, motorower i przyczepę określone
w przepisach ustawy – Prawo o ruchu drogowym,
b) pojazd wolnobieżny w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym,
z wyłączeniem pojazdów wolnobieżnych będących w posiadaniu rolników
posiadających gospodarstwo rolne i użytkowanych w związku z posiadaniem tego
gospodarstwa.
Jednocześnie co do zasady obowiązek ubezpieczenia został skierowany do posiadaczy
zarejestrowanych pojazdów. W związku z powyższym, na gruncie przepisów ustawy
o ubezpieczeniach obowiązkowych, posiadacze bryczek nie podlegają obowiązkowi
zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy
pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez
niego pojazdu. Niezależnie od powyższego posiadacze ww. bryczek mogą zawrzeć umowy
dobrowolnego ubezpieczenia, które swoim zakresem będą obejmowały odpowiedzialność
cywilną ubezpieczonego. Przedmiotowe umowy zawierane są w oparciu o ogólne warunki
ubezpieczenia, które określają m.in. prawa i obowiązki ubezpieczonego oraz
ubezpieczyciela, zakres ochrony ubezpieczeniowej, wyłączenia odpowiedzialności, sumę
ubezpieczenia, czy też zasady wypłaty świadczeń.
Odnosząc się do kwestii ustalenia odpowiedzialności w przypadku zdarzeń z udziałem
powożących bryczkami należy wskazać, że w przypadku takich zdarzeń odpowiedzialność
jest ustalana w oparciu o ogólne normy Kodeksu cywilnego. W takich sytuacjach przesłanki
odpowiedzialności poszczególnych uczestników zdarzenia są badane każdorazowo
z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy. W przypadku gdy powożący bryczką
posiadał ochronę wynikającą z zawartej umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej
oraz doszło do zdarzenia z udziałem poszkodowanych, wówczas likwidacja szkody przez
3 ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu
Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2500, z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
3
ubezpieczyciela przebiega z uwzględnieniem postanowień zawartych w ogólnych
warunkach ubezpieczenia.
Mając powyższe na uwadze nie planuje się wprowadzenia „stosownych przepisów
określających procedurę ubezpieczeniową dla poszkodowanego, gdy sprawcą zdarzenia
jest woźnica.”
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --