Interpelacja w sprawie połączeń na trasie ze Świnoujścia do Ystad oraz sytuacji w Polskiej Żegludze Bałtyckiej SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4023
do ministra infrastruktury
w sprawie połączeń na trasie ze Świnoujścia do Ystad oraz sytuacji w Polskiej Żegludze Bałtyckiej SA
Zgłaszający: Marek Gróbarczyk, Czesław Hoc
Data wpływu: 24-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
Polska Żegluga Bałtycka SA (PŻB SA) to polski operator promowy, występującym pod marką Polferries, jako jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, która realizuje regularne połączenia między Polską a Szwecją. Na linii Gdańsk–Nynäshamn, operują prom Wawel oraz Nova Star. Natomiast Mazovia, Baltivia i Cracovia kursują ze Świnoujścia do Ystad.
Nowa jednostka Varsovia dla PŻB SA, która 23 lipca br. trafiła do Polski, ma kursować na linii ze Świnoujścia do Ystad. Jest to największy prom, jaki kiedykolwiek operował we flocie Polskiej Żeglugi Bałtyckiej SA. Ekologiczne rozwiązania techniczne to atut jednostki oraz jego parametry techniczne. Długość Varsovii wynosi 216 metrów, zaś szerokość – ponad 28 metrów. Z kolei linia ładunkowa mierzy ponad 3 kilometry długości. Polscy przewoźnicy dotychczas nie dysponowali do tej pory jednostkami o tak pokaźnej linii ładunkowej. Jednostka może być alternatywą na trasie ze Świnoujścia do Ystad dla promów wprowadzonych przez niemieckiego operatora i jednocześnie konkurenta dla PŻB SA – przedsiębiorstwa TT-Line Polska sp. z o.o.
Obecnie przedsiębiorstwo PŻB SA rezygnuje z jednego odejścia ze Świnoujścia. Na dotychczasowej trasie ze Świnoujścia operowały 3 promy, a wobec informacji o umowie czarteru promu Cracovia i sprzedaży jednostki Baltivia, liczba odejść ma zmniejszyć się do dwóch! Zostanie prom Varsovia oraz Mazovia. Jest to działanie, które mogą wykorzystać zagraniczni konkurenci i wypchnąć z rynku Polską Żeglugę Bałtycką SA. Do takich działań nie można dopuścić!
Celem rządu Prawa i Sprawiedliwości był zakup i budowa nowych jednostek promowych dla Polskiej Żeglugi Morskiej P.P. oraz Polskiej Żeglugi Bałtyckiej SA. Naszym priorytetem było dbanie o interesy narodowego armatora, zarówno poprzez modernizację floty, jak i regularne zwiększanie ilości połączeń promowych z Polski do Skandynawii, aby móc konkurować z zagranicznymi podmiotami. Wobec ciągle rosnącej konkurencji, potrzeby polskich armatorów są w dalszym ciągu niezaspokojone. Jeśli rząd nie zabezpieczy w odpowiedni sposób interesów zarówno PŻB SA, jak i PŻM P.P., spółki Skarbu Państwa zostaną zlikwidowane, pracownicy zostaną zwolnieni, a pozycja spółek osłabnie na korzyść zagranicznych konkurentów.
Wobec powyższych zadaję pytania:
1. Czy prawdą jest, że spółka PŻB SA ogranicza liczbę slotów na trasie ze Świnoujścia do Ystad?
2. Czy prawdą jest, że spółka Finnlines dostała zgodę ze strony Ministerstwa Infrastruktury na możliwość realizacji połączeń ze Świnoujścia do Malmö?
3. Czy prawdą jest, że jednostka Baltivia ma zostać sprzedana?
4. O ile prognozowany jest spadek przychodów spółki PŻB SA z racji zmniejszenia ilości funkcjonujących jednostek oraz rejsów na trasie ze Świnoujścia do Ystad?
5. Jak zmniejszenie ilości slotów i rejsów wpłynie na stan zatrudnienia oraz wynagrodzenia pracowników Polskiej Żeglugi Bałtyckiej SA?
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (6)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9002 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DNW-1.8610.61.2024
Warszawa, 20 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4023 z dnia 29 lipca 2024 r. Pana Czesława Hoca i Pana
Marka Gróbarczyka posłów na Sejm RP „w sprawie połączeń no trasie Świnoujście-Ystad
oraz sytuacji w Polskiej Żegludze Bałtyckiej", wobec faktu że wskazane zagadnienia
dotyczą działalności operacyjnej pozostającej poza kompetencjami Ministra
Infrastruktury jako akcjonariusza, poniżej przedstawiam wyjaśnienia przekazane przez
Zarząd Spółki.
Jak wskazuje Zarząd Polskiej Żeglugi Bałtyckiej S.A. (dalej jako: PŻB S.A.) ostatnie
lata były trudne i wymagające dla przewozów promowych. Pandemia skutecznie
wyeliminowała „pasażera indywidualnego i grupowego”, a PŻB S.A. została
zmuszona, kierując się zasadami racjonalnej ekonomiki, do skierowania promu
m/f Nova Star na przymusowy postój, celem zminimalizowania ponoszonych
kosztów. Po chwilowej poprawie na rynku przewozów cargo i przewozów
pasażerskich, agresja na Ukrainę spowodowała kolejne negatywne trendy
spadkowe, ze znaczącym obniżeniem poziomu przewozów cargo włącznie. Trend
ten rozpoczął się już w 3 kwartale 2022 roku. Pogłębiająca się inflacja, wzrost
kosztów produkcji, wysokie koszty energii odbiły się na globalnym rynku
przewozowym. Problemy te dotknęły również Szwecję, która do tej pory była
bardzo stabilnym rynkiem, głównie jeśli chodzi o eksport towarów do tego kraju.
Spadki PKB, wzrost stóp procentowych i inflacja na poziomie powyżej 9%
spowolniły poziom konsumpcji, co z kolei odbiło się na mniejszym
zapotrzebowaniu na eksport do Szwecji. Wpływ na popyt na usługi przewozowe
miały też sankcje nałożone na kraje Europy wschodniej, które były docelową
destynacją dla części ładunków ze Szwecji.
Na rynku zaczynają dominować przewoźnicy promowi, którzy skutecznie realizują
politykę odnowy i powiększania floty, stosując jednocześnie bardzo niskie ceny
frachtowe. STENA LINE wprowadziła w latach 2022-2023 na linię Gdynia -
Karlskrona dwa promy typu e- flexer (Stena Estelle i Stena Ebba). Promy zastąpiły
-- 1 of 4 --
2
obecnie operujące na tej linii Stena Gothica i Stena Vision. Nowe jednostki mają
linię ładunkową o długości 3600 m i miejsca dla 1200 pasażerów każdy, co
zwiększyło ich możliwości ładunkowe o około 60%.
TT LINE na początku maja 2022 roku wprowadził na linię Świnoujście - Trelleborg
nowy prom pasażersko-samochodowy z napędem LNG. Jednostka ma 4000
metrów linii ładunkowej i może pomieścić jednorazowo 1000 pasażerów; oferuje
3 odejścia w tygodniu ze Świnoujścia. Drugi prom tego typu został wprowadzony
w lutym 2023 r. Obecnie Armator ma zamówione kolejne jednostki z serii Green
Ships i systematycznie zwiększa ilość odejść ze Świnoujścia, a według informacji
z rynku, planuje uruchomienie połączenia promowego pomiędzy szwedzkim
Karlshamn a Gdynią/Gdańskiem. TT – Line jest zainteresowany wzięciem udziału
w przetargu na operatora promowego Publicznego Terminalu Promowego
w Gdyni. Uruchomienie połączenia będzie bezpośrednią konkurencją dla
obecnych połączeń promowych.
FINNLINES uruchomił 10 kwietnia br. połączenie pomiędzy Euroterminalem
w Świnoujściu a Malmö. Obecnie linia obsługiwana jest docelowo jednym
promem Finnfellow o długości linii ładunkowej 3000 m. Prom ma możliwość
przewozu 440 pasażerów w 180 kabinach. Docelowo fiński armator planuje
obsługiwać ww. połączenie dwoma promami. Prowadzi również starania
zmierzające do umożliwienia odejść z nabrzeży Terminalu Promowego
Świnoujście sp. z o.o.
PŻB SA z uwagi na fatalne w skutkach decyzje, dotyczące budowy promu w stoczni
MSR Gryfia S.A. w ramach Projektu Batory nie wprowadziła żadnej jednostki poza
wyczarterowanym obecnie nowym promem m/f Varsovia, który posiada 2850 m.
linii ładunkowej. W ocenie nowego Zarządu PŻB S.A. linia ładunkowa nowego
promu, choć największa spośród promów polskiego armatora, pozostaje
niewystarczająca do konkurowania chociażby z niemieckim armatorem TT-line,
posiadającym we flocie promy o linii ładunkowej 4000 m.
Polityczne forsowanie pomysłów bez poszanowania elementarnych zasad
ekonomii i analiz biznesowych, jak również błędy w zarzadzaniu są bezpośrednią
przyczyną obecnej sytuacji polskich armatorów.
W konsekwencji PŻB S.A. jest zmuszona do działań umożliwiających w ogóle
utrzymanie się na bardzo trudnym obecnie rynku. W tym celu, biorąc pod uwagę
sytuację rynkową opisaną powyżej, niezbędnym ruchem jest przegrupowanie
floty w celu optymalnego wykorzystania przestrzeni ładunkowej promów,
a w rezultacie poprawę sytuacji finansowej. Wejście na linię nowego m/f Varsovia
i podstawienie go na linii Świnoujście — Ystad wraz z promem m/f Mazovia, dało
nieznaczne, bo tylko około 6%, zmniejszenie przestrzeni ładunkowej, przy
znacznej redukcji kosztów rejsów. Dwa promy oferują klientom 39.340 m linii
ładunkowej tygodniowo, gdzie poprzednio przy trzech promach, a co za tym idzie
-- 2 of 4 --
3
znacznie większych kosztach eksploatacyjnych, było to 41 452 m tygodniowo. Przy
obecnej tendencji obserwuje się nadpodaż przestrzeni ładunkowej w stosunku do
potrzeb rynku. Pozostali armatorzy również redukują odejścia, kumulując
ładunek. TT-Line w 31 tygodniu br zaplanował o dwa rejsy mniej, mniejszymi
promami, zmniejszając tygodniową przestrzeń ładunkową o około 11.000 m.
Oczekiwanie utrzymania takiej ilości slotów, przy zwiększonej linii ładunkowej
promów wprowadzanych przez PŻB S.A. jak i konkurencję, przy jednoczesnym
zmniejszającym się o ok. 10 % rynku cargo, wskazuje na niezrozumienie zasad
działania rynku przewozów promowych.
Odnośnie zgody Ministra Infrastruktury dla Finnlines na realizację połączeń ze
Świnoujścia do Malmö informuję, że Minister Infrastruktury nie wydał takiej
decyzji. Prom Finnlines kursujący na trasie Świnoujście – Malmö nie korzysta
z Terminala Promowego Świnoujście sp. z o.o. (podmiotu wchodzącego w skład
Grupy kapitałowej Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A.), ale
z pobliskiego nabrzeża Euro-Terminal sp. z o.o. (podmiot prywatny). Natomiast
faktem jest, że pozwolenie lokalizacyjne dotyczące rozbudowy nabrzeża dla Euro
Terminal Real Estate sp. z o.o., umożliwiające przyjmowanie promów, zostało
wydane przez Ministra Infrastruktury w dniu 21 stycznia 2021 roku. Decyzję z
upoważnienia Ministra Infrastruktury wydał Sekretarz Stanu Marek Gróbarczyk.
PŻB S.A. planuje sprzedaż promu m/f Baltivia jeszcze w tym roku.
Z dotychczasowych wstępnych ustaleń wynika, iż prom został wyceniony przez
zainteresowanego kontrahenta powyżej jego wartości rynkowej. Jest to ściśle
powiązane z programem odnowy floty PŻB S.A., ponieważ m/f Baltivia jest jednym
z najstarszych (42 lata) i zarazem najmniejszym promem armatora. Sprzedaż
promu, po wprowadzeniu na linię promu m/f Varsovia, jest elementem
zaplanowanej i przeanalizowanej strategii biznesowej PŻB SA.
PŻB S.A. nie zamierza zmniejszać ilości przewozów z tytułu zmniejszenia ilości
funkcjonujących jednostek oraz rejsów na trasie Świnoujście - Ystad. Przestrzeń
przewozowa promów m/f Mazovia i m/f Varsovia, które operują na linii
Świnoujście - Ystad jest wystarczająca do zagwarantowania ilości przewozów
prognozowanych na rok 2024. Niestety, w obecnej trudnej sytuacji, ciężko jest
pozyskać ładunek z rynku. Armatorzy konkurują między sobą głównie poprzez
obniżanie cen i migrację ładunku pomiędzy promami. Ceny frachtów oferowane
przez TT-Line i Finnlines są niższe od oferowanych przez polskich armatorów
nawet o 30-40%. Przy takim uwarunkowaniu, zachowanie zaplanowanych
przewozów może być związane z zastosowaniem niższych frachtów. Ponadto
obniżeniu ulega kurs Euro, który jest stosowany w cenach frachtowych, co
również przekłada się na spadek przychodów, mimo utrzymania wolumenu cargo.
W tym aspekcie należy zwrócić uwagę na tak istotne kwestie jak: zmniejszenie
znacznych kosztów eksploatacji z trzech jednostek, na dwie tj. (wolna załoga
przejdzie na inny prom) zużycie paliwa na dwie jednostki, a nie trzy; ubezpieczenie
-- 3 of 4 --
4
tylko dwóch zamiast trzech promów, co znacznie poprawi wynik finansowy linii ze
Świnoujścia.
Priorytetem dla polskiego armatora jest utrzymanie etatów i poziomu
adekwatnych wynagrodzeń. PŻB S.A. jest jednym z większych pracodawców na
lokalnym rynku pracy. Konkurencja na rynku przewozowym jest bardzo silna
i posiada nieporównywalnie większe możliwości finansowe. Po zmianach
uwzględniających m/f Varsovia i m/f Baltivia, we flocie Polferrries nadal
pozostanie 5 promów, tj. stan floty PŻB S.A. pozostanie na dotychczasowym
poziomie. Prom m/f Cracovia zostanie oddany w czarter, ale z załogą, która będzie
wynagradzana o 10 % wyżej w stosunku do pozostałej załogi PŻB S.A. Jak wskazuje
Zarząd PŻB S.A. we wrześniu br. planowane są również podwyżki dla całej załogi.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
Arkadiusz Marchewka
-- 4 of 4 --