Interpelacja nr 3898
Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych
Interpelacja nr 3898
do ministra finansów
w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 15-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
mając na uwadze sytuację finansową gmin, zwracam się z prośbą o informację dotyczącą działań zmierzających do wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.
W 2023 roku nastąpiło rozstrzygnięcie kilku edycji programu, co powoduje, że wszystkie jednostki samorządowe w tym samym momencie próbują (lub będą próbowały w najbliższym czasie) ogłaszać postępowania przetargowe na bardzo zbliżone do siebie inwestycje.
W sytuacji ograniczonej chłonności rynku inwestycyjnego prowadzi to do wzrostu cen przetargowych oraz, w niektórych przypadkach, do braku potencjalnych wykonawców.
Większość inwestycji samorządowych wymaga od wykonawców posiadania specjalistycznego sprzętu, wyposażenia oraz kwalifikacji, a firm dysponujących tym potencjałem jest w Polsce zbyt mało wobec liczby inwestycji, co sprawia, że to one dyktują warunki. Zwiększona cena uzyskana w przetargu musi być pokryta ze środków własnych samorządów, co często stanowi zbyt duże obciążenie finansowe.
W przypadku braku dostatecznego marginesu finansowego, jednostki samorządowe mogą być zmuszona do rezygnacji z realizacji inwestycji.
Szanowny Panie Ministrze,
czy w związku z powyższym jest możliwe zastosowanie poniżej wymienionych zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych:
1. Wydłużenia ważności promes udzielonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego do minimum 12, a nawet 18 miesięcy?
Jest to zasadne z uwagi na czas niezbędny na uzyskanie wymaganych pozwoleń i przeprowadzenie uzgodnień oraz innych decyzji administracyjnych (postępowania środowiskowe, pozwolenia wodnoprawne, uzgodnienia dotyczące kanałów technologicznych itp.).
2. Zmiany częstotliwości wypłat dofinansowania przez Bank Gospodarstwa Krajowego na minimum raz na kwartał dla inwestycji, których realizacja nie przekracza 12 miesięcy?
Z analizy samorządów wynika, że jedna płatność po zakończeniu inwestycji dla zadań realizowanych do 12 miesięcy, zawyża koszty inwestycji średnio o 15-20%. Dłuższe niż kwartalne rozliczanie inwestycji eliminuje z rynku mniejsze lokalne firmy, które muszą pozyskiwać kapitał na prowadzenie prac z kredytów komercyjnych, przenosząc koszty kredytu na samorząd w postaci droższych ofert.
3. Rezygnacja z zasady "jedna promesa – jeden przetarg"?
Często samorządy w ramach jednego wniosku ubiegają się o środki z kilku obszarów tematycznych. Prowadzenie postępowania przetargowego podzielonego na części, przy braku ofert w jednej z części (lub cenie oferty przekraczającej założony budżet), powoduje konieczność unieważnienia całego postępowania, co jest nieracjonalne i znacznie wydłuża procedurę wyboru wykonawcy. Możliwość zawierania umów po częściowym rozstrzygnięciu przetargów na określone etapy lub elementy całości zadania objętego promesą pozwoli na uniknięcie kumulacji prac budowlanych i zapobiegnie dalszemu wzrostowi cen.
Wprowadzenie ww. zmian znacząco ułatwiłoby realizację zamierzeń inwestycyjnych samorządów oraz zapobiegłoby problemom związanym z obciążeniami finansowymi i administracyjnymi.
Interpelacja nr 3898
do ministra finansów
w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych
Zgłaszający: Iwona Maria Kozłowska, Anna Wojciechowska
Data wpływu: 15-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
mając na uwadze sytuację finansową gmin, zwracam się z prośbą o informację dotyczącą działań zmierzających do wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych.
W 2023 roku nastąpiło rozstrzygnięcie kilku edycji programu, co powoduje, że wszystkie jednostki samorządowe w tym samym momencie próbują (lub będą próbowały w najbliższym czasie) ogłaszać postępowania przetargowe na bardzo zbliżone do siebie inwestycje.
W sytuacji ograniczonej chłonności rynku inwestycyjnego prowadzi to do wzrostu cen przetargowych oraz, w niektórych przypadkach, do braku potencjalnych wykonawców.
Większość inwestycji samorządowych wymaga od wykonawców posiadania specjalistycznego sprzętu, wyposażenia oraz kwalifikacji, a firm dysponujących tym potencjałem jest w Polsce zbyt mało wobec liczby inwestycji, co sprawia, że to one dyktują warunki. Zwiększona cena uzyskana w przetargu musi być pokryta ze środków własnych samorządów, co często stanowi zbyt duże obciążenie finansowe.
W przypadku braku dostatecznego marginesu finansowego, jednostki samorządowe mogą być zmuszona do rezygnacji z realizacji inwestycji.
Szanowny Panie Ministrze,
czy w związku z powyższym jest możliwe zastosowanie poniżej wymienionych zmian w Rządowym Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych:
1. Wydłużenia ważności promes udzielonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego do minimum 12, a nawet 18 miesięcy?
Jest to zasadne z uwagi na czas niezbędny na uzyskanie wymaganych pozwoleń i przeprowadzenie uzgodnień oraz innych decyzji administracyjnych (postępowania środowiskowe, pozwolenia wodnoprawne, uzgodnienia dotyczące kanałów technologicznych itp.).
2. Zmiany częstotliwości wypłat dofinansowania przez Bank Gospodarstwa Krajowego na minimum raz na kwartał dla inwestycji, których realizacja nie przekracza 12 miesięcy?
Z analizy samorządów wynika, że jedna płatność po zakończeniu inwestycji dla zadań realizowanych do 12 miesięcy, zawyża koszty inwestycji średnio o 15-20%. Dłuższe niż kwartalne rozliczanie inwestycji eliminuje z rynku mniejsze lokalne firmy, które muszą pozyskiwać kapitał na prowadzenie prac z kredytów komercyjnych, przenosząc koszty kredytu na samorząd w postaci droższych ofert.
3. Rezygnacja z zasady "jedna promesa – jeden przetarg"?
Często samorządy w ramach jednego wniosku ubiegają się o środki z kilku obszarów tematycznych. Prowadzenie postępowania przetargowego podzielonego na części, przy braku ofert w jednej z części (lub cenie oferty przekraczającej założony budżet), powoduje konieczność unieważnienia całego postępowania, co jest nieracjonalne i znacznie wydłuża procedurę wyboru wykonawcy. Możliwość zawierania umów po częściowym rozstrzygnięciu przetargów na określone etapy lub elementy całości zadania objętego promesą pozwoli na uniknięcie kumulacji prac budowlanych i zapobiegnie dalszemu wzrostowi cen.
Wprowadzenie ww. zmian znacząco ułatwiłoby realizację zamierzeń inwestycyjnych samorządów oraz zapobiegłoby problemom związanym z obciążeniami finansowymi i administracyjnymi.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Hanna Majszczyk
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5205 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 8 sierpnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3898 w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym
Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych
Znak sprawy: FG6.054.68.2024.910.GJF
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3898 Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej
i Anny Wojciechowskiej w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu
Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych, przedstawiam poniższe stanowisko.
Ad. 1
Biorąc pod uwagę zasady realizacji inwestycji objętych dofinansowaniem z
Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych (dalej:
Program), ustanowionego uchwałą Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2021 r. nr
84/2021, ze zm. (dalej: uchwała RM) informuję, że termin ważności wstępnej
promesy został określony bezpośrednio w § 7 ust. 1 załącznika do uchwały RM i
wynosi 9 miesięcy od dnia udostępnienia tego dokumentu przez BGK w Aplikacji do
obsługi Programu. Jednocześnie należy podkreślić, że termin ten został już raz
wydłużony uchwałą Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2022 r. (nr 87/2022) z 6
miesięcy na 9 miesięcy. Z doświadczenia wynikającego z przeprowadzonych już
dziewięciu edycji wynika, że termin ten jest wystarczający dla większości
beneficjentów Programu, których inwestycje zostały już zakończone lub są w
trakcie realizacji. Zmiana zasad poszczególnych edycji w trakcie ich trwania
naruszyłoby zasadę równego traktowania podmiotów biorących udział w
Programie. Podkreślenia wymaga, że jednostki samorządu terytorialnego,
składając wniosek o dofinansowanie z Programu Inwestycji Strategicznych,
przyjmowały zasady i warunki z niego wynikające.
Ad. 2
Przepis określający sposób wypłaty dofinansowania z Programu to § 9 ust. 2
załącznika do uchwały RM. Wprowadza on zasady wypłaty dofinansowania z
Programu Inwestycji Strategicznych na rzecz beneficjentów Programu. Nie można
jednak utożsamiać harmonogramu wypłaty środków z promesy ze sposobem
-- 1 of 3 --
2/3
wypłaty wynagrodzenia wykonawcy inwestycji korzystającej z dofinansowania.
Obowiązek samofinansowania się wykonawcy inwestycji do czasu wypłaty
środków z promesy (zatem w kwotach ponad udział własny beneficjenta) istniał w
Programie jeszcze w 2022 r., jednak został on zniesiony w związku z art. 35 ust. 1
ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1265, z późn. zm.), który
wskazuje i dopuszcza wprost określone w nim mechanizmy finansowania
wyprzedzającego wykonawców inwestycji przez jednostki samorządu
terytorialnego (w stosunku do wypłaty środków z promesy).
Ad. 3
Możliwość ogłaszania postępowań zakupowych w inny sposób niż określony
obecnie powodowałoby konieczność zmiany całej struktury Programu, z uwagi na
sposób przyznawania dofinansowania na podstawie promes, o których mowa w art.
69a ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych
rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
oraz niektórych innych ustaw. Obecnie udostępniona wstępna promesa stanowi
podstawę do ogłoszenia postępowania zakupowego na realizację inwestycji objętej
dofinansowaniem. Po wyłonieniu wykonawcy wnioskodawca składa wniosek o
udzielenie promesy, która stanowi swego rodzaju obietnicę wypłaty
dofinansowania, a w związku z tym jest podstawą do zawarcia przez wnioskodawcę
umowy na realizację inwestycji z wybranym w wyniku postępowania zakupowego
wykonawcą. Promesa jest w tym przypadku również potwierdzeniem spełnienia
przez wnioskodawcę warunków wymienionych w treści wstępnej promesy.
Przepisy uchwały RM oraz regulaminu każdej edycji Programu dopuszczają
możliwość podziału każdego postępowania na części, a w przypadku niewyłonienia
wykonawców na każdą z części nie implikują konieczności unieważnienia całego
postępowania zakupowego. Istnieje możliwość powtórzenia postępowania w
całości lub w części w okresie ważności wstępnej promesy. Udzielenie promesy,
która stanowi podstawę do zawarcia umowy, jest co do zasady jednorazowe, z
uwagi na brak możliwości określenia w inny sposób kwoty dofinansowania
odpowiadającej wynagrodzeniu wykonawcy lub wykonawców za realizację
inwestycji, która została objęta dofinansowaniem.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że Ministerstwo Finansów, m.in. za pośrednictwem
Banku Gospodarstwa Krajowego, będącego operatorem Programu, jest w stałym
kontakcie z jednostkami samorządu terytorialnego i analizuje pojawiające się
trudności w wykorzystaniu środków – zarówno w wymiarze ogólnym jak i
indywidualnym. Wprowadzane są usprawnienia w funkcjonowaniu Programu
Inwestycji Strategicznych, mając na uwadze przede wszystkim osiągnięcie
zamierzonego przez ustawodawcę efektu wsparcia zadań inwestycyjnych
jednostek samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 3 --
3/3
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 8 sierpnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3898 w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym
Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych
Znak sprawy: FG6.054.68.2024.910.GJF
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3898 Pań Posłanek Iwony Marii Kozłowskiej
i Anny Wojciechowskiej w sprawie wprowadzenia zmian w Rządowym Funduszu
Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych, przedstawiam poniższe stanowisko.
Ad. 1
Biorąc pod uwagę zasady realizacji inwestycji objętych dofinansowaniem z
Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych (dalej:
Program), ustanowionego uchwałą Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2021 r. nr
84/2021, ze zm. (dalej: uchwała RM) informuję, że termin ważności wstępnej
promesy został określony bezpośrednio w § 7 ust. 1 załącznika do uchwały RM i
wynosi 9 miesięcy od dnia udostępnienia tego dokumentu przez BGK w Aplikacji do
obsługi Programu. Jednocześnie należy podkreślić, że termin ten został już raz
wydłużony uchwałą Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2022 r. (nr 87/2022) z 6
miesięcy na 9 miesięcy. Z doświadczenia wynikającego z przeprowadzonych już
dziewięciu edycji wynika, że termin ten jest wystarczający dla większości
beneficjentów Programu, których inwestycje zostały już zakończone lub są w
trakcie realizacji. Zmiana zasad poszczególnych edycji w trakcie ich trwania
naruszyłoby zasadę równego traktowania podmiotów biorących udział w
Programie. Podkreślenia wymaga, że jednostki samorządu terytorialnego,
składając wniosek o dofinansowanie z Programu Inwestycji Strategicznych,
przyjmowały zasady i warunki z niego wynikające.
Ad. 2
Przepis określający sposób wypłaty dofinansowania z Programu to § 9 ust. 2
załącznika do uchwały RM. Wprowadza on zasady wypłaty dofinansowania z
Programu Inwestycji Strategicznych na rzecz beneficjentów Programu. Nie można
jednak utożsamiać harmonogramu wypłaty środków z promesy ze sposobem
-- 1 of 3 --
2/3
wypłaty wynagrodzenia wykonawcy inwestycji korzystającej z dofinansowania.
Obowiązek samofinansowania się wykonawcy inwestycji do czasu wypłaty
środków z promesy (zatem w kwotach ponad udział własny beneficjenta) istniał w
Programie jeszcze w 2022 r., jednak został on zniesiony w związku z art. 35 ust. 1
ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1265, z późn. zm.), który
wskazuje i dopuszcza wprost określone w nim mechanizmy finansowania
wyprzedzającego wykonawców inwestycji przez jednostki samorządu
terytorialnego (w stosunku do wypłaty środków z promesy).
Ad. 3
Możliwość ogłaszania postępowań zakupowych w inny sposób niż określony
obecnie powodowałoby konieczność zmiany całej struktury Programu, z uwagi na
sposób przyznawania dofinansowania na podstawie promes, o których mowa w art.
69a ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych
rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
oraz niektórych innych ustaw. Obecnie udostępniona wstępna promesa stanowi
podstawę do ogłoszenia postępowania zakupowego na realizację inwestycji objętej
dofinansowaniem. Po wyłonieniu wykonawcy wnioskodawca składa wniosek o
udzielenie promesy, która stanowi swego rodzaju obietnicę wypłaty
dofinansowania, a w związku z tym jest podstawą do zawarcia przez wnioskodawcę
umowy na realizację inwestycji z wybranym w wyniku postępowania zakupowego
wykonawcą. Promesa jest w tym przypadku również potwierdzeniem spełnienia
przez wnioskodawcę warunków wymienionych w treści wstępnej promesy.
Przepisy uchwały RM oraz regulaminu każdej edycji Programu dopuszczają
możliwość podziału każdego postępowania na części, a w przypadku niewyłonienia
wykonawców na każdą z części nie implikują konieczności unieważnienia całego
postępowania zakupowego. Istnieje możliwość powtórzenia postępowania w
całości lub w części w okresie ważności wstępnej promesy. Udzielenie promesy,
która stanowi podstawę do zawarcia umowy, jest co do zasady jednorazowe, z
uwagi na brak możliwości określenia w inny sposób kwoty dofinansowania
odpowiadającej wynagrodzeniu wykonawcy lub wykonawców za realizację
inwestycji, która została objęta dofinansowaniem.
Jednocześnie pragnę zapewnić, że Ministerstwo Finansów, m.in. za pośrednictwem
Banku Gospodarstwa Krajowego, będącego operatorem Programu, jest w stałym
kontakcie z jednostkami samorządu terytorialnego i analizuje pojawiające się
trudności w wykorzystaniu środków – zarówno w wymiarze ogólnym jak i
indywidualnym. Wprowadzane są usprawnienia w funkcjonowaniu Programu
Inwestycji Strategicznych, mając na uwadze przede wszystkim osiągnięcie
zamierzonego przez ustawodawcę efektu wsparcia zadań inwestycyjnych
jednostek samorządu terytorialnego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
-- 2 of 3 --
3/3
-- 3 of 3 --