Interpelacja w sprawie wycofania się z koncepcji utworzenia sieci szprych kolejowych Centralnego Portu Komunikacyjnego i rezygnacji z budowy infrastruktury kolejowej tworzącej szprychę nr 7
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3834
do ministra infrastruktury
w sprawie wycofania się z koncepcji utworzenia sieci szprych kolejowych Centralnego Portu Komunikacyjnego i rezygnacji z budowy infrastruktury kolejowej tworzącej szprychę nr 7
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 11-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
z zapowiedzi przedstawicieli rządu RP wynika, że projekt budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego będzie realizowany, lecz ulegnie istotnym zmianom. Zmiany te mają objąć między innymi sieć szprych kolejowych. Pierwotne plany zakładały, że jedną ze szprych prowadzących do Centralnego Portu Komunikacyjnego miała być szprycha nr 7. W jej ramach planowano uruchomienie nitki Muszyna–Nowy Sącz–Tarnów–Busko-Zdrój–Kielce. Przebieg tej szprychy w znaczący sposób usprawniłby połączenia nie tylko podróżujących z Tarnowa czy Kielc, ale ułatwiłby podróżowanie mieszkańcom także innych miejscowości w aż trzech województwach.
Do sieci ruchu kolejowego miały zostać włączone miasta, do których dziś pociągi nie dojeżdżają w ogóle, to między innymi Końskie, Żabno, Jastrzębie-Zdrój, Mszana Dolna i Limanowa. Jak podaje spółka, planowano budowę 274 km nowych linii kolejowych i modernizację 367 km już istniejących. W świetle zapowiedzianych zmian stało się jasne, że wycofano się z koncepcji utworzenia sieci szprych kolejowych. Oznacza to, że zrezygnowano z budowy infrastruktury kolejowej, która miała tworzyć szprychę nr 7.
W moim okręgu wyborczym informację tę przyjęto z ubolewaniem. Mieszkańcy miasta Tarnowa i regionu tarnowskiego postrzegali w planowanej inwestycji szansę na poprawę szeroko rozumianego bezpieczeństwa, przeciwdziałanie wykluczeniu komunikacyjnemu, zwiększenie komfortu podróżowania oraz impuls dla rozwoju biznesu. Tarnowski fragment planowanej dotychczas szprychy nr 7 zakładał zbudowanie przeprawy na Wiśle w kierunku Buska-Zdroju. Realizacja inwestycji sprawiłaby, że droga kolejowa do Warszawy trwałaby 2 godziny i 15 minut.
Rozczarowanie tarnowian jest w pełni zrozumiałe. Obecna propozycja realizacji idei Centralnego Portu Komunikacyjnego w znaczący sposób dyskryminuje średnie i małe miasta i ich mieszkańców. Taki stan rzeczy budzi poważne zastrzeżenia. Każda forma niesprawiedliwego traktowania obywateli naszego kraju jest nieakceptowalna.
Mając powyższe na uwadze, uprzejmie proszę Pana Ministra o odniesienie się do przedstawionych kwestii i rozważenie uwzględnienia wskazanych potrzeb, a także proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy decyzja o wycofaniu się z koncepcji utworzenia sieci szprych kolejowych Centralnego Portu Komunikacyjnego i rezygnacji z budowy infrastruktury kolejowej tworzącej szprychę nr 7 jest ostateczna? Jakie są powody takiej decyzji?
2. Czy rząd RP podejmuje lub planuje podjąć działania dotyczące realizacji inwestycji kolejowej, która pozwoli na utworzenie szybkiego połączenia kolejowego z Tarnowa do Warszawy? Czy trwają prace nad projektem i studium?
3. Jakie są plany rządu RP w obszarze inwestycji kolejowych na terenie regionu tarnowskiego i całego województwa małopolskiego? Jakie są plany rządu RP w obszarze rozwoju transportu kolejowego dla podróżujących z i do średnich i małych miast?
4. Czy Ministerstwo Infrastruktury podtrzymuje uprzednio wyrażoną deklarację, że do końca bieżącego roku pociągi kursujące na trasie Tarnów–Kraków, Kraków–Tarnów będą przemierzały tę trasę w 40 minut?
5. W jaki sposób miasto Tarnów może skutecznie zabiegać o utworzenie bezpośredniego połączenia Tarnów–Kraków Lotnisko, a także utworzenie na terenie miasta dodatkowych przystanków kolejowych?
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16429 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: BPCPK–2.054.13.2024
Warszawa, 17 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3834 Posła na Sejm RP Pana Piotra Górnikiewicza
w sprawie wycofania się z koncepcji utworzenia sieci szprych kolejowych Centralnego
Portu Komunikacyjnego i rezygnacji z budowy infrastruktury kolejowej tworzącej szprychę
nr 7, przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. Czy decyzja o wycofaniu się z koncepcji utworzenia sieci szprych kolejowych
Centralnego Portu Komunikacyjnego i rezygnacji z budowy infrastruktury kolejowej
tworzącej szprychę nr 7 jest ostateczna? Jakie są powody takiej decyzji?
oraz
Ad 2. Czy Rząd RP podejmuje lub planuje podjąć działania dotyczące realizacji inwestycji
kolejowej, która pozwoli na utworzenie szybkiego połączenia kolejowego z Tarnowa
do Warszawy? Czy trwają prace nad projektem i studium?
Uprzejmie informuję, że priorytetem inwestycyjnym w zakresie rozwoju infrastruktury
kolejowej KDP pozostaje, m.in. z uwagi na wysoki stopień zawansowania projektu,
budowa linii kolejowych dużych prędkości w ramach „Y” Warszawa – Łódź –
Wrocław/Poznań. Żaden z dotychczasowych projektów (w tym położonych na ciągu nr 7)
nie został wykluczony z przygotowań. Nie można również obecnie potwierdzić, że – poza
wspomnianym powyżej ciągiem linii „Y” – będzie realizowany w przebiegu, w jakim był
pierwotnie zakładany.
Podstawą podejmowania decyzji dotyczących kierunków rozwoju infrastruktury kolejowej
oraz kolejnych priorytetów inwestycyjnych będą bowiem rozpoczynane obecnie
kompleksowe analizy całej sieci. Obejmą one zarówno dotychczas planowane odcinki
(poza „Y”), jak i nowo proponowane korytarze linii kolejowych. Analizy te będą dotyczyć
całego kraju, a ich podstawą będą prognozy liczby podróży pomiędzy obszarami
komunikacyjnymi (niezależnie od środka transportu). Ewaluacja obejmie m.in.:
spodziewaną liczbę pasażerów i pociągów na poszczególnych odcinkach, ich położenie na
ciągach europejskich, adekwatność parametrów technicznych, stopień zaawansowania
projektów, dostępność i realność ewentualnych alternatywnych rozwiązań oraz
efektywne wykorzystanie wcześniejszych inwestycji. Brane będą pod uwagę priorytety
rozwoju całej polskiej sieci kolejowej, takie jak zakładane czasy przejazdu pomiędzy
-- 1 of 6 --
2
największymi ośrodkami i obsługa ośrodków regionalnych w sposób odpowiedni do
spodziewanego zapotrzebowania na przewozy. Prace prowadzone będą we współpracy
z PKP PLK S.A., przy udziale interesariuszy branżowych i samorządowych, a uzyskanie
wyników planowane jest w IV kwartale 2025 r. Celem jest opracowanie stabilnego,
długoterminowego planu rozwoju sieci kolejowej, na który złożą się inwestycje
o racjonalnej skali.
Ponadto należy wskazać, że dla żadnego z projektów linii łączących Końskie z Kielcami,
Busko-Zdrój z Tarnowem oraz Tarnów z Nowym Sączem nie zostało dotychczas rozpoczęte
Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowe, zaś w przyjętym uchwałą Rady
Ministrów nr 201 z 24 października 2023 r. „Programie inwestycyjnym Centralny Port
Komunikacyjny. Etap II. 2024–2030” odcinki te nie są uwzględnione w planowanych
wartościach mierników realizacji celów tego dokumentu.
Ad 3. Jakie są plany Rządu RP w obszarze inwestycji kolejowych na terenie regionu
tarnowskiego i całego województwa małopolskiego? Jakie są plany Rządu RP
w obszarze rozwoju transportu kolejowego dla podróżujących z i do średnich i małych
miast?
Należy podkreślić, że dotychczas przeprowadzone prace w zakresie infrastruktury
kolejowej w Małopolsce powinny przyczynić się do usprawnienia ruchu pasażerskiego
lokalnego i aglomeracyjnego oraz wpłynąć na poprawę komfortu i bezpieczeństwa
podróżnych, zarówno na węzłach przesiadkowych, jak i lokalnych przystankach na terenie
województwa małopolskiego.
Poniżej przekazuję wykaz projektów planowanych do realizacji na terenie regionu
tarnowskiego i całego województwa małopolskiego w ramach programów wieloletnich.
Inwestycje planowane do realizacji przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w ramach
Krajowego Programu Kolejowego do 2030 roku (z perspektywą do roku 2032):
Budowa nowej linii kolejowej Podłęże – Szczyrzyc – Tymbark/Mszana Dolna oraz
modernizacja istniejącej linii kolejowej nr 104 Chabówka – Nowy Sącz, etap II
(pozostałe prace na LK 104 oraz budowa nowej linii Podłęże – Tymbark);
Prace na linii kolejowej nr 8 na odcinku Skarżysko Kamienna – Kielce – Kozłów,
etap II: odcinek Sitkówka Nowiny – Kozłów;
Zaprojektowanie i wykonanie robót przebudowy stacji Olkusz w ramach projektu
pn. „Prace na liniach kolejowych 62, 660 na odcinku Tunel – Bukowno –
Sosnowiec Płd., etap II;
Usprawnienie połączenia Kraków – Jasło wraz z rewitalizacją linii kolejowej nr 110
i budową łącznicy pomiędzy linią 108 a linią 110 – prace przygotowawcze;
Zabudowa informacji pasażerskiej na trasie Skawina – Zakopane;
Przebudowa sieci trakcyjnej na linii kolejowej nr 8 (Warszawa Zachodnia – Kraków
Główny), na szlaku Miechów – Słomniki, tor 2;
Prace związane z przejazdami kolejowo-drogowymi na linii kolejowej nr 99
Chabówka – Zakopane.
Inwestycje planowane do realizacji przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w ramach
Krajowego Planu Odbudowy (KPO):
-- 2 of 6 --
3
Modernizacja linii kolejowej nr 104 Chabówka – Nowy Sącz, na odc. Chabówka –
Rabka Zaryte – Mszana Dolna oraz Limanowa – Klęczany – Nowy Sącz;
Modernizacja linii kolejowej nr 97 na odcinku Żywiec – Sucha Beskidzka;
Zabudowa zdalnego sterowania ze st. Kraków Batowice stacjami Miechów
Słomniki, Niedźwiedź, Zastów oraz podg. Raciborowice i podg. Dłubnia” w ramach
projektu „Digitalizacja infrastruktury kolejowej poprzez zabudowę nowoczesnych
urządzeń i systemów – etap I”;
Przebudowa posterunku odgałęźnego Kraków Przedmieście ze zdalnym
sterowaniem ze stacji Kraków Główny” w ramach projektu „Digitalizacja
infrastruktury kolejowej poprzez zabudowę nowoczesnych urządzeń i systemów
– etap I”;
Wymiana urządzeń przejazdowych typu COB-63A na liniach kolejowych: nr 96
Tarnów – Leluchów, nr 108 Stróże – Krościenko oraz nr 117 Kalwaria
Zebrzydowska Lanckorona – Bielsko Biała Główna w ramach projektu „Poprawa
bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych, etap II”;
Wymiana urządzeń przejazdowych typu COB-63A na linii kolejowej nr 96 Tarnów
– Leluchów na sieci TEN-T – w ramach projektu „Poprawa bezpieczeństwa
na przejazdach kolejowych, etap II”;
Wymiana systemów przejazdowych SSP na przejazdach kolejowo-drogowych
na terenie IZ Kraków w ramach projektu „Poprawa bezpieczeństwa
na przejazdach kolejowych, etap V”;
Wymiana urządzeń przejazdowych typu SPA-1 i SPA-2 na terenie Zakładu Linii
Kolejowych w IZ Kraków w ramach Projektu „Poprawa bezpieczeństwa
na przejazdach kolejowych, etap V”;
Dobudowa krawędzi peronów w stacji Wola Rzędzińska na linii kolejowej nr 91
Kraków Główny – Medyka w ramach projektu „Likwidacja wąskich gardeł
i zwiększenie przepustowości linii kolejowych, etap I”.
Inwestycje planowane do realizacji przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w ramach
Programu Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej - Kolej +
do 2029 roku:
Budowa połączenia kolejowego Kraków – Olkusz;
Budowa połączenia kolejowego Kraków – Niepołomice;
Budowa połączenia kolejowego Kraków – Myślenice.
Inwestycje realizowane przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w ramach Rządowego
programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021– 2025, które są
na etapie realizacji lub zostały udostępnione:
lp. Nazwa lokalizacji Status realizacji
1. Dąbrówka Jezioro Mucharskie Udostępniono dla podróżnych
2. Wolbrom Zachodni Udostępniono dla podróżnych
3. Zator Park Rozrywki Udostępniono dla podróżnych
4. Nowy Sącz Dąbrówka Udostępniono dla podróżnych
5. Nowy Sącz Gorzków Udostępniono dla podróżnych
6. Andrzejówka Udostępniono dla podróżnych
-- 3 of 6 --
4
7. Tuchów Udostępniono dla podróżnych
8. Pisary Umowa w realizacji
9. Kraków Piastów Umowa w realizacji
10. Kraków Kościelniki Umowa w realizacji
11. Kraków Przylasek Umowa w realizacji
12. Muszyna Zdrój Umowa w realizacji
13. Stary Sącz Umowa w realizacji
14. Rytro Umowa w realizacji
15. Muszyna Umowa w realizacji
16. Barcice Umowa w realizacji
17. Młodów Umowa w realizacji
18. Łomnica-Zdrój Umowa w realizacji
19. Milik Umowa w realizacji
20. Wierchomla Wielka Umowa w realizacji
21. Zubrzyk Umowa w realizacji
22. Żegiestów-Zdrój Umowa w realizacji
Jednocześnie spółka PKP PLK S.A. podjęła działania dotyczące przeglądu zakresów
rzeczowych planowanych do realizacji projektów inwestycyjnych, jak również inwestycji
już rozpoczętych w kontekście, m.in. efektywności ponoszonych nakładów na inwestycje
oraz zwiększenia przepustowości na poszczególnych liniach kolejowych. Celem jest
efektywne gospodarowanie środkami publicznymi poprzez jak najlepsze dopasowanie
środka transportu do potrzeb danego regionu, połączeń komunikacyjnych i potoków
pasażerskich.
Ponadto informuję, że w sierpniu 2022 r. z inicjatywy Ministerstwa Infrastruktury
rozpoczęto rozmowy zmierzające do konsolidacji działań prowadzonych równolegle przez
Ministerstwo Infrastruktury, CPK Sp. z o.o. i PKP PLK SA. Od tego czasu ww. jednostki oraz
CUPT i Urząd Transportu Kolejowego współpracują w zakresie opracowania i wdrożenia
od grudnia 2030 r. Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ). W ramach prac nad HRJ dążymy
do wypracowania stabilnych na przestrzeni lat wytycznych m.in. w zakresie polityki
postojów dla poszczególnych kategorii linii komunikacyjnych, jednolitych na terenie całej
Polski, sprawiedliwie traktujących mieszkańców różnych regionów.
HRJ wprowadzi nowy system organizacji połączeń kolejowych na terenie kraju, który
oparty będzie nie tyle na pojedynczych połączeniach nietworzących spójnego systemu,
co na zdefiniowanych i uzgodnionych liniach komunikacyjnych. Projekt zakłada,
że połączenia uruchamiane na zlecenie ministra właściwego ds. transportu będą
realizowane wyłącznie na ww. liniach komunikacyjnych, pomiędzy dużymi ośrodkami,
ale z większą częstotliwością niż obecnie. Wysoka częstotliwość na głównych ciągach
umożliwi korzystanie z efektu skali. Opracowany układ linii komunikacyjnych
dalekobieżnych będzie stanowił bazę do koordynacji, ścisłego skomunikowania
z połączeniami wojewódzkimi (kolejowymi i autobusowymi) w węzłach przesiadkowych.
Dążeniem jest uzyskanie dostępu do systemu kolei dalekobieżnej z każdego powiatu
w Polsce, bezpośrednio lub pośrednio, tj. za pomocą dowozowych pociągów regionalnych
oraz autobusów dowozowych.
-- 4 of 6 --
5
Należy zaznaczyć, że HRJ będzie oparty przede wszystkim o prognozy ruchu pasażerów
uzyskane przy pomocy specjalistycznych narzędzi, tak aby zdefiniowany przebieg linii
komunikacyjnych (relacji pociągów), ich częstotliwości, postoje handlowe i pojemność
taboru wynikały z prognozowanych przemieszczeń ludności.
Nowe podejście do organizacji kolejowych usług transportowych wymaga zapewnienia
komplementarności oferty zamawianej przez ministra właściwego do spraw transportu,
marszałków województw oraz organizatorów na obszarze aglomeracji. W celu osiągnięcia
stabilności oraz dla zbudowania wiarygodności przyjętych rozwiązań zostanie
przeprowadzony szeroki proces konsultacyjny Horyzontalnego Rozkładu Jazdy.
Ad 4. Czy Ministerstwo Infrastruktury podtrzymuje uprzednio wyrażoną deklarację,
że do końca bieżącego roku pociągi kursujące na trasie Tarnów – Kraków, Kraków –
Tarnów będą przemierzały tę trasę w 40 minut?
Zgodnie z nadanym przez zarządcę infrastruktury kolejowej, PKP PLK S.A., projektem
Rocznego Rozkładu Jazdy 2024/2025, od grudnia br. pociągi dalekobieżne kursujące
na odcinku Tarnów – Kraków – Tarnów będą tę trasę pokonywały w czasie od 38 min do 60
min. Zaznaczam, że ostateczny czas przejazdu zaplanowany w kolejnym rozkładzie jazdy
pociągów będzie znany po zarządzeniu Rocznego Rozkładu Jazdy 2024/2025 przez PKP PLK
S.A., tj. we wrześniu br. Ponadto, należy mieć na uwadze, że w poszczególnych cyklach
zastępczego rozkładu jazdy, czas przejazdu może się różnić od przyjętego w ramach
Rocznego Rozkładu Jazdy. Podkreślam także, że na czas przejazdu pociągów
w poszczególnych relacjach wpływ ma przede wszystkim prowadzony obecnie szereg prac
modernizacyjnych i naprawczych, jak również użyty przez operatora tabor do realizacji
połączenia oraz siatka postojów.
Ad 5. W jaki sposób miasto Tarnów może skutecznie zabiegać o utworzenie
bezpośredniego połączenia Tarnów – Kraków Lotnisko, a także utworzenie na terenie
miasta dodatkowych przystanków kolejowych?
Zasady organizowania pasażerskich przewozów kolejowych określają przepisy ustawy
z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (art. 4. ust. 25 ustawy),
zwanej dalej w skrócie „ustawą”. Ustawa wskazuje, że organizowanie i finansowanie
wojewódzkich przewozów pasażerskich transportem kolejowym zostało powierzone
samorządom województw właściwych ze względu na zasięg terytorialny prowadzonych
przewozów kolejowych (w tej sytuacji województwu małopolskiemu). Decyzje dotyczące
zasad ustalania wielkości oferty przewozowej są podejmowane przez samorządy
województw samodzielnie i suwerennie. Samorządy ustalają sieć linii komunikacyjnych
na podstawie analizy wielkości zapotrzebowania na usługi przewozowe oraz ilości
własnych środków finansowych jakie mogą przeznaczyć na finansowanie tych usług
i decydują o wielkości przewozów wykonywanych w ujęciu rocznym, tygodniowym
i dobowym. Należy zauważyć, że ustawa o publicznym transporcie zbiorowym nie zawiera
przepisów uprawniających ministra właściwego do spraw transportu do ingerowania
w decyzje samorządu województwa, dotyczące zarówno organizacji regionalnego rynku
przewozów pasażerskich transportem kolejowym, jak i oferty przewozowej określonej
w rozkładzie jazdy pociągów.
-- 5 of 6 --
6
Biorąc pod uwagę powyższe informuję, że właściwym organizatorem połączeń w relacji
Tarnów – Kraków Lotnisko jest Marszałek Województwa Małopolskiego. Ze strony PKP
PLK S.A. nie ma przeciwwskazań do wytrasowania połączenia kolejowego w ww. relacji.
Na chwilę obecną nie ma planów utworzenia nowych przystanków kolejowych na terenie
Tarnowa. Podczas opracowywania studiów wykonalności dla zadań inwestycyjnych
wykonywane są analizy pod kątem budowy przystanków, bądź zmiany ich lokalizacji. Jeżeli
w studium wykazano zasadność budowy infrastruktury pasażerskiej, a projekt przejdzie
do realizacji, wówczas budowane są nowe obiekty. Budowę nowych przystanków mogą
także zainicjować jednostki samorządów terytorialnych. Wówczas rozpatrywana jest
zasadność budowy dodatkowego punktu zatrzymywania się pociągów, a następnie
analizowane są m.in. uwarunkowania techniczne, koszty i źródła finansowania. Istotne
w tej sprawie jest także stanowisko organizatora publicznego transportu zbiorowego
w województwie, który również może wnioskować o takie inwestycje.
Reasumując, inicjatywa tworzenia na terenie miasta Tarnowa dodatkowych przystanków
kolejowych leży obecnie w gestii jednostek samorządu terytorialnego. Spółka PKP PLK S.A.
dotychczas nie otrzymywała z miasta Tarnowa wniosków o utworzenie nowych
przystanków.
Należy podkreślić, że włączenie nowych zadań (spoza listy rezerwowej) do Rządowego
programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2025, wymaga
ponownego przeprowadzenia konsultacji publicznych oraz uzgodnienia dokumentu przez
właściwe instytucje, w tym Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, co
w chwili obecnej nie jest planowane.
Ponadto zgodnie z założeniami Programu zadania przystankowe planowane do realizacji
nie powinny podlegać ocenie oddziaływania na środowisko, ponieważ konieczność
przeprowadzenia takiej oceny nie kwalifikuje danego zadania do sfinansowania w ramach
Programu.
Zgodnie z postanowieniami ww. Programu warunkiem realizacji inwestycji powinna być
deklaracja właściwego organizatora publicznego transportu zbiorowego o korzystaniu
z wybudowanej infrastruktury, w szczególności zaś deklaracja uwzględnienia przez niego
w rozkładzie jazdy pociągów minimalnego okresu prowadzenia przewozów
i zatrzymywania się składów na nowo wybudowanych lub zmodernizowanych miejscach
przeznaczonych do wsiadania i wysiadania podróżnych do i z pociągów pasażerskich.
Z poważaniem
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
-- 6 of 6 --