Interpelacja nr 3842
Interpelacja w sprawie konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow. gorlickim
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (100%)
Obrona i Bezpieczeństwo (73%)
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow. gorlickim
Interpelacja nr 3842
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow. gorlickim
Zgłaszający: Barbara Bartuś
Data wpływu: 11-07-2024
Podległa Panu Premierowi Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej w ubiegłej kadencji Sejmu RP po moich interwencjach, wg otrzymywanych odpowiedzi na interpelacje, podejmowała czynności w sprawie dotyczącej wszczęcia postępowania o zasiedzenie nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 3/2, 3/3, 5, 10/10, 12/8, 12/9, 14/5, 17/8, 20/3, 29/2, 29/3, 32/1 i inne, jednostka ewidencyjna Sękowa, obręb ewidencyjny Czarne, o łącznej powierzchni 329,0006 ha.
Skarb Państwa co najmniej od przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku stał się właścicielem nieruchomości położonych w miejscowościach Czarne i Długie w gminie Sękowa i objął je w posiadanie. Wówczas to też Skarb Państwa przekazał przedmiotowe nieruchomości w użytkowanie dla ówczesnych PGR i były one użytkowane przez PGR Wyszowadka (Długie) oraz PGR Jasionka – Stadnina Koni Siary (Czarne).
W 1968 roku podczas założenia ewidencji gruntów wpisano:
- pod poz. 1 rejestru gruntów dla dawnej wsi Czarne wpisano dz. 3, 5, 7, 10, 12, 14, 17, 20, 29, 32, 33, 35, 38, 41, 42, 44, 45, 47, 51, 54, 55, 56, 58, 61, 63, 64 o pow. 325 ha – władający Państwowe Gospodarstwo Rolne – Stadnina Koni w Siarach, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa),
- pod poz. 2 rejestru gruntów dla dawnej wsi Długie wpisano dz. 71, 73, 75, 79, 81, 82, 84 o pow. 201 ha – władający Państwowe Gospodarstwo Rolne w Wyszowadce, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa).
W 1978 roku na podstawie decyzji Ministra Rolnictwa z 16 października 1978 r., znak: GZ.fz.621-188/78, grunty użytkowane przez wyżej wymieniony PGR we wsiach Czarne i Długie, a także Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec, jako grunty Skarbu Państwa o pow. 1 374,30 ha, zostały przekazane w zarząd i nieodpłatne użytkowanie Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej.
W 1978 roku w ewidencji powszechnej nastąpiła zmiana i wszystkie działki w obrębie ewidencyjnym Czarne-Długie, objęte dotychczas rejestrem gruntów nr 1 i nr 2, przeniesiono pod poz. 16 rejestru gruntów i wpisano jako podmiot władający: Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Sękowej (SKR), powierzchnia 569 ha, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa).
W 1987 roku na walnym zebraniu członków Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej podjęto uchwałę o powołaniu na bazie SKR – Spółdzielczego Gospodarstwa Rolnego Kółek Rolniczych w Sękowej. Jak ustaliłam, w wyniku przekształceń podmiotowych Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Sękowej przestała funkcjonować i w jej miejsce 30 kwietnia 2002 roku powstał prywatny podmiot o nazwie: Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej (KRS: 0000109365), prowadzący działalność w formie spółdzielni.
Z końcem XX wieku dawny Urząd Rejonowy w Gorlicach (obecne Starostwo Powiatowe) podjął starania dotyczące uregulowania stanu prawnego gruntów Skarbu Państwa użytkowanych przez nieistniejący już SKR w Sękowej. Dla wsi Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec założono księgi wieczyste, gdzie wpisano jako właściciela Skarb Państwa na podstawie orzeczeń PPRN w Gorlicach o przejęciu nieruchomości z lat 50. ub. wieku. Natomiast dla wsi Czarne i Długie, wobec braku dokumentu o przejęciu przez Skarb Państwa własności, założono sprawę o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa – sprawa toczyła się przed Sądem Rejonowym w Gorlicach I Wydział Cywilny o sygn. akt I NS 130/01. Wobec nieuzupełnienia przez urząd rejonowy (starostwo) wymaganych dokumentów Sąd Rejonowy w Gorlicach najpierw sprawę zawiesił, a następnie umorzył postępowanie.
W 2006 r. na wniosek Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej w ewidencji powszechnej starostwo wprowadziło zmianę w ewidencji gruntów i pod ww. pozycją rejestru nr 16 w miejsce dotychczas władającego gruntami Skarbu Państwa, Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej, wpisano Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej na zasadach samoistnego posiadania. Tym samym wykreślono z rejestru gruntów jakiekolwiek informacje o przynależności tych gruntów do Skarbu Państwa. Powierzchnia jednostki nr 16 wynosiła wówczas 537,39 ha.
Obecnie jednostka rejestrowa nr 16 nie zmieniła wpisu w zakresie władającego, którym wciąż pozostaje Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej na zasadach samoistnego posiadania, znacznemu zmniejszeniu uległa natomiast powierzchnia jednostki – do niecałych 300 ha.
Pragnę podkreślić, iż z powodu nieskutecznych działań ze strony poprzedniego Starosty Gorlickiego, którego obowiązkiem było reprezentowanie Skarbu Państwa, po upływie 20 lub 30 lat (w zależności od ustalenia dobrej lub złej wiary), od czasu „niejasnego” przejęcia ww. nieruchomości, mienie to może podlegać zasiedzeniu na rzecz Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej, czyli w efekcie na rzecz prywatnych osób.
W moim przekonaniu w ten sposób bezspornie narażony został interes Skarbu Państwa, i to na korzyść podmiotu prywatnego i osób, które w przyszłości same mogą stać się właścicielami tych nieruchomości.
Oburzające jest to tym bardziej, że są to nieruchomości, skąd po II wojnie wyjechali właściciele na Ukrainę, a Polska w zamian nie tylko musiała przyjąć na swój koszt przyjeżdżających repatriantów z dawnych Kresów Wschodnich, którzy cały swój majątek zostawili na Ukrainie, ale na dodatek na podstawie umowy z rządami ZSRR, USSR, BSSR i LSSR z dnia 21 lipca 1952 r o wzajemnych rozliczeniach wynikłych w związku z ewakuacją ludności i delimitacją polsko-radzieckiej granicy państwowej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązał się wypłacić Rządowi ZSRR 76 000 000 rubli „w celu uskutecznienia pełnych i ostatecznych wzajemnych rozliczeń za ruchome i nieruchome mienie, produkty rolne oraz zasiewy pozostawione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i Związku SRR przez ludność ewakuowaną oraz przesiedloną”.
Część z gruntów w Czarnem była przejęta przez Skarb Państwa po wysiedleniu podczas tzw. Akcji Wisła, a więc było to pozbawienie Łemków mienia przez władze Bieruta. Pamiętajmy także, że rządy Bieruta pozbawiały również własności Polaków, odbierając im majątki, ale też prześladując. Po wysiedleńcach na terenach Polski południowo-wschodniej pozostało ok. 260 tys. ha gruntów i grunty na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego przeszły na własność Skarbu Państwa.
Większość Łemków otrzymała mienie zamienne na tzw. Ziemiach Odzyskanych, a większość Polaków, którym odbierano majątki, do dzisiaj nie otrzymało zwrotu ani pełnego ekwiwalentu. Dlatego apeluję do Pana Premiera, aby przynajmniej uczynić wszystko, żeby te nieruchomości należały do Skarbu Państwa, czyli były majątkiem wszystkich Polaków, a nie żeby na krzywdzie ludzkiej uwłaszczały się prywatne osoby. Czarne to piękna miejscowość, jak ktoś określił – „to serce Beskidu Niskiego, jego kwintesencja”.
Biorąc więc powyższe pod uwagę, zwracam się do Pana Prezesa Rady Ministrów z pytaniami:
Czy zostały podjęte działania celem przywrócenia Skarbowi Państwa posiadania ww. nieruchomości?
Jakie działania podjęto, aby na powrót objąć przedmiotowe nieruchomości we władanie przez Skarb Państwa?
Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie w sprawie stwierdzenia własności Skarbu Państwa we wskazanych w mojej interpelacji nieruchomościach?
Kiedy zostanie złożony do właściwego sądu wniosek w imieniu Skarbu Państwa w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości?
Czy wyjaśniono, na jakiej podstawie i jaki był powód zmiany w roku 2006 w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Gorlicach i wpisano prywatny podmiot jako posiadacza „samoistnego”?
Dlaczego w latach 90. nie dbano o interes Skarbu Państwa i czy można wskazać imiennie osoby odpowiedzialne za takie działania?
Interpelacja nr 3842
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow. gorlickim
Zgłaszający: Barbara Bartuś
Data wpływu: 11-07-2024
Podległa Panu Premierowi Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej w ubiegłej kadencji Sejmu RP po moich interwencjach, wg otrzymywanych odpowiedzi na interpelacje, podejmowała czynności w sprawie dotyczącej wszczęcia postępowania o zasiedzenie nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr 3/2, 3/3, 5, 10/10, 12/8, 12/9, 14/5, 17/8, 20/3, 29/2, 29/3, 32/1 i inne, jednostka ewidencyjna Sękowa, obręb ewidencyjny Czarne, o łącznej powierzchni 329,0006 ha.
Skarb Państwa co najmniej od przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych XX wieku stał się właścicielem nieruchomości położonych w miejscowościach Czarne i Długie w gminie Sękowa i objął je w posiadanie. Wówczas to też Skarb Państwa przekazał przedmiotowe nieruchomości w użytkowanie dla ówczesnych PGR i były one użytkowane przez PGR Wyszowadka (Długie) oraz PGR Jasionka – Stadnina Koni Siary (Czarne).
W 1968 roku podczas założenia ewidencji gruntów wpisano:
- pod poz. 1 rejestru gruntów dla dawnej wsi Czarne wpisano dz. 3, 5, 7, 10, 12, 14, 17, 20, 29, 32, 33, 35, 38, 41, 42, 44, 45, 47, 51, 54, 55, 56, 58, 61, 63, 64 o pow. 325 ha – władający Państwowe Gospodarstwo Rolne – Stadnina Koni w Siarach, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa),
- pod poz. 2 rejestru gruntów dla dawnej wsi Długie wpisano dz. 71, 73, 75, 79, 81, 82, 84 o pow. 201 ha – władający Państwowe Gospodarstwo Rolne w Wyszowadce, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa).
W 1978 roku na podstawie decyzji Ministra Rolnictwa z 16 października 1978 r., znak: GZ.fz.621-188/78, grunty użytkowane przez wyżej wymieniony PGR we wsiach Czarne i Długie, a także Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec, jako grunty Skarbu Państwa o pow. 1 374,30 ha, zostały przekazane w zarząd i nieodpłatne użytkowanie Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej.
W 1978 roku w ewidencji powszechnej nastąpiła zmiana i wszystkie działki w obrębie ewidencyjnym Czarne-Długie, objęte dotychczas rejestrem gruntów nr 1 i nr 2, przeniesiono pod poz. 16 rejestru gruntów i wpisano jako podmiot władający: Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Sękowej (SKR), powierzchnia 569 ha, nr gr. rejestrowej - I (grunty Skarbu Państwa).
W 1987 roku na walnym zebraniu członków Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej podjęto uchwałę o powołaniu na bazie SKR – Spółdzielczego Gospodarstwa Rolnego Kółek Rolniczych w Sękowej. Jak ustaliłam, w wyniku przekształceń podmiotowych Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Sękowej przestała funkcjonować i w jej miejsce 30 kwietnia 2002 roku powstał prywatny podmiot o nazwie: Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej (KRS: 0000109365), prowadzący działalność w formie spółdzielni.
Z końcem XX wieku dawny Urząd Rejonowy w Gorlicach (obecne Starostwo Powiatowe) podjął starania dotyczące uregulowania stanu prawnego gruntów Skarbu Państwa użytkowanych przez nieistniejący już SKR w Sękowej. Dla wsi Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec założono księgi wieczyste, gdzie wpisano jako właściciela Skarb Państwa na podstawie orzeczeń PPRN w Gorlicach o przejęciu nieruchomości z lat 50. ub. wieku. Natomiast dla wsi Czarne i Długie, wobec braku dokumentu o przejęciu przez Skarb Państwa własności, założono sprawę o zasiedzenie na rzecz Skarbu Państwa – sprawa toczyła się przed Sądem Rejonowym w Gorlicach I Wydział Cywilny o sygn. akt I NS 130/01. Wobec nieuzupełnienia przez urząd rejonowy (starostwo) wymaganych dokumentów Sąd Rejonowy w Gorlicach najpierw sprawę zawiesił, a następnie umorzył postępowanie.
