Interpelacja w sprawie nielegalnego zajmowania pasa drogowego przez różne podmioty bez odpowiedniego zezwolenia zarządcy drogi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3882
do ministra infrastruktury
w sprawie nielegalnego zajmowania pasa drogowego przez różne podmioty bez odpowiedniego zezwolenia zarządcy drogi
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 15-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach obserwujemy wzrost liczby przypadków nielegalnego zajmowania pasa drogowego przez różne podmioty bez odpowiedniego zezwolenia zarządcy drogi. Takie działania mają negatywny wpływ na płynność ruchu, generując korki i opóźnienia, a także stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Proces postępowania wyjaśniającego, opisanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, budzi kilka istotnych pytań, które chciałbym poruszyć:
1. Jakie dokładnie sytuacje są klasyfikowane jako "zajęcie pasa drogowego bez odpowiedniego zezwolenia zarządcy drogi"?
2. Jaka jest procedura działania Policji w przypadkach wykrycia nielegalnego zajęcia pasa drogowego, np. w przypadku organizacji Ostatnie Pokolenie i jej aktywistów blokujących pasy drogowe? Ile podczas akcji Ostatniego Pokolenia wystawionych zostało mandatów za nielegalne zajęcie pasa drogowego?
3. Czy istnieją oszacowania kosztów wynikających z korków drogowych spowodowanych nielegalnym zajęciem pasa drogowego? Proszę o przedstawienie danych powyższych kosztów.
Sekretarz stanu Stanisław Bukowiec
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7177 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.19.2024
Warszawa, 16 sierpnia 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3882 Posła na Sejm RP Bartosza Józefa Kownackiego w sprawie
nielegalnego zajmowania pasa drogowego przez różne podmioty bez odpowiedniego zezwolenia
zarządcy drogi, uprzejmie przedstawiam poniższe stanowisko, w zakresie swojej właściwości.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 39 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3
ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320) zabrania się
dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie
drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W szczególności zabrania się lokalizacji lub umieszczania urządzeń obcych, przedmiotów
i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Droga publiczna służy bowiem do prowadzenia ruchu drogowego i to jest jej ustawowo określony
cel. Przy czym przepisy ustawy o drogach publicznych dopuszczają na zasadzie wyjątku możliwość
zajęcia pasa drogowego drogi publicznej. Co do zasady każde zajęcie pasa drogowego na cele
niezwiązane z funkcjonowaniem drogi, wymaga uzyskania od właściwego zarządcy drogi, w drodze
decyzji administracyjnej, odpowiedniego zezwolenia na określony rodzaj/cel zajęcia tej drogi
i uiszczenia stosownej opłaty za to zajęcie. Opłaty te mają charakter daniny publicznoprawnej,
rekompensaty za zajęcie pasa drogowego i ustalane są w drodze decyzji administracyjnej przy
udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Jednocześnie należy pamiętać, iż zajęcie pasa
drogowego jest wydawane na różne cele - czym innym jest bowiem zajęcie pasa drogowego w celu
prowadzenia robót w tym pasie, a czym innym zajęcie pasa drogowego na umieszczenie urządzeń
obcych czy też zajęcie pasa na prawach wyłączności. Zaś za zajęcie pasa drogowego drogi publicznej
m.in. bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej
karę pieniężną.
Należy jednak zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu
drogowym (Dz.U. z 2023 poz. 1047), która w art. 65 – 65i reguluje kwestie wykorzystania dróg
w sposób szczególny. Zgodnie z tymi przepisami zawody sportowe, rajdy, wyścigi, przewóz osób
kolejką turystyczną i inne imprezy, które powodują utrudnienia w ruchu lub wymagają korzystania
z drogi w sposób szczególny, mogą się odbywać pod warunkiem zapewnienia bezpieczeństwa
porządku podczas trwania imprezy oraz uzyskania zezwolenia na jej przeprowadzenie. Organizator
imprezy jest obowiązany zapewnić bezpieczeństwo osobom obecnym na imprezie oraz porządek
podczas trwania imprezy.
-- 1 of 3 --
2
Ponadto należy wskazać na przepisy Kodeksu wykroczeń (KW), które w rozdziale XI regulują sprawy
wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Zgodnie z art. 86 KW kto na
drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie zachowując należytej ostrożności,
powoduje zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, podlega karze grzywny. W myśl zaś
art. 90 KW, kto tamuje lub utrudnia ruch na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie
ruchu, podlega karze grzywny do 500 złotych lub karze nagany. Ponadto zgodnie z art. 97 KW
uczestnik ruchu lub inna osoba znajdująca się na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub
strefie ruchu, a także właściciel lub posiadacz pojazdu, który wykracza przeciwko innym przepisom
ustawy - Prawo o ruchu drogowym lub przepisom wydanym na jej podstawie, podlega karze
grzywny do 3000 złotych albo karze nagany.
Niezależnie od powyższego należy także zwrócić uwagę na przepisy ustawy z dnia 24 lipca 2015 r.
Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. z 2022 r. poz. 1389), które regulują kwestie zgrupowania osób na
otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób w określonym miejscu w celu
odbycia wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska w sprawach publicznych.
Zgodnie z art. 7 i art. 8 tej ustawy organizator zgromadzenia zawiadamia organ gminy o zamiarze
zorganizowania zgromadzenia w taki sposób, aby wiadomość dotarła do organu nie wcześniej niż
na 30 dni i nie później niż na 6 dni przed planowaną datą zgromadzenia. Organ gminy informuje
niezwłocznie właściwego komendanta powiatowego (miejskiego) Policji a na obszarze m. st.
Warszawy - komendanta rejonowego Policji, o organizowanym zgromadzeniu, przekazując
zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia. Na podstawie tych przepisów możliwe
jest także zorganizowanie zgromadzenia spontanicznego. Przy czym w myśl art. 28 tej ustawy
zgromadzenie spontaniczne może być rozwiązane przez funkcjonariusza kierującego działaniami
Policji, m.in. jeżeli jego przebieg powoduje istotne zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu
drogowego na drogach publicznych.
Odnosząc się zaś do wskazanej przez Pana posła, budzącej wątpliwości opinii Generalnej Dyrekcji
Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) dotyczącej nielegalnego zajmowania pasa drogowego przez
różne podmioty – resort infrastruktury informuje, że zgodnie z informacjami uzyskanymi z GDDKiA,
wynika, że wypowiadała się ona jedynie w zakresie blokad na autostradach, które były
organizowane na zasadach i w trybie przepisów ww. ustawy Prawo o zgromadzeniach.
Za organizację ruchu oraz wyznaczanie objazdów odpowiada Policja, z którą na bieżąco
współpracuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). GDDKiA dokłada zaś
wszelkich starań, aby na bieżąco komunikować kierowców o utrudnieniach na drogach krajowych.
Komunikaty przekazywane są m.in. za pośrednictwem Punktu Informacji Drogowej, na serwisie
mapowym GDDKiA w zakładce „Lista utrudnień", czy też w mediach społecznościowych na profilu
GDDKiA. Natomiast resort infrastruktury nie ma wiedzy na temat podstawy prawnej na jakiej grupa
aktywistów pn. "Ostatnie Pokolenie” blokowała drogi publiczne oraz ile podczas akcji "Ostatniego
Pokolenia" wystawionych zostało mandatów. Tak jak wskazano wyżej za zajęcie pasa drogowego
drogi publicznej m.in. bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca wymierza w drodze decyzji
administracyjnej karę pieniężną, nie jest to mandat. Przy czym w ocenie resortu infrastruktury
wydaje się, że działania podejmowane przez grupę aktywistów pn. "Ostatnie Pokolenie” należy
rozpatrywać w kontekście ustawy - Prawo o zgromadzeniach, ustawy Kodeks wykroczeń oraz
ustawy Prawo o ruchu drogowym nie zaś przepisów ustawy o drogach publicznych i zezwoleń na
zajęcie pasa drogowego drogi publicznej. Resort infrastruktury informuje także, że w zakresie
procedur w Policji dotyczących podobnych działań jak te podejmowane przez "Ostatnie Pokolenie"
-- 2 of 3 --
3
i ich aktywistów oraz ilości wystawionych wówczas mandatów właściwy jest Minister Spraw
Wewnętrznych i Administracji.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --