Interpelacja w sprawie przeprowadzenia kontroli w Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego 2014-2020 i programem Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 4001
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie przeprowadzenia kontroli w Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego 2014-2020 i programem Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027
Zgłaszający: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data wpływu: 23-07-2024
Szanowna Pani Minister!
W ostatnich miesiącach pojawiły się informacje w mediach regionalnych bulwersujące opinię publiczną województwa świętokrzyskiego, a związane z dotacją udzieloną spółce EkoEnergia Polska sp. z o.o. ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego. W tej sprawie przeprowadziłem wspólnie z posłem Romanem Giertychem kontrolę poselską w Urzędzie Marszałkowskim w Kielcach. Ta kontrola, jak i dokumenty pozyskane z Urzędu Marszałkowskiego w tej sprawie utwierdziły mnie w przekonaniu, że doszło do istotnej nieprawidłowości polegającej na naruszeniu artykułu 61 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii. Zgodnie z tym artykułem, jak również wytycznymi Komisji w sprawie unikania konfliktu interesów (Dz. Urzędowy nr 2021/C 121/01) pracownicy Instytucji Zarządzającej powinni unikać wszelkich sytuacji, w których może zaistnieć faktyczny lub potencjalny konflikt interesów. Prezesem spółki EkoEnergia Polska jest obecny zięć pani Renaty Janik – marszałka województwa świętokrzyskiego, a jej córka jest prokurentem w wyżej wspomnianej spółce. W roku 2019 pełniąc funkcję wicemarszałka województwa, pani Renata Janik podpisała umowę o dofinansowanie tej spółki kwotą ponad 4,3 miliona złotych ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego 2014-2020. Podpisała również dwa aneksy do tej umowy, jak również podpisała dwa bardzo wątpliwe pisma dotyczące zabezpieczenia umowy. Przeprowadzone w tej sprawie weryfikacje i kontrole wewnętrzne w urzędzie najpierw wskazały na duże ryzyko zaistnienia konfliktu interesów, czego skutkiem było wycofanie środków z certyfikacji unijnej, a następnie w wyniku innej kontroli wewnętrznej stwierdzono, że konflikt interesów nie zaistniał.
W mojej ocenie sprawa ta, ze względu na jej społeczny wymiar, powinna być wyjaśniona jednoznacznie i bez cienia wątpliwości. Z dostępnych mi informacji wynika, że środki wycofane z certyfikacji mogą być ponownie certyfikowane przed złożeniem ostatniego wniosku o płatność do Komisji Europejskiej za rok obrachunkowy 2023/24. W tej sprawie interweniował radny sejmiku składając stosowną interpelację. Z odpowiedzi wynika, że zarząd województwa nie stwierdza w tej sprawie konfliktu interesów, ale jednocześnie nie potwierdza, czy wydatki te przedstawi do rozliczenia do komisji powołując się na mechanizm overbookingu. Ta sytuacja w mojej ocenie wymaga oceny zewnętrznych instytucji, nie można bowiem uznać za w pełni wiarygodne ocen dokonywanych przez pracowników instytucji w zakresie prawidłowości działania swoich przełożonych.
W związku z tym proszę Panią Minister o udzielenie informacji na temat działań Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego 2014-2020 i programem Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027:
Czy proces przyznania dotacji dla spółki EkoEnergia Polska ze środków RPO WŚ 2014-2020, w tym podpisania umowy o dofinansowanie i zabezpieczenia realizacji umowy, przebiegł w sposób zgodny z prawem i prawidłowy?
Czy kontrole wewnętrzne i kontrole zasadności działań podjętych przez Instytucję Zarządzającej w związku z udzieloną dotacją zostały przeprowadzone prawidłowo?
Czy procedury unikania konfliktu interesów zgodnie z artykułu 61 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii funkcjonują prawidłowo w Instytucji Zarządzającej?
Sekretarz stanu Jacek Karnowski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4201 znakówwww.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 8 sierpnia 2024 r.
znak sprawy: DRP-IIb.054.2.2024.PM
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 4001 Pana Posła Lucjana Marka
Pietrzczyka w sprawie przeprowadzenia kontroli w Instytucji Zarządzającej
Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Świętokrzyskiego 2014-
2020 i programem Fundusze Europejskie dla Świętokrzyskiego 2021-2027
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację, przedstawiam następujące informacje.
Kwestia konfliktu interesów była przedmiotem audytu Komisji Europejskiej (KE)
przeprowadzonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego
Województwa Świętokrzyskiego 2014-2020 (RPO WŚ). Efektem tego audytu były
rekomendacje KE mające na celu wdrożenie odpowiednich mechanizmów
weryfikujących i przeciwdziałających konfliktowi interesów oraz wycofanie
wykrytych nieprawidłowo wydatków. Instytucja Zarządzająca RPO WŚ
zastosowała się do wszystkich ww. zaleceń KE, co w odniesieniu do wskazanego
przez Pana Posła projektu oznaczało „ostrożnościowe” wycofanie środków
z certyfikacji unijnej dla tego projektu. KE oceniła działania IZ RPO WŚ jako
satysfakcjonujące, co potwierdziła pismem z dnia 17 października 2023 r.
informując, że wszystkie zalecenia zostały wdrożone i tym samym audyt został
zamknięty.
Jednocześnie w związku z wpłynięciem do MFiPR z początkiem br. anonimu
w sprawie nadużyć przy dystrybucji środków UE w województwie świętokrzyskim
między innymi w kontekście konfliktu interesów, właściwy Departament MFiPR
przeprowadził we współpracy z Urzędem Wojewódzkim kontrolę w powyższym
zakresie w Instytucji Zarządzającej RPO Województwa Świętokrzyskiego
-- 1 of 2 --
2
w ramach planu kontroli służących potwierdzeniu spełniania kryteriów
desygnacji.
W ramach powyższego zgodnie z zatwierdzonym programem kontroli, kontrolą
objęto sprawdzenie kryterium desygnacji 3.A.(i) Procedury dotyczące wniosków
o dotacje, oceny wniosków, wyboru finansowania, w tym zaleceń i wskazówek
zapewniających wkład operacji w osiąganie celów szczegółowych i wyników
odpowiednich osi priorytetowych, które odbyło się na próbie 2 naborów
dobranych w sposób celowy na podstawie zgłoszenia obywatelskiego.
Ponadto sprawdzenie kryterium desygnacji 3.A.(vi) Procedury wprowadzenia
skutecznych i proporcjonalnych środków zwalczania nadużyć finansowych objęło
weryfikację, czy w IZ RPO WŚ wdrożono odpowiednie procedury zapewniające
zastosowanie skutecznych, proporcjonalnych i na bieżąco monitorowanych
i aktualizowanych środków zwalczania nadużyć finansowych uwzględniających
zidentyfikowane ryzyko. W szczególności weryfikacją objęto kwestię konfliktu
interesów. Zespół kontrolny dokonał sprawdzenia w zakresie istnienia konfliktu
interesów na przykładzie wybranych w sposób celowy (na podstawie sygnału
obywatelskiego) projektów i związanych z nimi naborów.
Obecnie trwa przygotowywanie informacji pokontrolnej, która powinna zostać
sfinalizowana na przełomie III/IV kwartału br. Po jej przygotowaniu dalsze
procedowanie będzie odbywać się zgodnie z art. 25 ustawy wdrożeniowej.
Jednocześnie, mając na uwadze przedstawione w interpelacji informacje, zgodnie
z którymi Zarząd Województwa nie potwierdza czy wydatki dla wskazanego
projektu spółki Ekoenergia Polska przedstawi do rozliczenia do Komisji powołując
się na mechanizm overbookingu, informuję że zwróciłem się w tej sprawie o
szczegółowe wyjaśnienia do Pani Marszałek Woj. Świętokrzyskiego. O ile bowiem
wycofanie wydatków z deklaracji certyfikacji do KE zamyka kwestię rozliczeń IZ z
KE, to nadal do wyjaśnienia pozostaje ścieżka rozliczenia na poziomie krajowym.
Warunki Kontraktu Terytorialnego dla Województwa Świętokrzyskiego stanowią
bowiem, że jeżeli w odniesieniu do wydatków podlegających wycofaniu z
wniosków o płatność kierowanych do KE były realizowane na zlecenie IZ RPO
płatności z budżetu środków europejskich lub budżetu państwa, to IZ RPO jest
zobowiązana do zwrotu tych kwot odpowiednio do budżetu środków
europejskich i budżetu państwa.
Z poważaniem
z up. Ministra
Jacek Karnowski
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --