Interpelacja nr 3868
Interpelacja w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Infrastruktura i Transport (55%)
Klimat, Energia i Środowisko (55%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych
Interpelacja nr 3868
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 12-07-2024
Gniezno, 12 lipca 2024 roku
Szanowny Panie Ministrze,
otrzymałem stanowisko IV Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej VII kadencji z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych.
Wielkopolska Izba Rolnicza od blisko 4 lat, zwraca uwagę na zagrożenia, które niesie ze sobą wdrażanie radykalnych rozwiązań zawartych w strategiach „Od pola do stołu” oraz „Bioróżnorodności”, które stanowią realizację tzw. Europejskiego Zielonego Ładu w unijnym rolnictwie. Protesty rolnicze, które rozlały się w tym roku po całej Europie pokazały, że w połączeniu z kryzysem na rynkach rolnych, wdrażanie tych strategii poskutkowało znaczącym spadkiem opłacalności produkcji rolniczej, destabilizacją finansów gospodarstw rolnych i utratą perspektyw rozwojowych. Rolnicy uczestniczący w protestach niestety potwierdzili to, co już od dawna przekazywała władzom Wielkopolska Izba Rolnicza oraz organizacje rolnicze. Założenia nowej Wspólnej Polityki Rolnej, które bardzo akcentowały ambitne cele klimatyczne nie sprawdziły się, szczególnie w warunkach trwającego już od dłuższego czasu kryzysu na rynkach rolnych.
Postulaty Wielkopolskiej Izby Rolniczej dotyczyły opóźnienia wdrażania tych strategii oraz związanego z nimi Krajowego Planu Strategicznego, który był źle przygotowany, znaczącej redukcji ilości ekoschematów do tych najbardziej logicznych z punktu widzenia praktyki rolniczej oraz podniesienia stawek za ekoschematy, które naszym zdaniem są zbyt niskie, aby zrekompensować rolnikom wyższe koszty lub obniżone przychody związane z ich stosowaniem. Wielkopolska Izba Rolnicza protestowała również w sprawie zbyt ambitnych celów dotyczących powierzchni upraw w rolnictwie ekologicznym czy redukcji stosowania środków ochrony roślin. Zwracaliśmy uwagę, że otwieranie rynku unijnego na import płodów rolnych z krajów trzecich, w tym z Ukrainy, na wiele lat zdestabilizuje unijny rynek rolny. Alarmowaliśmy także, że zaproponowane przez Komisję Europejską zmiany doprowadzą do zaburzenia możliwości wyżywienia ludności oraz podniesienia kosztów jej wytwarzania. Już wtedy podkreślaliśmy, że ambitne plany zaproponowane przez KE spowodują spadek konkurencyjności europejskiego rolnictwa na rzecz rolnictwa krajów, w których nie przestrzega się żadnych reguł związanych z bioróżnorodnością, ochroną środowiska, klimatu czy dobrostanem zwierząt. Do dzisiaj nie rozumiemy dlaczego instytucje unijne pomimo naszych interwencji, interwencji innych organizacji rolniczych takich jak chociażby COPA COGECA oraz merytorycznych analiz naukowców, między innymi z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, zdecydowały się na tak krótkowzroczną i szkodliwą politykę wobec rolnictwa unijnego. Dopiero protesty rolników w całej Europie oraz w Polsce, które jako Wielkopolska Izba Rolnicza wspieramy od samego początku uświadomiły decydentom skutki tych nierozważnych decyzji.
W obliczu tych wielu kryzysów i wyzwań, Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej apeluje o czas na przygotowanie nowej strategii rozwoju rolnictwa w Unii Europejskiej. Jej podstawą musi być solidne i stabilne finansowanie na poziomie zdecydowanie wyższym od obecnego. Koszty prowadzenia zrównoważonej gospodarki rolnej na terenie Unii Europejskiej są dzisiaj dużo wyższe od tych, ponoszonych przez rolników w krajach trzecich. Wielu konsumentów nawet w rozwiniętych krajach UE, nie jest w stanie pokryć tych wyższych kosztów, ale równocześnie oczekuje zdrowej żywności wysokiej jakości oraz bezpieczeństwa żywnościowego, które musi być oparte na produkcji naszych rolników. Nie zgadzamy się z tezą, że żywność sprzedawana w Europie może być tańsza dzięki importowi z krajów trzecich. Takie rozwiązanie stanowi olbrzymie zagrożenie dla dostępności żywności bezpiecznej i produkowanej na miejscu pod kontrolą służb sanitarnych i weterynaryjnych, jak to odbywa się w dniu dzisiejszym. Podstawową rolą budżetu Wspólnej Polityki Rolnej i opracowywanych programów pomocowych powinno być zagwarantowanie żywotności ekonomicznej unijnych gospodarstw rolnych, a nie walka ze zmianami klimatycznymi. Rolnictwo emituje jedynie 8% gazów cieplarnianych i nie tutaj należy szukać rozwiązania problemu poprawy klimatu i ochrony środowiska.
Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej zwraca uwagę, że rolnicy mogą podejmować działania na rzecz ochrony klimatu i środowiska, ale pod warunkiem ich odpowiedniego sfinansowania w ramach chociażby funduszu solidarności klimatycznej, który powinien stanowić drugie źródło wsparcia dochodów rolników. Wielkopolska Izba Rolnicza zwracała na to uwagę od samego początku tworzenia KPS-u, tym bardziej, że realizacja ekoschematu wymaga od rolnika poniesienia dodatkowych kosztów lub obniżenia poziomu produkcji. Wprowadzenie takiego systemu wymagać będzie jednak zmian legislacyjnych, które na poziomie Unii Europejskiej są bardzo powolne i wymagają ustaleń pomiędzy krajami członkowskimi, Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim. Naszym zdaniem działania na rzecz ochrony klimatu i środowiska muszą być dobrowolne, a zachęty finansowe na odpowiednim poziomie pokrywającym wyższe koszty lub utracone dochody, pochodzące z innego źródła niż środki na dopłaty rolne. To jest niesłychanie ważne, ponieważ rolnik, jako najsłabsze ogniwo łańcucha spożywczego nie jest w stanie przenieść wyższych kosztów swojej działalności na inne podmioty w tym łańcuchu, a co więcej podlega niesłychanej wręcz presji cenowej, stosowanej dzisiaj przez sieci detaliczne oraz globalne koncerny skupujące płody rolne oraz sprzedające środki produkcji. Według analiz rolnicy otrzymują tylko około 15% ceny jaką konsument płaci w sklepie.
System wsparcia rolników oraz kontroli powinien być prosty i pozbawiony zbędnych barier biurokratycznych. Powinien on zostać wypracowany we współpracy naukowców i rolników tak, aby był skuteczny i akceptowany przez środowiska rolnicze w danym kraju czy regionie. W tym procesie zdecydowanie ważna będzie komunikacja, której kompletnie zabrakło w przypadku wdrażania obecnych rozwiązań. Jako Wielkopolska Izba Rolnicza zgłaszaliśmy i zgłaszamy wiele uwag, propozycji i opinii w procesie stanowienia prawa w ramach konsultacji społecznych, jednak z olbrzymią przykrością stwierdzamy, że rządzący w Polsce oraz Brukseli nie biorą ich pod uwagę. Konsultacje zawsze miały i mają charakter pozorny, spełniają pewne obowiązki formalne, a nie wysłuchują zainteresowanych stron. Nie byłoby dzisiejszych protestów, gdyby posłuchano opinii formułowanych przez organizacje rolnicze, w tym Wielkopolską Izbę Rolniczą. Wielkopolska Izba Rolnicza opiniowała bardzo krytycznie Krajowy Plan Strategiczny – zgłosiła do niego ponad 150 konkretnych uwag i jedną zasadniczą o przesunięcie jego wdrażania o kolejny rok i stopniowe, testowe wdrożenie jednego czy dwóch ekoschematów. Polski Krajowy Plan Strategiczny został zaakceptowany jako pierwszy, już w sierpniu 2022 roku. Zawierał niekorzystne dla rolników rozwiązania, w tym nowe, wzmocnione normy warunkowości, przeciwko którym dzisiaj protestują rolnicy w całej Unii Europejskiej.
W związku z powyższym, Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej apeluje o:
• powrót do celów i konstrukcji Wspólnej Polityki Rolnej, jaka obowiązywała do 2022 roku;
• wzmocnienie budżetu WPR i jego ustabilizowanie na dłuższy okres czasu;
• wypracowanie wspólnie z naukowcami i rolnikami nowych zasad tej polityki, szczególnie w zakresie dobrowolnych potencjalnych działań rolników na rzecz klimatu i środowiska, finansowanych z Funduszu Sprawiedliwości Klimatycznej;
• ochronę rynku unijnego przed napływem towarów rolniczych z krajów trzecich, które nie są produkowane, zgodnie ze standardami unijnymi;
• wydłużenie czasu obowiązywania ram pomocy wojennej po czerwcu 2024 roku, tak aby można było wdrażać programy finansowe rekompensujące rolnikom straty wynikające z destabilizacji rynków rolnych (na przykład na skutek działań Rosji);
• podjęcie działań mających na celu wzmocnienie pozycji rynkowej rolnika;
• zwiększenie kwoty pomocy de minimis;
• uruchomienie projektów, których celem będzie maksymalne zagospodarowanie zboża i kukurydzy w Polsce, takich jak program odbudowy pogłowia trzody chlewnej czy program budowy biogazowni oraz instalacji do produkcji dodatków do paliw z udziałem Krajowej Grupy Spożywczej i zainteresowanych rolników lub ich grup producenckich;
• poprawę jakości konsultacji publicznych, jako narzędzia wypracowania najlepszych rozwiązań prawnych;
• wzmocnienie kompetencji izb rolniczych poprzez nowelizację ustawy o izbach rolniczych w taki sposób aby w miejscu, gdzie jest mowa o opinii izb rolniczej dodać zdanie, że organ, który o taką opinię się zwraca jest zobowiązany do jej uwzględnienia. To samo powinno dotyczyć wniosków, rezolucji i apeli zgłaszanych przez izby rolnicze do organów różnych szczebli.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:
1. Jak Pan Minister odniesie się do kwestii przedstawionych przez Walne Zgromadzenie WIR w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych?
2. Jakie działania dotychczas podjął rząd, a jakie są planowane w najbliższej przyszłości w przedstawionej sprawie?
Z wyrazami szacunku
Tadeusz Tomaszewski
Interpelacja nr 3868
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 12-07-2024
Gniezno, 12 lipca 2024 roku
Szanowny Panie Ministrze,
otrzymałem stanowisko IV Walnego Zgromadzenia Wielkopolskiej Izby Rolniczej VII kadencji z dnia 4 lipca 2024 r. w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych.
Wielkopolska Izba Rolnicza od blisko 4 lat, zwraca uwagę na zagrożenia, które niesie ze sobą wdrażanie radykalnych rozwiązań zawartych w strategiach „Od pola do stołu” oraz „Bioróżnorodności”, które stanowią realizację tzw. Europejskiego Zielonego Ładu w unijnym rolnictwie. Protesty rolnicze, które rozlały się w tym roku po całej Europie pokazały, że w połączeniu z kryzysem na rynkach rolnych, wdrażanie tych strategii poskutkowało znaczącym spadkiem opłacalności produkcji rolniczej, destabilizacją finansów gospodarstw rolnych i utratą perspektyw rozwojowych. Rolnicy uczestniczący w protestach niestety potwierdzili to, co już od dawna przekazywała władzom Wielkopolska Izba Rolnicza oraz organizacje rolnicze. Założenia nowej Wspólnej Polityki Rolnej, które bardzo akcentowały ambitne cele klimatyczne nie sprawdziły się, szczególnie w warunkach trwającego już od dłuższego czasu kryzysu na rynkach rolnych.
Postulaty Wielkopolskiej Izby Rolniczej dotyczyły opóźnienia wdrażania tych strategii oraz związanego z nimi Krajowego Planu Strategicznego, który był źle przygotowany, znaczącej redukcji ilości ekoschematów do tych najbardziej logicznych z punktu widzenia praktyki rolniczej oraz podniesienia stawek za ekoschematy, które naszym zdaniem są zbyt niskie, aby zrekompensować rolnikom wyższe koszty lub obniżone przychody związane z ich stosowaniem. Wielkopolska Izba Rolnicza protestowała również w sprawie zbyt ambitnych celów dotyczących powierzchni upraw w rolnictwie ekologicznym czy redukcji stosowania środków ochrony roślin. Zwracaliśmy uwagę, że otwieranie rynku unijnego na import płodów rolnych z krajów trzecich, w tym z Ukrainy, na wiele lat zdestabilizuje unijny rynek rolny. Alarmowaliśmy także, że zaproponowane przez Komisję Europejską zmiany doprowadzą do zaburzenia możliwości wyżywienia ludności oraz podniesienia kosztów jej wytwarzania. Już wtedy podkreślaliśmy, że ambitne plany zaproponowane przez KE spowodują spadek konkurencyjności europejskiego rolnictwa na rzecz rolnictwa krajów, w których nie przestrzega się żadnych reguł związanych z bioróżnorodnością, ochroną środowiska, klimatu czy dobrostanem zwierząt. Do dzisiaj nie rozumiemy dlaczego instytucje unijne pomimo naszych interwencji, interwencji innych organizacji rolniczych takich jak chociażby COPA COGECA oraz merytorycznych analiz naukowców, między innymi z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, zdecydowały się na tak krótkowzroczną i szkodliwą politykę wobec rolnictwa unijnego. Dopiero protesty rolników w całej Europie oraz w Polsce, które jako Wielkopolska Izba Rolnicza wspieramy od samego początku uświadomiły decydentom skutki tych nierozważnych decyzji.
W obliczu tych wielu kryzysów i wyzwań, Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej apeluje o czas na przygotowanie nowej strategii rozwoju rolnictwa w Unii Europejskiej. Jej podstawą musi być solidne i stabilne finansowanie na poziomie zdecydowanie wyższym od obecnego. Koszty prowadzenia zrównoważonej gospodarki rolnej na terenie Unii Europejskiej są dzisiaj dużo wyższe od tych, ponoszonych przez rolników w krajach trzecich. Wielu konsumentów nawet w rozwiniętych krajach UE, nie jest w stanie pokryć tych wyższych kosztów, ale równocześnie oczekuje zdrowej żywności wysokiej jakości oraz bezpieczeństwa żywnościowego, które musi być oparte na produkcji naszych rolników. Nie zgadzamy się z tezą, że żywność sprzedawana w Europie może być tańsza dzięki importowi z krajów trzecich. Takie rozwiązanie stanowi olbrzymie zagrożenie dla dostępności żywności bezpiecznej i produkowanej na miejscu pod kontrolą służb sanitarnych i weterynaryjnych, jak to odbywa się w dniu dzisiejszym. Podstawową rolą budżetu Wspólnej Polityki Rolnej i opracowywanych programów pomocowych powinno być zagwarantowanie żywotności ekonomicznej unijnych gospodarstw rolnych, a nie walka ze zmianami klimatycznymi. Rolnictwo emituje jedynie 8% gazów cieplarnianych i nie tutaj należy szukać rozwiązania problemu poprawy klimatu i ochrony środowiska.
Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej zwraca uwagę, że rolnicy mogą podejmować działania na rzecz ochrony klimatu i środowiska, ale pod warunkiem ich odpowiedniego sfinansowania w ramach chociażby funduszu solidarności klimatycznej, który powinien stanowić drugie źródło wsparcia dochodów rolników. Wielkopolska Izba Rolnicza zwracała na to uwagę od samego początku tworzenia KPS-u, tym bardziej, że realizacja ekoschematu wymaga od rolnika poniesienia dodatkowych kosztów lub obniżenia poziomu produkcji. Wprowadzenie takiego systemu wymagać będzie jednak zmian legislacyjnych, które na poziomie Unii Europejskiej są bardzo powolne i wymagają ustaleń pomiędzy krajami członkowskimi, Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim. Naszym zdaniem działania na rzecz ochrony klimatu i środowiska muszą być dobrowolne, a zachęty finansowe na odpowiednim poziomie pokrywającym wyższe koszty lub utracone dochody, pochodzące z innego źródła niż środki na dopłaty rolne. To jest niesłychanie ważne, ponieważ rolnik, jako najsłabsze ogniwo łańcucha spożywczego nie jest w stanie przenieść wyższych kosztów swojej działalności na inne podmioty w tym łańcuchu, a co więcej podlega niesłychanej wręcz presji cenowej, stosowanej dzisiaj przez sieci detaliczne oraz globalne koncerny skupujące płody rolne oraz sprzedające środki produkcji. Według analiz rolnicy otrzymują tylko około 15% ceny jaką konsument płaci w sklepie.
System wsparcia rolników oraz kontroli powinien być prosty i pozbawiony zbędnych barier biurokratycznych. Powinien on zostać wypracowany we współpracy naukowców i rolników tak, aby był skuteczny i akceptowany przez środowiska rolnicze w danym kraju czy regionie. W tym procesie zdecydowanie ważna będzie komunikacja, której kompletnie zabrakło w przypadku wdrażania obecnych rozwiązań. Jako Wielkopolska Izba Rolnicza zgłaszaliśmy i zgłaszamy wiele uwag, propozycji i opinii w procesie stanowienia prawa w ramach konsultacji społecznych, jednak z olbrzymią przykrością stwierdzamy, że rządzący w Polsce oraz Brukseli nie biorą ich pod uwagę. Konsultacje zawsze miały i mają charakter pozorny, spełniają pewne obowiązki formalne, a nie wysłuchują zainteresowanych stron. Nie byłoby dzisiejszych protestów, gdyby posłuchano opinii formułowanych przez organizacje rolnicze, w tym Wielkopolską Izbę Rolniczą. Wielkopolska Izba Rolnicza opiniowała bardzo krytycznie Krajowy Plan Strategiczny – zgłosiła do niego ponad 150 konkretnych uwag i jedną zasadniczą o przesunięcie jego wdrażania o kolejny rok i stopniowe, testowe wdrożenie jednego czy dwóch ekoschematów. Polski Krajowy Plan Strategiczny został zaakceptowany jako pierwszy, już w sierpniu 2022 roku. Zawierał niekorzystne dla rolników rozwiązania, w tym nowe, wzmocnione normy warunkowości, przeciwko którym dzisiaj protestują rolnicy w całej Unii Europejskiej.
W związku z powyższym, Walne Zgromadzenie Wielkopolskiej Izby Rolniczej apeluje o:
• powrót do celów i konstrukcji Wspólnej Polityki Rolnej, jaka obowiązywała do 2022 roku;
• wzmocnienie budżetu WPR i jego ustabilizowanie na dłuższy okres czasu;
• wypracowanie wspólnie z naukowcami i rolnikami nowych zasad tej polityki, szczególnie w zakresie dobrowolnych potencjalnych działań rolników na rzecz klimatu i środowiska, finansowanych z Funduszu Sprawiedliwości Klimatycznej;
• ochronę rynku unijnego przed napływem towarów rolniczych z krajów trzecich, które nie są produkowane, zgodnie ze standardami unijnymi;
• wydłużenie czasu obowiązywania ram pomocy wojennej po czerwcu 2024 roku, tak aby można było wdrażać programy finansowe rekompensujące rolnikom straty wynikające z destabilizacji rynków rolnych (na przykład na skutek działań Rosji);
• podjęcie działań mających na celu wzmocnienie pozycji rynkowej rolnika;
• zwiększenie kwoty pomocy de minimis;
• uruchomienie projektów, których celem będzie maksymalne zagospodarowanie zboża i kukurydzy w Polsce, takich jak program odbudowy pogłowia trzody chlewnej czy program budowy biogazowni oraz instalacji do produkcji dodatków do paliw z udziałem Krajowej Grupy Spożywczej i zainteresowanych rolników lub ich grup producenckich;
• poprawę jakości konsultacji publicznych, jako narzędzia wypracowania najlepszych rozwiązań prawnych;
• wzmocnienie kompetencji izb rolniczych poprzez nowelizację ustawy o izbach rolniczych w taki sposób aby w miejscu, gdzie jest mowa o opinii izb rolniczej dodać zdanie, że organ, który o taką opinię się zwraca jest zobowiązany do jej uwzględnienia. To samo powinno dotyczyć wniosków, rezolucji i apeli zgłaszanych przez izby rolnicze do organów różnych szczebli.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:
1. Jak Pan Minister odniesie się do kwestii przedstawionych przez Walne Zgromadzenie WIR w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów rolniczych?
2. Jakie działania dotychczas podjął rząd, a jakie są planowane w najbliższej przyszłości w przedstawionej sprawie?
Z wyrazami szacunku
Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
8 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
23
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.1 / 1k zn.
- Zawiera 8 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (23)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
22970 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 sierpnia 2024 r.
Znak sprawy: DOS.dws.058.4.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 3868
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedź na interpelację w sprawie przyszłości Wspólnej
Polityki Rolnej i postulatów rolniczych przesłaną przez Posła RP Tadeusza
Tomaszewskiego z 12 lipca 2024 r.
1. Jak Pan Minister odniesie się do kwestii przedstawionych przez Walne
Zgromadzenie WIR w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów
rolniczych?
• Powrót do celów i konstrukcji Wspólnej Polityki Rolnej, jaka obowiązywała do
2022 roku.
W obecnej, na razie koncepcyjnej, fazie dyskusji nad przyszłością WPR Polska stoi na
stanowisku, że Traktatowe cele WPR pozostają istotne i mają być realizowane także w
przyszłości.
Od stycznia 2024 roku trwa tzw. dialog strategiczny w sprawie przyszłości rolnictwa.
Proces ten zorganizowała Komisja Europejska (KE), aby zmniejszyć różnicę stanowisk w
debacie na temat transformacji rolnictwa. W dialogu uczestniczą zaproszone przez KE
zainteresowane strony (interesariusze), w tym rolnicy, spółdzielnie, przedsiębiorstwa
rolnicze i społeczności wiejskie, organizacje pozarządowe i przedstawiciele
społeczeństwa obywatelskiego, instytucje finansowe i środowiska akademickie.
Administracje państw członkowskich nie zostały zaproszone przez KE do udziału w
-- 1 of 10 --
Strona 2 z 10
spotkaniach. Raport podsumowujący prace tego forum przedstawiony ma być we
wrześniu 2024 r., a jego zalecenia dotyczące rolnictwa mają stanowić główny element
następnego okresu programowania prac KE w zakresie rolnictwa.
Polska bierze aktywy udział w dyskusji nt. przyszłej WPR, przede wszystkim na forum
Rady UE, ale także poprzez bezpośrednie kontakty z instytucjami UE i innymi
interesariuszami. Polskie propozycje dotyczą m.in. znaczącego uproszczenia polityki,
redukcji liczby celów i wskaźników i położenie nacisku na konkurencyjność,
zrównoważnoności1 i odporność sektora rolnego oraz bezpieczeństwo żywności.
Wzmocnienie budżetu WPR i jego ustabilizowanie na dłuższy okres czasu.
Budżet długoterminowy, czyli „wieloletnie ramy finansowe” (WRF) wyznaczany jest na
okres siedmiu lat. Obecnie obowiązuje budżet długoterminowy na lata 2021–2027.
Został on wynegocjowany w rozmowach między Parlamentem Europejskim i Radą UE,
które odbyły się w oparciu o wniosek Komisji Europejskiej. Porozumienie w sprawie
obecnych WRF osiągnięto w 2020 roku, a jego zmiany w trakcie obowiązywania są
niezwykle trudne. Porozumienie w sprawie WRF daje jednak stabilność i
przewidywalność wydatków na różne polityki UE na każde kolejne siedem lat.
Niebawem rozpoczną się negocjacje dotyczące kolejnych WRF na okres po 2027 roku –
do lipca 2025 roku KE zobowiązana jest przedstawić odpowiednie propozycje.
Wynegocjowanie satysfakcjonującego budżetu w kolejnych negocjacjach wieloletnich
ram finansowych będzie sprawą zasadniczą dla rolnictwa i obszarów wiejskich. Z tego
względu Polska stoi na stanowisku, że udział Wspólnej Polityki Rolnej w WRF powinien
nie być mniejszy niż obecnie, gdyż WPR gwarantuje zachowanie bezpieczeństwa
żywnościowego – bardzo ważnego elementu ogólnego bezpieczeństwa UE.
• Wypracowanie wspólnie z naukowcami i rolnikami nowych zasad tej polityki,
szczególnie w zakresie dobrowolnych potencjalnych działań rolników na rzecz klimatu
i środowiska, finansowanych z Funduszu Sprawiedliwości Klimatycznej.
W dialogu na forum UE w sprawie przyszłości WPR, poza administracjami państw
członkowskich, uczestniczą zaproszone przez KE podmioty, które reprezentują różne
segmenty systemu rolnego i żywnościowego (w tym rolników), a także organizacje
1 W rolnictwie zrównoważenie oznacza wszelkie działania ograniczające niekorzystny wpływ
rolnictwa na środowisko, umożliwiające bardziej efektywne i przyjazne dla środowiska
wykorzystanie zasobów, np. gleby, ziemi, wody, maszyn, środków ochrony roślin, nasion,
nawozów czy energii, ale przy zachowaniu opłacalności produkcji rolniczej i jej akceptacji
społecznej
-- 2 of 10 --
Strona 3 z 10
pozarządowe, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, instytucje finansowe i
środowiska akademickie.
Jeśli chodzi o finansowanie działań na rzecz klimatu i środowiska ze środków WPR
należy wyjaśnić, że polityka ta finansowana jest poprzez Europejski Fundusz Rolniczy
Gwarancji, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w
pewnym zakresie poprzez środki krajowe. Nie ma możliwości sfinansowania działań
wynikających z WPR z innych funduszy.
Jeśli chodzi o kwestię finansowania działań na rzecz klimatu czy środowiska z Funduszu
Sprawiedliwości Klimatycznej informuję, że nie można odnieść się do tej kwestii ze
względu na brak możliwości zidentyfikowania o wsparcie z jakiego funduszu chodzi.
Biorąc pod uwagę treść pytania być może dotyczy ono możliwości wsparcia ze środków
Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji lub środków Społecznego Funduszu
Klimatycznego. W obu przypadkach jednak kwestie dotyczące sposobu, zasad czy celów
wykorzystania tych środków nie znajdują się w zakresie właściwości MRiRW.
• Ochrona rynku unijnego przed napływem towarów rolniczych z krajów
trzecich, które nie są produkowane, zgodnie ze standardami unijnymi.
Import rolno-spożywczy z krajów trzecich (w tym z Ukrainy) musi spełniać unijne lub
ekwiwalentne do unijnych wymagania dotyczące bezpieczeństwa żywności. Określone
kategorie produktów podlegają granicznym kontrolom weterynaryjnym, fitosanitarnym,
sanitarnym lub jakościowym zgodnie z procedurami określonymi przez prawo unijne i
krajowe. W odniesieniu do pozostałych unijnych wymogów produkcji (tj. praw
pracowniczych, dobrostanu zwierząt i innych związanych ze zrównoważonym
rozwojem, w tym ochrony środowiska i klimatu) KE próbuje za pomocą różnych
instrumentów doprowadzić do zwiększenia zakresu ich stosowania przez partnerów
handlowych z krajów trzecich. Działania takie KE podejmuje w ramach prac organizacji
międzynarodowych (w szczególności WTO), w negocjowanych umowach handlowych,
ewentualnie za pomocą środków autonomicznych. Mając na uwadze wyłączną
kompetencję UE w zakresie Wspólnej Polityki Handlowej, wspieramy KE w tych
działaniach i postulujemy m.in. włączenie do negocjowanych przez KE umów
handlowych zapisów warunkujących preferencyjny dostęp do unijnego rynku tym, że
produkt jest wytworzony w warunkach analogicznych jak unijne.
-- 3 of 10 --
Strona 4 z 10
• Wydłużenie czasu obowiązywania ram pomocy wojennej po czerwcu 2024
roku, tak aby można było wdrażać programy finansowe rekompensujące rolnikom
straty wynikające z destabilizacji rynków rolnych (na przykład na skutek działań Rosji).
Kredyty bankowe udzielane producentom rolnym zagrożonym utratą płynności
finansowej w związku z agresją Rosji na Ukrainę (linia UP), zgodnie z komunikatem
Komisji Europejskiej Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia
gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy, mogą być udzielane producentom rolnym
jedynie do 31 grudnia br.
• Podjęcie działań mających na celu wzmocnienie pozycji rynkowej rolnika.
Od czasu objęcia Wspólną Polityką Rolną polskiego rolnictwa, czyli od 20 lat, Polska
programuje instrumenty mające na celu wzmocnienie pozycji rynkowej rolników.
W Planie Strategicznym są to m. in.
„Tworzenie i rozwój grup i organizacji producentów rolnych” – tego typu
instrumenty są programowane i kontynuowane od momentu akcesji;
„Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej
w ramach systemów jakości”.
„Rozwój współpracy producentów w ramach systemów jakości”.
„Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości” - w gospodarstwie i poza
gospodarstwem.
Wsparcie sektorowe dla sektorów pszczół i owocowi warzyw z pierwszego filara
WPR przeznaczone jest dla organizacji i zrzeszeń producentów.
W instrumentach: „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększających
konkurencyjność dotacje” oraz „Inwestycje przyczyniające się do ochrony
środowiska i klimatu” – o wsparcie mogą ubiegać się także grupy rolników.
Pozycja rynkowa rolników zależy w dużej mierze od aktywności rolników i siły
organizacji do jakich należą. Istotną rolę we wzmacnianiu pozycji rolników odgrywają
także organizacje działające poza WPR, takie jak izby rolnicze, związki branżowe, kółka
rolnicze, izby branżowe itp.
• Zwiększenie kwoty pomocy de minimis.
Na wnioski krajów członkowskich, w tym Polski, Komisja UE przedstawiła projekt
zmiany rozporządzenia nr 1408/2013(1) dotyczący podwyższenia trzyletniego limitu
pomocy de minimis w rolnictwie, zarówno indywidulanego do 37 tys. EUR na
beneficjenta oraz krajowego do 512,4 mln EUR dla Polski.
-- 4 of 10 --
Strona 5 z 10
W następstwie Polska wraz z innymi krajami Unii Europejskiej zgłosiła uwagi do
projektu do Komisji UE, w tym o zwiększenie limitu pomocy de minimis w rolnictwie dla
producenta rolnego do wysokości 50 tys. EUR w okresie trzech lat.
• Uruchomienie projektów, których celem będzie maksymalne zagospodarowanie
zboża i kukurydzy w Polsce, takich jak program odbudowy pogłowia trzody chlewnej
czy program budowy biogazowni oraz instalacji do produkcji dodatków do paliw z
udziałem Krajowej Grupy Spożywczej i zainteresowanych rolników lub ich grup
producenckich.
Z każdym rokiem wielkość produkcji zbóż w Polsce rośnie i znacznie przekracza ona
krajowe zapotrzebowanie. W 2023 r. nadwyżka produkcji nad zużyciem w kraju
wynosiła ok. 10 mln ton. W ostatnich latach szczególnie wzrosła produkcja i
powierzchnia uprawy kukurydzy. Według GUS, w 2019 r. produkcja wynosiła 3,7 mln
ton, podczas gdy w 2023 r. 9,1 mln ton. W 2024 r. prawdopodobnie będzie jeszcze
wyższa. W związku z powyższym prowadzone są działania w celu zagospodarowania
nadwyżek.
Realizowane są m.in. inwestycje celem poprawy infrastruktury transportowej,
magazynowej i portowej dla dalszego zwiększania możliwości eksportowych ładunków
agro, głównie zbóż. W 2023 r. eksport zbóż z Polski ukształtował się na rekordowym
poziomie 13,6 mln ton, a w bieżącym roku poziom eksportu nadal jest bardzo wysoki.
Na uwagę zasługuje fakt, że w 2023 r. rolnicy mieli możliwość skorzystania ze wsparcia
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) na zakup i
montaż silosów zbożowych wraz z wyposażeniem. Dzięki zwiększaniu zdolności
magazynowych rolnicy są bardziej odporni na kryzysy na rynku i mogą swobodnie
decydować o korzystnych dla siebie terminach sprzedaży zbóż.
W Polsce sektor biopaliw ciekłych wykorzystuje przede wszystkim biokomponenty w
postaci estrów metylowych oraz bioetanolu, produkowane głównie z surowców
rolnych. Według danych KOWR dotyczących wytwórców biokomponentów,
wykorzystanie zdolności produkcyjnych estrów wynosi ok. 70%, natomiast w ostatnich
latach wzrasta wykorzystanie mocy produkcyjnych wytwórców bioetanolu z około 32%
do 42% w 2023 r.
W celu zapewnienia stabilnego rynku zbytu dla surowców rolnych, w tym na kukurydzę,
w 2023 r. znowelizowano ustawę z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i
biopaliwach ciekłych, w ramach której m.in. od 1 stycznia 2024 r. wprowadzony został
-- 5 of 10 --
Strona 6 z 10
europejski standard benzyny E10 w ramach E95, co w ocenie MRiRW, zwiększy
zapotrzebowanie na zboża o dodatkowe około 400-500 tys. ton rocznie. Efekty
wprowadzonych rozwiązań były widoczne już w I kwartale 2024 r., w którym
wytworzono ponad 100 tys. ton bioetanolu, co oznacza wzrost produkcji tego
biokomponentu o ponad 26% w porównaniu do I kwartału 2023 r.
Rozwój biogazowni rolniczych jest również przedmiotem działań MRiRW. Przykładem
takich działań są m.in. rozwiązania wprowadzone ustawą o ułatwieniach w
przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich
funkcjonowaniu (2) oraz programy wsparcia inwestycyjnego jak Energia dla wsi (3)
realizowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, czy
interwencje w ramach Planu Strategicznego dla wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-
2027 (WPR 2021-2027) .