W 2006 r. na wniosek Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej w ewidencji powszechnej starostwo wprowadziło zmianę w ewidencji gruntów i pod ww. pozycją rejestru nr 16 w miejsce dotychczas władającego gruntami Skarbu Państwa, Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej, wpisano Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej na zasadach samoistnego posiadania. Tym samym wykreślono z rejestru gruntów jakiekolwiek informacje o przynależności tych gruntów do Skarbu Państwa. Powierzchnia jednostki nr 16 wynosiła wówczas 537,39 ha.
Obecnie jednostka rejestrowa nr 16 nie zmieniła wpisu w zakresie władającego, którym wciąż pozostaje Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej na zasadach samoistnego posiadania, znacznemu zmniejszeniu uległa natomiast powierzchnia jednostki – do niecałych 300 ha.
Pragnę podkreślić, iż z powodu nieskutecznych działań ze strony poprzedniego Starosty Gorlickiego, którego obowiązkiem było reprezentowanie Skarbu Państwa, po upływie 20 lub 30 lat (w zależności od ustalenia dobrej lub złej wiary), od czasu „niejasnego” przejęcia ww. nieruchomości, mienie to może podlegać zasiedzeniu na rzecz Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej, czyli w efekcie na rzecz prywatnych osób.
W moim przekonaniu w ten sposób bezspornie narażony został interes Skarbu Państwa, i to na korzyść podmiotu prywatnego i osób, które w przyszłości same mogą stać się właścicielami tych nieruchomości.
Oburzające jest to tym bardziej, że są to nieruchomości, skąd po II wojnie wyjechali właściciele na Ukrainę, a Polska w zamian nie tylko musiała przyjąć na swój koszt przyjeżdżających repatriantów z dawnych Kresów Wschodnich, którzy cały swój majątek zostawili na Ukrainie, ale na dodatek na podstawie umowy z rządami ZSRR, USSR, BSSR i LSSR z dnia 21 lipca 1952 r o wzajemnych rozliczeniach wynikłych w związku z ewakuacją ludności i delimitacją polsko-radzieckiej granicy państwowej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązał się wypłacić Rządowi ZSRR 76 000 000 rubli „w celu uskutecznienia pełnych i ostatecznych wzajemnych rozliczeń za ruchome i nieruchome mienie, produkty rolne oraz zasiewy pozostawione na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i Związku SRR przez ludność ewakuowaną oraz przesiedloną”.
Część z gruntów w Czarnem była przejęta przez Skarb Państwa po wysiedleniu podczas tzw. Akcji Wisła, a więc było to pozbawienie Łemków mienia przez władze Bieruta. Pamiętajmy także, że rządy Bieruta pozbawiały również własności Polaków, odbierając im majątki, ale też prześladując. Po wysiedleńcach na terenach Polski południowo-wschodniej pozostało ok. 260 tys. ha gruntów i grunty na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego przeszły na własność Skarbu Państwa.
Większość Łemków otrzymała mienie zamienne na tzw. Ziemiach Odzyskanych, a większość Polaków, którym odbierano majątki, do dzisiaj nie otrzymało zwrotu ani pełnego ekwiwalentu. Dlatego apeluję do Pana Premiera, aby przynajmniej uczynić wszystko, żeby te nieruchomości należały do Skarbu Państwa, czyli były majątkiem wszystkich Polaków, a nie żeby na krzywdzie ludzkiej uwłaszczały się prywatne osoby. Czarne to piękna miejscowość, jak ktoś określił – „to serce Beskidu Niskiego, jego kwintesencja”.
Biorąc więc powyższe pod uwagę, zwracam się do Pana Prezesa Rady Ministrów z pytaniami:
Czy zostały podjęte działania celem przywrócenia Skarbowi Państwa posiadania ww. nieruchomości?
Jakie działania podjęto, aby na powrót objąć przedmiotowe nieruchomości we władanie przez Skarb Państwa?
Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie w sprawie stwierdzenia własności Skarbu Państwa we wskazanych w mojej interpelacji nieruchomościach?
Kiedy zostanie złożony do właściwego sądu wniosek w imieniu Skarbu Państwa w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości?
Czy wyjaśniono, na jakiej podstawie i jaki był powód zmiany w roku 2006 w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Gorlicach i wpisano prywatny podmiot jako posiadacza „samoistnego”?
Dlaczego w latach 90. nie dbano o interes Skarbu Państwa i czy można wskazać imiennie osoby odpowiedzialne za takie działania?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Jacek Tomczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
45%
Konkretność
55%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
24
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.6 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (24)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „resort nie dysponuje” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„resort nie dysponuje”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
20016 znaków
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-VIII.054.1.2024.AG
Warszawa, 13 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 3842 Pani Poseł Barbary Bartuś z 18 lipca 2024 r. w sprawie
konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej działań
w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow.
gorlickim
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3842 Pani Poseł Barbary Bartuś z 18 lipca 2024 r.
w sprawie konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej
Polskiej działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gminie
Sękowa w powiecie gorlickim, otrzymaną za pośrednictwem Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1145) organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach
gospodarowania nieruchomościami jest – co do zasady - starosta wykonujący zadanie z
zakresu administracji rządowej. Natomiast Minister Rozwoju i Technologii jako minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa jest organem gospodarującym nieruchomościami Skarbu Państwa wyłącznie
na potrzeby państwowych jednostek organizacyjnych określonych w art. 60 ust. 1 ustawy
o gospodarce nieruchomościami.
Generalna zasada reprezentacji Skarbu Państwa przez starostę dotyczy w szczególności
gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa (na podstawie art. 23 ustawy o
gospodarce nieruchomościami), a także przyznaje mu kompetencję do podejmowania
innych czynności niezbędnych z punktu widzenia interesów Skarbu Państwa jako
właściciela, w tym również w odniesieniu do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste.
Przepis artykułu 11a ustawy o gospodarce nieruchomościami umożliwia podejmowanie
działań w stosunku do nieruchomości, które nie są własnością Skarbu Państwa, jeżeli ich
dokonanie leży w interesie Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 8 ustawy o
gospodarce nieruchomościami, starostowie podejmują czynności w postępowaniu
sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych
na nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia ze
stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie
nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
-- 1 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Równocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1109, z późn. zm.),
zastępstwo Skarbu Państwa wykonywane przez Prokuratorię Generalną jest obowiązkowe
do zakończenia sprawy w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, jeżeli wartość przedmiotu
sprawy przekracza kwotę 1 000 000 zł.
W poprzednim stanie prawnym, na gruncie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29
kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gospodarowanie
gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa należało co do zasady do właściwości
wojewodów i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej, a gruntami
stanowiącymi własność gminy - do właściwości rad gmin i zarządów gmin, o ile przepisy
szczególne nie stanowiły inaczej.
W porozumieniu z Ministrem Aktywów Państwowych, Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi
oraz Prezesem Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (po wystąpieniu do ww.
podmiotów o przekazanie informacji w przedmiotowej sprawie), przedstawiam szczegółowe
wyjaśnienia dotyczące podejmowania przez Prokuratorię Generalną RP działań w celu
uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gminie Sękowa w powiecie
gorlickim.
Istotna część zagadnień poruszanych w interpelacji nr 3842 była przedmiotem
wcześniejszych wystąpień Pani Poseł w 2023 r., tj. interpelacji nr 41278 oraz nr 43457, na
które odpowiedzi udzieliła bezpośrednio Prokuratoria Generalna RP.
Informacje przedstawione przez PGRP
Ad 1 i 2. (Czy zostały podjęte działania celem przywrócenia SP posiadania ww.
nieruchomości? Jakie działania podjęto, aby na powrót objąć przedmiotowe
nieruchomości we władanie przez SP?)
Przedmiotem interpelacji są w szczególności nieruchomości składające się z działek
ewidencyjnych „nr 3/2, 3/3, 5, 10/10, 12/8, 12/9, 14/5, 17/8, 20/3, 29/2, 29/3, 32/1 i inne,
jednostka ewidencyjna Sękowa, obręb ewidencyjny Czarne, o łącznej powierzchni 329,0006 ha.”.
Ponadto w interpelacji odniesiono się także do innych nieruchomości, ujętych ogólnie jako
opuszczone po właścicielach, którzy po II wojnie opuścili terytorium Polski, przejęte przez
Skarb Państwa po wysiedleniu podczas tzw. „Akcji Wisła”, jak też na podstawie dekretu z
dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym
władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach
województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
Należy podkreślić, że odnośnie tak szeroko ujętego katalogu nieruchomości, nie jest
możliwe udzielenie wyczerpującej odpowiedzi, zważywszy na to, że kwestia posiadania
nieruchomości pozostaje poza obszarem kompetencji Prokuratorii Generalnej RP,
umocowanej do wykonywania zastępstwa procesowego Skarbu Państwa, a nie do
wykonywania praw właścicielskich względem nieruchomości.
-- 2 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Odnosząc się natomiast do nieruchomości będących przedmiotem wniosku o zasiedzenie,
to jedną z wykazywanych przesłanek jest posiadanie samoistne Skarbu Państwa jako
konieczna przesłanka zasiedzenia, nawet jeżeli faktycznie władającym jest inny podmiot.
Ad 3 i 4. (Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie w sprawie stwierdzenia
własności SP we wskazanych w mojej interpelacji nieruchomościach? Kiedy zostanie
złożony do właściwego Sądu wniosek w imieniu SP w sprawie stwierdzenia zasiedzenia
nieruchomości?)
Zgodnie z wnioskiem Starosty Gorlickiego, jako reprezentanta Skarbu Państwa,
Prokuratoria Generalna wniosła do Sądu Rejonowego w Gorlicach wniosek o zasiedzenie
nieruchomości przez Skarb Państwa. Obecnie sprawa prowadzona jest w Sądzie
Rejonowym w Gorlicach, sygn. akt I Ns 70/24 i znajduje się na etapie postępowania
przygotowawczego w I instancji. W odpowiedziach na wniosek o zasiedzenie prowadzona
jest polemika uczestników postępowania ze stanowiskiem wnioskodawcy - część
uczestników wniosło odpowiedzi na wniosek o zasiedzenie, w których żądają jego
oddalenia, a uczestnik - Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej wniósł
o zasiedzenie nieruchomości na swoją rzecz.
Zakres przedmiotowy wniosku o zasiedzenie pokrywa się co do zasady ze wskazaniem
nieruchomości (działek ewidencyjnych) położonych w miejscowościach Czarne i Długie,
wymienionych w interpelacji Pani Poseł, podobnie jak wymienienie istotnych okoliczności
faktycznych po 1968 r., to jest założeniu ewidencji gruntów i przekazaniu nieruchomości
w 1978 r. w użytkowanie Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej.
Jest to kolejna próba uregulowania praw do gruntu, bowiem – jak zauważono w interpelacji
- podjęta została już znacznie wcześniej przez reprezentanta Skarbu Państwa próba
zasiedzenia nieruchomości, jednak zakończyła się umorzeniem postępowania (w
postępowaniu nie wykazano wszystkich uczestników postępowania – w szczególności osób
fizycznych wymienionych w dawnych księgach wieczystych albo ich następców prawnych).
Zasadnicze wątpliwości, które w przypadku wniosku o zasiedzenie maja relewantne
znaczenie dla wykazania objęcia w posiadanie samoistne i przesłanek posiadania
samoistnego Skarbu Państwa, odnoszą się do stanu wcześniejszego niż założenie ewidencji
gruntów w 1968 r., to jest przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych ubiegłego wieku.
Obecnie nie są prowadzone księgi wieczyste dla nieruchomości będących przedmiotem
wniosku o zasiedzenie, zaś z dostępnych informacji wynika, że w dawnych księgach
wieczystych (lwh) jako ostatni właściciele ujawnione są osoby fizyczne najprawdopodobniej
przesiedlone w ramach Akcji „Wisła”, jednakże brak jest decyzji potwierdzających nabycie
w ten sposób nieruchomości przez Państwo (w przeciwieństwie do innych nieruchomości
w miejscowości Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec, wymienionych w interpelacji).
Kwestia ustalenia kręgu uczestników postępowania była istotnym wyzwaniem
w odniesieniu do nieruchomości o dużej powierzchni i znacznej liczbie osób wskazywanych
w dawnych księgach wieczystych, które dopiero z postępowania o zasiedzenie wywieść
mogą, że utrata praw do nieruchomości wiązana może być z Akcją „Wisła”.
Niezależnie od powyższych kwestii, mając na uwadze wypowiedzi judykatury, należy
wskazać, że opieranie się we wniosku o zasiedzenie na okolicznościach wiązanych
z władczym objęciem przez Państwo nieruchomości w posiadanie samoistne, obarczone jest
zasadniczym ryzykiem uznania, że bieg zasiedzenia nieruchomości przez Państwo został
-- 3 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zawieszony do 1980 r., tj. do czasu wprowadzenia sądownictwa administracyjnego, a nawet
do 1989 r. (zmiany systemowo-polityczne), lub później.
Podejmowane przez Prokuratorię Generalną próby zweryfikowania dominującego
w orzecznictwie stanowiska o zawieszeniu biegu zasiedzenia wobec osób objętych
przesiedleniami w ramach Akcji „Wisła” (co mogłoby mieć wpływ na potencjalne skrócenie
okresu zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa, wykluczający wstrzymanie biegu
terminu zasiedzenia przed 1989 r.) nie zyskuje aprobaty w judykaturze, co znalazło wyraz
np. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2024 r. I CSK 2449/23
i przywołanym w nim orzecznictwie (załącznik nr 1).
Ad 5. (Czy wyjaśniono na jakiej podstawie i jaki był powód zmiany w roku 2006
w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Gorlicach i wpisano prywatny podmiot
jako posiadacza „samoistnego”?)
Zmiany ewidencji gruntów i budynków dokonywane są, co do zasady, przez właściwego
starostę na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego (w szczególności
art. 20 i nast.) oraz (obowiązującego w 2006 r.) rozporządzenia Ministra Rozwoju
Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków. Prokuratoria Generalna RP nie ma informacji o okolicznościach faktycznych
uzasadniających zmianę podmiotu wpisanego w ewidencji gruntów i budynków w tym
przypadku.
Ad 6. (Dlaczego w latach 90-siątych nie dbano o interes SP i czy można wskazać imiennie
osoby odpowiedzialne za takie działania?)
Prokuratoria Generalna RP jako instytucjonalny zastępca procesowy Skarbu Państwa jest
co do zasady związana wnioskiem materialnoprawnego reprezentanta Skarbu Państwa
w przedmiocie wszczęcia postępowania sądowego; wśród zadań Prokuratorii Generalnej
nie mieści się natomiast ustalanie czy materialnoprawny reprezentant Skarbu Państwa nie
podejmował tego rodzaju działań w okresie poprzedzającym powstanie Prokuratorii
Generalnej Skarbu Państwa.
Ponadto Ministerstwo Rozwoju i Technologii pozyskało od Starosty Gorlickiego dodatkowe
informacje w tej sprawie, które przytaczam poniżej.
Informacje przedstawione przez Starostę Gorlickiego
Ad 1-4. (Czy zostały podjęte działania celem przywrócenia SP posiadania ww.
nieruchomości? Jakie działania podjęto, aby na powrót objąć przedmiotowe
nieruchomości we władanie przez SP? Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie
w sprawie stwierdzenia własności SP we wskazanych w mojej interpelacji
nieruchomościach? Kiedy zostanie złożony do właściwego Sądu wniosek w imieniu SP
w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości?)
Odnosząc się do kwestii uregulowania stanu prawnego ww. nieruchomości należy wskazać,
że postępowanie w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości znajduje się w toku. Organem
właściwym do zastępowania Skarbu Państwa w przedmiotowej sprawie jest Prokuratoria
-- 4 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Generalna Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 7 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z pismem Starosty Gorlickiego z dnia 13
stycznia 2022 r. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wystąpiła do Sądu
Rejonowego w Gorlicach, z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości. Postępowanie zawisło
przed Sądem Rejonowym w Gorlicach Wydział I Cywilny pod sygnaturą akt I Ns 70/24.
Ad 5. (Czy wyjaśniono na jakiej podstawie i jaki był powód zmiany w roku 2006
w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Gorlicach i wpisano prywatny podmiot
jako posiadacza „samoistnego”?)
W zakresie wpisów w operacie ewidencyjnym wymaga wskazania, że w latach
dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku wójt - jako organ ówcześnie właściwy do prowadzenia
ewidencji gruntów i budynków - dokonał konwersji danych ewidencyjnych z formy
analogowej w cyfrową w systemie MSEG. W 2001 r. nastąpił import danych z systemu
MSEG do bazy numerycznej TurboEWID.
W oparciu o posiadane dokumenty brak jest możliwości precyzyjnego określenia daty, jak
również podstawy wpisu w jednostce rejestrowej nr 16 (prowadzonej wówczas dla
Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej) jako formy władania samoistnego posiadania.
Jednakże można domniemywać, że wpisu dokonano w wyżej zakreślonych ramach
czasowych.
W 2006 r. na wniosek Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej
w oparciu o:
- kopię protokołu z Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Założycielskiego Przedstawicieli
z dnia 3 maja 1987 r.,
- kopię protokołu z Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielczego Gospodarstwa
Rolnego Kółek Rolniczych w Sękowej z dnia 26 czerwca 1996 r.,
- postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Wydział I Cywilny, Ns. Rej. S. 78/87
z dnia 29 czerwca 1987 r.,
- postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Wydział V Gospodarczy, Ns. Rej. S.
111/96 z dnia 19 września 1996 r.,
- kopię zaświadczenia z dnia 30 kwietnia 2002 r. o dokonaniu wpisu do KRS,
Starosta Gorlicki wprowadził zmianę w operacie ewidencyjnym polegającą na ujawnieniu w
jednostce rejestrowej nr G16 wnioskodawcy (jako następcy prawnego) w miejsce
Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej.
Ad 6. (Dlaczego w latach 90-siątych nie dbano o interes SP i czy można wskazać imiennie
osoby odpowiedzialne za takie działania?)
Kwestia dbałości o interes Skarbu Państwa w latach 90. ubiegłego wieku jest złożona i
uwarunkowana wieloma czynnikami. Przenosząc zagadnienie na grunt nieruchomości, w
szczególności ich ewidencjonowania wskazać należy, iż organami odpowiedzialnymi za
prowadzenie ewidencji w tym okresie byli wójtowie.
-- 5 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Niezależnie od powyższego informuję, że resort nie dysponuje danymi dotyczącymi osób
potencjalnie odpowiedzialnych za opisane w interpelacji Pani Poseł działania, jak również
instrumentami pozwalającymi na ustalenie personaliów takich osób. Należy przy tym
wskazać, że samorząd powiatowy został utworzony na mocy ustawy z dnia 5 czerwca 1998
r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107), która weszła w życie w dniu
1 stycznia 1999 r.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Załączniki
1. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2024 r., I CSK 2449/23.
2. Informacja o przetwarzaniu danych osobowych.
Do wiadomości
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 6 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP.
Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Gospodarki
Nieruchomościami.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a
także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem
Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj.
w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -Regulamin pracy Rady Ministrów (M.
P. z 2022 r., poz. 348) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca
1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju
i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu
ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie
– w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r.
o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez
czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
-- 7 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2,
00-193 Warszawa.
-- 8 of 8 --
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DN-VIII.054.1.2024.AG
Warszawa, 13 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 3842 Pani Poseł Barbary Bartuś z 18 lipca 2024 r. w sprawie
konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej działań
w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gm. Sękowa w pow.
gorlickim
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3842 Pani Poseł Barbary Bartuś z 18 lipca 2024 r.
w sprawie konieczności podejmowania przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej
Polskiej działań w celu uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gminie
Sękowa w powiecie gorlickim, otrzymaną za pośrednictwem Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1145) organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach
gospodarowania nieruchomościami jest – co do zasady - starosta wykonujący zadanie z
zakresu administracji rządowej. Natomiast Minister Rozwoju i Technologii jako minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa jest organem gospodarującym nieruchomościami Skarbu Państwa wyłącznie
na potrzeby państwowych jednostek organizacyjnych określonych w art. 60 ust. 1 ustawy
o gospodarce nieruchomościami.
Generalna zasada reprezentacji Skarbu Państwa przez starostę dotyczy w szczególności
gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa (na podstawie art. 23 ustawy o
gospodarce nieruchomościami), a także przyznaje mu kompetencję do podejmowania
innych czynności niezbędnych z punktu widzenia interesów Skarbu Państwa jako
właściciela, w tym również w odniesieniu do gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste.
Przepis artykułu 11a ustawy o gospodarce nieruchomościami umożliwia podejmowanie
działań w stosunku do nieruchomości, które nie są własnością Skarbu Państwa, jeżeli ich
dokonanie leży w interesie Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 8 ustawy o
gospodarce nieruchomościami, starostowie podejmują czynności w postępowaniu
sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych
na nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia ze
stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie
nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.
-- 1 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Równocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o
Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 1109, z późn. zm.),
zastępstwo Skarbu Państwa wykonywane przez Prokuratorię Generalną jest obowiązkowe
do zakończenia sprawy w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, jeżeli wartość przedmiotu
sprawy przekracza kwotę 1 000 000 zł.
W poprzednim stanie prawnym, na gruncie wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 29
kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, gospodarowanie
gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa należało co do zasady do właściwości
wojewodów i rejonowych organów rządowej administracji ogólnej, a gruntami
stanowiącymi własność gminy - do właściwości rad gmin i zarządów gmin, o ile przepisy
szczególne nie stanowiły inaczej.
W porozumieniu z Ministrem Aktywów Państwowych, Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi
oraz Prezesem Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (po wystąpieniu do ww.
podmiotów o przekazanie informacji w przedmiotowej sprawie), przedstawiam szczegółowe
wyjaśnienia dotyczące podejmowania przez Prokuratorię Generalną RP działań w celu
uregulowania stanu prawnego nieruchomości położonych w gminie Sękowa w powiecie
gorlickim.
Istotna część zagadnień poruszanych w interpelacji nr 3842 była przedmiotem
wcześniejszych wystąpień Pani Poseł w 2023 r., tj. interpelacji nr 41278 oraz nr 43457, na
które odpowiedzi udzieliła bezpośrednio Prokuratoria Generalna RP.
Informacje przedstawione przez PGRP
Ad 1 i 2. (Czy zostały podjęte działania celem przywrócenia SP posiadania ww.
nieruchomości? Jakie działania podjęto, aby na powrót objąć przedmiotowe
nieruchomości we władanie przez SP?)
Przedmiotem interpelacji są w szczególności nieruchomości składające się z działek
ewidencyjnych „nr 3/2, 3/3, 5, 10/10, 12/8, 12/9, 14/5, 17/8, 20/3, 29/2, 29/3, 32/1 i inne,
jednostka ewidencyjna Sękowa, obręb ewidencyjny Czarne, o łącznej powierzchni 329,0006 ha.”.
Ponadto w interpelacji odniesiono się także do innych nieruchomości, ujętych ogólnie jako
opuszczone po właścicielach, którzy po II wojnie opuścili terytorium Polski, przejęte przez
Skarb Państwa po wysiedleniu podczas tzw. „Akcji Wisła”, jak też na podstawie dekretu z
dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym
władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach
województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
Należy podkreślić, że odnośnie tak szeroko ujętego katalogu nieruchomości, nie jest
możliwe udzielenie wyczerpującej odpowiedzi, zważywszy na to, że kwestia posiadania
nieruchomości pozostaje poza obszarem kompetencji Prokuratorii Generalnej RP,
umocowanej do wykonywania zastępstwa procesowego Skarbu Państwa, a nie do
wykonywania praw właścicielskich względem nieruchomości.
-- 2 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Odnosząc się natomiast do nieruchomości będących przedmiotem wniosku o zasiedzenie,
to jedną z wykazywanych przesłanek jest posiadanie samoistne Skarbu Państwa jako
konieczna przesłanka zasiedzenia, nawet jeżeli faktycznie władającym jest inny podmiot.
Ad 3 i 4. (Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie w sprawie stwierdzenia
własności SP we wskazanych w mojej interpelacji nieruchomościach? Kiedy zostanie
złożony do właściwego Sądu wniosek w imieniu SP w sprawie stwierdzenia zasiedzenia
nieruchomości?)
Zgodnie z wnioskiem Starosty Gorlickiego, jako reprezentanta Skarbu Państwa,
Prokuratoria Generalna wniosła do Sądu Rejonowego w Gorlicach wniosek o zasiedzenie
nieruchomości przez Skarb Państwa. Obecnie sprawa prowadzona jest w Sądzie
Rejonowym w Gorlicach, sygn. akt I Ns 70/24 i znajduje się na etapie postępowania
przygotowawczego w I instancji. W odpowiedziach na wniosek o zasiedzenie prowadzona
jest polemika uczestników postępowania ze stanowiskiem wnioskodawcy - część
uczestników wniosło odpowiedzi na wniosek o zasiedzenie, w których żądają jego
oddalenia, a uczestnik - Spółdzielczy Zakład Usługowo-Produkcyjny w Sękowej wniósł
o zasiedzenie nieruchomości na swoją rzecz.
Zakres przedmiotowy wniosku o zasiedzenie pokrywa się co do zasady ze wskazaniem
nieruchomości (działek ewidencyjnych) położonych w miejscowościach Czarne i Długie,
wymienionych w interpelacji Pani Poseł, podobnie jak wymienienie istotnych okoliczności
faktycznych po 1968 r., to jest założeniu ewidencji gruntów i przekazaniu nieruchomości
w 1978 r. w użytkowanie Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej.
Jest to kolejna próba uregulowania praw do gruntu, bowiem – jak zauważono w interpelacji
- podjęta została już znacznie wcześniej przez reprezentanta Skarbu Państwa próba
zasiedzenia nieruchomości, jednak zakończyła się umorzeniem postępowania (w
postępowaniu nie wykazano wszystkich uczestników postępowania – w szczególności osób
fizycznych wymienionych w dawnych księgach wieczystych albo ich następców prawnych).
Zasadnicze wątpliwości, które w przypadku wniosku o zasiedzenie maja relewantne
znaczenie dla wykazania objęcia w posiadanie samoistne i przesłanek posiadania
samoistnego Skarbu Państwa, odnoszą się do stanu wcześniejszego niż założenie ewidencji
gruntów w 1968 r., to jest przełomu lat czterdziestych i pięćdziesiątych ubiegłego wieku.
Obecnie nie są prowadzone księgi wieczyste dla nieruchomości będących przedmiotem
wniosku o zasiedzenie, zaś z dostępnych informacji wynika, że w dawnych księgach
wieczystych (lwh) jako ostatni właściciele ujawnione są osoby fizyczne najprawdopodobniej
przesiedlone w ramach Akcji „Wisła”, jednakże brak jest decyzji potwierdzających nabycie
w ten sposób nieruchomości przez Państwo (w przeciwieństwie do innych nieruchomości
w miejscowości Nieznajowa, Radocyna, Wołowiec, wymienionych w interpelacji).
Kwestia ustalenia kręgu uczestników postępowania była istotnym wyzwaniem
w odniesieniu do nieruchomości o dużej powierzchni i znacznej liczbie osób wskazywanych
w dawnych księgach wieczystych, które dopiero z postępowania o zasiedzenie wywieść
mogą, że utrata praw do nieruchomości wiązana może być z Akcją „Wisła”.
Niezależnie od powyższych kwestii, mając na uwadze wypowiedzi judykatury, należy
wskazać, że opieranie się we wniosku o zasiedzenie na okolicznościach wiązanych
z władczym objęciem przez Państwo nieruchomości w posiadanie samoistne, obarczone jest
zasadniczym ryzykiem uznania, że bieg zasiedzenia nieruchomości przez Państwo został
-- 3 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
zawieszony do 1980 r., tj. do czasu wprowadzenia sądownictwa administracyjnego, a nawet
do 1989 r. (zmiany systemowo-polityczne), lub później.
Podejmowane przez Prokuratorię Generalną próby zweryfikowania dominującego
w orzecznictwie stanowiska o zawieszeniu biegu zasiedzenia wobec osób objętych
przesiedleniami w ramach Akcji „Wisła” (co mogłoby mieć wpływ na potencjalne skrócenie
okresu zasiedzenia nieruchomości przez Skarb Państwa, wykluczający wstrzymanie biegu
terminu zasiedzenia przed 1989 r.) nie zyskuje aprobaty w judykaturze, co znalazło wyraz
np. w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2024 r. I CSK 2449/23
i przywołanym w nim orzecznictwie (załącznik nr 1).
Ad 5. (Czy wyjaśniono na jakiej podstawie i jaki był powód zmiany w roku 2006
w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Gorlicach i wpisano prywatny podmiot
jako posiadacza „samoistnego”?)
Zmiany ewidencji gruntów i budynków dokonywane są, co do zasady, przez właściwego
starostę na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego (w szczególności
art. 20 i nast.) oraz (obowiązującego w 2006 r.) rozporządzenia Ministra Rozwoju
Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków. Prokuratoria Generalna RP nie ma informacji o okolicznościach faktycznych
uzasadniających zmianę podmiotu wpisanego w ewidencji gruntów i budynków w tym
przypadku.
Ad 6. (Dlaczego w latach 90-siątych nie dbano o interes SP i czy można wskazać imiennie
osoby odpowiedzialne za takie działania?)
Prokuratoria Generalna RP jako instytucjonalny zastępca procesowy Skarbu Państwa jest
co do zasady związana wnioskiem materialnoprawnego reprezentanta Skarbu Państwa
w przedmiocie wszczęcia postępowania sądowego; wśród zadań Prokuratorii Generalnej
nie mieści się natomiast ustalanie czy materialnoprawny reprezentant Skarbu Państwa nie
podejmował tego rodzaju działań w okresie poprzedzającym powstanie Prokuratorii
Generalnej Skarbu Państwa.
Ponadto Ministerstwo Rozwoju i Technologii pozyskało od Starosty Gorlickiego dodatkowe
informacje w tej sprawie, które przytaczam poniżej.
Informacje przedstawione przez Starostę Gorlickiego
Ad 1-4. (Czy zostały podjęte działania celem przywrócenia SP posiadania ww.
nieruchomości? Jakie działania podjęto, aby na powrót objąć przedmiotowe
nieruchomości we władanie przez SP? Na jakim etapie znajduje się obecnie postępowanie
w sprawie stwierdzenia własności SP we wskazanych w mojej interpelacji
nieruchomościach? Kiedy zostanie złożony do właściwego Sądu wniosek w imieniu SP
w sprawie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości?)
Odnosząc się do kwestii uregulowania stanu prawnego ww. nieruchomości należy wskazać,
że postępowanie w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości znajduje się w toku. Organem
właściwym do zastępowania Skarbu Państwa w przedmiotowej sprawie jest Prokuratoria
-- 4 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Generalna Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 7 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z pismem Starosty Gorlickiego z dnia 13
stycznia 2022 r. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wystąpiła do Sądu
Rejonowego w Gorlicach, z wnioskiem o zasiedzenie nieruchomości. Postępowanie zawisło
przed Sądem Rejonowym w Gorlicach Wydział I Cywilny pod sygnaturą akt I Ns 70/24.
Ad 5. (Czy wyjaśniono na jakiej podstawie i jaki był powód zmiany w roku 2006
w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego w Gorlicach i wpisano prywatny podmiot
jako posiadacza „samoistnego”?)
W zakresie wpisów w operacie ewidencyjnym wymaga wskazania, że w latach
dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku wójt - jako organ ówcześnie właściwy do prowadzenia
ewidencji gruntów i budynków - dokonał konwersji danych ewidencyjnych z formy
analogowej w cyfrową w systemie MSEG. W 2001 r. nastąpił import danych z systemu
MSEG do bazy numerycznej TurboEWID.
W oparciu o posiadane dokumenty brak jest możliwości precyzyjnego określenia daty, jak
również podstawy wpisu w jednostce rejestrowej nr 16 (prowadzonej wówczas dla
Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej) jako formy władania samoistnego posiadania.
Jednakże można domniemywać, że wpisu dokonano w wyżej zakreślonych ramach
czasowych.
W 2006 r. na wniosek Spółdzielczego Zakładu Usługowo-Produkcyjnego w Sękowej
w oparciu o:
- kopię protokołu z Walnego Zebrania Sprawozdawczo-Założycielskiego Przedstawicieli
z dnia 3 maja 1987 r.,
- kopię protokołu z Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielczego Gospodarstwa
Rolnego Kółek Rolniczych w Sękowej z dnia 26 czerwca 1996 r.,
- postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Wydział I Cywilny, Ns. Rej. S. 78/87
z dnia 29 czerwca 1987 r.,
- postanowienie Sądu Rejonowego w Nowym Sączu Wydział V Gospodarczy, Ns. Rej. S.
111/96 z dnia 19 września 1996 r.,
- kopię zaświadczenia z dnia 30 kwietnia 2002 r. o dokonaniu wpisu do KRS,
Starosta Gorlicki wprowadził zmianę w operacie ewidencyjnym polegającą na ujawnieniu w
jednostce rejestrowej nr G16 wnioskodawcy (jako następcy prawnego) w miejsce
Spółdzielni Kółek Rolniczych w Sękowej.
Ad 6. (Dlaczego w latach 90-siątych nie dbano o interes SP i czy można wskazać imiennie
osoby odpowiedzialne za takie działania?)
Kwestia dbałości o interes Skarbu Państwa w latach 90. ubiegłego wieku jest złożona i
uwarunkowana wieloma czynnikami. Przenosząc zagadnienie na grunt nieruchomości, w
szczególności ich ewidencjonowania wskazać należy, iż organami odpowiedzialnymi za
prowadzenie ewidencji w tym okresie byli wójtowie.
-- 5 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Niezależnie od powyższego informuję, że resort nie dysponuje danymi dotyczącymi osób
potencjalnie odpowiedzialnych za opisane w interpelacji Pani Poseł działania, jak również
instrumentami pozwalającymi na ustalenie personaliów takich osób. Należy przy tym
wskazać, że samorząd powiatowy został utworzony na mocy ustawy z dnia 5 czerwca 1998
r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 107), która weszła w życie w dniu
1 stycznia 1999 r.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Jacek Tomczak
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
Załączniki
1. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 2024 r., I CSK 2449/23.
2. Informacja o przetwarzaniu danych osobowych.
Do wiadomości
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 6 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Klauzula informacyjna dotycząca przetwarzania danych osobowych:
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia
dyrektywy 95/46/WE (Dz. U. L 119 z 4 maja 2016 r., z późn. zm.), zwanego dalej „RODO”,
informuję, że:
1. Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Minister Rozwoju i Technologii
z siedzibą w Warszawie, przy Placu Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa, e-mail:
kancelaria@mrit.gov.pl, tel. +48 222 500 123, adres skrytki na ePUAP: /MRPiT/SkrytkaESP.
Wykonującym obowiązki administratora jest dyrektor Departamentu Gospodarki
Nieruchomościami.
2. Jeśli ma Pani/Pan pytania dotyczące przetwarzania Pani/Pana danych osobowych, a
także przysługujących Pani/Panu praw, może się Pani/Pan kontaktować z Inspektorem
Ochrony Danych w MRiT wysyłając informację na skrzynkę: iod@mrit.gov.pl.
3. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w oparciu o art. 6 ust. 1 lit. c) RODO tj.
w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze, na podstawie
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu
mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907), oraz w związku z § 162 uchwały Nr
190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. -Regulamin pracy Rady Ministrów (M.
P. z 2022 r., poz. 348) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca
1992 r. – Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M. P. z 2022 r. poz. 990).
4. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interwencję poselską lub senatorską lub interpelację/zapytanie poselskie.
5. Odbiorcami Pani/Pana danych osobowych mogą być:
o organy władzy publicznej oraz podmioty wykonujące zadania publiczne lub
działające na zlecenie organów władzy publicznej, w zakresie i w celach, które
wynikają z przepisów powszechnie obowiązującego prawa (np. na żądanie sądów,
urzędów skarbowych, Prokuratury lub Policji);
o inne podmioty, które na podstawie stosownych umów podpisanych z MRiT
przetwarzają dane osobowe, dla których Administratorem jest Minister Rozwoju
i Technologii (np. podmioty świadczące usługi prawne, dostawcy systemów
informatycznych i usług IT oraz telekomunikacyjnych, operatorzy pocztowi
i kurierzy).
6. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celu
ich przetwarzania tj. do chwili załatwienia sprawy, w której zostały one zebrane, a następnie
– w przypadkach, w których wymagają tego przepisy ustawy z dnia 14 lipca 1983 r.
o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164 ze zm.) – przez
czas określony w tych przepisach.
7. Pani/Pana dane osobowe nie będą podlegać zautomatyzowanemu podejmowaniu decyzji
lub profilowaniu.
8. Pani/Pana dane osobowe nie będą przekazywane do państwa trzeciego ani do organizacji
międzynarodowych.
-- 7 of 8 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
9. Podanie danych jest dobrowolne, ale niezbędne do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi
na interpelację/zapytanie/interwencję.
10. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przysługują Pani/Panu
następujące prawa:
o prawo dostępu do swoich danych oraz otrzymania ich kopii zgodnie z art. 15 RODO;
o prawo do sprostowania (poprawiania) swoich danych, jeśli są błędne lub
nieaktualne, zgodnie z art. 16 RODO;
o prawo do ograniczenia przetwarzania danych zgodnie z art. 18 RODO.
11. W przypadku powzięcia informacji o niezgodnym z prawem przetwarzaniu
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Pani/Pana danych osobowych, przysługuje
Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego właściwego w sprawach
ochrony danych osobowych, tj. Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2,
00-193 Warszawa.
-- 8 of 8 --