telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.41.2024.EM
Warszawa, 12 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 4022 z 29 lipca 2024 r. Pani Poseł Iwony Krawczyk
w sprawie profilaktyki raka szyjki macicy, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych
informacji w odpowiedzi na pytania:
1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje rozszerzenie programu profilaktyki raka szyjki
macicy? oraz
2. Czy i jakie są bariery prawne i finansowe, które mogą utrudniać wdrożenie takiego
rozszerzenia?
Uprzejmie informuję, że programy profilaktyczne, w tym Program profilaktyki raka szyjki
macicy, zostały przygotowane na podstawie kryteriów określonych w art. 31a ust 1 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych .[1] Przedmiotowe kryteria są wykładnią dla szczegółowej analizy wpływu
konkretnych świadczeń na stan zdrowia społeczeństwa, a świadczenia oferowane
w ramach opieki zdrowotnej poddawane są regularnej analizie między innymi pod
względem ich wpływu na poprawę zdrowia obywateli, skuteczności klinicznej czy
bezpieczeństwa, mając na uwadze potrzeby zdrowotne oraz zalecenia Unii Europejskiej
w zakresie badań przesiewowych.
Jeśli chodzi o rozszerzenie granicy wieku kwalifikującego do udziału w programie badań
przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy, nadmieniam, że rozporządzeniem Ministra
Zdrowia z 5 października 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych, została wprowadzona zmiana
polegająca na rozszerzeniu górnej granicy wieku z 59 roku życia do 64 roku życia dla
Programu profilaktyki raka szyjki macicy w celu rozszerzenia populacji kwalifikującej się do
programu.[2] Powyższa zmiana pozostaje spójna z opinią Rady Przejrzystości nr 40/2023
z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie zasadności przesunięcia wieku kwalifikującego w
programie profilaktyki raka szyjki macicy oraz zasadności zmiany warunków realizacji
i poziomu finansowania, która wskazała w szczególności, że najwięcej zachorowań
występuje między 45 a 64 rokiem życia oraz, że ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy
wzrasta z wiekiem do końca szóstej dekady życia, po czym zmniejsza się w starszych
grupach wiekowych. Mając na względzie opinię Rady Przejrzystości, wytyczne
postępowania medycznego, odnalezione dowody naukowe oraz opinie ekspertów, Prezes
Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, w przekazanym Ministrowi Zdrowia

-- 1 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
opracowaniu, uznał za zasadne przesunięcie górnej granicy wieku kwalifikującego do
udziału w programie profilaktyki raka szyjki macicy z 59 do 64 lat.1
W związku z realizacją Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) na lata 2020 – 2030,
aktualnie w Ministerstwie Zdrowia toczą się prace nad zmianą rozporządzenia w sprawie
świadczeń gwarantowanych w zakresie programów zdrowotnych, które mają na celu
wprowadzenie nowoczesnego badania testu HPV- DNA do Programu profilaktyki raka
szyjki macicy. Stanowi to realizację zadania 11.1, ujętego w NSO dotyczącego
wprowadzenia nowych metod badań przesiewowych, które przewiduje:
W 2020 r.
rozszerzymy pilotaż badań HPV-DNA na kolejne ośrodki. W 2024 r. wprowadzimy do
„Programu profilaktyki raka szyjki macicy” test HPV DNA .[3]
Mając na uwadze wyniki prowadzonego pilotażu, Ministerstwo Zdrowia wystąpiło do
Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznej i Taryfikacji (AOTMiT) z prośbą o opinię
oraz rekomendacje wprowadzenia badania HPV DNA oraz cytologii na podłożu płynnym.
W przekazanej Ministrowi Zdrowia rekomendacji (nr 50/2024 z 4 czerwca 2024 r.), Prezes
AOTMiT rekomenduje zakwalifikowanie świadczenia opieki zdrowotnej „Test HPV DNA”
jako świadczenia gwarantowanego z zakresu programów zdrowotnych w Programie
Profilaktyki raka szyjki macicy, sugerując stosowanie ocenianej technologii w triage z
cytologią na podłożu płynnym (LBC). Jednocześnie Prezes AOTMiT wskazuje, że
uwzględnienie powyższego wariantu będzie się wiązać z koniecznością zakwalifikowania
LBC jako świadczenia gwarantowanego w zakresie programów zdrowotnych.
W związku z przyjęciem ww. rekomendacji oraz sugestii Prezesa AOTMiT
o zakwalifikowaniu cytologii na podłożu płynnym (LBC) jako świadczenia gwarantowanego,
Minister Zdrowia zwrócił się do Prezesa AOTMiT o wydanie rekomendacji w sprawie
zasadności kwalifikacji cytologii na podłożu płynnym jako świadczenia gwarantowanego
w zakresie programów zdrowotnych w części dotyczącej Programu profilaktyki raka szyjki
macicy. Obecnie oczekujemy na rekomendację AOTMiT.
Przekazując powyższe, informuję, że w ramach toczących się we współpracy z ekspertami,
prac nad zmianą Programu profilaktyki raka szyjki macicy, prowadzone są również analizy
w zakresie kryteriów wiekowych włączenia do Programu, w kontekście najnowszych
doniesień i rekomendacji towarzystw naukowych.
3. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia, w celu zwiększenia
świadomości na temat profilaktyki raka szyjki macicy i zagrożeń związanych
z wirusem HPV?
Uprzejmie informuję, że 31 stycznia br. zorganizowano briefing prasowy dotyczący pakietu
rozwiązań „Świadoma, bezpieczna ja”. Jednym z obszarów tego pakietu są szczepienia
przeciw HPV. Powstała również strona dotycząca tego projektu:
https://www.gov.pl/web/zdrowie/bezpieczna-swiadoma-ja
W marcu br. w ramach działań, które odbyły się pod hasłem „Tydzień Zdrowia Kobiet”,
w mini audycjach radiowych Ministerstwo informowało o bezpłatnych szczepieniach
przeciw HPV:
 w mini audycji radiowej na antenach Radia ZET, Radia Złote Przeboje, Meloradia
oraz Chillizet (tytuł akcji: Audycje Tydzień Zdrowia Kobiet z Ministerstwem
Zdrowia 2024 r.),
 w mini audycji radiowej na antenach RMF FM oraz RMF Maxxx (tytuł akcji:
Tydzień
Zdrowia Kobiet Ministerstwa Zdrowia).
W promowanie szczepień zaangażowały się także instytucje podległe i nadzorowane,
którym Ministerstwo Zdrowia przekazało pakiet materiałów informacyjno-promocyjnych
do wykorzystania w komunikacji. I tak np.:
1 Opracowanie AOTMiT dotyczące oceny zasadności przesunięcia górnej granicy wieku
kwalifikującego do udziału w programie badań profilaktycznych, weryfikacji zasad realizacji i poziomu
finansowania programu profilaktyki raka szyjki macicy, Nr: OT.4220.7.2021 / WS.4220.14.2022 z 30
marca 2023 r.

-- 2 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
 NFZ opublikował informacje na ekranach w salach obsługi klientów,
 NFZ, GIS, PZH – w mediach społecznościowych
Ponadto działania informacyjno–edukacyjne o HPV prowadzone są systematycznie na
kanałach społecznościowych Ministerstwa Zdrowia.
Dodatkowo wysłano powiadomienia PUSH do rodziców dzieci w wieku 12-13 lat, którzy
jeszcze nie zapisali i nie zaszczepili swoich dzieci przeciw HPV. Wysłano łącznie 26 200
powiadomień.
Tematykę szczepień przeciw HPV Ministerstwo Zdrowia promowało w czasie
Europejskiego Tygodnia Szczepień (22-28 kwietnia br.). 27 kwietnia wraz z Fundacją
Instytutu Matki i Dziecka na Stadionie Narodowym zorganizowano akcję „Zaufaj
Szczepieniom”, w ramach której odbył się piknik edukacyjno-informacyjny oraz bieg
rodzinny.
Działania promocyjno-edukacyjne dot. szczepień przeciw HPV prowadzone były też w
kinach. Kampania została przeprowadzona w 132 kinach na 777 ekranach w całej Polsce
w sieciach kin: NAM, Multikino, Helios, KinAds.
W ramach sobotniego wydania programu „Pytanie na Śniadanie” (TVP2) wyemitowano
audycję poświęconą szczepieniom przeciw HPV. Po audycji odbyła się rozmowa na żywo z
prof. Andrzejem Nowakowskim oraz czat z widzami.
Ministerstwo Zdrowia objęło patronatem ogólnopolską kampanię Bye Bye HPV
prowadzoną przez Funadcję SEXED.PL, z którą Ministerstwo ściśle współpracuje,
wykorzystując różne kanały dotarcia do grupy docelowej.
Ponadto od początku uruchomienia powszechnego programu bezpłatnych szczepień
przeciw HPV do intensywnej promocji programu przystąpił Narodowy Fundusz Zdrowia.
Działania realizowane są na poziomie centralnym i regionalnym. Fundusz do promocji
szczepień przeciw HPV wykorzystuje różne narzędzia komunikacyjne, w tym:
 stronę internetową nfz.gov.pl oraz akademia.nfz.gov.pl;
 media społecznościowe;
 dziennik elektroniczny Librus – przeprowadzono 2 kampanie polegające na
wyświetlaniu rodzicom uczniów klas 5-7 w całej Polsce banneru zachęcającego do
szczepień przeciw HPV. Pierwsza kampania została przeprowadzona od 12 do 18
czerwca 2023 r. Liczba wyświetleń: 301 019. Druga w terminie 11- 24.09.2023 r.
Liczba wyświetleń: 600 515;
 magazyn „Ze Zdrowiem”.
Ponadto NFZ rozdystrybuował również plakaty i ulotki dotyczące programu zarówno
w wersji drukowanej jak i elektronicznej. Materiały zostały przekazane m.in. do placówek
medycznych, urzędów, stacji epidemiologiczno-sanitarnych, parafii. Ulotki rozdawane są
także podczas wydarzeń profilaktycznych z udziałem Narodowego Funduszu Zdrowia.
Materiały edukacyjne dotyczące szczepień przeciw HPV, a także spot ogólnopolskiej
kampanii Ministerstwa Zdrowia są dostępne w Salach Obsługi Klientów NFZ w całej Polsce.
W celu dotarcia do jak największej liczby osób z informacją o szczepieniach NFZ
wykorzystuje również media lokalne publikując artykuły w prasie i portalach internatowych
oraz wypowiadając się w programach telewizyjnych i radiowych.
4. Czy planowane są kampanie edukacyjne w zakresie profilaktyki nowotworu
szyjki macicy?
Od września br. Ministerstwo Zdrowia wyprodukuje i wyemitujemy kolejne audycje
dotyczące profilaktyki nowotworu szyjki macicy i szczepień przeciw HPV:

-- 3 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
 w TVP powstanie cykl 12-minutowych audycji, w ramach której wyemitowany zostanie
1 odcinek poświęcony HPV - premierowo na antenie TVP1 (premiera w niedzielę),
powtórki w TVP Kobieta (czwartek), TVP2 (wtorek) i TVP3 (wtorek i czwartek).
 w Telewizji WP wyprodukowana i wyemitowana zostanie 5-minutowa audycja (human
story) wzbogacona animacjami;
 planujemy także udział w telewizjach śniadaniowych TVP i TVN. W ramach programu
wyemitowany zostanie krótki felieton, po którym nastąpi rozmowa w studio z
ekspertem. Dodatkowo po lub w trakcie programu odbędzie się czat na żywo;
 na antenie Programu 1 i Programu 4 Polskiego Radia oraz w RMF FM i w radiu ZET
powstaną kilkuminutowe audycje poświęcone tematyce HPV.
W listopadzie na antenie TVP2 wyemitowane zostaną 3 odcinki popularnego serialu „Barwy
szczęścia”, w którym będzie poruszany temat szczepień przeciw HPV.
Obecnie trwają prace nad stworzeniem nowego spotu dotyczącego HPV, który zostanie
wyemitowany w największych stacjach telewizyjnych i radiowych o zasięgu ogólnopolskim.
Planowane jest także wspólna kampania szczepień prowadzona wspólnie z Ministerstwem
Edukacji i Nauki.
5. Jakie są aktualne wskaźniki szczepień przeciwko wirusowi HPV i jakie działania są
podejmowane, aby zwiększyć te wskaźniki, jeśli są one niezadowalające?
Na podstawie analizy produktu rozliczeniowego 5.01.00.0000235 – Wykonanie zalecanego
szczepienia przeciwko Ludzkiemu Wirusowi Brodawczaka (HPV), określonego w
zarządzeniu nr 78/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 maja
2023 r., w okresie od wprowadzenia ww. produktu: od 1 czerwca 2023 r. do końca marca
2024 roku, na podstawie danych Narodowego Funduszu Zdrowia, szczepienia przeciw HPV
wykonano - 146 876 osobom.
Powszechny program szczepień przeciw HPV (dalej jako: program) rozpoczął się
1 czerwca 2023 r. i realizuje założenia i cele Narodowej Strategii Onkologicznej na lata
2020-2030. Uzupełnia bezpłatny Program Szczepień Ochronnych dzieci i młodzieży
o nowy zakres ochrony przed chorobami wywołanymi przez HPV. Szczepienia przeciw HPV
należą do grupy szczepień zalecanych. Aktualnie bezpłatne szczepienia w ramach programu
przeprowadzane są u dziewcząt i chłopców po ukończeniu 11. roku życia, do ukończenia 14.
roku życia tj. od dnia 11 urodzin, do dnia poprzedzającego 14 urodziny - w schemacie
dwudawkowym.
Ze względu na niezadowalający odsetek dzieci zaszczepionych w ramach programu, po
analizie możliwych przyczyn stanu rzeczy leżących po stronie organizacji świadczeń,
w oparciu o informacje zebrane z oddziałów wojewódzkich NFZ, Ministerstwo Zdrowia
rozpoczęło prace nad wprowadzeniem poniższych zmian, z datą wejścia w życie od 1
września 2024 r.:
• założeniem programu będzie dostępność do szczepień przeciw HPV w całej Polsce
w równym stopniu, w ramach podstawowej opieki zdrowotnej (POZ),
z zachowaniem dostępu do świadczenia we wszystkich podmiotach POZ
niezależnie od deklaracji wyboru lekarza POZ;
• obniżenia wieku osób uprawnionych do szczepienia w ramach programu z „po
ukończeniu 11 r.ż.” na „po ukończeniu 9 r.ż.”;
• ułatwienia świadczeniodawcom procedury rozliczania szczepień wykonanych w
ramach programu poprzez rezygnację z warunku korzystania z serwisu Centralnej
e-Rejestracji;

-- 4 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
• umożliwienia rozliczenia wykonywania szczepień przez uprawniony personel
podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) poza placówką POZ, na okoliczność
prowadzenia akcji szczepień przeciw HPV w szkołach podstawowych.
Ponadto we współpracy z Centrum e- Zdrowia został opracowany i opublikowany
w dostępie publicznym raport wykonanych szczepień przeciw HPV w Polsce. Raport jest
dostępny na stronie: https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane w artykule:
https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/raport-o-szczepieniach-
przeciwkowirusowi-brodawczaka-ludzkiego-hpv
Raport nie jest statyczny, umożliwia wybór filtrów prezentowanych danych. Dane ukazane
są w następujących przekrojach: płeć, rocznik oraz podział terytorialny do poziomu
powiatu. W raporcie jako osoba zaszczepiona traktowany jest pacjent, dla którego
począwszy od 1 stycznia 2019 r. spełniony został co najmniej jeden z poniższych
warunków:
1. sprawozdano pacjentowi odpowiednią kartę szczepienia (na podstawie
Międzynarodowej Klasyfikacji Procedur Medycznych ICD-9 – kod 99.559),
2. pacjent zrealizował receptę na szczepionkę przeciw HPV (Gardasil,
Gardasil9 lub Cervarix).
Datę szczepienia wyznaczono jako najwcześniejszą datę szczepienia z karty szczepień lub
najwcześniejszą datę realizacji recepty na szczepionkę (jeżeli nie ma Karty Szczepienia).
Ponadto informuję, że działania mające na celu promocje szczepień ochronnych zostały
uwzględnione jako jedno z zadań
Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021-2025 - Cel
operacyjny 4: Zdrowie środowiskowe i choroby zakaźne, Zadanie 5. Promocja szczepień -
działania promocyjne i popularyzacyjne dotyczące szczepień ochronnych. Za realizację
ww. zadania odpowiada Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB. Celem zadania
jest popularyzacja szczepień ochronnych, w tym szczepień przeciw HPV, m.in. za
pośrednictwem serwisu internetowego szczepienia.info (https://szczepienia.pzh.gov.pl/).
W ostatnim czasie zostało nawiązane porozumienie Ministerstwa Zdrowia
z Ministerstwem Edukacji Narodowej w zakresie zobowiązania szkół do przeprowadzenia
działań informacyjno- edukacyjnych, m.in. dot. profilaktyki chorób zakaźnych za pomocą
szczepień ochronnych, poprzez organizację przedmiotu „Edukacja zdrowotna”. Dzięki
porozumieniu resortów możliwe jest również rozpoczęcie organizacji szczepień przeciw
HPV w szkołach, które będą poprzedzone działaniami edukacyjnymi.
6. Jaka jest skala zachorowań na raka szyjki macicy na przestrzeni ostatnich 5 lat
w poszczególnych grupach wiekowych?
W Tabeli 1 została przedstawiona, na podstawie danych NFZ – Koszty Leczenia Pacjenta,
zapadalność rejestrowana na raka szyjki macicy na koniec lat 2019-2023.
Analizowano świadczenia, z następującymi kodami Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób
i Problemów Zdrowotnych ICD-10:
1. C53 – Nowotwór złośliwy szyjki macicy
2. C53.0 – Nowotwór złośliwy błony śluzowej kanału szyjki macicy
3. C53.1 – Nowotwór złośliwy błony śluzowej zewnętrznej powierzchni szyjki
macicy
4. C53.8 – Zmiana przekraczająca granice jednego umiejscowienia w obrębie
szyjki macicy
5. C53.9 – Nowotwór złośliwy szyjki macicy, umiejscowienie nieokreślone.
Powyższe kody ICD-10 sprawozdano jako rozpoznanie główne w dowolnym

-- 5 of 6 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
6
zakresie świadczeń zdrowotnych zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Tabela 1. Zapadalność rejestrowana na raka szyjki macicy w latach 2019-2023 w Polsce.
2019 2020 2021 2022 2023
0-20 lat 21 13 9 12 10
21-40 lat 707 594 656 705 675
41-60 lat 1 777 1 515 1 521 1 734 1 669
61-80 lat 2 265 1 861 2 014 2 022 2 027
Powyżej 80 lat 381 298 331 296 316
Ogółem 5151 4281 4531 4769 4679
Źródło: dane Narodowego Funduszu Zdrowia o Kosztach Leczenia Pacjenta
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Podstawa prawna
[1] Art. 31a ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146).
[2] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 5 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz.U. z 2023 r.
poz. 2167).
[3] Uchwała nr 258 Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2022 r. zmieniająca uchwałę
w sprawie przyjęcia programu wieloletniego pn. Narodowa Strategia Onkologiczna na lata
2020 – 2030 (M.P. 2022 poz. 1262).
[4] Zarządzenie nr 78/2023/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 maja
2023 r., zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna.

-- 6 of 6 --