Interpelacja w sprawie obliczania wysokości kosztów stałych dostawy ciepła
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3895
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie obliczania wysokości kosztów stałych dostawy ciepła
Zgłaszający: Dominik Jaśkowiec
Data wpływu: 15-07-2024
Szanowna Pani Ministro,
w związku ze zgłoszeniem się do mnie obywateli, którzy zwracają swoją uwagę na dyskryminujący charakter przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266) znowelizowanej za poprzedników ustawą z dnia 20 kwietnia 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 868), w szczególności dodanego ust. 8 w art. 45a. Największe ich uwagi dotyczą pkt 3 tego ustępu, który ma brzmienie:
8. Koszty zakupu ciepła, o których mowa w ust. 2, rozlicza się w części dotyczącej:
(…)
3) kosztów stałych dostawy ciepła:
a) na centralne ogrzewanie wraz z kosztami, o których mowa w pkt 1 lit. b, wykorzystując proporcjonalny udział w powierzchni lub kubaturze lokali,
b) na przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wykorzystując liczbę lokali w budynku lub powierzchnię lokali.
Sposób partycypowania w opłatach stałych polega na podziale kosztów stałych dostawy ciepła na poszczególną liczbę lokali, która wg art. 45a ust. 8 pkt 3 lit. b jest jedną z alternatyw m.in. dla spółdzielni daną przez ustawodawcę.
Po przeprowadzeniu analizy uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (Dz. U. z 2021 r. poz. 868) odnośnie do zmian w art. 45a ustawy Prawo energetyczne można uzyskać informację, iż nowelizacja tego artykułu ma związek z implementacją dyrektywy 2018/2002/UE dotyczącej m.in. stosowania urządzeń do rozliczania kosztów ciepła ze zdalnym odczytem oraz ustalenie zasad dostarczania użytkownikowi lokalu informacji o rozliczeniach. Uzależnienie opłat za ciepło od rzeczywistego zużycia jest motywujące do oszczędnego gospodarowania energią (ciepłem). Co do dodania ust. 8 uzasadniono to tylko w jednym zdaniu: Korekta treści ust. 8 ma charakter legislacyjno-dostosowujący. Wprowadzenie tak istotnych z punktu widzenia obywateli zmian powinno być poprzedzone dogłębnymi analizami różnych przypadków i wyborem najbardziej adekwatnego rozwiązania legislacyjnego. Po analizie samych przepisów dyrektywy nie można odnaleźć nakazu implementacji takiego rozwiązania, a wręcz kładzie się nacisk na zachęcanie użytkowników energii do zmniejszenia zużycia oraz zwiększenia dynamiki lub zmniejszenia udziału stałych komponentów w rachunkach.
Uwagi mieszkańców dotyczą dyskryminującego charakteru tego przepisu, który polega na braku uwzględnienia przy naliczaniu opłat stałych przyczynienia się do zużycia ciepła przez mieszkańców poszczególnych lokali.
Z informacji przekazanych przez obywateli prowadzących jednoosobowe gospodarstwa domowe wynika, że koszty stałe, które są jednakowo podzielone na wszystkie lokale w danym bloku, z uwagi na ww. przelicznik kilkukrotnie przewyższają koszty zużycia ciepła przez takie osoby. W porównaniu do wieloosobowych gospodarstw, które zużywają o wiele więcej ciepła, mają identyczną opłatę stałą, co w ocenie niektórych mieszkańców jest niesprawiedliwe.
Powyższe uwagi dotyczą głównie osób, które utrzymują się samodzielnie, w tym samotnych emerytów, oraz osób oszczędzających energię cieplną z uwagi na poczucie odpowiedzialności za klimat.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska w świetle tak nakreślonej istoty sprawy przewiduje rozpoczęcie prac nad nowelizacją przepisu odnoszącego się do wprowadzenia odpowiedniego mechanizmu uzależniającego wysokość opłat stałych od faktycznego zużycia ciepła?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje przeprowadzenie w najbliższym czasie kompleksowej analizy i szerokich konsultacji społecznych celem rozwiązania tego problemu?
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Urszula Zielińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7915 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Urszula Sara Zielińska
DCE-WKiC.050.2.2024.PB
3299132.12968840.10435855
Warszawa, 23-07-2024
Dotyczy: Interpelacji Pana Posła Dominika Jaśkowca z dnia 18 lipca 2024 r. w sprawie
obliczania wysokości kosztów stałych dostawy ciepła, K10INT3895.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na przedmiotową interpelację, informuję, co następuje.
Na podstawie art. 45a ust. 8 pkt 3 ustawy1, koszty zakupu ciepła dostarczanego do
budynku, w którym znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe, zamieszkane lub użytkowane
przez osoby niebędące odbiorcami2, rozlicza się w części dotyczącej kosztów stałych
dostawy ciepła:
a) na centralne ogrzewanie wraz z kosztami, o których mowa w pkt 1 lit. b,
wykorzystując proporcjonalny udział w powierzchni lub kubaturze lokali,
b) na przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wykorzystując liczbę lokali w
budynku lub powierzchnię lokali.
Ad lit. a
Przepis dotyczący rozliczenia części kosztów stałych dostawy ciepła na centralne
ogrzewanie nakłada obowiązek dokonania tego rozliczenia proporcjonalnie, przy
wykorzystaniu udziału danego lokalu w powierzchni lub kubaturze wszystkich lokali
w budynku. Proporcjonalność ta wydaje się być rozliczeniem właściwym, zwłaszcza, że
dotyczy nie tylko kosztów stałych, ale również powinna uwzględniać koszty zakupu ciepła
dostarczonego do wspólnych części budynku wielolokalowego.
1 z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.).
2 Zgodnie z art. 3 pkt 13 ustawy – Prawo energetyczne odbiorcą jest każdy, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub
energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Umowa sprzedaży ciepła dostarczanego do
budynku wielolokalowego jest zawierana przez właściciela lub zarządcę budynku wielolokalowego. Art. 45a ust. 6
stanowi, iż w przypadku gdy wyłącznym odbiorcą m.in. ciepła dostarczanego do budynku jest właściciel lub zarządca
budynku wielolokalowego, jest on odpowiedzialny za rozliczanie na poszczególne lokale całkowitych kosztów
zakupu tego ciepła.
-- 1 of 3 --
Ponoszone koszty stałe oraz koszty ogrzewania części wspólnych są tym większe, im
większy lokal zamieszkuje lub użytkuje osoba nie będąca odbiorcą. Taka zależność
powoduje, że osoby zamieszkujące lub użytkujące lokale większe, płacą odpowiednio więcej
za ogrzewanie części wspólnych (piwnic, strychów, klatek schodowych).
Jest to powielenie sposobu podziału także innych kosztów ponoszonych w ramach
budynków wielolokalowych, w tym wynikających m.in. ze zużycia energii elektrycznej w
częściach wspólnych lub kompleksowego utrzymywania nieruchomości.
Pomimo, iż art. 45a ust. 8 pkt 3 został dodany ustawą zmieniającą3 w 2021 r., to poprzednie
wersje przepisu art. 45a ust. 8 zawierały wskazanie stosowania proporcjonalności
dotyczącej powierzchni lub kubatury:
„Koszy zakupu ciepła, o których mowa w ust. 2, rozlicza się w części dotyczącej
ogrzewania, stosuje się metody wykorzystujące (…) dla wspólnych części budynku
wielolokalowego użytkowanych przez osoby, o których mowa w ust. 2,
powierzchnię lub kubaturę tych części odpowiednio w proporcji do powierzchni lub
kubatury zajmowanych lokali;”
Usystematyzowanie dotyczące kosztów stałych i wskazanie na proporcjonalny sposób ich
rozliczania, miało charakter porządkowy.
Ad lit. b
Przepis wskazuje możliwe sposoby rozliczenia kosztów stałych dostawy ciepła na
przygotowanie ciepłej wody użytkowej, wykorzystując liczbę lokali w budynku albo
powierzchnię lokali. Należy przy tym mieć na uwadze przepis art. 45 a ust. 4 ustawy –
Prawo energetyczne, który stanowi o konieczności rozliczania kosztów zakupu m. in. ciepła
w opłatach pobieranych od osób niebędących odbiorcami zamieszkujących lub
użytkujących lokale w taki sposób, aby wysokość opłat zapewniała wyłącznie pokrycie
ponoszonych przez odbiorcę kosztów zakupu ciepła.
Dodatkowe korzyści finansowego z tego tytułu są niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 45a ust. 9 ustawy – Prawo energetyczne, to właściciel lub zarządca budynku
wielolokalowego dokonuje wyboru metody rozliczania całkowitych kosztów zakupu ciepła
na poszczególne lokale mieszkalne i użytkowe w danym budynku.
Koszty energii cieplnej zużytej na podgrzanie wody użytkowej dzielą się na koszty stałe i na
koszty zmienne. O ile przyjęcie jednostek rozliczeniowych [m3] zużytej wody lub liczby osób
zamieszkałych stale w lokalu dla rozliczenia kosztów zmiennych podgrzania wody jest
poprawnym rozwiązaniem, o tyle rozliczenie kosztów stałych podgrzania wody przy
zastosowaniu takiego podejścia nie znajduje uzasadnienia. Wskazać należy na brak związku
ze strukturą tych kosztów oraz z miejscem ich powstawania.
Koszty stałe przygotowania ciepłej wody użytkowej wynikają z kosztów stałych
uwzględnionych na fakturach przedsiębiorstwa energetycznego za ciepło do podgrzania
wody (opłata za moc zamówioną moc cieplną wytworzonego ciepła oraz opłatę stałą za
usługi przesyłowe). Dotyczą one wszystkich lokali, niezależnie od zużycia wody czy liczby
osób zamieszkałych w lokalu w danym okresie. Moc zamówiona na potrzeby przygotowania
3 Ustawa o zmianie ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o efektywności energetycznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 868).
-- 2 of 3 --
ciepłej wody użytkowej uwzględniana jest przez właściciela lub zarządcę budynku
wielolokalowego w odniesieniu do każdego lokalu, niezależnie od formy jego użytkowania.
Przy czym należy zauważyć, że mamy do czynienia nie tylko z lokalami zamieszkanymi, ale
także pustostanami lub lokalami okazjonalnego wykorzystania.
Koszty stałe wynikają zapewnienia gotowości do dostarczenia ciepłej wody użytkowej oraz
konieczności pokrycia strat ciepła układu cyrkulacyjnego niezbędnego dla utrzymania
normatywnej temperatury ciepłej wody użytkowej w punktach czerpalnych w sposób ciągły
i niezawodny. Dotyczy to zarówno lokali, w których następuje wysokie zużycie wody, jak i
tych, w których zużycie jest bardzo niskie lub zerowe. Każdy z lokali ma zapewniony równy
dostęp do ciepłej wody użytkowej w każdym momencie, co wynika wprost z istoty samego
przyłączenia do instalacji.
Uzasadnionym jest zatem proporcjonalne rozliczanie kosztów stałych na każdy lokal,
niezależnie od zużycia wody czy też liczby osób zamieszkałych w lokalu.
W przypadku alternatywnego podejścia, w którym koszty stałe zostałyby przypisane do
zużycia wody, koszty te nadmiernie obciążałyby użytkowników lokali zużywających ciepłą
wodę w większej ilości. Ów użytkownicy pokrywaliby koszty lokali charakteryzujących się
niskim lub zerowym zużyciem, wynikającym także z czasowego użytkowania.
Sporadyczność zużycia wody nie zmniejsza ciągłych kosztów utrzymania infrastruktury i
jest to powszechnie stosowana zasada w obszarze zaopatrzenia w media i energię.
Technicznie uzasadnionym sposobem ustalenia opłaty stałej za podgrzanie wody jest także
przypisanie opłaty stałej do lokalu, ewentualnie zastosowanie jednostki rozliczeniowej
kosztów stałych – powierzchni lokalu.
Informuję, że projekt ustawy zmieniającej poddany był uzgodnieniom, opiniowaniu
i konsultacjom. Podmiotem postulującym uwzględnienie przedmiotowych przepisów był
m.in. Związek Rewizyjny Spółdzielni Mieszkaniowych RP.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w zakresie przedstawionego przez Pana Posła
zagadnienia, Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktualnie nie planuje prac legislacyjnych
nad nowelizacją przedmiotowego przepisu. Jednocześnie zapewniam, że kontynuowany
będzie monitoring skutków funkcjonowania tej regulacji, a wszelkie ewentualne zmiany
będą podlegały kompleksowej analizie oraz konsultacjom z szerokim i reprezentatywnym
gronem interesariuszy.
Z wyrazami szacunku
Urszula Zielińska
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 3 --