Jednocześnie resort rolnictwa na bieżąco analizuje aktualne wyzwania związane z
wykorzystaniem biomasy na cele energetyczne, wynikające zarówno ze zmieniających
się uwarunkowań gospodarczych, jak i prawnych oraz przedstawia w ramach
współpracy międzyresortowej propozycje rozwiązań zarówno na poziomie krajowym,
jak i forum unijnym.
• Poprawę jakości konsultacji publicznych jako narzędzia wypracowania
najlepszych rozwiązań prawnych.
1 czerwca 2018 r. Komisja Europejska (KE) przedstawiła pakiet trzech projektów
rozporządzeń ustanawiających przepisy dotyczące realizacji WPR 2021-2027. Wówczas
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister RiRW) rozpoczął prace nad opracowaniem
projektu Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla Polski
(PS WPR) na podstawie następujących wniosków KE:
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia na podstawie planów strategicznych
sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej
(planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu
Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 i rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 (4).
-- 6 of 10 --
Strona 7 z 10
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz
uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 (5).
Na gruncie prawa krajowego podstawę dla przygotowania PS WPR stanowi art. 14g
ust. 4a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (6), zgodnie z którym minister
właściwy do spraw rozwoju wsi opracowuje między innymi dokumenty mające na celu
wdrożenie wsparcia finansowanego z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Konsultacje społeczne projektu PS WPR były kolejnym etapem w długim i złożonym
procesie programowania tego dokumentu. Głównym celem konsultacji społecznych
było poznanie perspektywy i potrzeb różnych środowisk życia społeczno-
gospodarczego na poziomie lokalnym, regionalnym oraz ogólnopolskim, jak również
próba zaangażowania tych środowisk w proces programowania, tj. zachęcenia do
współtworzenia Planu. Ogólnym celem konsultacji było poszukiwanie optymalnych
rozwiązań, które pozwolą Ministrowi RiRW podjąć decyzję, co do kształtu wsparcia dla
sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich, w największym stopniu realizując
zasadę dobra wspólnego. W trakcie konsultacji publicznych pod ocenę interesariuszy
działających na rzecz sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich poddane zostały
trzy kolejne wersje projektu PS WPR, uwzględniające ambitne cele zreformowanej WPR
określone m.in. w dwóch kluczowych strategiach: Strategii „od pola do stołu” oraz
Strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 r.
Konsultacje PS WPR przeprowadzone zostały w okresie od 18 grudnia 2020 roku do 25
listopada 2021 roku w następujących trzech etapach:
I etap od 18 grudnia 2020 r. do 1 lipca 2021 r. dla projektu PS WPR w wersji 1.0,
II etap od 30 lipca 2021 r. do 14 września 2021 r. dla projektu PS WPR w wersji
2.0,
III etap od 4 listopada 2021 r. do 25 listopada 2021 r. dla projektu PS WPR
w wersji 3.0 w ramach konsultacji prognozy oceny oddziaływania na środowisko.
Od momentu opublikowania pierwszej wersji projektu PS WPR do zakończenia
konsultacji społecznych trzeciej wersji projektu, w tym w ramach konsultacji prognozy
oddziaływania na środowisko, dedykowana konsultacjom strona internetowa
odnotowała 40787 odsłon, a poprzez webankietę wpłynęło 4984 uwag, postulatów,
-- 7 of 10 --
Strona 8 z 10
propozycji zmian i komentarzy. Dodatkowo, za pośrednictwem innych form przekazu -
tradycyjnej poczty, poczty elektronicznej oraz ePUAP do Ministerstwa RiRW wpłynęło
917 pism, w których zostały zgłoszone uwagi do PS WPR. Zgłoszone do PS WPR uwagi,
w zależności, od środowisk które je zgłaszały, często wzajemnie się wykluczały. Mimo
to, w ocenie MRiRW, udało się wypracować kompromisowe rozwiązania, które są
swoistym punktem wyjścia do wdrażania PS WPR.
Należy pamiętać, że konsultacje nad tym niezwykle ważnym dokumentem odbywały się
w szczególnie trudnych i bezprecedensowych dotąd okolicznościach, tj. w stanie
pandemii wywołanej rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-19. Pomimo tego faktu,
zorganizowanych było ponad 80 spotkań uzgodnieniowych (głównie w trybie on-line),
w trakcie których omówione były propozycje poszczególnych rozwiązań. Ważnym
gremium opiniodawczo doradczym Ministra RiRW był dwa zespoły:
1. Zespół wspierający prace w zakresie projektowania rozwoju obszarów wiejskich
i rolnictwa ze środków europejskich na lata 2021-2027,
2. Zespół do spraw opracowania Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2021-2027 wspierający pracę MRiRW.
W pracach obu zespołów brali udział również przedstawiciele Krajowej Rady Izb
Rolniczych (KRIR).
Wszystkie zgłoszone w procesie konsultacji uwagi były przedmiotem analiz ekspertów
w MRiRW oraz instytutów naukowych i doradców rolniczych.
• Wzmocnienie kompetencji izb rolniczych poprzez nowelizację Ustawy o izbach
rolniczych w taki sposób, aby w miejscu, gdzie jest mowa o opinii izb rolniczej dodać
zdanie, że organ, który o taką opinię się zwraca jest zobowiązany do jej uwzględnienia.
To samo powinno dotyczyć wniosków, rezolucji i apeli zgłaszanych przez izby rolnicze
do organów różnych szczebli.
Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (7) w art. 3
ust. 4 gwarantuje izbom rolniczym wpływ na kształtowanie polityki rolnej i uczestnictwo
w jej realizacji oraz w art. 5 określa zadania izb rolniczych. Natomiast KRIR, zgodnie z
art. 38 pkt 2 i 3 tej ustawy, posiada kompetencje w zakresie opiniowania projektów
aktów prawnych dotyczących rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz założeń i
programów polityki rolnej, a także jest uprawniona do przedstawiania m.in. organom
administracji rządowej wniosków i inicjatyw w zakresie regulacji prawnych. Izby rolnicze
-- 8 of 10 --
Strona 9 z 10
i KRIR mogą zatem znacząco oddziaływać na prowadzoną przez Ministra RiRW politykę
rolną zarówno w wymiarze krajowym, jak i unijnym.
2.Jakie działania dotychczas podjął Rząd, a jakie są planowane w najbliższej przyszłości
w przedstawionej sprawie?
W ostatnich miesiącach na forum UE toczyła się dyskusja nad uproszczeniem przepisów
WPR, podczas której dostrzeżona została konieczność dokonania zmian w przepisach
UE w celu ograniczenia biurokracji i złagodzenia niektórych zbyt restrykcyjnych
wymogów środowiskowych.
Minister RiRW był aktywnym uczestnikiem toczącej się debaty, wielokrotnie
przedstawiając na forum UE najważniejsze propozycje uproszczeniowe, zarówno te
krótkoterminowe, jak i długoterminowe.
W odpowiedzi na wnioski państw członkowskich, w tym Polski, 25 maja 2024 r. weszło
w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468 z dnia 14
maja 2024 r.(8).
W wyniku nowelizacji rozporządzeń unijnych, Polska wprowadziła zmiany w ramach
warunkowości, dotyczące m.in. (i) zniesienia obowiązkowego ugorowania 4% gruntów
ornych (norma GAEC 8), (ii) wprowadzenia możliwości wyboru przez rolnika między
dywersyfikacją a zmianowaniem (norma GAEC 7), (iii) ustanowienia nowego okresu
utrzymania okrywy ochronnej gleby, tj. od dnia zbioru uprawy w plonie głównym do 15
października danego roku (GAEC 6) oraz (iv) wyłączenia małych gospodarstw do 10 ha z
kontroli i sankcji w ramach warunkowości.
Wprowadzone przez UE zmiany wychodzą naprzeciw postulowanym przez Polskę
uproszczeniom oraz w dużej mierze odpowiadają na potrzeby rolników wyrażane
podczas protestów, gdyż dotyczą takich wymagań, które mogą wpłynąć na ograniczenie
produkcji i wzrost kosztów.
Ponadto w odpowiedzi na zgłaszane przez rolników i organizacje rolnicze postulaty,
podjęta została decyzja o przedłużeniu Płatności dla małych gospodarstw na kolejne
lata, tj. 2024-2027. Tak, jak w kampanii 2023 r. stawka płatności wyniesie 225 euro/ha.
Płatność będzie przyznawana rolnikom posiadającym maksymalnie 5 ha użytków
rolnych. Oznacza to, że łączna kwota możliwa do otrzymania z tytułu tej płatności
wyniesie 1 125 euro na gospodarstwo. Płatność dla małych gospodarstw zastępuje
wszystkie rodzaje płatności bezpośrednich, w tym ekoschematy.
-- 9 of 10 --
Strona 10 z 10
Dodatkowo rolnicy ubiegający się o tę płatność mogą wnioskować o przyznanie
przejściowego wsparcia krajowego (tj. uzupełniającą płatność podstawową lub płatność
niezwiązaną do tytoniu) oraz płatności obszarowe w ramach II filaru WPR (tj. płatności
ONW, płatności ekologicznych, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, płatności
zalesieniowych) – jeżeli spełniają warunki przyznania tej płatności.
Na realizację tej płatności planuje się przeznaczyć rocznie ok. 184,6 mln EUR.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania
art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze
rolnym.
(2) Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w
zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz.U.2023 r. poz. 1597).
(3) https://www.gov.pl/web/nfosigw/energia-dla-wsi
(4) Państwa członkowskie sporządzają we wspólnym planach rozwoju polityki rolnej (WPRyb) i
finansowany z Europejskiego Funduszu Rolniczego i Europejskiego Funduszu Rolniczego ds.
Gwarancji (EFG) oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich (EFRROW) oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1305/2013 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302013 i
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 [COM(2018)392].
(5) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
finansowania, zarządzania i monitorowania wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego
rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 [COM (2018)393].
(6) Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2021 r.
poz. 1057).
(7) Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (Dz.U. 2022 r. poz. 183).
(8) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468 z dnia 14 maja 2024 r. w
sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w odniesieniu do norm
dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, schematów na rzecz klimatu, środowiska
i dobrostanu zwierząt, zmian w planach strategicznych WPR, przeglądu planów
strategicznych WPR oraz zwolnień z kontroli i kar (Dz. Urz. UE L 2024/1468 z 24.05.2024).
-- 10 of 10 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 02 sierpnia 2024 r.
Znak sprawy: DOS.dws.058.4.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 3868
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedź na interpelację w sprawie przyszłości Wspólnej
Polityki Rolnej i postulatów rolniczych przesłaną przez Posła RP Tadeusza
Tomaszewskiego z 12 lipca 2024 r.
1. Jak Pan Minister odniesie się do kwestii przedstawionych przez Walne
Zgromadzenie WIR w sprawie przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej i postulatów
rolniczych?
• Powrót do celów i konstrukcji Wspólnej Polityki Rolnej, jaka obowiązywała do
2022 roku.
W obecnej, na razie koncepcyjnej, fazie dyskusji nad przyszłością WPR Polska stoi na
stanowisku, że Traktatowe cele WPR pozostają istotne i mają być realizowane także w
przyszłości.
Od stycznia 2024 roku trwa tzw. dialog strategiczny w sprawie przyszłości rolnictwa.
Proces ten zorganizowała Komisja Europejska (KE), aby zmniejszyć różnicę stanowisk w
debacie na temat transformacji rolnictwa. W dialogu uczestniczą zaproszone przez KE
zainteresowane strony (interesariusze), w tym rolnicy, spółdzielnie, przedsiębiorstwa
rolnicze i społeczności wiejskie, organizacje pozarządowe i przedstawiciele
społeczeństwa obywatelskiego, instytucje finansowe i środowiska akademickie.
Administracje państw członkowskich nie zostały zaproszone przez KE do udziału w
-- 1 of 10 --
Strona 2 z 10
spotkaniach. Raport podsumowujący prace tego forum przedstawiony ma być we
wrześniu 2024 r., a jego zalecenia dotyczące rolnictwa mają stanowić główny element
następnego okresu programowania prac KE w zakresie rolnictwa.
Polska bierze aktywy udział w dyskusji nt. przyszłej WPR, przede wszystkim na forum
Rady UE, ale także poprzez bezpośrednie kontakty z instytucjami UE i innymi
interesariuszami. Polskie propozycje dotyczą m.in. znaczącego uproszczenia polityki,
redukcji liczby celów i wskaźników i położenie nacisku na konkurencyjność,
zrównoważnoności1 i odporność sektora rolnego oraz bezpieczeństwo żywności.
Wzmocnienie budżetu WPR i jego ustabilizowanie na dłuższy okres czasu.
Budżet długoterminowy, czyli „wieloletnie ramy finansowe” (WRF) wyznaczany jest na
okres siedmiu lat. Obecnie obowiązuje budżet długoterminowy na lata 2021–2027.
Został on wynegocjowany w rozmowach między Parlamentem Europejskim i Radą UE,
które odbyły się w oparciu o wniosek Komisji Europejskiej. Porozumienie w sprawie
obecnych WRF osiągnięto w 2020 roku, a jego zmiany w trakcie obowiązywania są
niezwykle trudne. Porozumienie w sprawie WRF daje jednak stabilność i
przewidywalność wydatków na różne polityki UE na każde kolejne siedem lat.
Niebawem rozpoczną się negocjacje dotyczące kolejnych WRF na okres po 2027 roku –
do lipca 2025 roku KE zobowiązana jest przedstawić odpowiednie propozycje.
Wynegocjowanie satysfakcjonującego budżetu w kolejnych negocjacjach wieloletnich
ram finansowych będzie sprawą zasadniczą dla rolnictwa i obszarów wiejskich. Z tego
względu Polska stoi na stanowisku, że udział Wspólnej Polityki Rolnej w WRF powinien
nie być mniejszy niż obecnie, gdyż WPR gwarantuje zachowanie bezpieczeństwa
żywnościowego – bardzo ważnego elementu ogólnego bezpieczeństwa UE.
• Wypracowanie wspólnie z naukowcami i rolnikami nowych zasad tej polityki,
szczególnie w zakresie dobrowolnych potencjalnych działań rolników na rzecz klimatu
i środowiska, finansowanych z Funduszu Sprawiedliwości Klimatycznej.
W dialogu na forum UE w sprawie przyszłości WPR, poza administracjami państw
członkowskich, uczestniczą zaproszone przez KE podmioty, które reprezentują różne
segmenty systemu rolnego i żywnościowego (w tym rolników), a także organizacje
1 W rolnictwie zrównoważenie oznacza wszelkie działania ograniczające niekorzystny wpływ
rolnictwa na środowisko, umożliwiające bardziej efektywne i przyjazne dla środowiska
wykorzystanie zasobów, np. gleby, ziemi, wody, maszyn, środków ochrony roślin, nasion,
nawozów czy energii, ale przy zachowaniu opłacalności produkcji rolniczej i jej akceptacji
społecznej
-- 2 of 10 --
Strona 3 z 10
pozarządowe, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, instytucje finansowe i
środowiska akademickie.
Jeśli chodzi o finansowanie działań na rzecz klimatu i środowiska ze środków WPR
należy wyjaśnić, że polityka ta finansowana jest poprzez Europejski Fundusz Rolniczy
Gwarancji, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w
pewnym zakresie poprzez środki krajowe. Nie ma możliwości sfinansowania działań
wynikających z WPR z innych funduszy.
Jeśli chodzi o kwestię finansowania działań na rzecz klimatu czy środowiska z Funduszu
Sprawiedliwości Klimatycznej informuję, że nie można odnieść się do tej kwestii ze
względu na brak możliwości zidentyfikowania o wsparcie z jakiego funduszu chodzi.
Biorąc pod uwagę treść pytania być może dotyczy ono możliwości wsparcia ze środków
Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji lub środków Społecznego Funduszu
Klimatycznego. W obu przypadkach jednak kwestie dotyczące sposobu, zasad czy celów
wykorzystania tych środków nie znajdują się w zakresie właściwości MRiRW.
• Ochrona rynku unijnego przed napływem towarów rolniczych z krajów
trzecich, które nie są produkowane, zgodnie ze standardami unijnymi.
Import rolno-spożywczy z krajów trzecich (w tym z Ukrainy) musi spełniać unijne lub
ekwiwalentne do unijnych wymagania dotyczące bezpieczeństwa żywności. Określone
kategorie produktów podlegają granicznym kontrolom weterynaryjnym, fitosanitarnym,
sanitarnym lub jakościowym zgodnie z procedurami określonymi przez prawo unijne i
krajowe. W odniesieniu do pozostałych unijnych wymogów produkcji (tj. praw
pracowniczych, dobrostanu zwierząt i innych związanych ze zrównoważonym
rozwojem, w tym ochrony środowiska i klimatu) KE próbuje za pomocą różnych
instrumentów doprowadzić do zwiększenia zakresu ich stosowania przez partnerów
handlowych z krajów trzecich. Działania takie KE podejmuje w ramach prac organizacji
międzynarodowych (w szczególności WTO), w negocjowanych umowach handlowych,
ewentualnie za pomocą środków autonomicznych. Mając na uwadze wyłączną
kompetencję UE w zakresie Wspólnej Polityki Handlowej, wspieramy KE w tych
działaniach i postulujemy m.in. włączenie do negocjowanych przez KE umów
handlowych zapisów warunkujących preferencyjny dostęp do unijnego rynku tym, że
produkt jest wytworzony w warunkach analogicznych jak unijne.
-- 3 of 10 --
Strona 4 z 10
• Wydłużenie czasu obowiązywania ram pomocy wojennej po czerwcu 2024
roku, tak aby można było wdrażać programy finansowe rekompensujące rolnikom
straty wynikające z destabilizacji rynków rolnych (na przykład na skutek działań Rosji).
Kredyty bankowe udzielane producentom rolnym zagrożonym utratą płynności
finansowej w związku z agresją Rosji na Ukrainę (linia UP), zgodnie z komunikatem
Komisji Europejskiej Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia
gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy, mogą być udzielane producentom rolnym
jedynie do 31 grudnia br.
• Podjęcie działań mających na celu wzmocnienie pozycji rynkowej rolnika.
Od czasu objęcia Wspólną Polityką Rolną polskiego rolnictwa, czyli od 20 lat, Polska
programuje instrumenty mające na celu wzmocnienie pozycji rynkowej rolników.
W Planie Strategicznym są to m. in.
„Tworzenie i rozwój grup i organizacji producentów rolnych” – tego typu
instrumenty są programowane i kontynuowane od momentu akcesji;
„Promowanie, informowanie i marketing dotyczący żywności wytwarzanej
w ramach systemów jakości”.
„Rozwój współpracy producentów w ramach systemów jakości”.
„Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości” - w gospodarstwie i poza
gospodarstwem.
Wsparcie sektorowe dla sektorów pszczół i owocowi warzyw z pierwszego filara
WPR przeznaczone jest dla organizacji i zrzeszeń producentów.
W instrumentach: „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększających
konkurencyjność dotacje” oraz „Inwestycje przyczyniające się do ochrony
środowiska i klimatu” – o wsparcie mogą ubiegać się także grupy rolników.
Pozycja rynkowa rolników zależy w dużej mierze od aktywności rolników i siły
organizacji do jakich należą. Istotną rolę we wzmacnianiu pozycji rolników odgrywają
także organizacje działające poza WPR, takie jak izby rolnicze, związki branżowe, kółka
rolnicze, izby branżowe itp.
• Zwiększenie kwoty pomocy de minimis.
Na wnioski krajów członkowskich, w tym Polski, Komisja UE przedstawiła projekt
zmiany rozporządzenia nr 1408/2013(1) dotyczący podwyższenia trzyletniego limitu
pomocy de minimis w rolnictwie, zarówno indywidulanego do 37 tys. EUR na
beneficjenta oraz krajowego do 512,4 mln EUR dla Polski.
-- 4 of 10 --
Strona 5 z 10
W następstwie Polska wraz z innymi krajami Unii Europejskiej zgłosiła uwagi do
projektu do Komisji UE, w tym o zwiększenie limitu pomocy de minimis w rolnictwie dla
producenta rolnego do wysokości 50 tys. EUR w okresie trzech lat.
• Uruchomienie projektów, których celem będzie maksymalne zagospodarowanie
zboża i kukurydzy w Polsce, takich jak program odbudowy pogłowia trzody chlewnej
czy program budowy biogazowni oraz instalacji do produkcji dodatków do paliw z
udziałem Krajowej Grupy Spożywczej i zainteresowanych rolników lub ich grup
producenckich.
Z każdym rokiem wielkość produkcji zbóż w Polsce rośnie i znacznie przekracza ona
krajowe zapotrzebowanie. W 2023 r. nadwyżka produkcji nad zużyciem w kraju
wynosiła ok. 10 mln ton. W ostatnich latach szczególnie wzrosła produkcja i
powierzchnia uprawy kukurydzy. Według GUS, w 2019 r. produkcja wynosiła 3,7 mln
ton, podczas gdy w 2023 r. 9,1 mln ton. W 2024 r. prawdopodobnie będzie jeszcze
wyższa. W związku z powyższym prowadzone są działania w celu zagospodarowania
nadwyżek.
Realizowane są m.in. inwestycje celem poprawy infrastruktury transportowej,
magazynowej i portowej dla dalszego zwiększania możliwości eksportowych ładunków
agro, głównie zbóż. W 2023 r. eksport zbóż z Polski ukształtował się na rekordowym
poziomie 13,6 mln ton, a w bieżącym roku poziom eksportu nadal jest bardzo wysoki.
Na uwagę zasługuje fakt, że w 2023 r. rolnicy mieli możliwość skorzystania ze wsparcia
w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) na zakup i
montaż silosów zbożowych wraz z wyposażeniem. Dzięki zwiększaniu zdolności
magazynowych rolnicy są bardziej odporni na kryzysy na rynku i mogą swobodnie
decydować o korzystnych dla siebie terminach sprzedaży zbóż.
W Polsce sektor biopaliw ciekłych wykorzystuje przede wszystkim biokomponenty w
postaci estrów metylowych oraz bioetanolu, produkowane głównie z surowców
rolnych. Według danych KOWR dotyczących wytwórców biokomponentów,
wykorzystanie zdolności produkcyjnych estrów wynosi ok. 70%, natomiast w ostatnich
latach wzrasta wykorzystanie mocy produkcyjnych wytwórców bioetanolu z około 32%
do 42% w 2023 r.
W celu zapewnienia stabilnego rynku zbytu dla surowców rolnych, w tym na kukurydzę,
w 2023 r. znowelizowano ustawę z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i
biopaliwach ciekłych, w ramach której m.in. od 1 stycznia 2024 r. wprowadzony został
-- 5 of 10 --
Strona 6 z 10
europejski standard benzyny E10 w ramach E95, co w ocenie MRiRW, zwiększy
zapotrzebowanie na zboża o dodatkowe około 400-500 tys. ton rocznie. Efekty
wprowadzonych rozwiązań były widoczne już w I kwartale 2024 r., w którym
wytworzono ponad 100 tys. ton bioetanolu, co oznacza wzrost produkcji tego
biokomponentu o ponad 26% w porównaniu do I kwartału 2023 r.
Rozwój biogazowni rolniczych jest również przedmiotem działań MRiRW. Przykładem
takich działań są m.in. rozwiązania wprowadzone ustawą o ułatwieniach w
przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich
funkcjonowaniu (2) oraz programy wsparcia inwestycyjnego jak Energia dla wsi (3)
realizowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, czy
interwencje w ramach Planu Strategicznego dla wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-
2027 (WPR 2021-2027) .
Jednocześnie resort rolnictwa na bieżąco analizuje aktualne wyzwania związane z
wykorzystaniem biomasy na cele energetyczne, wynikające zarówno ze zmieniających
się uwarunkowań gospodarczych, jak i prawnych oraz przedstawia w ramach
współpracy międzyresortowej propozycje rozwiązań zarówno na poziomie krajowym,
jak i forum unijnym.
• Poprawę jakości konsultacji publicznych jako narzędzia wypracowania
najlepszych rozwiązań prawnych.
1 czerwca 2018 r. Komisja Europejska (KE) przedstawiła pakiet trzech projektów
rozporządzeń ustanawiających przepisy dotyczące realizacji WPR 2021-2027. Wówczas
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister RiRW) rozpoczął prace nad opracowaniem
projektu Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 dla Polski
(PS WPR) na podstawie następujących wniosków KE:
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady
ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia na podstawie planów strategicznych
sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej
(planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu
Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 i rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 (4).
-- 6 of 10 --
Strona 7 z 10
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz
uchylającego rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 (5).
Na gruncie prawa krajowego podstawę dla przygotowania PS WPR stanowi art. 14g
ust. 4a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (6), zgodnie z którym minister
właściwy do spraw rozwoju wsi opracowuje między innymi dokumenty mające na celu
wdrożenie wsparcia finansowanego z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Konsultacje społeczne projektu PS WPR były kolejnym etapem w długim i złożonym
procesie programowania tego dokumentu. Głównym celem konsultacji społecznych
było poznanie perspektywy i potrzeb różnych środowisk życia społeczno-
gospodarczego na poziomie lokalnym, regionalnym oraz ogólnopolskim, jak również
próba zaangażowania tych środowisk w proces programowania, tj. zachęcenia do
współtworzenia Planu. Ogólnym celem konsultacji było poszukiwanie optymalnych
rozwiązań, które pozwolą Ministrowi RiRW podjąć decyzję, co do kształtu wsparcia dla
sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich, w największym stopniu realizując
zasadę dobra wspólnego. W trakcie konsultacji publicznych pod ocenę interesariuszy
działających na rzecz sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich poddane zostały
trzy kolejne wersje projektu PS WPR, uwzględniające ambitne cele zreformowanej WPR
określone m.in. w dwóch kluczowych strategiach: Strategii „od pola do stołu” oraz
Strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 r.
Konsultacje PS WPR przeprowadzone zostały w okresie od 18 grudnia 2020 roku do 25
listopada 2021 roku w następujących trzech etapach:
I etap od 18 grudnia 2020 r. do 1 lipca 2021 r. dla projektu PS WPR w wersji 1.0,
II etap od 30 lipca 2021 r. do 14 września 2021 r. dla projektu PS WPR w wersji
2.0,
III etap od 4 listopada 2021 r. do 25 listopada 2021 r. dla projektu PS WPR
w wersji 3.0 w ramach konsultacji prognozy oceny oddziaływania na środowisko.
Od momentu opublikowania pierwszej wersji projektu PS WPR do zakończenia
konsultacji społecznych trzeciej wersji projektu, w tym w ramach konsultacji prognozy
oddziaływania na środowisko, dedykowana konsultacjom strona internetowa
odnotowała 40787 odsłon, a poprzez webankietę wpłynęło 4984 uwag, postulatów,
-- 7 of 10 --
Strona 8 z 10
propozycji zmian i komentarzy. Dodatkowo, za pośrednictwem innych form przekazu -
tradycyjnej poczty, poczty elektronicznej oraz ePUAP do Ministerstwa RiRW wpłynęło
917 pism, w których zostały zgłoszone uwagi do PS WPR. Zgłoszone do PS WPR uwagi,
w zależności, od środowisk które je zgłaszały, często wzajemnie się wykluczały. Mimo
to, w ocenie MRiRW, udało się wypracować kompromisowe rozwiązania, które są
swoistym punktem wyjścia do wdrażania PS WPR.
Należy pamiętać, że konsultacje nad tym niezwykle ważnym dokumentem odbywały się
w szczególnie trudnych i bezprecedensowych dotąd okolicznościach, tj. w stanie
pandemii wywołanej rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-19. Pomimo tego faktu,
zorganizowanych było ponad 80 spotkań uzgodnieniowych (głównie w trybie on-line),
w trakcie których omówione były propozycje poszczególnych rozwiązań. Ważnym
gremium opiniodawczo doradczym Ministra RiRW był dwa zespoły:
1. Zespół wspierający prace w zakresie projektowania rozwoju obszarów wiejskich
i rolnictwa ze środków europejskich na lata 2021-2027,
2. Zespół do spraw opracowania Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na
lata 2021-2027 wspierający pracę MRiRW.
W pracach obu zespołów brali udział również przedstawiciele Krajowej Rady Izb
Rolniczych (KRIR).
Wszystkie zgłoszone w procesie konsultacji uwagi były przedmiotem analiz ekspertów
w MRiRW oraz instytutów naukowych i doradców rolniczych.
• Wzmocnienie kompetencji izb rolniczych poprzez nowelizację Ustawy o izbach
rolniczych w taki sposób, aby w miejscu, gdzie jest mowa o opinii izb rolniczej dodać
zdanie, że organ, który o taką opinię się zwraca jest zobowiązany do jej uwzględnienia.
To samo powinno dotyczyć wniosków, rezolucji i apeli zgłaszanych przez izby rolnicze
do organów różnych szczebli.
Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (7) w art. 3
ust. 4 gwarantuje izbom rolniczym wpływ na kształtowanie polityki rolnej i uczestnictwo
w jej realizacji oraz w art. 5 określa zadania izb rolniczych. Natomiast KRIR, zgodnie z
art. 38 pkt 2 i 3 tej ustawy, posiada kompetencje w zakresie opiniowania projektów
aktów prawnych dotyczących rolnictwa i gospodarki żywnościowej oraz założeń i
programów polityki rolnej, a także jest uprawniona do przedstawiania m.in. organom
administracji rządowej wniosków i inicjatyw w zakresie regulacji prawnych. Izby rolnicze
-- 8 of 10 --
Strona 9 z 10
i KRIR mogą zatem znacząco oddziaływać na prowadzoną przez Ministra RiRW politykę
rolną zarówno w wymiarze krajowym, jak i unijnym.
2.Jakie działania dotychczas podjął Rząd, a jakie są planowane w najbliższej przyszłości
w przedstawionej sprawie?
W ostatnich miesiącach na forum UE toczyła się dyskusja nad uproszczeniem przepisów
WPR, podczas której dostrzeżona została konieczność dokonania zmian w przepisach
UE w celu ograniczenia biurokracji i złagodzenia niektórych zbyt restrykcyjnych
wymogów środowiskowych.
Minister RiRW był aktywnym uczestnikiem toczącej się debaty, wielokrotnie
przedstawiając na forum UE najważniejsze propozycje uproszczeniowe, zarówno te
krótkoterminowe, jak i długoterminowe.
W odpowiedzi na wnioski państw członkowskich, w tym Polski, 25 maja 2024 r. weszło
w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468 z dnia 14
maja 2024 r.(8).
W wyniku nowelizacji rozporządzeń unijnych, Polska wprowadziła zmiany w ramach
warunkowości, dotyczące m.in. (i) zniesienia obowiązkowego ugorowania 4% gruntów
ornych (norma GAEC 8), (ii) wprowadzenia możliwości wyboru przez rolnika między
dywersyfikacją a zmianowaniem (norma GAEC 7), (iii) ustanowienia nowego okresu
utrzymania okrywy ochronnej gleby, tj. od dnia zbioru uprawy w plonie głównym do 15
października danego roku (GAEC 6) oraz (iv) wyłączenia małych gospodarstw do 10 ha z
kontroli i sankcji w ramach warunkowości.
Wprowadzone przez UE zmiany wychodzą naprzeciw postulowanym przez Polskę
uproszczeniom oraz w dużej mierze odpowiadają na potrzeby rolników wyrażane
podczas protestów, gdyż dotyczą takich wymagań, które mogą wpłynąć na ograniczenie
produkcji i wzrost kosztów.
Ponadto w odpowiedzi na zgłaszane przez rolników i organizacje rolnicze postulaty,
podjęta została decyzja o przedłużeniu Płatności dla małych gospodarstw na kolejne
lata, tj. 2024-2027. Tak, jak w kampanii 2023 r. stawka płatności wyniesie 225 euro/ha.
Płatność będzie przyznawana rolnikom posiadającym maksymalnie 5 ha użytków
rolnych. Oznacza to, że łączna kwota możliwa do otrzymania z tytułu tej płatności
wyniesie 1 125 euro na gospodarstwo. Płatność dla małych gospodarstw zastępuje
wszystkie rodzaje płatności bezpośrednich, w tym ekoschematy.
-- 9 of 10 --
Strona 10 z 10
Dodatkowo rolnicy ubiegający się o tę płatność mogą wnioskować o przyznanie
przejściowego wsparcia krajowego (tj. uzupełniającą płatność podstawową lub płatność
niezwiązaną do tytoniu) oraz płatności obszarowe w ramach II filaru WPR (tj. płatności
ONW, płatności ekologicznych, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, płatności
zalesieniowych) – jeżeli spełniają warunki przyznania tej płatności.
Na realizację tej płatności planuje się przeznaczyć rocznie ok. 184,6 mln EUR.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania
art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze
rolnym.
(2) Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji w
zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu (Dz.U.2023 r. poz. 1597).
(3) https://www.gov.pl/web/nfosigw/energia-dla-wsi
(4) Państwa członkowskie sporządzają we wspólnym planach rozwoju polityki rolnej (WPRyb) i
finansowany z Europejskiego Funduszu Rolniczego i Europejskiego Funduszu Rolniczego ds.
Gwarancji (EFG) oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich (EFRROW) oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
nr 1305/2013 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302013 i
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 [COM(2018)392].
(5) Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie
finansowania, zarządzania i monitorowania wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego
rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 [COM (2018)393].
(6) Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2021 r.
poz. 1057).
(7) Ustawa z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych (Dz.U. 2022 r. poz. 183).
(8) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1468 z dnia 14 maja 2024 r. w
sprawie zmiany rozporządzeń (UE) 2021/2115 i (UE) 2021/2116 w odniesieniu do norm
dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, schematów na rzecz klimatu, środowiska
i dobrostanu zwierząt, zmian w planach strategicznych WPR, przeglądu planów
strategicznych WPR oraz zwolnień z kontroli i kar (Dz. Urz. UE L 2024/1468 z 24.05.2024).
-- 10 of 10 --