Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Czesław Siekierski
Warszawa, 29 sierpnia 2024 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.16.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 3956 Pani Poseł Elżbiety Anny Polak
„w sprawie potrzeby zmiany ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęto analizę kierunków ewentualnej
nowelizacji ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.).
Obecnie nie są jednak brane pod uwagę rozwiązania zaproponowane przez Panią
Poseł, dotyczące nowelizacji art. 24 ust. 5 pkt 1 lit. c wspomnianej ustawy.
Na wstępie należy wskazać, że zastosowane w ww. artykule zawężenie kręgu
podmiotów uprawnionych do nieodpłatnego nabycia nieruchomości Zasobu
Własności Rolnej Skarbu Państwa (powoływanego dalej jako „ZWRSP”), wyłącznie
do jednostek samorządu terytorialnego było racjonalnym i celowym działaniem
ustawodawcy, który w tym przypadku nie powielił rozwiązania, jakie przyjął np.
w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz.U. z 2024 r. poz. 1145), gdzie wskazał wprost, że przepisy dotyczące jednostek
samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio do związków tych jednostek.

-- 1 of 4 --

Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 5 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 19 października 1991 r.
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, nieruchomości
wchodzące w skład ZWRSP Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (powoływany
dalej jako „KOWR”), może, w drodze umowy, nieodpłatnie przekazać na własność
jednostce samorządu terytorialnego na cele służące wykonywaniu zadań
realizowanych przez te jednostki - pod warunkiem że jest to zgodne z ustaleniami
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, miejscowego planu
rewitalizacji, ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu - z ustaleniami planu ogólnego gminy.
Istotny jest fakt, że ustawodawca nałożył na beneficjentów nabywanych
nieruchomości obowiązek ich zagospodarowania, zgodnie z celem określonym
w umowie nieodpłatnego przekazania. Wynika to z art. 24 ust. 5a ostatnio cytowanej
ustawy, który mówi, że w przypadku gdy nabywca - jednostka samorządu
terytorialnego, przed upływem 10 lat, licząc od dnia nabycia nieruchomości, zbył
lub przeznaczył tę nieruchomość na inne cele niż określone w umowie, lub w okresie
10 lat od dnia nabycia nieruchomości nie wykorzystał jej na cele określone w umowie
- KOWR występuje do tego nabywcy z żądaniem zwrotu aktualnej wartości
pieniężnej tej nieruchomości. W konsekwencji wykonanie przez jednostkę samorządu
terytorialnego zaciągniętego zobowiązania trzeba oceniać przez pryzmat realizacji
celu nieodpłatnego przekazania nieruchomości. Jego niezrealizowanie stanowi
w istocie zmianę przeznaczenia nieruchomości, która uzasadnia zastosowanie sankcji
przewidzianej w tym przepisie. Wprowadzenie tych ograniczeń ma zapobiegać
dowolnemu dysponowaniu nieruchomościami przekazanymi jednostkom samorządu
terytorialnego nieodpłatnie przez KOWR.
Odnosząc się do związków powiatowo-gminnych i międzygminnych, to forma ich
działania przeznaczona jest dla realizacji zadań wykraczających poza właściwość
jednej jednostki samorządu terytorialnego. Ich funkcjonowanie reguluje ustawa
z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 107)
oraz ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r.
poz. 609, z późn. zm.). Powstały związek posiada osobowość prawną, zaś warunkiem
bezwzględnie obowiązującym, a tym samym dopuszczającym jego utworzenie

-- 2 of 4 --

oraz działanie, jest jednoznacznie określony przedmiot jego aktywności, który musi
koncentrować się na realizacji zadań użyteczności publicznej, na podstawie
powierzonej mu przez jednostkę samorządu terytorialnego misji publicznej, służącej
zaspokajaniu potrzeb społeczności lokalnej. Jednostki samorządu terytorialnego
wyposażają związek w odpowiedni majątek, aby mógł wypełniać swoje zadania
i oczekują, że wykona on należycie powierzony mu cel. Przekazany majątek staje się
własnością związku, który nie podlega zwrotowi. Wywołuje to poważne
konsekwencje, gdyż powstaje całkiem nowy i odmienny podmiot prawa, który ponosi
odpowiedzialność za zobowiązania powstałe w skutek wykonywania swej
działalności i odpowiada swym majątkiem.
Wobec powyższego, wydaje się, że tak określony w ustawie z dnia 19 października
1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa katalog
podmiotów jest obecnie wystarczający, ponieważ to właśnie jednostki samorządu
terytorialnego są przede wszystkim powołane do realizacji celów publicznych
w postaci zaspokajania zbiorowych potrzeb mieszkańców obszarów, które obejmują
konkretne jednostki samorządu terytorialnego. Dodatkowo, jako podmioty publiczne,
jednostki te dają większą gwarancję niż inne podmioty należytego wykorzystania
gruntów, które zostały im nieodpłatne przekazane.
Istotne jest to, że do tej pory do KOWR wpłynął jedynie jeden wniosek
o nieodpłatne przekazanie nieruchomości na rzecz związku jednostek samorządu
terytorialnego. Został on złożony przez Zielonogórski Związek Powiatowo-Gminny.
Do KOWR nie wpływały wcześniej pisma związków międzygminnych lub
powiatowo-gminnych w sprawie nieodpłatnego przekazania nieruchomości na ich
rzecz. Skoro zatem wystąpienie Zielonogórskiego Związku Powiatowo-Gminnego ma
charakter jednostkowy, to nie jest obecnie zasadne dokonywanie postulowanych
zmian w regulacjach ustawowych normujących materię nieodpłatnego
przekazywania przez KOWR gruntów wchodzących w skład ZWRSP.
Pragnę jednak podkreślić, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, we współpracy
z KOWR, prowadzi stały monitoring funkcjonowania przepisów ustawy z dnia
19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa, w ramach którego wszystkie zgłaszane przez zainteresowane podmioty
kwestie są szczegółowo analizowane. Jeżeli zatem zaistnieje konieczność dokonania

-- 3 of 4 --

zmian przepisów prawnych regulujących kwestie nieodpłatnego przekazywania
nieruchomości jednostkom samorządu terytorialnego wchodzących w skład ZWRSP
w sposób odmienny niż dotychczas, podjęte zostaną odpowiednie działania w tym
zakresie.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Czesław Siekierski
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2024 r. poz. 589, z późn. zm.).
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 4 of 4 --