Interpelacja w sprawie przeciwdziałania zjawisku patostreamingu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3961
do ministra cyfryzacji, ministra sprawiedliwości
w sprawie przeciwdziałania zjawisku patostreamingu
Zgłaszający: Krzysztof Szczucki
Data wpływu: 21-07-2024
Patostreaming, czyli transmisje internetowe prezentujące treści o charakterze przemocowym, wulgarnym oraz zachowania niezgodne z prawem, stanowi coraz poważniejszy problem w polskim Internecie. Młodzież i dzieci są szczególnie narażeni na kontakt z tego rodzaju treściami, co może prowadzić do negatywnych skutków psychologicznych, społecznych i moralnych. Brak odpowiednich regulacji oraz skutecznego nadzoru nad treściami publikowanymi w Internecie sprawia, że zjawisko to narasta, wpływając negatywnie na rozwój młodego pokolenia.
W związku z powyższym zwracam się do Panów Ministrów z następującymi pytaniami:
1. Jakie konkretne działania podjęły Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministerstwo Cyfryzacji w celu zwalczania patostreamingu oraz ochrony dzieci i młodzieży przed kontaktami z tego rodzaju treściami? Czy istnieją plany wprowadzenia surowszych kar dla osób tworzących i rozpowszechniających patostreamy?
2. Czy rząd planuje współpracę z platformami internetowymi i mediami społecznościowymi w celu skutecznego monitorowania i usuwania treści patostreamingowych? Jakie kroki są podejmowane w celu zwiększenia odpowiedzialności platform internetowych za publikowane treści?
3. Jakie działania edukacyjne i profilaktyczne są realizowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Cyfryzacji oraz inne instytucje rządowe w celu zwiększenia świadomości społecznej na temat zagrożeń związanych z patostreamingiem? Czy istnieją programy wsparcia dla ofiar patostreamingu oraz ich rodzin?
Sekretarz stanu Michał Gramatyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8412 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Michał Gramatyka
BM.WP.057.88.2024
Warszawa, 31 lipca 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 23 lipca br. Posła na Sejm RP Pana Krzysztofa Szczuckiego w sprawie
przeciwdziałania zjawisku patostreamingu (interpelacja nr 3961)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Jakie konkretne działania podjęło Ministerstwo Sprawiedliwości oraz Ministerstwo
Cyfryzacji w celu zwalczania patostreamingu oraz ochrony dzieci i młodzieży przed
kontaktami z tego rodzaju treściami? Czy istnieją plany na wprowadzenie surowszych kar
dla osób tworzących i rozpowszechniających patostreamy?
Ze względu na specyfikę problematyki patostreamingu, w tym kwestie związane
z odpowiednim zdefiniowaniem i klasyfikacją patostreamingu, które przekładają się na
późniejszą efektywność egzekwowania przepisów prawa, w Ministerstwie Cyfryzacji
podjęto decyzję o konieczności przeprowadzenia szczegółowych dyskusji w tym zakresie.
Z inicjatywy Ministerstwa Cyfryzacji została powołana grupa robocza ds. ochrony
małoletnich w internecie, której pierwsze spotkanie miało miejsce w kwietniu 2024 r.
Grono to zrzesza wiele instytucji i organizacji, w tym przedstawicieli administracji
publicznej, instytucji naukowych oraz organizacji pozarządowych.
Głównym celem grupy jest wypracowanie regulacji prawnych, które pozwolą zwiększyć
ochronę małoletnich przed dostępem do treści szkodliwych, dostępnych powszechnie
w internecie, takich jak pornografia, treści promujące samobójstwo i samookaleczanie się,
treści podżegające do nienawiści czy promujące poważną przemoc oraz treści promujące
niebezpieczne „wyzwania”. Pojęcie patostreamów wpisuje się przy tym w szeroko
rozumiane pojęcie treści szkodliwych.
W związku z pracami grupy, Ministerstwo Cyfryzacji analizuje regulacje i praktyki innych
europejskich krajów, w tym mechanizmy oparte na weryfikacji wieku. Tematyka ta wpisuje
się w dyskusje prowadzone również na poziomie instytucji UE mające na celu zwiększenie
ochrony małoletnich, w tym także poprzez zastosowanie bezpiecznych narzędzi
weryfikacji wieku, wykorzystania europejskiego portfela tożsamości cyfrowej.
Należy zaznaczyć, że skuteczne zapobieganie dostępowi do treści szkodliwych jest
działaniem wielowektorowym, w związku z czym obok ewentualnych działań
legislacyjnych nieodzowne jest prowadzenie akcji edukacyjnych i dostarczanie narzędzi
kontroli rodzicielskiej.
W zakresie wprowadzenia ewentualnych surowszych kar dla osób tworzących
i rozpowszechniających patostreamy właściwe kompetencyjnie jest Ministerstwo
Sprawiedliwości.
Ad 2) Czy rząd planuje współpracę z platformami internetowymi i mediami
społecznościowymi w celu skutecznego monitorowania i usuwania treści
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
patostreamingowych? Jakie kroki są podejmowane w celu zwiększenia
odpowiedzialności platform internetowych za publikowane treści?
W odniesieniu do platform internetowych i mediów społecznościowych należy zwrócić
uwagę na unijne rozporządzenie - Akt o usługach cyfrowych (DSA – Digital Services Act),
którego przepisy weszły w życie 17 lutego 2024 r. Zgodnie z DSA dostawcy platform
internetowych dostępnych dla małoletnich zobowiązani są do wprowadzenia
odpowiednich i proporcjonalnych środków, aby zapewnić wysoki poziom prywatności,
bezpieczeństwa i ochrony małoletnich w ramach świadczonych przez siebie usług. Obok
tego Komisja Europejska uprawniona jest do wydania odpowiednich wytycznych
dotyczących stosowania tych środków, zapewniających ochronę dzieci, jak i poszanowanie
ochrony prywatności. Ponadto na podstawie przepisów DSA największe platformy
internetowe, zwane VLOP (Very Large Online Platforms), objęte są dodatkowym zakresem
obowiązków, do których należą m.in. weryfikacja wieku użytkowników oraz analiza
wpływu treści szkodliwych na małoletnich. Wielkie platformy internetowe obecnie już
usuwają zgłoszenia kierowane z Dyżurnet.pl1, jednakże pełne wdrożenie DSA do polskiego
porządku prawnego z pewnością poprawi efektywność tych działań.
Ponadto, pod kątem dochodzenia odpowiedzialności platform internetowych względem
publikowanych treści należy ponownie wspomnieć o pracach toczących się w grupie
roboczej ds. ochrony małoletnich w internecie. Celem dyskutowanych założeń
ewentualnej regulacji prawnej byłoby również zwiększenie odpowiedzialności dostawców
usług świadczonych drogą elektroniczną za publikowane na ich portalach treści.
Ad 3) Jakie działania edukacyjne i profilaktyczne są realizowane przez Ministerstwo
Sprawiedliwości, Ministerstwo Cyfryzacji oraz inne instytucje rządowe w celu
zwiększenia świadomości społecznej na temat zagrożeń związanych z patostreamingiem?
Czy istnieją programy wsparcia dla ofiar patostreamingu oraz ich rodzin?
Zarówno Ministerstwo Cyfryzacji, jak i jednostki jemu podległe – w tym zwłaszcza NASK
– prowadzą wiele działań edukacyjnych z zakresu zwiększania ochrony i świadomości
małoletnich w internecie. W roku szkolnym 2024/2025 planowany jest cykl
comiesięcznych lekcji online dedykowanych uczniom szkół podstawowych dot. zagrożeń
w mediach społecznościowych, z uwzględnieniem patostreamingu, które będą
prowadzone przez specjalistów z Działu Profilaktyki Cyberzagrożeń NASK. Szkolenia z tej
tematyki przeprowadzane są również dla jednostek policji. Obok tego temat
patostreamów uwzględniony został w scenariuszach Cyberlekcji oraz Cyberlekcji 3.0,
które stanowią rezultat współpracy Ministerstwa Cyfryzacji z NASK. Dla uczniów klas 7-8
oraz starszych dzieci opracowane zostały scenariusze dotyczące niebezpiecznych i
szkodliwych treści oraz cyberprzemocy.
Z wyrazami szacunku
Michał Gramatyka
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
1 Dyżurnet.pl to zespół ekspertów Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK), działający jako punkt
kontaktowy do zgłaszania nielegalnych treści w Internecie, szczególnie związanych z seksualnym
wykorzystywaniem dzieci.
-- 2 of 2 --
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.211.2024
Warszawa, 06 września 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3961 złożoną przez Pana posła Krzysztofa Szczuckiego
w sprawie przeciwdziałania zjawisku patostreamingu, uprzejmie przedstawiam
następujące informacje.
Ministerstwo Sprawiedliwości nie prowadzi obecnie prac legislacyjnych w zakresie
zjawiska patostreamingu oraz w obszarze zwiększenia odpowiedzialności platform
internetowych za publikowanie treści.
Jednocześnie mając na uwadze zagrożenia, jakie wiążą się z patostreamingiem, kwestie
te są poddawane analizie z punktu widzenia prawa karnego i nie można wykluczyć
inicjatywy legislacyjnej w tym zakresie. Ponadto ze względu na charakter zjawiska,
problematyka patostreamingu może w przyszłości stanowić również przedmiot prac
przywróconej po 8 latach Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego, której członkowie zostali
powołani w 4 kwietnia 2024 r.
Wskazać ponadto należy, że transmitowane zachowania mogą wyczerpywać znamiona
wielu czynów zabronionych: przestępstw (np. udział w pobiciu, znęcanie się, zgwałcenie)
bądź wykroczeń (np. zakłócanie spokoju). Zachowanie, które jest transmitowane,
w sytuacji wypełniania znamion określonych w kodeksie karnym jest już penalizowane.
Osoby tak pokrzywdzone przestępstwem oraz osoby im najbliższe mają możliwość
skorzystania z pomocy Funduszu Sprawiedliwości (Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym
i Pomocy Postpenitencjarnej), którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości.
Fundusz Sprawiedliwości jest państwowym funduszem celowym, którego celem jest
pomoc pokrzywdzonym i świadkom, przeciwdziałanie przestępczości oraz pomoc
postpenitencjarna.
Dodatkowo w ramach przeciwdziałania zjawisku, o którym mowa w przedmiotowej
interpelacji, Ministerstwo Sprawiedliwości przewiduje ścisłą współpracę z Rzecznikiem
Praw Dziecka i Rzecznikiem Praw Obywatelskich.
-- 1 of 2 --
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --