Interpelacja w sprawie nielegalnych składowisk odpadów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4006
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie nielegalnych składowisk odpadów
Zgłaszający: Dariusz Piontkowski
Data wpływu: 23-07-2024
Na początku 2024 roku Pani Minister na konferencji prasowej przedstawiła plan powołania zespołów wojewódzkich, których zadaniem będzie zajęcie się problemem nielegalnych składowisk odpadów. Jest to ważne i potrzebne zadanie, ponieważ ten problem stanowi poważne zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia mieszkańców naszego kraju. Ponadto zgodnie z danymi Głównej Inspekcji Ochrony Środowiska w Polsce jest dziś ponad 300 nielegalnych lub półlegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych oraz ciągle ich przybywa.
W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje powołanie zespołów wojewódzkich, które będą odpowiedzialne za monitorowanie, identyfikowanie oraz likwidację nielegalnych składowisk odpadów? Jeśli tak, to jakie są szczegółowe założenia i harmonogram realizacji tego projektu?
2. Jakie kryteria będą brane pod uwagę przy wyborze członków zespołów wojewódzkich? Czy planowane jest zaangażowanie ekspertów z dziedziny ochrony środowiska oraz przedstawicieli lokalnych społeczności?
3. Jakie środki finansowe zostaną przeznaczone na funkcjonowanie zespołów wojewódzkich oraz realizację działań mających na celu likwidację nielegalnych składowisk odpadów?
4. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przewiduje współpracę z innymi instytucjami, takimi jak Inspekcja Ochrony Środowiska, Policja czy prokuratura, w celu skutecznego zwalczania nielegalnych składowisk odpadów?
5. Jakie działania edukacyjne i informacyjne planuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat negatywnych skutków nielegalnego składowania odpadów oraz promowania właściwego postępowania z odpadami?
Minister Paulina Hennig-Kloska
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8695 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Paulina Hennig-Kloska
BM-WP.050.103.2024.MN
3312924.13670331.11013882
Warszawa, 05-11-2024
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Dariusza Piontkowskiego w sprawie nielegalnych
składowisk odpadów (znak: K10INT4006), przedstawiam następujące informacje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że przywołane w interpelacji sformułowanie likwidacja
nielegalnych „składowisk odpadów” jest terminem nieprawidłowym względem przepisów
ustawy o odpadach. Zgodnie z ustawową definicją „składowiskiem odpadów” jest obiekt
budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Składowanie odpadów jest formą
unieszkodliwiania odpadów, które z kolei zdefiniowano jako procesy przekształceń
biologicznych, fizycznych lub chemicznych w celu doprowadzenia odpadów do stanu, który
nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska. Dlatego też składowisk
odpadów nie należy mylić z miejscami zbierania odpadów, czy też magazynowania odpadów
w ramach działalności polegającej na przetwarzaniu odpadów, jak również
z zidentyfikowanymi miejscami magazynowania lub porzucania odpadów w miejscach do
tego nieprzeznaczonych. W związku z tym składowisko odpadów nie jest każdym miejscem,
gdzie zlokalizowane są odpady, a określanie miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów
jako „nielegalne składowiska” jest nieprawidłowe i mylące. W interpelacji mamy do
czynienia z „miejscami nielegalnego nagromadzenia odpadów”, których nie należy
utożsamiać ze „składowiskami odpadów”.
W odniesieniu do pytań w zakresie powołania zespołów wojewódzkich, które będą
odpowiedzialne za monitorowanie, identyfikowanie oraz likwidację nielegalnego
magazynowania odpadów należy stwierdzić, że na ten moment Ministerstwo nie pracuje
nad zagadnieniem dotyczącym tworzenia Zespołów ds. nielegalnego gospodarowania
odpadami. Takie ustalenia na poziomie resortu klimatu i środowiska nigdy nie zapadły.
Natomiast tworzenie zespołów zadaniowych zajmujących się np. problematyką
nielegalnego gospodarowania odpadami w ramach poszczególnych województw jest
możliwe, również bez udziału resortu klimatu i środowiska. Nie ma ustanowionych
szczególnych zasad dla realizacji tego typu inicjatyw (np. dotyczących ustalania składu
osobowego takich gremiów w obszarze dotyczącym nielegalnego gospodarowania
odpadami). Nie ma też obowiązku tworzenia zespołów. Zatem jeżeli właściwe organy
-- 1 of 3 --
administracji i współpracujące z nimi służby uznają, że wojewódzki - dedykowany Zespół
jest najlepszą formą koordynacji i współpracy – mogą je utworzyć. Takim przykładem może
być Województwo Wielkopolskie, w którym utworzono Zespół doradczy do spraw
magazynowania odpadów w miejscach na ten cel nieprzeznaczonych, w tym odpadów
niebezpiecznych.
Natomiast jeżeli dla terenowych organów administracji najbardziej efektywne są inne formy
współpracy (np. w ramach zespołów zarządzania kryzysowego lub w innej jeszcze formie) –
powinny one stosować właśnie takie rozwiązania. Popieramy tworzenie takich zespołów,
ale w naszej ocenie powinny być tworzone przy wojewódzkich sztabach kryzysowych,
zatem to kompetencja wojewodów i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nie
chcemy wywierać presji na terenowych organach administracji w kwestii doboru narzędzi
jakie mają do dyspozycji w realizowanych przez siebie zadaniach.
Z kolei odnosząc się do pytania w zakresie współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska
z innymi instytucjami, takimi jak Inspekcja Ochrony Środowiska, Policja czy Prokuratura,
w celu skutecznego zwalczania nielegalnego magazynowania odpadów, w pierwszej
kolejności należy wskazać, że organami kontrolującymi podmioty korzystające ze
środowiska, jak i identyfikujące miejsca nielegalnie nagromadzonych odpadów są organy
Inspekcji Ochrony Środowiska. Istotne jest, że w 2018 r. oprócz nowelizacji ustawy
o odpadach znowelizowano również ustawę o Inspekcji Ochrony Środowiska poprzez
rozszerzenie katalogu uprawnień inspektorów Inspekcji Ochrony Środowiska. Powyższe
spowodowało zintensyfikowanie oraz zacieśnienie współpracy pomiędzy Inspekcją
Ochrony Środowiska a innymi organami zarówno na szczeblu centralnym, jak
i wojewódzkim, w tym w szczególności organami ścigania, ale również Inspekcją Transportu
Drogowego czy Krajową Administracją Skarbową. Co jest przyczyną zwiększenia
wykrywalności naruszeń obowiązujących przepisów, w tym wykrywalności miejsc
nielegalnie zdeponowanych odpadów. Niemniej jednak resort klimatu i środowiska zdaje
sobie sprawę jak trudnym i nierzadko budzącym obawy lokalnych społeczności jest problem
nielegalnie zalegających odpadów, zwłaszcza niebezpiecznych. Jak również z jakimi
problemami borykają się samorządy w związku z zalegającymi odpadami. Zagadnienie to
należy do jednych z najistotniejszych, którymi zajmuje się obecny Rząd. Problem odpadów
nagromadzonych z naruszeniem obowiązującego prawa ma wielopłaszczyznowy charakter,
dlatego jego rozwiązanie leży w kompetencji wielu resortów. W maju tego roku odbyła się
narada ministrów właściwych w zakresie tematyki nielegalnie gromadzonych odpadów
wraz z podlegającymi im służbami, która miała na celu zintensyfikowanie działań
administracji zarówno w wymiarze prewencji omawianemu zjawisku, jak również ścigania
i karania sprawców oraz usuwania zagrożeń związanych z nielegalnym gospodarowaniem
odpadami. W czerwcu br. odbyło się spotkanie robocze z wojewodami i wojewódzkimi
inspektorami ochrony środowiska w sprawie miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów
oraz przeciwdziałania ich powstawaniu. Spotkanie miało na celu omówienie doświadczeń
organów administracji w kontekście postępowania z miejscami nielegalnie nagromadzonych
odpadów, jak również omówienie poprawy skuteczności działań Inspekcji Ochrony
Środowiska.
Spotkania w ramach administracji rządowej z pewnością będą kontynuowane na różnych
poziomach administracji w celu wprowadzenia najbardziej skutecznych rozwiązań.
-- 2 of 3 --
Warto również wspomnieć o działaniach podejmowanych przez Departament Zwalczania
Przestępczości Środowiskowej Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (dalej:
„DZPŚ”), który na bieżąco współpracuje z organami ścigania w przedmiocie ujawniania
miejsc nielegalnego nagromadzenia odpadów i ustalania sprawców odpowiedzialnych za ich
powstanie. Przykładowo w 2024 r. inspektorzy Wydziału Interwencyjno-Operacyjnego
DZPŚ prowadzili wspólne czynności z komendami Policji w Częstochowie, Katowicach,
Szczecinie, Zielonej Górze, Opolu, Krakowie, Radomiu i Rzeszowie oraz Prokuraturami
w Zielonej Górze, Łodzi, Warszawie, Katowicach, Szczecinie i Tarnobrzegu w zakresie:
poszukiwania nielegalnie zakopanych odpadów, weryfikacji informacji o takich miejscach,
jak również wspierali czynności prowadzone przez ww. organy.
W bieżącej pracy inspektorzy DZPŚ uczestniczą również w działaniach związanych
z kontrolą transportów odpadów prowadzonych z inspektorami Inspekcji Transportu
Drogowego lub funkcjonariuszami Policji.
Inspektorzy DZPŚ współpracują również na co dzień z inspektorami Wojewódzkich
Inspektoratów Ochrony Środowiska w ramach wsparcia prowadzonych przez nich
czynności kontroli podmiotów, jak również wsparcia technicznego w zakresie rejestracji
miejsc prowadzenia czynności kontrolnych, prowadzenia pomiarów oraz poszukiwania
zakopanych odpadów z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych i georadaru.
Jeśli chodzi o działania edukacyjne i informacyjne jakie planuje Ministerstwo Klimatu
i Środowiska w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat negatywnych skutków
nielegalnego gromadzenia odpadów oraz promowania właściwego postępowania
z odpadami informuję, że planowane jest przeprowadzenie przez Ministerstwo Klimatu
i Środowiska działań edukacyjno-informacyjnych dot. m.in. nielegalnego gromadzenia
odpadów i zapobiegania powstawaniu odpadów. Równocześnie na stronie Ministerstwa
zamieszczone są materiały edukacyjne, tj.: infografika, wideografika oraz artykuł dotyczące
zagrożenia, jakim są nielegalne gromadzenie odpadów i przestępcy środowiskowi:
https://www.gov.pl/web/edukacja-ekologiczna/uwaga-na-przestepcowsrodowiskowych-
poradnik-jak-nie-pasc-ofiara-oszustwa-na-biznes-odpadowy .
Dodatkowo, poprzez kanały w mediach społecznościowych – Facebook, Twitter, Instagram,
YouTube, MKiŚ wskazuje dobre praktyki w kontekście gospodarki odpadami.
Z wyrazami szacunku
Paulina Hennig-Kloska
Minister Klimatu i Środowiska
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
-- 3 of 3 --