Interpelacja nr 3857
Interpelacja w sprawie wapnowania gleb rolniczych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (80%)
Cyfryzacja i Technologie (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 4 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.1 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6551 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 sierpnia 2024 r.
Znak sprawy: DHR.n.8111.10.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr 3857 w sprawie wapnowania gleb rolniczych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 3857 Panów Posłów Jana Warzechy
i Fryderyka Sylwestra Kapinosa w sprawie zakończonego w 2023 r. Ogólnopolskiego
programu regeneracji środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie, uwzględniając
informacje otrzymane z Ministerstwa Klimatu i Środowiska przedkładam poniższe
wyjaśnienia.
Pytanie 1 Czy „Ogólnopolski program regeneracji gleb poprzez ich wapnowanie” będzie
kontynuowany w kolejnych latach?
Uruchomiony w 2019 r. program priorytetowy pn. Ogólnopolski program regeneracji
środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie (dalej: Program) finansowany był ze
środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW).
W pełni podzielając pogląd Panów Posłów, że wapnowanie gleb przynosi duże korzyści
dla gleby, a rolnicy stosując zabieg wapnowania przyczyniają się do poprawy ogólnego
stanu środowiska, w tym jakości gleb i wód, wielokrotnie występowałem do Ministra
Klimatu i Środowiska, jak również do NFOŚiGW, z prośbą o przedłużenie Programu
deklarując ze swej strony wsparcie merytoryczne.
-- 1 of 4 --
Strona 2 z 4
Z otrzymanych od Ministra Klimatu i Środowiska (MKiŚ) informacji wynika, że
NFOŚiGW obciążony jest finansowaniem innych zadań wynikających m.in. z obowiązku
ustawowego, co jak wskazał MKiŚ, znacząco ogranicza możliwości przyznania przez
NFOŚiGW dodatkowych środków na realizację innych zadań. Ewentualne
kontynuowanie Programu uwarunkowane będzie dostępnością środków w budżecie
NFOŚiGW, które będą mogły zostać redystrybuowane na ten cel.
Ze swojej strony w dalszym ciągu będę podejmował działania, aby kontynuowane było
wsparcie rolników w wapnowaniu gleb.
Pytanie 2 Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu udzielenia wsparcia polskim
rolnikom w kwestii wapnowania gleb?
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
wprowadzony został ekoschemat Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami
odżywczymi, który obejmuje m.in. praktykę Opracowanie i przestrzeganie planu
nawożenia w wariancie z wapnowaniem(1). Należy zaznaczyć, że ekoschematy są nową
interwencją środowiskową realizowaną w ramach płatności bezpośrednich, dobrowolną
do stosowania dla rolnika i dodatkowo płatną.
Celem praktyki Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia jest właściwe
zarządzanie nawożeniem dostosowanym do zasobności gleb w azot, fosfor, potas,
magnez, wapń i potrzeb roślin z wykorzystaniem analizy gleby i systemów wspomagania
decyzji w zakresie nawożenia. Ww. praktyka występuje również w wariancie z
wapnowaniem. Wariant ten ma przeciwdziałać zakwaszeniu gleb.
Pytanie 3 Jaka jest obecna sytuacja gleb w Polsce pod względem pH i jakie są plany
ministerstwa dotyczące dalszej poprawy jakości gleb?
Proces zakwaszania gleb w Polsce wynika głównie z uwarunkowań naturalnych - ponad
90% gleb w Polsce wytworzonych jest na kwaśnych skałach naniesionych przez
lodowce ze Skandynawii, z których następowało intensywne wymywanie składników
zasadowych, zwłaszcza na obszarach o większej rocznej sumie opadów. Gleby
wytworzone z tych skał są w większości naturalnie zakwaszone dlatego wymagają
podejmowania systematycznych działań polegających na ich odkwaszaniu.
-- 2 of 4 --
Strona 3 z 4
Na podstawie wyników 4-letnich badań przeprowadzonych przez Stacje Chemiczno-
Rolnicze w latach 2020-2023, można ocenić, że 40% gleb UR wykazuje odczyn bardzo
kwaśny i kwaśny, 32% lekko kwaśny, a 28% obojętny i zasadowy.
Pytanie 4 Jakie konkretne kroki ministerstwo planuje podjąć w celu promowania
świadomości rolników na temat korzyści płynących z wapnowania gleb?
Co roku Ministerstwo przekazuje jednostkom doradztwa rolniczego (Centrum
Doradztwa Rolniczego i 16 wojewódzkim ośrodkom doradztwa rolniczego) priorytety
działalności doradczej do uwzględnienia w rocznych programach działalności na
następny rok. Podobnie jak w latach poprzednich, wskazałem wśród priorytetowych
zadań do realizacji przez ww. jednostki w roku 2024, zadanie „Ochrona i sposoby
utrzymania żyzności gleb, w tym regulacja odczynu gleb poprzez ich wapnowanie”.
ODR-y realizują to zadanie poprzez organizację szkoleń, konferencji, informowanie i
publikację artykułów na swojej stronie internetowej lub w wydawanych przez siebie
czasopismach. Ponadto zagadnienia związane z zakwaszeniem i wapnowaniem gleb
zostały dodatkowo włączone, od połowy 2023 r., w ofertę szkoleniową wojewódzkich
ośrodków doradztwa rolniczego (ODR), realizowaną poprzez bezpłatne szkolenia dla
rolników w ramach Interwencji 14.1 Doskonalenie zawodowe rolników – moduł 1
Szkolenia podstawowe dla rolników objętej Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027. Ww. szkolenia stanowią jedno ze źródeł informacji na temat
przyczyn i wpływu zakwaszenia gleb na produkcję roślinną. Ich celem jest
uświadomienie rolnikom, jak istotna jest zmiana odczynu gleb kwaśnych poprzez
wapnowanie oraz jakie ma to znaczenie dla zwiększenia efektywności wykorzystania
przez rośliny składników pokarmowych i uzyskiwania wysokich plonów.
Chciałbym również dodać, że instytuty resorowe – Instytut Uprawy Nawożenia
i Gleboznawstwa-PIB w Puławach, Instytut Ogrodnictwa-PIB w Skierniewicach, Instytut
Technologiczno-Przyrodniczy-PIB w Falentach oraz Instytut Ekonomiki Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej–PIB w Warszawie - kilka razy w roku, w ramach udzielanej
im dotacji celowej, przeprowadzają bezpłatne szkolenia on-line dotyczące racjonalnego
nawożenia, w tym wapnowania gleb.
Ponadto, w 2022 r. została udostępniona bezpłatna aplikacja INTER-NAW służąca do
racjonalnego planowania nawożenia, w tym wapnowania gleb.
-- 3 of 4 --
Strona 4 z 4
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r.
w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania
i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska
w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
(Dz. U. poz. 493, z późn. zm.)
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Departament Płatności Bezpośrednich
3. Departament Innowacji, Cyfryzacji i Transferu Wiedzy
-- 4 of 4 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 sierpnia 2024 r.
Znak sprawy: DHR.n.8111.10.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr 3857 w sprawie wapnowania gleb rolniczych
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację poselską nr 3857 Panów Posłów Jana Warzechy
i Fryderyka Sylwestra Kapinosa w sprawie zakończonego w 2023 r. Ogólnopolskiego
programu regeneracji środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie, uwzględniając
informacje otrzymane z Ministerstwa Klimatu i Środowiska przedkładam poniższe
wyjaśnienia.
Pytanie 1 Czy „Ogólnopolski program regeneracji gleb poprzez ich wapnowanie” będzie
kontynuowany w kolejnych latach?
Uruchomiony w 2019 r. program priorytetowy pn. Ogólnopolski program regeneracji
środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie (dalej: Program) finansowany był ze
środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
(NFOŚiGW).
W pełni podzielając pogląd Panów Posłów, że wapnowanie gleb przynosi duże korzyści
dla gleby, a rolnicy stosując zabieg wapnowania przyczyniają się do poprawy ogólnego
stanu środowiska, w tym jakości gleb i wód, wielokrotnie występowałem do Ministra
Klimatu i Środowiska, jak również do NFOŚiGW, z prośbą o przedłużenie Programu
deklarując ze swej strony wsparcie merytoryczne.
-- 1 of 4 --
Strona 2 z 4
Z otrzymanych od Ministra Klimatu i Środowiska (MKiŚ) informacji wynika, że
NFOŚiGW obciążony jest finansowaniem innych zadań wynikających m.in. z obowiązku
ustawowego, co jak wskazał MKiŚ, znacząco ogranicza możliwości przyznania przez
NFOŚiGW dodatkowych środków na realizację innych zadań. Ewentualne
kontynuowanie Programu uwarunkowane będzie dostępnością środków w budżecie
NFOŚiGW, które będą mogły zostać redystrybuowane na ten cel.
Ze swojej strony w dalszym ciągu będę podejmował działania, aby kontynuowane było
wsparcie rolników w wapnowaniu gleb.
Pytanie 2 Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu udzielenia wsparcia polskim
rolnikom w kwestii wapnowania gleb?
W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
wprowadzony został ekoschemat Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami
odżywczymi, który obejmuje m.in. praktykę Opracowanie i przestrzeganie planu
nawożenia w wariancie z wapnowaniem(1). Należy zaznaczyć, że ekoschematy są nową
interwencją środowiskową realizowaną w ramach płatności bezpośrednich, dobrowolną
do stosowania dla rolnika i dodatkowo płatną.
Celem praktyki Opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia jest właściwe
zarządzanie nawożeniem dostosowanym do zasobności gleb w azot, fosfor, potas,
magnez, wapń i potrzeb roślin z wykorzystaniem analizy gleby i systemów wspomagania
decyzji w zakresie nawożenia. Ww. praktyka występuje również w wariancie z
wapnowaniem. Wariant ten ma przeciwdziałać zakwaszeniu gleb.
Pytanie 3 Jaka jest obecna sytuacja gleb w Polsce pod względem pH i jakie są plany
ministerstwa dotyczące dalszej poprawy jakości gleb?
Proces zakwaszania gleb w Polsce wynika głównie z uwarunkowań naturalnych - ponad
90% gleb w Polsce wytworzonych jest na kwaśnych skałach naniesionych przez
lodowce ze Skandynawii, z których następowało intensywne wymywanie składników
zasadowych, zwłaszcza na obszarach o większej rocznej sumie opadów. Gleby
wytworzone z tych skał są w większości naturalnie zakwaszone dlatego wymagają
podejmowania systematycznych działań polegających na ich odkwaszaniu.
-- 2 of 4 --
Strona 3 z 4
Na podstawie wyników 4-letnich badań przeprowadzonych przez Stacje Chemiczno-
Rolnicze w latach 2020-2023, można ocenić, że 40% gleb UR wykazuje odczyn bardzo
kwaśny i kwaśny, 32% lekko kwaśny, a 28% obojętny i zasadowy.
Pytanie 4 Jakie konkretne kroki ministerstwo planuje podjąć w celu promowania
świadomości rolników na temat korzyści płynących z wapnowania gleb?
Co roku Ministerstwo przekazuje jednostkom doradztwa rolniczego (Centrum
Doradztwa Rolniczego i 16 wojewódzkim ośrodkom doradztwa rolniczego) priorytety
działalności doradczej do uwzględnienia w rocznych programach działalności na
następny rok. Podobnie jak w latach poprzednich, wskazałem wśród priorytetowych
zadań do realizacji przez ww. jednostki w roku 2024, zadanie „Ochrona i sposoby
utrzymania żyzności gleb, w tym regulacja odczynu gleb poprzez ich wapnowanie”.
ODR-y realizują to zadanie poprzez organizację szkoleń, konferencji, informowanie i
publikację artykułów na swojej stronie internetowej lub w wydawanych przez siebie
czasopismach. Ponadto zagadnienia związane z zakwaszeniem i wapnowaniem gleb
zostały dodatkowo włączone, od połowy 2023 r., w ofertę szkoleniową wojewódzkich
ośrodków doradztwa rolniczego (ODR), realizowaną poprzez bezpłatne szkolenia dla
rolników w ramach Interwencji 14.1 Doskonalenie zawodowe rolników – moduł 1
Szkolenia podstawowe dla rolników objętej Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki
Rolnej na lata 2023-2027. Ww. szkolenia stanowią jedno ze źródeł informacji na temat
przyczyn i wpływu zakwaszenia gleb na produkcję roślinną. Ich celem jest
uświadomienie rolnikom, jak istotna jest zmiana odczynu gleb kwaśnych poprzez
wapnowanie oraz jakie ma to znaczenie dla zwiększenia efektywności wykorzystania
przez rośliny składników pokarmowych i uzyskiwania wysokich plonów.
Chciałbym również dodać, że instytuty resorowe – Instytut Uprawy Nawożenia
i Gleboznawstwa-PIB w Puławach, Instytut Ogrodnictwa-PIB w Skierniewicach, Instytut
Technologiczno-Przyrodniczy-PIB w Falentach oraz Instytut Ekonomiki Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej–PIB w Warszawie - kilka razy w roku, w ramach udzielanej
im dotacji celowej, przeprowadzają bezpłatne szkolenia on-line dotyczące racjonalnego
nawożenia, w tym wapnowania gleb.
Ponadto, w 2022 r. została udostępniona bezpłatna aplikacja INTER-NAW służąca do
racjonalnego planowania nawożenia, w tym wapnowania gleb.
-- 3 of 4 --
Strona 4 z 4
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Podstawa prawna:
(1) Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2023 r.
w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania
i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska
w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027
(Dz. U. poz. 493, z późn. zm.)
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
2. Departament Płatności Bezpośrednich
3. Departament Innowacji, Cyfryzacji i Transferu Wiedzy
-- 4 of 4 --