Interpelacja nr 4004
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Interpelacja nr 4004
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający: Maciej Wróbel
Data wpływu: 23-07-2024
Szanowna Pani Minister,
napływają do mnie sygnały rodziców, opiekunów, uczestników oraz kierowników i dyrektorów środowiskowych domów samopomocy zaniepokojonych krytyczną sytuacją finansową jednostek pomocy osobom z zaburzeniami psychicznymi. Apelują oni o przekazanie środków finansowych na bieżące funkcjonowanie ŚDS-ów. Jak informują, w ośrodkach brakuje pieniędzy nawet na opłacenie kosztów stałych.
Wiele ośrodków znajduje się na granicy wydolności finansowej sugerując, iż dotacja jest zbyt niska. Podejmowane zadania i rzeczywiste koszty są znacznie wyższe niż przewiduje to dotacja celowa. Obecnie część ŚDS-ów wypłaca zobowiązania wymagalne kosztem środków przeznaczonych na proces terapeutyczny, co uniemożliwia realizację świadczonych usług wysokim standardzie osobom z zaburzeniami psychicznymi.
Z uzyskanych informacji wynika, iż Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w piśmie skierowanym do wojewodów przekazało informację o wzroście kwoty bazowej na jedno miejsce do 320% odpowiedniego kryterium dochodowego z pomocy społecznej od 1 maja 2024 roku. Jak zostałem poinformowany, nie nastąpiły jednak dyspozycje Ministerstwa Finansów o zwiększeniu środków.
Z powodu braków finansowych, kierujący jednostkami nie mogą pracować zgodnie z przyjętym planem finansowym i są narażani na naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Ponadto, mimo wzrostu płacy minimalnej oraz podwyżek w MOPS-ach, ośrodkom wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi nie zostały przekazane środki umożliwiające zapewnienie pracownikom realizującym usługi w ŚDS godnego wynagrodzenia. Powoduje to spłaszczanie wynagrodzeń i odchodzenie kadry do innych resortów (opieka zdrowotna, centra usług społecznych, szkolnictwo specjalne), gdzie zarobki często są dużo wyższe.
Uczestnicy ŚDS oraz ich bliscy podkreślają, że domy te są dla nich miejscem nie tylko rehabilitacji społecznej i terapii, ale przede wszystkim przestrzenią, w której mogą czuć się bezpiecznie, co niewątpliwie sprzyja rozwijaniu ich umiejętności. Dla wielu uczestników każda sesja terapeutyczna, każda godzina spędzona w ośrodku jest kluczowa dla zdrowia i dobrostanu. Dzięki zajęciom, odbywającym się 5 razy w tygodniu rozwijają i podtrzymują umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym. Bez tych usług zdrowie psychiczne i fizyczne tych osób może się znacznie pogorszyć, co w dłuższej perspektywie będzie miało negatywne skutki zarówno dla ich samych, jak i dla całego systemu opieki społecznej.
Rodziny uczestników oraz sami uczestnicy widzą, iż brak środków na bieżące wydatki i treningi uniemożliwia realizację niezbędnych programów terapeutycznych na oczekiwanym poziomie.
Szanowna Pani Minister, środowiskowe domy samopomocy realizują niezwykle ważne dla państwa i obywateli zadania zlecone.
Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków przekazywanych na funkcjonowanie środowiskowych domów samopomocy? Kiedy można spodziewać się zmian w tym zakresie?
Czy resort planuje zwiększyć wynagrodzenia pracownikom środowiskowych domów samopomocy?
Z wyrazami szacunku
Maciej Wróbel
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 4004
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy
Zgłaszający: Maciej Wróbel
Data wpływu: 23-07-2024
Szanowna Pani Minister,
napływają do mnie sygnały rodziców, opiekunów, uczestników oraz kierowników i dyrektorów środowiskowych domów samopomocy zaniepokojonych krytyczną sytuacją finansową jednostek pomocy osobom z zaburzeniami psychicznymi. Apelują oni o przekazanie środków finansowych na bieżące funkcjonowanie ŚDS-ów. Jak informują, w ośrodkach brakuje pieniędzy nawet na opłacenie kosztów stałych.
Wiele ośrodków znajduje się na granicy wydolności finansowej sugerując, iż dotacja jest zbyt niska. Podejmowane zadania i rzeczywiste koszty są znacznie wyższe niż przewiduje to dotacja celowa. Obecnie część ŚDS-ów wypłaca zobowiązania wymagalne kosztem środków przeznaczonych na proces terapeutyczny, co uniemożliwia realizację świadczonych usług wysokim standardzie osobom z zaburzeniami psychicznymi.
Z uzyskanych informacji wynika, iż Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w piśmie skierowanym do wojewodów przekazało informację o wzroście kwoty bazowej na jedno miejsce do 320% odpowiedniego kryterium dochodowego z pomocy społecznej od 1 maja 2024 roku. Jak zostałem poinformowany, nie nastąpiły jednak dyspozycje Ministerstwa Finansów o zwiększeniu środków.
Z powodu braków finansowych, kierujący jednostkami nie mogą pracować zgodnie z przyjętym planem finansowym i są narażani na naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Ponadto, mimo wzrostu płacy minimalnej oraz podwyżek w MOPS-ach, ośrodkom wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi nie zostały przekazane środki umożliwiające zapewnienie pracownikom realizującym usługi w ŚDS godnego wynagrodzenia. Powoduje to spłaszczanie wynagrodzeń i odchodzenie kadry do innych resortów (opieka zdrowotna, centra usług społecznych, szkolnictwo specjalne), gdzie zarobki często są dużo wyższe.
Uczestnicy ŚDS oraz ich bliscy podkreślają, że domy te są dla nich miejscem nie tylko rehabilitacji społecznej i terapii, ale przede wszystkim przestrzenią, w której mogą czuć się bezpiecznie, co niewątpliwie sprzyja rozwijaniu ich umiejętności. Dla wielu uczestników każda sesja terapeutyczna, każda godzina spędzona w ośrodku jest kluczowa dla zdrowia i dobrostanu. Dzięki zajęciom, odbywającym się 5 razy w tygodniu rozwijają i podtrzymują umiejętności w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym. Bez tych usług zdrowie psychiczne i fizyczne tych osób może się znacznie pogorszyć, co w dłuższej perspektywie będzie miało negatywne skutki zarówno dla ich samych, jak i dla całego systemu opieki społecznej.
Rodziny uczestników oraz sami uczestnicy widzą, iż brak środków na bieżące wydatki i treningi uniemożliwia realizację niezbędnych programów terapeutycznych na oczekiwanym poziomie.
Szanowna Pani Minister, środowiskowe domy samopomocy realizują niezwykle ważne dla państwa i obywateli zadania zlecone.
Czy ministerstwo planuje zwiększenie środków przekazywanych na funkcjonowanie środowiskowych domów samopomocy? Kiedy można spodziewać się zmian w tym zakresie?
Czy resort planuje zwiększyć wynagrodzenia pracownikom środowiskowych domów samopomocy?
Z wyrazami szacunku
Maciej Wróbel
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 8 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.2 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8570 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.416.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselską nr 4004 Pana Posła Macieja Wróbla w sprawie
sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 poz. 901,
z późn. zm.) prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest
zadaniem z zakresu administracji rządowej, zlecanym jednostkom samorządu
terytorialnego. Rozwój tych ośrodków oraz ich bieżące utrzymanie są zatem finansowane ze
środków budżetu państwa.
Wojewodowie, w ramach swoich budżetów i na gruncie ustawy budżetowej, mają
zabezpieczone środki na finansowanie działalności ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi w danym roku. Co miesiąc przekazują jednostkom samorządu
terytorialnego dotacje na bieżące funkcjonowanie tych placówek (w tym na realizację usług
na ich terenie, utrzymanie lokali ośrodków oraz zatrudnienie kadry). Zgodnie z art. 51c ust 2
ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa, przeznaczona na
pokrycie kosztów prowadzenia środowiskowych domów samopomocy, ustalana jest jako
iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych ośrodkach i średniej miesięcznej
wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego pensjonariusza placówki (przy czym kwota ta nie
może przewyższać miesięcznej dotacji, wyliczonej dla województwa). Wojewoda corocznie
ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego pensjonariusza ośrodka
wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Jej wysokość nie może być niższa. niż 250%
kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 51 c ustawy o pomocy społecznej, kwota dotacji na 1 pensjonariusza
środowiskowego domu samopomocy może być zwiększona o maksymalnie 30%,
w przypadku uczestników z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub spektrum autyzmu,
którzy posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniem
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 51c ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji
z budżetu państwa może zostać zwiększona nie więcej niż o 20% w zależności od liczby
uczestników oraz: zakresu, jakości i rodzaju świadczonych w placówce usług. Zwiększenie
-- 1 of 3 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dotacji dla poszczególnych środowiskowych domów samopomocy do 20% może nastąpić
jedynie w ramach limitu uwzględnionego w budżecie wojewody na dany rok (Dział 852 –
pomoc społeczna, Rozdział 85203 – ośrodki wsparcia).
Decyzja o zwiększeniu miesięcznej kwoty dotacji należy do właściwego wojewody, będącego
dysponentem środków. W ramach swoich kompetencji ustala on sposób wykonywania zadań
z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
i sprawuje nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa
(w tym nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad
jakością usług, dla których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił
standardy w artykule 22 pkt 1 i 8 ustawy o pomocy społecznej).
W ustawie budżetowej z 2024 r., w budżetach wojewodów (w rozdziale 85203 – ośrodki
wsparcia) zabezpieczono środki na pokrycie bieżącej działalności środowiskowych domów
samopomocy w 2024 r. Ich wysokość ustalono w oparciu o 290% kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarującej, co przekłada się na kwotę 2 250,40 zł na jednego
pensjonariusza. Natomiast miesięczna kwota dotacji na pensjonariusza środowiskowego
domu pomocy ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami
sprzężonymi w 2024 r. wyniosła 2 925, 52 zł.
Niemniej, w związku z sygnałami, iż miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa
przeznaczona na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, obliczana na podstawie obowiązującej w 2024 r. miesięcznej
kwoty dotacji na jednego pensjonariusza jest niewystarczająca, Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zdecydował o przekazaniu dodatkowych środków na wsparcie
działalności środowiskowych domów samopomocy. Przyjęto, że średnia miesięczna
wojewódzka kwota dotacji na jednego uczestnika środowiskowego domu samopomocy
w okresie sierpień - grudzień 2024 r. będzie stanowić wyjątkowo 320% kryterium
dochodowego, czyli 2 483,2 zł, natomiast miesięczna dotacja na uczestnika ze spektrum
autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi w tym okresie wynieść ma 3 228, 16 zł.
Należy podkreślić, że średnia miesięczna kwota dotacji zależna jest również od wysokości
samego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które obecnie wynosi
776 zł. Weryfikacja kryteriów dochodowych dokonywana jest co 3 lata. W roku bieżącym
dokonano weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej, w związku z czym
15 lipca 2024 r. ogłoszono Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie
zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy
społecznej (Dz.U. poz. 1044). Zgodnie z rozporządzeniem, od 1 stycznia 2025 r.
obowiązywać będą zweryfikowane kryteria dochodowe. Kryterium dochodowe dla osoby
samotnie gospodarującej w przyszłym roku wzrośnie do kwoty 1 010 zł, co będzie miało
istotny wpływ na wysokość dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia ośrodków
wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Odnosząc się do kwestii dotyczących zmian w ustawie o pomocy społecznej w zakresie
ustalania średniej miesięcznej kwoty dotacji na jednego uczestnika ośrodka wparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, ponownie zwracam uwagę, że obowiązujące regulacje,
uzależniające wysokość ww. kwoty od wysokości kryterium dochodowego, wskazują
-- 2 of 3 --
3
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
minimalny poziom dotacji na uczestnika, stanowiący 250% kryterium dochodowego osoby
samotnie gospodarującej i nie określają maksymalnego jej poziomu. Należy zauważyć, że
przepis w obecnym brzmieniu umożliwia podnoszenie kwoty dotacji na uczestnika bez
konieczności zmiany regulacji zawartych w ustawie o pomocy społecznej. Dzięki takiej
konstrukcji przepisu w ustawie budżetowej w 2024 roku zabezpieczono środki
na miesięczną dotację na uczestnika w wysokości 290% kryterium dochodowego osoby
samotnie gospodarującej, unikając ingerowania w zapisy ustawy o pomocy społecznej
i dokonując jednocześnie zwiększenia miesięcznej wysokości dotacji w trakcie trwania roku
budżetowego.
Kwestie dotyczące funkcjonowania ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi są w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktowane w sposób
priorytetowy. Środowiskowe domy samopomocy są jednostkami szczególnymi, których
uczestnikami są osoby o bardzo specyficznych potrzebach i wymaganiach, w związku
z powyższym zatrudniona w tych ośrodkach kadra to pracownicy wysokokwalifikowani,
odznaczający się wyjątkowymi umiejętnościami i stanowiący podstawę prawidłowego
funkcjonowania tych ośrodków.
Zdając sobie sprawę z istotnej społecznie funkcji, jaką pełnią ośrodki wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy, oraz tego, że ich
prawidłowe funkcjonowanie zagwarantowane jest codziennym wysiłkiem wysoce
wykwalifikowanych pracowników tych placówek, Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej podjął działania nad systemowymi rozwiązaniami pozwalającymi na wsparcie ich
wynagrodzeń z budżetu państwa.
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie przez
Radę Ministrów Uchwały nr 62 z 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia rządowego
programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”. Na wypłaty dodatków
dla ponad 10 tysięcy pracowników ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
uruchomiono środki w wysokości blisko 65 mln zł. Obecnie trwa procedura przekazywania
tych pieniędzy na wypłaty dodatków.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.416.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
W odpowiedzi na interpelację poselską nr 4004 Pana Posła Macieja Wróbla w sprawie
sytuacji finansowej środowiskowych domów samopomocy, proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 poz. 901,
z późn. zm.) prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi jest
zadaniem z zakresu administracji rządowej, zlecanym jednostkom samorządu
terytorialnego. Rozwój tych ośrodków oraz ich bieżące utrzymanie są zatem finansowane ze
środków budżetu państwa.
Wojewodowie, w ramach swoich budżetów i na gruncie ustawy budżetowej, mają
zabezpieczone środki na finansowanie działalności ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi w danym roku. Co miesiąc przekazują jednostkom samorządu
terytorialnego dotacje na bieżące funkcjonowanie tych placówek (w tym na realizację usług
na ich terenie, utrzymanie lokali ośrodków oraz zatrudnienie kadry). Zgodnie z art. 51c ust 2
ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa, przeznaczona na
pokrycie kosztów prowadzenia środowiskowych domów samopomocy, ustalana jest jako
iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych ośrodkach i średniej miesięcznej
wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego pensjonariusza placówki (przy czym kwota ta nie
może przewyższać miesięcznej dotacji, wyliczonej dla województwa). Wojewoda corocznie
ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji na jednego pensjonariusza ośrodka
wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Jej wysokość nie może być niższa. niż 250%
kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 51 c ustawy o pomocy społecznej, kwota dotacji na 1 pensjonariusza
środowiskowego domu samopomocy może być zwiększona o maksymalnie 30%,
w przypadku uczestników z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub spektrum autyzmu,
którzy posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wraz ze wskazaniem
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie
ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Jednocześnie, zgodnie z art. 51c ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna kwota dotacji
z budżetu państwa może zostać zwiększona nie więcej niż o 20% w zależności od liczby
uczestników oraz: zakresu, jakości i rodzaju świadczonych w placówce usług. Zwiększenie
-- 1 of 3 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dotacji dla poszczególnych środowiskowych domów samopomocy do 20% może nastąpić
jedynie w ramach limitu uwzględnionego w budżecie wojewody na dany rok (Dział 852 –
pomoc społeczna, Rozdział 85203 – ośrodki wsparcia).
Decyzja o zwiększeniu miesięcznej kwoty dotacji należy do właściwego wojewody, będącego
dysponentem środków. W ramach swoich kompetencji ustala on sposób wykonywania zadań
z zakresu administracji rządowej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego
i sprawuje nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego i województwa
(w tym nad jakością działalności jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz nad
jakością usług, dla których minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określił
standardy w artykule 22 pkt 1 i 8 ustawy o pomocy społecznej).
W ustawie budżetowej z 2024 r., w budżetach wojewodów (w rozdziale 85203 – ośrodki
wsparcia) zabezpieczono środki na pokrycie bieżącej działalności środowiskowych domów
samopomocy w 2024 r. Ich wysokość ustalono w oparciu o 290% kryterium dochodowego
osoby samotnie gospodarującej, co przekłada się na kwotę 2 250,40 zł na jednego
pensjonariusza. Natomiast miesięczna kwota dotacji na pensjonariusza środowiskowego
domu pomocy ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu bądź niepełnosprawnościami
sprzężonymi w 2024 r. wyniosła 2 925, 52 zł.
Niemniej, w związku z sygnałami, iż miesięczna kwota dotacji z budżetu państwa
przeznaczona na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, obliczana na podstawie obowiązującej w 2024 r. miesięcznej
kwoty dotacji na jednego pensjonariusza jest niewystarczająca, Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej zdecydował o przekazaniu dodatkowych środków na wsparcie
działalności środowiskowych domów samopomocy. Przyjęto, że średnia miesięczna
wojewódzka kwota dotacji na jednego uczestnika środowiskowego domu samopomocy
w okresie sierpień - grudzień 2024 r. będzie stanowić wyjątkowo 320% kryterium
dochodowego, czyli 2 483,2 zł, natomiast miesięczna dotacja na uczestnika ze spektrum
autyzmu bądź niepełnosprawnościami sprzężonymi w tym okresie wynieść ma 3 228, 16 zł.
Należy podkreślić, że średnia miesięczna kwota dotacji zależna jest również od wysokości
samego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które obecnie wynosi
776 zł. Weryfikacja kryteriów dochodowych dokonywana jest co 3 lata. W roku bieżącym
dokonano weryfikacji kryteriów dochodowych w pomocy społecznej, w związku z czym
15 lipca 2024 r. ogłoszono Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie
zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy
społecznej (Dz.U. poz. 1044). Zgodnie z rozporządzeniem, od 1 stycznia 2025 r.
obowiązywać będą zweryfikowane kryteria dochodowe. Kryterium dochodowe dla osoby
samotnie gospodarującej w przyszłym roku wzrośnie do kwoty 1 010 zł, co będzie miało
istotny wpływ na wysokość dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia ośrodków
wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Odnosząc się do kwestii dotyczących zmian w ustawie o pomocy społecznej w zakresie
ustalania średniej miesięcznej kwoty dotacji na jednego uczestnika ośrodka wparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, ponownie zwracam uwagę, że obowiązujące regulacje,
uzależniające wysokość ww. kwoty od wysokości kryterium dochodowego, wskazują
-- 2 of 3 --
3
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
minimalny poziom dotacji na uczestnika, stanowiący 250% kryterium dochodowego osoby
samotnie gospodarującej i nie określają maksymalnego jej poziomu. Należy zauważyć, że
przepis w obecnym brzmieniu umożliwia podnoszenie kwoty dotacji na uczestnika bez
konieczności zmiany regulacji zawartych w ustawie o pomocy społecznej. Dzięki takiej
konstrukcji przepisu w ustawie budżetowej w 2024 roku zabezpieczono środki
na miesięczną dotację na uczestnika w wysokości 290% kryterium dochodowego osoby
samotnie gospodarującej, unikając ingerowania w zapisy ustawy o pomocy społecznej
i dokonując jednocześnie zwiększenia miesięcznej wysokości dotacji w trakcie trwania roku
budżetowego.
Kwestie dotyczące funkcjonowania ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami
psychicznymi są w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej traktowane w sposób
priorytetowy. Środowiskowe domy samopomocy są jednostkami szczególnymi, których
uczestnikami są osoby o bardzo specyficznych potrzebach i wymaganiach, w związku
z powyższym zatrudniona w tych ośrodkach kadra to pracownicy wysokokwalifikowani,
odznaczający się wyjątkowymi umiejętnościami i stanowiący podstawę prawidłowego
funkcjonowania tych ośrodków.
Zdając sobie sprawę z istotnej społecznie funkcji, jaką pełnią ośrodki wsparcia dla osób
z zaburzeniami psychicznymi, w tym środowiskowe domy samopomocy, oraz tego, że ich
prawidłowe funkcjonowanie zagwarantowane jest codziennym wysiłkiem wysoce
wykwalifikowanych pracowników tych placówek, Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej podjął działania nad systemowymi rozwiązaniami pozwalającymi na wsparcie ich
wynagrodzeń z budżetu państwa.
Do ustawy o pomocy społecznej wprowadzono zmianę, która umożliwiła przyjęcie przez
Radę Ministrów Uchwały nr 62 z 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia rządowego
programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”. Na wypłaty dodatków
dla ponad 10 tysięcy pracowników ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi
uruchomiono środki w wysokości blisko 65 mln zł. Obecnie trwa procedura przekazywania
tych pieniędzy na wypłaty dodatków.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --