Interpelacja nr 3944
Interpelacja w sprawie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne duchownych z Funduszu Kościelnego
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 1 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.9 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6252 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.398.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 3944 Pani Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic
w sprawie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne duchownych z Funduszu
Kościelnego, po konsultacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), przedstawiam
poniższe informacje.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze
do niej, tj. rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2020 r. Ministra Rodziny i Polityki Społecznej1,
nie zawierają obowiązku wskazywania przynależności duchownego do konkretnego kościoła
lub związku wyznaniowego.
Na dokumencie zgłoszeniowym do ubezpieczeń ZUS ZUA lub zgłoszeniu płatnika składek
ZUS ZFA duchowny2 będący płatnikiem składek sam za siebie wskazuje, oprócz danych
identyfikacyjnych (imię i nazwisko, PESEL, NIP, datę urodzenia) i ewidencyjnych (dane
adresowe), rodzaje ubezpieczeń, którym podlega (schemat podlegania) oraz kod tytułu
ubezpieczenia, wskazujący na tytuł do ubezpieczeń - duchowny (4 pierwsze znaki kodu),
posiadanie prawa do emerytury lub renty (5 znak) oraz stopień niepełnosprawności (6 znak).
Aktualnie obowiązujące rozporządzenie drukowe (w załączniku nr 25) przewiduje dla
duchownych następujące kody tytułów do ubezpieczeń:
10 10 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający
składkę od minimalnej podstawy wymiaru;
10 11 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający
składkę od minimalnej podstawy oraz od zadeklarowanej nadwyżki ponad minimalną
podstawę wymiaru, należną za okres do dnia 31 marca 2004 r. (obecnie już nie
stosowany);
10 12 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający
składkę od zadeklarowanej nadwyżki ponad minimalną podstawę wymiaru;
1 Rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2020 r. Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie określenia
wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów
miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji
rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze
przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych
dokumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2032, z późn. zm.), dalej: „rozporządzenie drukowe”.
2 Za osobę duchowną uważa się duchownego oraz członków zakonów męskich i żeńskich Kościoła
Katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych, z wyjątkiem alumnów seminariów
duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów, którzy nie ukończyli 25. roku życia (art. 8 ust. 13
ustawy).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
2
10 20 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, będący
członkiem zakonu kontemplacyjno-klauzurowego lub misjonarzem, opłacający składkę
od minimalnej podstawy wymiaru;
10 50 - alumn seminarium duchownego, nowicjusz, postulant i juniorysta, podlegający
ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji również
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji sprawujący nadzór na Funduszem
Kościelnym, a także Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie mają możliwości
ustalenia kwot składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych z Funduszu Kościelnego,
opłaconych w poszczególnych okresach za duchownych konkretnych kościołów i związków
wyznaniowych.
Jednocześnie zapewniam, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdaje sobie
sprawę z konieczności dokonania reformy zasad i sposobu finansowania składek za osoby
duchowne, a tym samym wydatkowania środków budżetowych w ramach Funduszu
Kościelnego.
Obecnie cały czas trwają prace w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu
Kościelnego pod kierownictwem Wicepremiera i Ministra Obrony Narodowej Władysława
Kosiniaka-Kamysza, który ma wypracować wspólne stanowisko i projekt dotyczący
Funduszu.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowano koncepcję likwidacji
Funduszu Kościelnego oraz zmiany źródeł finansowania jego wydatków. Przedstawiliśmy
ponadto propozycje dwóch wariantów rozwiązania problemu identyfikacji i przypisania
w systemie ubezpieczeń społecznych ubezpieczonych będących duchownymi do
poszczególnych kościołów i związków wyznaniowych. W tej sprawie zapadną dalsze
rozstrzygnięcia. Jeśli propozycje Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostałyby
uwzględnione, ZUS z łatwością mógłby zgromadzić dane, aby udzielić odpowiedzi na pytania
podniesione w interpelacji Pani Posłanki. W tej chwili jest to niestety niemożliwe.
Dodatkowo informuję, że z rejestru Kościołów i związków wyznaniowych wpisanych do
rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych prowadzonego przez MSWiA (według
stanu na 23.09.2024 r.) wynika, że zrejestrowano 173 kościoły i związki wyznaniowe.
Dodatkowo, dane Ministerstwa Finansów wskazują, że wydatki na ubezpieczenie społeczne
duchownych w 2023 r. wyniosły 213,8 mln zł. Stanowiło to 95% wydatków Funduszu
Kościelnego. Z tych środków opłacono składki za 19 650 osób duchownych, którzy podlegali
w 2023 r. ubezpieczeniom społecznym. Natomiast na wydatki Funduszu Kościelnego,
w ustawie budżetowej na bieżący rok budżetowy, zaplanowano kwotę 257 000 tys. zł, w tym
na składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne osób duchownych 246 000 tys. zł.
Obecnie, z danych ZUS (według stanu na dzień 30.06.2024 r.) wynika, że do ubezpieczeń
społecznych jest zgłoszonych 19 tys. duchownych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
3
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.398.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 3944 Pani Posłanki Anity Kucharskiej-Dziedzic
w sprawie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne duchownych z Funduszu
Kościelnego, po konsultacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), przedstawiam
poniższe informacje.
Obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.) oraz przepisy wykonawcze
do niej, tj. rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2020 r. Ministra Rodziny i Polityki Społecznej1,
nie zawierają obowiązku wskazywania przynależności duchownego do konkretnego kościoła
lub związku wyznaniowego.
Na dokumencie zgłoszeniowym do ubezpieczeń ZUS ZUA lub zgłoszeniu płatnika składek
ZUS ZFA duchowny2 będący płatnikiem składek sam za siebie wskazuje, oprócz danych
identyfikacyjnych (imię i nazwisko, PESEL, NIP, datę urodzenia) i ewidencyjnych (dane
adresowe), rodzaje ubezpieczeń, którym podlega (schemat podlegania) oraz kod tytułu
ubezpieczenia, wskazujący na tytuł do ubezpieczeń - duchowny (4 pierwsze znaki kodu),
posiadanie prawa do emerytury lub renty (5 znak) oraz stopień niepełnosprawności (6 znak).
Aktualnie obowiązujące rozporządzenie drukowe (w załączniku nr 25) przewiduje dla
duchownych następujące kody tytułów do ubezpieczeń:
10 10 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający
składkę od minimalnej podstawy wymiaru;
10 11 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający
składkę od minimalnej podstawy oraz od zadeklarowanej nadwyżki ponad minimalną
podstawę wymiaru, należną za okres do dnia 31 marca 2004 r. (obecnie już nie
stosowany);
10 12 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, opłacający
składkę od zadeklarowanej nadwyżki ponad minimalną podstawę wymiaru;
1 Rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2020 r. Ministra Rodziny i Polityki Społecznej w sprawie określenia
wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów
miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji
rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze
przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych
dokumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2032, z późn. zm.), dalej: „rozporządzenie drukowe”.
2 Za osobę duchowną uważa się duchownego oraz członków zakonów męskich i żeńskich Kościoła
Katolickiego, innych kościołów i związków wyznaniowych, z wyjątkiem alumnów seminariów
duchownych, nowicjuszów, postulantów i juniorystów, którzy nie ukończyli 25. roku życia (art. 8 ust. 13
ustawy).
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
2
10 20 - duchowny, nieprowadzący pozarolniczej działalności gospodarczej, będący
członkiem zakonu kontemplacyjno-klauzurowego lub misjonarzem, opłacający składkę
od minimalnej podstawy wymiaru;
10 50 - alumn seminarium duchownego, nowicjusz, postulant i juniorysta, podlegający
ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W związku z powyższym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w konsekwencji również
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji sprawujący nadzór na Funduszem
Kościelnym, a także Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie mają możliwości
ustalenia kwot składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych z Funduszu Kościelnego,
opłaconych w poszczególnych okresach za duchownych konkretnych kościołów i związków
wyznaniowych.
Jednocześnie zapewniam, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdaje sobie
sprawę z konieczności dokonania reformy zasad i sposobu finansowania składek za osoby
duchowne, a tym samym wydatkowania środków budżetowych w ramach Funduszu
Kościelnego.
Obecnie cały czas trwają prace w ramach Międzyresortowego Zespołu do spraw Funduszu
Kościelnego pod kierownictwem Wicepremiera i Ministra Obrony Narodowej Władysława
Kosiniaka-Kamysza, który ma wypracować wspólne stanowisko i projekt dotyczący
Funduszu.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowano koncepcję likwidacji
Funduszu Kościelnego oraz zmiany źródeł finansowania jego wydatków. Przedstawiliśmy
ponadto propozycje dwóch wariantów rozwiązania problemu identyfikacji i przypisania
w systemie ubezpieczeń społecznych ubezpieczonych będących duchownymi do
poszczególnych kościołów i związków wyznaniowych. W tej sprawie zapadną dalsze
rozstrzygnięcia. Jeśli propozycje Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zostałyby
uwzględnione, ZUS z łatwością mógłby zgromadzić dane, aby udzielić odpowiedzi na pytania
podniesione w interpelacji Pani Posłanki. W tej chwili jest to niestety niemożliwe.
Dodatkowo informuję, że z rejestru Kościołów i związków wyznaniowych wpisanych do
rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych prowadzonego przez MSWiA (według
stanu na 23.09.2024 r.) wynika, że zrejestrowano 173 kościoły i związki wyznaniowe.
Dodatkowo, dane Ministerstwa Finansów wskazują, że wydatki na ubezpieczenie społeczne
duchownych w 2023 r. wyniosły 213,8 mln zł. Stanowiło to 95% wydatków Funduszu
Kościelnego. Z tych środków opłacono składki za 19 650 osób duchownych, którzy podlegali
w 2023 r. ubezpieczeniom społecznym. Natomiast na wydatki Funduszu Kościelnego,
w ustawie budżetowej na bieżący rok budżetowy, zaplanowano kwotę 257 000 tys. zł, w tym
na składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne osób duchownych 246 000 tys. zł.
Obecnie, z danych ZUS (według stanu na dzień 30.06.2024 r.) wynika, że do ubezpieczeń
społecznych jest zgłoszonych 19 tys. duchownych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
3
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --