Interpelacja w sprawie dodatku motywacyjnego dla pracowników realizujących zadania w zakresie pomocy społecznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3867
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie dodatku motywacyjnego dla pracowników realizujących zadania w zakresie pomocy społecznej
Zgłaszający: Anna Dąbrowska-Banaszek, Kazimierz Bogusław Choma, Agnieszka Górska, Lidia Czechak
Data wpływu: 12-07-2024
Pani Minister! W Polsce funkcjonuje obecnie 730 warsztatów terapii zajęciowej (WTZ), w których wsparcie otrzymuje ponad 28 tysięcy dorosłych osób z niepełnosprawnością, głównie intelektualną. Zatrudniają one około 10 tysięcy wykwalifikowanych pracowników.
W ramach swojej działalności statutowej realizują one szereg zadań, m.in. zaspakajanie potrzeb psychospołecznych, socjalnych, kulturalnych oraz medyczno-rehabilitacyjnych uczestników, z uwzględnieniem ich indywidualnych predyspozycji i zainteresowań, realizowanie zadań z zakresu terapii zajęciowej, organizowanie życia kulturalnego, wsparcie w zdobywaniu umiejętności zawodowych, wyrabianie zaradności osobistej i pobudzanie aktywności uczestników, wyrabianie umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych, podtrzymywanie sprawności fizycznej uczestników. W realizacji wyżej wymienionych zadań pomagają funkcjonujące pracownie, wyposażone w niezbędny sprzęt dostosowany do ich profilu działania, takie jak:
- pracownia rozwijania umiejętności społecznych i samoobsługi,
- pracownia rękodzieła,
- pracownia manufaktury,
- pracownia rozwijania umiejętności zawodowych,
- pracownia stolarsko-konserwatorska,
- pracownia informatyczno-poligraficzna,
- pracownie indywidualnego programu rehabilitacji. Wzrost cen produktów koniecznych do funkcjonowania pracowni oraz inflacja, wpływają na słabszą kondycję WTZ-ów. Warsztaty zmuszone są do ograniczania nakładów na prowadzone aktywności – choćby na rehabilitację osób z niepełnosprawnościami, na inwestycje związane m.in. z doposażaniem pracowni, dowozy uczestników, remonty pomieszczeń oraz zatrudnienie specjalistów. Warsztaty borykają się również z problemami wynikającymi z rotacjami pracowników, związanymi ze zbyt niskimi ich wynagrodzeniami.
Został wdrożony program „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”. Na jego podstawie, pracownicy zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej realizujących zadania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie pomocy społecznej, będą otrzymać od 1 lipca dodatki motywacyjne do wynagrodzenia, w wysokości 1000 zł brutto (ok. 681 zł netto).
Zaplanowane wyżej wymienione dodatki dla pracowników od 1 lipca 2024 r. nie dotyczą pracowników zatrudnionych w WTZ-ach. Charakter pracy i obciążenia osób zatrudnionych w WTZ-ach są podobne do pracowników w DPS-ach, MOPS-ach, GOPS-ach i PCPR-ach - środowisko pracowników realizujących zadania WTZ-ów, odbiera pominięcie ich w przyznaniu wspomnianego dodatku motywacyjnego, jako niesprawiedliwe i krzywdzące.
Zwracam się do Pani Minister z pytaniami:
1. Czy jest planowane, aby osoby zatrudnione w WTZ-ach, otrzymały dodatki motywacyjne?
2. W czasie debaty prowadzonej w czasie prac nad ustawą o wspomnianych dodatkach motywacyjnych zadający pytania otrzymywali odpowiedź, że wszyscy pracownicy realizujący prace z zakresu pomocy społecznej w placówkach realizujących zadania jednostek samorządów terytorialnych otrzymają dodatek – czy ta zapowiedź jest realizowana?
3. Kiedy można spodziewać się modyfikacji i uwzględnienia oczekiwań pracowników realizujących zadania w zakresie pomocy socjalnej, którzy zostali obecnie pominięci w przyznaniu dodatku motywacyjnego? Z takim pytaniem zwróciły się do mnie osoby zajmujące się świadczeniami rodzinnymi, funduszem alimentacyjnym czy Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Z wyrazami szacunku
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8997 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.386.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3867 Pani Posłanki Anny Dąbrowskiej-Banaszek w sprawie
dodatku motywacyjnego dla pracowników realizujących zadania w zakresie pomocy
społecznej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Podstawą prawną rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników
jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata
2024–2027”, zwanego dalej „Programem”, jest art. 24 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004
r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901, z późn. zm.1) ), zgodnie z którym Rada
Ministrów może przyjąć rządowy program dofinansowania wynagrodzeń, oraz kosztów
składek od tych wynagrodzeń, pracowników określonych w programie, zatrudnionych
w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, prowadzonych przez jednostki
samorządu terytorialnego lub na ich zlecenie na podstawie art. 25 ustawy z dnia 12 marca
2004 r. o pomocy społecznej, w tym pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej, wykonujących zadania określone w art. 18 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy
o pomocy społecznej.
W czerwcu br. przyjęte zostały następujące programy:
− Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”2;
− „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu
pieczy zastępczej na lata 2024-2027”3;
− „Dofinansowanie wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących
rodzinne domy dziecka na lata 2024-2027”4;
− „Dofinansowanie wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego oraz kosztów
składek od tych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w samorządowych
instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na lata 2024–2027”5.
1 Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 1693, 1938 i 2760 oraz
z 2024 r. poz. 743, 858 i 859.
2 Uchwała Nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu
„Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku
motywacyjnego na lata 2024-2027” (M.P. poz. 505).
3 Uchwała nr 63 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie rządowego programu „Dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej na lata 2024-2027”
(M.P. poz. 504).
4 Uchwała nr 61 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu
„Dofinansowanie wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka na lata
2024-2027” (M.P. poz. 507).
5 Uchwała nr 64 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu
„Dofinansowanie wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego oraz kosztów składek od tych wynagrodzeń
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Przyjmując ww. programy, Rada Ministrów wyszła naprzeciw oczekiwaniom blisko 200
tysięcy samorządowych pracowników, w tym pracowników systemu pomocy społecznej
realizujących zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej pracujących w jednostkach
organizacyjnych pomocy społecznej. Wprowadzone rozwiązania są również znaczącą formą
wsparcia samych samorządów w realizowanych przez nie zadaniach własnych i odpowiedzią
na wieloletnie apele pracowników systemu pomocy społecznej.
Podstawą ustalania poziomu wynagrodzenia pracowników samorządowych - w zależności
od zajmowanego przez nich stanowiska, posiadanego wyksztalcenia oraz stażu pracy - są
przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach
samorządowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1960), określające zasady wynagradzania tej grupy
pracowników, pozostawiające kwestie ustalania całkowitej wysokości ich wynagrodzenia
w gestii pracodawców samorządowych. Mowa o:
rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie
wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.),
regulaminie wynagradzania wydawanym przez pracodawcę samorządowego.
Rada Ministrów nie kształtuje wynagrodzeń poszczególnych pracowników samorządowych,
w tym pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy
społecznej. Decyzje o wysokości i składnikach wynagrodzeń tych osób należą wyłącznie do
ich pracodawców, czyli do władz samorządowych.
W odniesieniu do pracowników realizujących zadania z zakresu ustawy o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 44,
z późn. zm.) informuję, że w przypadku zadań realizowanych na podstawie tej ustawy
i finansowanych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
Niepełnosprawnych (PFRON) powiaty otrzymują środki w wysokości do 2,5% środków
wykorzystanych na realizacje zadań ( w tym m.in. z przeznaczeniem na wynagrodzenia).
W odniesieniu do pracowników realizujących zadania z zakresu ustawy o świadczeniach
rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323, z późn zm.) oraz ustawy o pomocy osobom
uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2023 r. poz. 1993, z późn. zm.) należy wyjaśnić, że są to
zadania zlecone, a nie zadania własne gminy. Gminy otrzymują z budżetu państwa środki na
koszty ich obsługi (obejmujące między innymi wynagrodzenia pracowników), równe 3%
otrzymanej dotacji na świadczenia rodzinne. Decyzje o rozdzieleniu tej kwoty między koszty
obsługi zadań (także dotyczące wysokości wynagrodzeń pracowników je realizujących
i podwyżek tych wynagrodzeń) należą do pracodawcy - odpowiednio wójta, burmistrza,
prezydenta lub kierownika ośrodka pomocy społecznej.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoczęto prace nad wprowadzeniem
zmian systemowych w obszarach pomocy społecznej i systemu świadczeń rodzinnych.
Pracami analitycznymi, konsultowanymi i prowadzonymi z udziałem strony samorządowej,
objęto też kwestie dotyczące wynagradzania pracowników zatrudnionych do realizacji
zadań z tych obszarów.
W odniesieniu natomiast do sytuacji warsztatów terapii zajęciowej, w tym zapewnienia
dodatków motywacyjnych dla pracowników warsztatów terapii zajęciowej informuję,
że aktualnie trwają prace nad kolejną nowelizacją rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
pracowników zatrudnionych w samorządowych instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na lata 2024-2027”
(M.P. poz. 506).
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu
Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym
(Dz.U. z 2019 r. poz. 1605, z późn. zm.), w zakresie podwyższenia kwot dofinansowania ze
środków PFRON dla warsztatów terapii zajęciowej na dofinansowanie kosztów rocznego
pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii zajęciowej. Projekt rozporządzenia Rady
Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków
Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim
i powiatowym został wpisany do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady
Ministrów (numer z wykazu prac legislacyjnych: RD149). Projekt rozporządzenia dostępny
jest na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce
Rządowy Proces Legislacyjny6, a także na stronie Biuletynu Informacji Publicznej
Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Celem nowelizacji rozporządzenia w sprawie algorytmu jest m.in. zwiększenie
dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika w warsztacie terapii
zajęciowej z kwoty 33 696 zł do wysokości 35 196 zł (wzrost o 1 500 zł) w 2024 r. i w latach
następnych. Zaproponowane w projekcie zwiększone środki dla WTZ mogą zostać
przeznaczone m.in. na wynagrodzenia pracowników. Zgodnie z art. 183c § 2 ustawy z dnia
26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, z późn. zm.) wynagrodzenie
obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia bez względu na ich nazwę i charakter, a także
inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub
w innej formie niż pieniężna.
Wysokość podwyższonych kwot dofinansowania uwzględnia zarówno oczekiwania
środowiska warsztatów terapii zajęciowej, jak i możliwości finansowe Państwowego
Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz konieczność realizacji innych zadań
wynikających z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44, z późn. zm.).
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
6 https://legislacja.gov.pl/projekt/12390902
-- 3 of 3 --