Interpelacja w sprawie pracowników ośrodków pomocy społecznej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3852
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie pracowników ośrodków pomocy społecznej
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 11-07-2024
Zwracam uwagę na bardzo istotny problem, który dotknął w ostatnim czasie setki pracowników ośrodków pomocy społecznej w całej Polsce. Pracownicy OPS-ów zgłaszają swoje zaniepokojenie faktem nieuwzględnienia ich w dodatku płacowym tzw. motywacyjnym. Pracownicy, o których mowa, zajmują się bezpośrednią obsługą mieszkańców ubiegających się o dodatki i świadczenia z pomocy społecznej. Oczywiście każda grupa zawodowa pracująca w pomocy społecznej ma swoje zadania, jednak wykluczenie pracowników, którzy bezpośrednio zajmują się obsługą dodatków i świadczeń, m.in. rodzinnych, alimentacyjnych czy nowym bonem energetycznym, jest niesprawiedliwe i bardzo krzywdzące. Z wielkim rozżaleniem pracownicy podkreślają fakt, jednocześnie zadając pytanie, czy ich praca jest mniej warta od zaangażowania innych grup zawodowych skupionych w pomocy społecznej, którzy takie dodatki otrzymają, m.in. konserwatorów czy pracowników kadr. Według ich opinii, ich praca została uznana za mniej istotną, ponieważ nie zostali zaliczeni do „kluczowych“ pracowników pomocy społecznej zapewniających funkcjonowanie urzędu.
Wspomniałam już w treści interpelacji, że od sierpnia bieżącego roku będą realizować kolejne świadczenie – bon energetyczny. To zadanie, które wpłynie na zwiększenie zakresu obowiązków, jednak przez takie traktowanie przez rząd czują się zdemotywowani i rozczarowani brakiem uwzględnienia tak dużej liczby pracowników w całej Polsce. Rozdzielanie wewnętrzne pracowników pomocy społecznej działających na podstawie różnych ustaw, tj. pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, dodatków mieszkaniowych czy powiatowych zespołów do orzekania o stopniu niepełnosprawności, jest wysoce krzywdzące, wywołujące również rozgoryczenie i żal. Niejednokrotnie pracownicy pracują na tym samym piętrze budynku w danej gminie czy mieście, jak zatem w związku z tym pan premier wyobraża sobie wzajemne relacje, jeśli część pracowników została potraktowana jako „dzieci gorszego Boga“.
Argumenty, że działy świadczeń otrzymują od gmin środki na obsługę programów, są nietrafione, ponieważ pracownicy tych środków nie widzą, wszystkie kwoty pochłaniają koszty obsługi: tonery, wysyłka poczty itd..., na żadne dodatkowe wynagrodzenia nie zostaje już pieniędzy.
Pracownicy również podkreślają, że od początku przedstawiciele rządu mówili, że dodatek będzie dla każdego pracownika pomocy społecznej zatrudnionego na umowę o pracę. Po wyborach niestety okazało się, że pracowników podzielono na kluczowych i niekluczowych.
1. Skąd takie kategorie i kto z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zdecydował o klasyfikowaniu do poszczególnych grup?
2. Jak to jest możliwe, że pracownik kadr należy do pracownika kluczowego, a pracownik działu świadczeń rodzinnych czy dodatków mieszkaniowych już nie?
Dodatek ze swojej nazwy miał być motywacyjny i zapobiec odpływowi wykwalifikowanej kadry z OPS. Słysząc i czytając komentarze wysoko wykwalifikowanej kadry pracowników świadczeń OPS (pracujących na kilkunastu ustawach) obawiam się, że efekt będzie odwrotny. Pracownicy są kompletnie zdemotywowani. Czują się przez rząd tym programem upokorzeni i poniżeni.
Wnoszę zatem o objęcie dodatkiem motywacyjnym wszystkich grup zawodowych w ramach pomocy społecznej świadczących pracę na podstawie różnych ustaw o świadczeniach i dodatkach.
Podsekretarz stanu Katarzyna Nowakowska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7224 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.389.2024
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
w odpowiedzi na wystąpienie z 16 lipca 2024 r., znak 3852, dotyczące interpelacji Pani
Posłanki Wioletty Marii Kulpy w sprawie pracowników ośrodków pomocy społecznej,
przedstawiam następujące wyjaśnienia:
Rada Ministrów przyjęła cztery programy, na mocy których prawie 200 tysięcy pracowników
samorządowych będzie objętych wsparciem i otrzyma dodatki motywacyjne w wysokości
1000 zł brutto w latach 2024 – 2027. Programy te to:
1. „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy
społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”
2. „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i
systemu pieczy zastępczej na lata 2024-2027”
3. „Dofinansowanie wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących
rodzinne domy dziecka na lata 2024-2027”
4. „Dofinansowanie wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego oraz kosztów
składek od tych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w samorządowych
instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na lata 2024–2027”
Poniżej przedstawiam kwoty, które będą przekazywane na realizację 4 rządowych
programów dot. dodatków.
Łączna kwota środków przeznaczona na wypłatę dodatków motywacyjnych w ramach
rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego
oraz kosztów składek od tych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w samorządowych
instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 na lata 2024–2027” w całym okresie jego
realizacji wynosi 2 079 200 000 zł, z tego w roku 2024 przeznaczono 231 400 000 zł, zaś w
kolejnych latach planuje się przekazanie: w roku 2025 – 539 300 000 zł, w roku 2026 – 615
900 000 zł, w roku 2027 – 692 600 000 zł.
Kwota środków przeznaczona na realizację rządowego programu „Dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci
dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027 w całym okresie jego realizacji wynosi 6 721
400 000 zł, z tego w roku 2024 – 960 200 000 zł, w roku 2025 – 1 920 400 000 zł, w roku
2026 – 1 920 400 000 zł, w roku 2027 – 1 920 400 000 zł.
Łączna kwota środków przeznaczona na realizację rządowego programu „Dofinansowanie
wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej na lata
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
2024–2027” w całym okresie jego realizacji wynosi 1 161 300 000 zł, z tego w roku 2024 –
165 900 000 zł, w roku 2025 – 331 800 000 zł, w roku 2026 – 331 800 000 zł, w roku 2027
– 331 800 000 zł.
Łączna kwota środków przeznaczona na realizację rządowego programu „Dofinansowanie
wynagrodzeń rodzin zastępczych zawodowych i prowadzących rodzinne domy dziecka na
lata 2024–2027 w całym okresie jego realizacji wynosi 157 500 000 zł., z tego w roku 2024
– 22 500 000 zł, w roku 2025 – 45 000 000 zł, w roku 2026 – 45 000 000 zł, w roku 2027 –
45 000 000 zł.
Jednocześnie informuję, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie są
prowadzone prace nad modyfikacją ww. programów.
Należy podkreślić, że przyjmując ww. programy, Rada Ministrów wyszła naprzeciw
oczekiwaniom blisko 200 tysięcy samorządowych pracowników – w tym pracowników
systemu pomocy społecznej realizującym zadania wynikające z ustawy o pomocy społecznej
pracujących w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej.
Wprowadzone rozwiązania, są również znaczącą formą wsparcia samych samorządów w
realizowanych przez nie zadaniach własnych i odpowiedzią na wieloletnie apele
pracowników systemu pomocy społecznej. Można zatem założyć, że udzielone samorządom
wsparcie, pozwoli na podwyższenie wynagrodzeń pozostałych pracowników
samorządowych – w zależności od struktury organizacyjnej ustalonej w danym samorządzie
i lokalnych potrzeb.
Podstawą ustalania poziomu wynagrodzenia pracowników samorządowych - w zależności
od zajmowanego stanowiska, posiadanego wyksztalcenia oraz stażu pracy - są przepisy
wydane na podstawie ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1960) określające zasady wynagradzania tej grupy pracowników,
pozostawiające kwestie ustalania całkowitej wysokości ich wynagrodzenia w gestii
pracodawców samorządowych. Mowa o:
rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania
pracowników samorządowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.),
regulamin wynagradzania wydawany przez pracodawcę samorządowego.
Przestrzenią właściwą do dyskusji w zakresie finansowania zadań realizowanych przez
jednostki samorządu terytorialnego wydaje się procedowany aktualnie przez Ministerstwo
Finansów projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (nr w wykazie
prac programowych i legislacyjnych RM: UD90), którego celem jest zbudowanie nowego
systemu finansowania zadań realizowanych przez samorządy, a który to projekt uzyskał
pozytywną opinię Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu.
W odniesieniu do pytań o pracowników realizujących zadania z zakresu ustawy o
świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
należy dodatkowo wyjaśnić, że są to zadania zlecone, a nie zadania własne gminy. Gminy
otrzymują, więc na realizację tych zadań dotację z budżetu państwa na koszty obsługi
(obejmujące między innymi wynagrodzenia pracowników), które wynoszą 3% otrzymanej
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
dotacji na świadczenia rodzinne. Decyzja o podziale otrzymanej dotacji na koszty obsługi
tych zadań, w tym decyzja o wysokości wynagrodzeń pracowników realizujących te zadania,
jak i o ewentualnych podwyżkach tych wynagrodzeń należy więc do pracodawcy
(odpowiednio wójta/burmistrza/prezydenta lub kierownika ośrodka pomocy społecznej).
Zapewniam, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozumie i docenia pracę
wszystkich pracowników i pracownic samorządowych jednakże wprowadzając ww.
programy wskazano często niedofinansowane w poprzednich latach zadania własne
samorządu z zakresu m. in. pomocy społecznej.
Jednocześnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozpoczęły się analizy
dotyczące wprowadzenia systemowej zmiany w takich obszarach jak pomoc społeczna oraz
system świadczeń rodzinnych. Pracami analitycznymi objęto także kwestie wynagradzania
pracowników zatrudnionych do realizacji tych zadań, które będą prowadzone i
konsultowane z udziałem strony samorządowej.
Ponadto w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołano również Zespół ds.
Reformy Systemu Pomocy Społecznej, złożony z ekspertów, praktyków oraz osób ze świata
nauki. Jednym z zadań zespołu jest wypracowanie rozwiązań systemowych dotyczących
wsparcia kadr pomocy społecznej, między innymi w kwestii związanej z ich wynagrodzeniami
jak również innymi aspektami ich pracy.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Katarzyna Nowakowska
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --