Interpelacja nr 3840
Interpelacja w sprawie tzw. emerytur czerwcowych w latach 2009-2019
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Sprawiedliwość i Sądy (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie tzw. emerytur czerwcowych w latach 2009-2019
Interpelacja nr 3840
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie tzw. emerytur czerwcowych w latach 2009-2019
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 11-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
przez dekadę, od 2009 do 2019 roku, osoby przechodzące na emeryturę w czerwcu były poszkodowane przez system waloryzacji świadczeń emerytalnych. Wynikało to z różnicy w sposobie obliczania emerytur dla osób przechodzących na emeryturę w czerwcu w porównaniu do innych miesięcy, co skutkowało niższymi świadczeniami dla tej grupy.
Emerytury osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu, były waloryzowane w sposób mniej korzystny niż emerytury osób, które przechodziły na emeryturę w innych miesiącach. Powodowało to niesprawiedliwe obniżenie ich świadczeń.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmie działania w celu wyrównania emerytur dla osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu w latach 2009-2019?
Czy istnieje plan wprowadzenia przepisów, które umożliwią korektę świadczeń emerytalnych dla tej grupy?
Jakie środki finansowe byłyby potrzebne na zrealizowanie takiego wyrównania?
Interpelacja nr 3840
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie tzw. emerytur czerwcowych w latach 2009-2019
Zgłaszający: Dorota Marek
Data wpływu: 11-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
przez dekadę, od 2009 do 2019 roku, osoby przechodzące na emeryturę w czerwcu były poszkodowane przez system waloryzacji świadczeń emerytalnych. Wynikało to z różnicy w sposobie obliczania emerytur dla osób przechodzących na emeryturę w czerwcu w porównaniu do innych miesięcy, co skutkowało niższymi świadczeniami dla tej grupy.
Emerytury osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu, były waloryzowane w sposób mniej korzystny niż emerytury osób, które przechodziły na emeryturę w innych miesiącach. Powodowało to niesprawiedliwe obniżenie ich świadczeń.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmie działania w celu wyrównania emerytur dla osób, które przeszły na emeryturę w czerwcu w latach 2009-2019?
Czy istnieje plan wprowadzenia przepisów, które umożliwią korektę świadczeń emerytalnych dla tej grupy?
Jakie środki finansowe byłyby potrzebne na zrealizowanie takiego wyrównania?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.8 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6209 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.383.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację znak: K10INT3840, Pani Posłanki Doroty Marek w sprawie
tzw. emerytur czerwcowych w latach 2009-2019, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zgodnie z nowym algorytmem obliczania wymiaru emerytury dla ubezpieczonych
urodzonych po 1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby
przechodzącej na emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad
wymiaru określonych w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, było zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła na emeryturę
w kwietniu lub maju danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji
kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy
przy przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika
waloryzacji rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
(Dz. U. poz. 875). Zgodnie z art. 53 ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury
w czerwcu 2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury
dokonuje się w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli
jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na 31 maja tego roku.
Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana w ustawie
z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz
niektórych innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły
emerytur ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać na przyszłość. Ustawą tą
na stałe wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r.
W ustawie nie przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia na nowo
wysokości emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji składek
emerytalnych oraz kapitału początkowego), osobom, którym już ustalono wysokość
emerytury w czerwcu w latach poprzednich (lata 2009-2019), gdyż przyjęto generalną
zasadę, że proponowane przepisy dotyczą jedynie osób, przechodzących na emeryturę,
począwszy od czerwca 2021 r.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. „emerytur czerwcowych” na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował, zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem
z 15 listopada 2023 r., Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie zapadło w składzie
Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz
Wojciech Sych. Sejm RP, uchwałą z 6 marca 2024 r., w sprawie usunięcia skutków kryzysu
konstytucyjnego lat 2015–2023, w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego
stwierdził, że uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo, Sejm RP w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia
skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału
Konstytucyjnego sprawuje osoba nieuprawniona, a w konsekwencji wszystkie decyzje
proceduralne, w tym zwłaszcza wyznaczenie składów orzekających, podejmowane przez
Julię Przyłębską, mogą być podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł, że uwzględnienie
w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego
wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez
ten organ. Uwagi te odnoszą się do sposobu i zakresu uwzględniania skutków
rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 7/22.
W tym kontekście Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – bez względu na ocenę
trafności argumentacji konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał
Konstytucyjny – postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania
rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, ale w kategoriach rozwiązania problemu
określonej grupy emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny
sposób wskutek przejścia przez nich na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do jego wagi
rozwiązania.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace i analizy o charakterze
prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym mające na celu określenie sposobu rozwiązania
tej kwestii. W tym zakresie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej współdziała z
Ministrem Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Rozwiązanie problemu
poruszonego w interpelacji Pani Posłanki Doroty Marek jest możliwe w różnych wariantach
i różnych horyzontach czasowych, które mają wpływ na skutki finansowe tych regulacji.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie podjęło jeszcze rozstrzygnięcia co do
ostatecznego ich kształtu. W rezultacie na tym etapie nie jest możliwe odniesienie się do
szczegółowych zagadnień podniesionych w interpelacji Pani Posłanki Doroty Marek. W
momencie, w którym Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmie w tej materii
stosowne decyzje, poinformujemy o nich Panią Posłankę Dorotę Marek odrębnym pismem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.383.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację znak: K10INT3840, Pani Posłanki Doroty Marek w sprawie
tzw. emerytur czerwcowych w latach 2009-2019, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zgodnie z nowym algorytmem obliczania wymiaru emerytury dla ubezpieczonych
urodzonych po 1948 r., którzy zostali objęci reformą emerytalną, świadczenie osoby
przechodzącej na emeryturę w czerwcu, obliczane z zastosowaniem tzw. nowych zasad
wymiaru określonych w art. 25-26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, było zwykle niższe od świadczenia tej osoby, gdyby przeszła na emeryturę
w kwietniu lub maju danego roku. Wynikało to stąd, że suma wskaźników waloryzacji
kwartalnej, którymi zostałyby objęte składki emerytalne oraz kapitał początkowy
przy przejściu na emeryturę w kwietniu lub maju, jest zazwyczaj wyższa od wskaźnika
waloryzacji rocznej, który stosuje się przy ustalaniu emerytury w czerwcu danego roku.
Doraźne rozwiązanie tej kwestii, z którego skorzystały osoby przechodzące na emeryturę
w czerwcu 2020 r., zawiera ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw
w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2
(Dz. U. poz. 875). Zgodnie z art. 53 ustawy, w przypadku ustalania wysokości emerytury
w czerwcu 2020 r., waloryzacji składek stanowiących podstawę obliczenia emerytury
dokonuje się w taki sam sposób, jak przy ustalaniu wysokości emerytury w maju 2020 r., jeżeli
jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Celem regulacji było to, aby podstawa wymiaru
emerytury ustalona na 1 czerwca 2020 r. nie była niższa od ustalonej na 31 maja tego roku.
Kwestia nowo przyznawanych tzw. emerytur czerwcowych została uregulowana w ustawie
z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz
niektórych innych ustaw. Zmiany weszły w życie z dniem 18 września 2021 r. i dotyczyły
emerytur ustalonych w czerwcu 2021 r. oraz miały obowiązywać na przyszłość. Ustawą tą
na stałe wprowadzono rozwiązanie, które zafunkcjonowało w 2020 r.
W ustawie nie przewidziano jednak regulacji, które dawałyby możliwość ustalenia na nowo
wysokości emerytury (z uwzględnieniem zmian dotyczących sposobu waloryzacji składek
emerytalnych oraz kapitału początkowego), osobom, którym już ustalono wysokość
emerytury w czerwcu w latach poprzednich (lata 2009-2019), gdyż przyjęto generalną
zasadę, że proponowane przepisy dotyczą jedynie osób, przechodzących na emeryturę,
począwszy od czerwca 2021 r.
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Konstytucyjność zasad przyznawania tzw. „emerytur czerwcowych” na wniosek zgłoszony
przed 1 czerwca 2021 r. zakwestionował, zapadłym w sprawie P 7/22 rozstrzygnięciem
z 15 listopada 2023 r., Trybunał Konstytucyjny. Rozstrzygnięcie zapadło w składzie
Stanisław Piotrowicz, Justyn Piskorski, Piotr Pszczółkowski, Bartłomiej Sochański oraz
Wojciech Sych. Sejm RP, uchwałą z 6 marca 2024 r., w sprawie usunięcia skutków kryzysu
konstytucyjnego lat 2015–2023, w kontekście działalności Trybunału Konstytucyjnego
stwierdził, że uchwała Sejmu RP z 15 września 2017 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału
Konstytucyjnego (dot. Justyna Piskorskiego) została podjęta z rażącym naruszeniem prawa,
a tym samym pozbawiona jest mocy prawnej i nie wywołała skutków prawnych w niej
przewidzianych. Dodatkowo, Sejm RP w uchwale z 6 marca 2024 r. w sprawie usunięcia
skutków kryzysu konstytucyjnego lat 2015–2023 stwierdził, że funkcję Prezesa Trybunału
Konstytucyjnego sprawuje osoba nieuprawniona, a w konsekwencji wszystkie decyzje
proceduralne, w tym zwłaszcza wyznaczenie składów orzekających, podejmowane przez
Julię Przyłębską, mogą być podważane. W konkluzji Sejm RP podniósł, że uwzględnienie
w działalności organu władzy publicznej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego
wydanych z naruszeniem prawa może zostać uznane za naruszenie zasady legalizmu przez
ten organ. Uwagi te odnoszą się do sposobu i zakresu uwzględniania skutków
rozstrzygnięcia, które wydał Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 7/22.
W tym kontekście Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – bez względu na ocenę
trafności argumentacji konstytucyjnej podniesionej w przywołanej sprawie przez Trybunał
Konstytucyjny – postrzega poruszone w niej zagadnienie nie tyle w perspektywie wykonania
rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, ale w kategoriach rozwiązania problemu
określonej grupy emerytów, których świadczenia zostały ukształtowane w niekorzystny
sposób wskutek przejścia przez nich na emeryturę w czerwcu. W ocenie Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej, zagadnienie to jest doniosłe i wymaga adekwatnego do jego wagi
rozwiązania.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace i analizy o charakterze
prawnym, ekonomicznym i organizacyjnym mające na celu określenie sposobu rozwiązania
tej kwestii. W tym zakresie Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej współdziała z
Ministrem Finansów oraz Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Rozwiązanie problemu
poruszonego w interpelacji Pani Posłanki Doroty Marek jest możliwe w różnych wariantach
i różnych horyzontach czasowych, które mają wpływ na skutki finansowe tych regulacji.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie podjęło jeszcze rozstrzygnięcia co do
ostatecznego ich kształtu. W rezultacie na tym etapie nie jest możliwe odniesienie się do
szczegółowych zagadnień podniesionych w interpelacji Pani Posłanki Doroty Marek. W
momencie, w którym Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podejmie w tej materii
stosowne decyzje, poinformujemy o nich Panią Posłankę Dorotę Marek odrębnym pismem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
-- 3 of 3 --