Interpelacja w sprawie działań i inwestycji zapewniających dostępność paliwa LPG
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 399
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie działań i inwestycji zapewniających dostępność paliwa LPG
Zgłaszający: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data wpływu: 28-12-2023
Szanowna Pani Minister,
działając na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, pragnę zwrócić się do Pana Ministra z pytaniem dotyczącym przyszłości paliwa LPG.
W przyjętym niedawno pakiecie unijnych sankcji znalazł się zakaz importu tego paliwa z kierunków wschodnich, z zachowaniem 12-miesięcznego okresu przejściowego. Wydaje się zatem konieczne, by Polska, współpracując z krajowymi podmiotami zajmującymi się importem i dystrybucją paliwa LPG, rozpoczęła niezwłocznie inwestycje w infrastrukturę transportową i magazynującą. W przeciwnym razie sytuacja na polskim rynku LPG za rok może być bardzo trudna, zwłaszcza dla portfeli obywateli. Drogi gaz lub jego niedobory na stacjach to wysokie ceny, które odbiją się nie tylko na domowych budżetach w sposób bezpośredni (podczas tankowania na stacji), ale również pośredni (drogie ceny paliw to również podwyżki cen usług).
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Eksperci zakładają, że w momencie gdy wygasać będzie ustalony roczny okres przejściowy, mogą wystąpić krótkoterminowe problemy z dostępnością LPG na rynku. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie w takim wypadku tarcz ochronnych dla obywateli Polski w celu ich ochrony finansowej?
2. Czy ministerstwo planuje ułatwienie procesów inwestycyjnych, w szczególności w zakresie budowy zbiorników magazynowych na LPG?
3. Czy ministerstwo zakłada takie inwestycje państwowe, jak np. budowa dużego terminala morskiego na LPG?
4. Czy ministerstwo zakłada możliwość zwolnienia z opłat i/lub pewnych podatków związanych z inwestycjami publiczno-prywatnymi dotyczącymi zbiorników magazynowych na LPG?
5. Czy ministerstwo zakłada tymczasowe uproszczenie procedur legislacyjnych związanych z budową zbiorników magazynowych na LPG, co skróci czas niezbędny do przygotowania Polski na pełne wdrożenie sankcji unijnych po okresie przejściowym?
Z poważaniem
Norbert Kaczmarczyk
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7999 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DRP-WRRP.050.1.2024.JK
3005178.11697214.9408818
Warszawa, 29-01-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
przesyłam poniżej odpowiedź na zapytanie Pana Posła Norberta Jakuba
Kaczmarczyka z dnia 10 stycznia br. nr K10INT399, przekazane według właściwości
przez Ministerstwo Infrastruktury do Ministra Klimatu i Środowiska. Zapytanie
wystosowano, w kontekście wprowadzenia unijnego embarga na import gazu LPG
pochodzącego z Federacji Rosyjskiej.. Poniższa odpowiedź stanowi odniesienie się
do pytań sformułowanych w interpelacji.
Na wstępie uprzejmie informuję, że Minister Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie
wzmożony monitoring sytuacji na rynku paliw, w szczególności płynnego gazu LPG.
Na obecną chwilę nie przewiduje się konieczności wprowadzania finansowych tarcz
ochronnych dla obywateli. W ostatnich latach głównym kierunkiem importu LPG do
Polski była Rosja, co wynikało między innymi z korzystnych cen oraz dogodnych
uwarunkowań logistycznych. Krajowy rynek LPG – w odniesieniu do ogólnej
konsumpcji gazu płynnego – jest jednym z większych w Europie, natomiast w
odniesieniu do zużycia tego gazu na cele transportowe – zajmuje 4 miejsce na
świecie. Należy się zgodzić, że zmiany na tak dużym rynku, gdzie prawie 2,5 mln
aktywnych pojazdów jest zasilanych autogazem, wymagają czasu na
przeprowadzenie odpowiednich inwestycji i relokacji kierunków dostaw tak, by
jednocześnie móc obsłużyć rosnącą krajową konsumpcję, jak i wesprzeć rynek
ukraiński – dla którego jesteśmy obecnie jednym z głównych eksporterów LPG, bez
wywoływania szoków cenowych.
Należy wskazać, iż rozmowy na temat wprowadzenia sankcji na LPG toczyły się od
początku negocjacji dotyczących wprowadzenia sankcji na paliwa. Duża część
przedsiębiorców w obliczu rozpoczęcia przez Federację Rosyjską agresji zbrojnej na
Ukrainie zapoczątkowała proces zmiany kierunku dostaw, jak wskazują dane
pochodzące z Eurostat-u, całkowicie zaprzestano importu tego paliwa z Białorusi
-- 1 of 4 --
oraz zmniejszeniu ulega import z FR (obecnie stanowi on już poniżej 50%
importowanego LPG). Niektórzy duży importerzy, w pełni wstrzymali import paliwa
LPG z Rosji zastępując go dostawami z Zachodu. Taki zabieg podnosi poziom
bezpieczeństwa paliwowego Polski i przewidywalności dostaw. Co więcej, w
związku z powyższym nie zaobserwowano gwałtownych wzrostów cen, czy
czasowych braków w dostępności paliwa na rynku.
Odnosząc się do drugiego z postawionych pytań należy zwrócić uwagę na
dotychczasową charakterystykę dostaw paliwa LPG z Rosji, ze względu na którą,
zbiorniki magazynowe nie były potrzebne. Wg danych Polskiej Organizacji Gazu
Płynnego (POGP) za 2022 r. 89,3% importu tego paliwa trafiało transportem
kolejowym do terminali przeładunkowych. Następnie, z wagonów towarowych było
przeładowywane na cysterny samochodowe, za pośrednictwem których trafiało na
wyznaczone stacje paliw. W przypadku takiego procesu dostarczania paliwa,
pojemności magazynowe nie są konieczne z uwagi na brak bieżących nadwyżek w
ilości transportowanego paliwa, które ewentualnie musiałyby być umieszczone
w magazynach. Ma to swoje odzwierciedlenie również od strony ekonomicznej, gdyż
oprócz braku wyraźnej potrzeby tworzenia infrastruktury magazynowej, koszt jej
wybudowania jest nawet kilkukrotnie wyższy od zwykłego zbiornika paliwowego.
W przypadku zaistnienia uzasadnionej potrzeby uproszczenia realizacji
strategicznych inwestycji w zakresie infrastruktury magazynowej LPG,
Ministerstwo otwarte jest na dyskusję w tym zakresie oraz rozważenie
uwzględnienia tego rodzaju inwestycji w tzw. spec ustawie naftowej.
Rynek gazu LPG w Polsce jest rynkiem otwartym – nieregulowanym i bardzo
rozdrobnionym, z uwagi na jego skomercjalizowany charakter obecnie nie
przewidujemy zaistnienia potrzeby budowy dużego, państwowego terminala
morskiego. Dotychczas funkcjonujące terminale morskie LPG w Polsce nie należą do
Skarbu Państwa ani nie były finansowane z krajowego budżetu, tylko znajdują się
w posiadaniu prywatnych spółek. Jest to sprawdzony model funkcjonowania,
którego dotychczasowe działanie nie budziło zastrzeżeń. LPG to ostatnie
z powszechnie stosowanych paliw w Polsce, które zostało objęte sankcjami – prawie
dwa lata po rozpoczęciu konfliktu zbrojnego przez Federację Rosyjską. Dodatkowo,
Komisja Europejska ogłaszając XII pakiet sankcji nałożonych na Rosję ustanowiła
dodatkowy rok czasu na odpowiednie przygotowanie się podmiotów z branży LPG.
Otrzymany czas wydaje się być wystarczający, aby wygasające obowiązujące
kontrakty na dostawy LPG z kierunku rosyjskiego, zastąpić kierunkami
alternatywnymi.
Odnosząc się do możliwości odstąpienia od pobierania akcyzy czy pozostałych
podatków w przypadku gazu płynnego należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 89.
Ustawy o podatku akcyzowym, obowiązujące od 1 stycznia 2024 roku stawki akcyzy
na paliwa wynoszą:
-- 2 of 4 --
benzyny silnikowej - 1.529,00 zł/1.000 l,
oleju napędowego - 1.160,00 zł/1.000 l,
gazów skroplonych do napędu silników spalinowych (np. LPG) - 659,00
zł/1.000 kg,
biokomponentów stanowiących samoistne paliwa - 1.160,00 zł/1.000 l,
Jak widać, stawka akcyzy na paliwo LPG jest preferencyjna w stosunku do
pozostałych paliw. Dodatkowo, znajduje się ona na granicy minimalnego poziomu
akcyzy dla danego rodzaju paliwa jaki został określony w Dyrektywie Rady
2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych
przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii
elektrycznej. W zakresie możliwości obniżenia stawki Vat na gaz LPG, należy
wskazać, że podstawą dla czasowej obniżki podatku jest art. 102 dyrektywy VAT,
który pozwala państwom unijnym stosować obniżone stawki dla dostaw gazu
ziemnego, energii elektrycznej i energii cieplnej. Obniżki w tym trybie nie są
natomiast możliwe dla dostaw gazu LPG.
W kontekście tymczasowego uproszczenia procedur legislacyjnych związanych
z budową zbiorników magazynowych na LPG, w celu skrócenia czasu niezbędnego
do przygotowania Polski na pełne wdrożenie sankcji unijnych, jak słusznie
zauważono, wraz z wprowadzonym zakazem importu tego paliwa został zachowany
12-miesięczny okres przejściowego. Wydaje się, że jest to okres pozwalający na
przebudowę logistyki na całym obszarze EU-27 oraz zabezpieczenie polskiego
rynku z jego specyfiką wykorzystania LPG . Od początku pełnoskalowej wojny
między Rosją a Ukrainą zapowiadane były działania na szczeblu krajowym i unijnym,
mające na celu zakończenie współpracy z Rosją, między innymi w sprawach
sprowadzania surowców energetycznych i paliw. Wydaje się, więc, iż podmioty
odpowiedzialne za import paliwa LPG do Polski miały odpowiedni czas na reakcję i
przygotowanie się na sprowadzanie LPG z innych kierunków, a także zbudowanie
niezbędnej infrastruktury paliwowej, bez konieczności skracania procesów
legislacyjnych, niezbędnych w tej sprawie oraz gwarantujących wszystkim stronom
odpowiedni stopień zabezpieczenia interesów. Procedura legislacyjna jest
skonstruowana w taki sposób, aby wszyscy interesariusze mieli wystarczającą ilość
czasu na wydanie swojej opinii, wniesienie ewentualnych uwag itd. Jak zostało
wspomniane w pierwszej części pisma, w przypadku zaistnienia wyraźnych
przesłanek Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest otwarte na dyskusję oraz
rozważenie uwzględnienia tego rodzaju inwestycji w tzw. spec ustawie naftowej.
Przedstawiając powyższe wyjaśnienia mam nadzieję, iż stanowią one wyczerpującą
odpowiedź na zadane w interpelacji pytania. Jednocześnie zapewniam, iż MKiŚ
będzie kontynuował dialog z branżą LPG w celu zapewnienia możliwie
najłagodniejszego dla rynku wprowadzenia przyjętych sankcji.
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --