Interpelacja w sprawie przewozu koleją przesyłek Poczty Polskiej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3829
do ministra aktywów państwowych, ministra infrastruktury
w sprawie przewozu koleją przesyłek Poczty Polskiej
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 10-07-2024
Szanowni Panowie Ministrowie,
Poczta Polska poinformowała w ostatnich dniach o problemach dotyczących transportu poczty z Polski do Ukrainy i odwrotnie. Poczta Polska próbowała powrócić do sprawdzonego z przeszłości i niezawodnego transportu kolejowego. Warto tutaj podkreślić, że Poczta Polska posiadała kiedyś własne wagony pocztowe, a ostatni taki wagon kursował w pociągu Kraków – Szczecin dnia 29 maja 2011 roku.
Z uwagi na trwającą wojnę w Ukrainie zaistniała konieczność powrotu do kolejowego transportu poczty, ale jak się okazuje, przewoźnik PKP Intercity poinformował, że nie posiada uprawnień do przewozu poczty. Być może jest to związane z tym, że spółka nie posiada licencji przewoźnika towarowego w ruchu międzynarodowym albo nie posiada przystosowanych do tego wagonów. Bez względu na przyczynę, o ile jest ona jedną z dwóch przytoczonych przed chwilą, to nie ma przeszkód, by takie uprawnienia uzyskać.
Transport poczty koleją powinien być realizowany nie tylko z uwagi na wojnę w Ukrainie, ale też z racji postępujących zmian klimatycznych. Im więcej towarów, w tym przesyłek pocztowych, przeniesiemy na kolej, tym mniej ciężarówek pojedzie polskimi drogami, dzięki czemu ograniczymy szkodliwą emisję. Na większości głównych stacji kolejowych Poczta Polska posiada swoje placówki, chociaż widoczny jest trend wyprzedawania należących do niej budynków, jak to ma miejsce np. przy stacji Bydgoszcz Główna.
Transport przesyłek pocztowych pociągami powinien być jednym z obszarów rozwoju polskiej kolei, zwłaszcza w sytuacji, kiedy brakuje kierowców ciężarówek. W interesie państwa jako właściciela Poczty Polskiej powinno być przeniesienie części transportu poczty na inny niż ciężarowy. Biorąc pod uwagę dyrektywy unijne nr 91/440/EWG oraz 2001/14/WE29 w odniesieniu do transportu na odległość powyżej 300 km, należy już teraz zadać sobie pytanie, w jaki sposób Poczta Polska będzie transportować towary (a możemy do nich zaliczyć przesyłki pocztowe) na odległości większe niż 300 km.
Zwiększenie znaczenia kolei w transporcie wszelkich towarów, w tym przesyłek pocztowych, jest w interesie przyszłych pokoleń ze względu na pilną potrzebę większej troski o środowisko. Kolej jako niskoemisyjny środek transportu jest w tym przypadku kluczowym rozwiązaniem.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. 2022 poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Dlaczego PKP Intercity twierdzi, że nie ma prawnej możliwości przewozu poczty? Jakie działania zostaną zrealizowane, aby poczta mogła być transportowana koleją?
Dlaczego wystawiono obiekt Poczty Polskiej na sprzedaż przy ul. Zygmunta Augusta w Bydgoszczy przy dworcu Bydgoszcz Główna? Jak to się ma do przeładunków poczty z wagonów do furgonetek w tej lokalizacji?
Czy są w Polsce inne obiekty Poczty Polskiej zlokalizowane bezpośrednio przy stacjach kolejowych, które są przeznaczone do sprzedaży? Jeśli tak, to jakie i dlaczego?
W jaki sposób Poczta Polska przygotowana jest do spełnienia unijnych wymogów transportu towarów innym niż drogowym środkiem transportu w przypadku przewozów o odległości powyżej 300 km?
Jaka jest obecnie propozycja rozwiązania problemu z transportem poczty z Polski do Ukrainy?
Czy jest szansa trójstronnego porozumienia między PKP PLK, Pocztą Polską a Ministerstwem Infrastruktury, aby przy modernizacji dużych węzłów kolejowych uwzględniać punkty nadania i odbioru poczty?
Czy są podejmowane działania, aby zwiększyć udział kolei w transporcie towarów i przesyłek pocztowych?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9651 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.141.2024
IK: 992045
Warszawa, 07 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3829, Pani Pauliny Matysiak, Posłanki na Sejm RP z 16 lipca
2024 r., w sprawie kolejowego transportu przesyłek pocztowych, uprzejmie przedstawiam
następujące wyjaśnienia.
Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji w Poczcie Polskiej S.A. (dalej
także jako: Spółka) realizuje uprawnienia wynikające z praw korporacyjnych, ściśle
określonych w przepisach prawa, w szczególności w ustawie z dnia 15 września 2000 r.
Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.). Stosownie do regulacji art.
368 § 1 tej ustawy prowadzenie spraw spółki należy do kompetencji zarządu spółki, zaś
zgodnie z art. 3751 walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie mogą wydawać zarządowi
wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. W związku z powyższym
odpowiedzi na pytania bezpośrednio dotyczące kwestii zarządzania Spółką oparte są na
wyjaśnieniach przedstawionych przez Pocztę Polską S.A.
Poczta Polska S.A., przekazała, że podejmowała rozmowy z PKP Intercity na temat
współpracy w zakresie kolejowego transportu przesyłek pocztowych. Jednakże PKP
Intercity wskazała na przeszkody formalno-prawne dotyczące możliwości obsługiwania
przewozów cargo i pasażerskich podczas tego samego kursu. Szczegółowych wyjaśnień
dotyczących kwestii łączenia przewozów winno przedstawić w swojej części odpowiedzi za
PKP Intercity - Ministerstwo Infrastruktury.
Spółka poinformowała, że prowadzi dalsze analizy możliwości transportu towarów innym
niż drogowym środkiem transportu w przypadku przewozów krajowych na odległości
powyżej 300 km. Złożyła również zapotrzebowanie na powierzchnię dla operacji
pocztowych przy budowie Centralnego Portu Komunikacyjnego. Obecnie jednak sieć
logistyczna Spółki opiera się przede wszystkim na węzłach pocztowych zlokalizowanych
w pobliżu głównych dróg, a nie przy kolei, co stanowi istotną barierę dla szerszego
wykorzystywania transportu kolejowego do obsługi przesyłek pocztowych. Przy przewozie
ładunków pocztowych niezbędna jest duża przestrzeń ładunkowa w środkach transportu
oraz możliwość załadunku i rozładunku bezpośrednio w węźle pocztowym, a nie np. na
bocznicy kolejowej, skąd przesyłki miałyby być dalej transportowane do/z węzła
pocztowego.
Poczta Polska S.A. jednocześnie wskazała, że ograniczenia transportu kolejowego przesyłek
pocztowych nie zagrażają wymianie pocztowej z Ukrainą, albowiem wymiana ta
prowadzona jest przy wykorzystaniu transportu samochodowego.
Ponadto Spółka przekazała, że obiekt pocztowy przy ul. Zygmunta Augusta
w Bydgoszczy aktualnie nie jest wystawiany do sprzedaży, podobnie jak i inne obiekt Poczty
Polskiej S.A., zlokalizowane bezpośrednio przy dworcach kolejowych.
-- 1 of 2 --
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
992045.3568532.2840064
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-8.054.61.2024
Warszawa, 28 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3829 Posłanki na Sejm RP, Pani Pauliny Matysiak,
w sprawie przewozu koleją przesyłek Poczty Polskiej, poniżej przedstawiam stanowisko.
Ad 1. Dlaczego PKP Intercity twierdzi, że nie ma prawnej możliwości przewozu poczty?
Jakie działania zostaną zrealizowane, aby poczta mogła być transportowana koleją?
Informuję, że poza brakiem formalnej (spisanej) umowy z Kolejami ukraińskimi (UZ) na
przeprowadzenie pociągu, do którego miałby być włączony wagon pocztowy, z punktu
widzenia polskiego prawa nie ma przeszkód prawnych do realizacji przewozu przez PKP IC
przesyłek pocztowych na terenie RP na zlecenie operatora pocztowego, co zostało już
przeanalizowane w roku 2022, kiedy zostały podjęte wielostronne i wielomiesięczne
rozmowy zmierzające do uruchomienia tego typu przewozu.
Na podstawie art. 61 ustawy Prawo pocztowe1, PKP IC jako przewoźnik prowadzący na co
dzień działalność w zakresie przewozów pasażerskich, jako wykonujący regularną
komunikację lądową, może wykonać usługę przewozu przesyłek pocztowych. Zgodnie
z art. 61 ust. 3 ww. ustawy szczegółowe warunki wykonywania przez podmioty
obowiązków ustala się w umowie, która powinna być zawarta w terminie 30 dni od dnia
wystąpienia przez operatora wyznaczonego o jej zawarcie.
W drugiej połowie 2022 roku PKP Intercity S.A. negocjowało na bazie projektu
przesłanego przez Pocztę Polską warunki współpracy, które to negocjacje zostały
zakończone. Podczas negocjacji, głównym przedmiotem rozbieżności były
zidentyfikowane ryzyka dotyczące odpowiedzialności za przesyłki wjeżdżające z Ukrainy
i zabezpieczenia włączonego do składu wagonu przed dostępem osób nieupoważnionych
na terenie Polski w obie strony. PKP Intercity zgodnie z oczekiwaniami Poczty miałoby
odpowiadać za przewóz ładunku pocztowego na odcinku polskim, w tym za
zabezpieczenie wagonu przed dostępem nieupoważnionych osób, na co nie było zgody
Spółki. PKP IC nie może odpowiadać za szkody powstałe w wyniku utraty, kradzieży,
uszkodzenia, ubytku zawartości przesyłki przyjętej do przewozu, z uwagi na fakt, iż pociąg
jest prowadzony i obsługiwany w całości przez załogę Kolei Ukraińskich. PKP IC nie jest
w stanie zweryfikować w jakim stanie wagon przekracza granicę z Polską, wjeżdżając
z Ukrainy, ponieważ formalnie cały przewóz prowadzony i nadzorowany jest przez UZ. PKP
IC nie ma umowy z UZ, która reguluje przeprowadzenie pociągu, trudno więc jest
przenieść odpowiedzialność na stronę ukraińską.
1 Dz.U. z 2024 r. poz. 467
-- 1 of 3 --
2
Reasumując i odpowiadając na drugą część pytania, PKP IC może prowadzić przewóz
przesyłek pocztowych na terenie kraju na podstawie umowy z Pocztą Polską, której
zawarcie, zgodnie z ustawą powinno zostać zainicjowane przez nią jako operatora
wyznaczonego. W tej umowie powinny zostać określone obowiązki PKP Intercity S.A. jako
przewoźnika – czyli ustalenie rozkładu jazdy, czasu postoju i załadunku/rozładunku
i Poczty Polskiej S.A. jako operatora pocztowego – czyli odpowiedzialności za
zabezpieczenie i ubezpieczenie przesyłek pocztowych. W tym przypadku należałoby się
liczyć z tym, że w tego typu umowie PKP IC będzie musiała też wziąć odpowiedzialność za
przewóz ładunku pocztowego na odcinku polskim, w tym za zabezpieczenie wagonu przed
dostępem nieupoważnionych osób w pociągu, jak wcześniej wspomniano, prowadzonym
i nadzorowanym przez UZ. Takie rozwiązanie nie jest rekomendowane.
Kolejnym aspektem prawnym jest fakt, że wagon pocztowy miałby być włączony do
pociągu międzynarodowego, prowadzonego zgodnie z umową SMPS, na podstawie której
przewóz przesyłek pocztowych jest dozwolony, jednak ich zakres dla przewoźników
polskiego i ukraińskiego znacząco się różni (w Polsce tylko kartki i listy, na Ukrainie również
przesyłki pocztowe), a oczekiwania poczty ukraińskiej dotyczą również przesyłek
pocztowych.
Należy również podkreślić, że realizacja jakichkolwiek dodatkowych usług nie powinna
wpływać negatywnie na punktualność pociągów.
Ad 2. Dlaczego wystawiono obiekt Poczty Polskiej na sprzedaż przy ul. Zygmunta
Augusta w Bydgoszczy przy dworcu Bydgoszcz Główna? Jak to się ma do przeładunków
poczty z wagonów do furgonetek w tej lokalizacji?
Ad 3. Czy są w Polsce inne obiekty Poczty Polskiej zlokalizowane bezpośrednio przy
stacjach kolejowych, które są przeznaczone do sprzedaży? Jeśli tak, to jakie i dlaczego?
Ad 4. W jaki sposób Poczta Polska przygotowana jest do spełnienia unijnych wymogów
transportu towarów innym niż drogowym środkiem transportu dla w przypadku
przewozów o odległości powyżej 300 km?
W odniesieniu do pytań nr 2, 3 i 4 i informuję, że pytania te znajdują się we właściwości
Ministra Aktywów Państwowych, który sprawuje nadzór właścicielski nad Spółką Poczta
Polska S.A.
Ad 5. Jaka jest obecnie propozycja rozwiązania problemu z transportem poczty z Polski
do Ukrainy?
Informuję, że rozwiązanie problemu z transportem poczty z Polski powinno zostać
uzgodnione z podmiotami zaangażowanymi w realizację tego rodzaju transportu, m.in.
z operatorem pocztowym i przewoźnikiem, który byłby odpowiedzialny za przewóz
przesyłek pocztowych na terenie kraju. Resort wyraża gotowość do wzajemnej
współpracy w celu rozwiązania problemu.
-- 2 of 3 --
3
Ad 6. Czy jest szansa trójstronnego porozumienia pomiędzy PKP PLK, Pocztą Polską
a Ministerstwem Infrastruktury, aby przy modernizacji dużych węzłów kolejowych
uwzględniać punkty nadania i odbioru poczty?
Ministerstwo Infrastruktury oraz Spółka PKP PLK S.A. pozostają otwarte na dialog w tej
kwestii, jeżeli Poczta Polska identyfikuje konieczność ustanowienia takich punktów.
Ad 7. Czy są podejmowane działania, aby zwiększyć udział kolei w transporcie towarów
i przesyłek pocztowych?
Informuję, że podejmowanych jest szereg działań mających na celu zapewnienie
najwyższej jakości usług, zarówno w przewozach pasażerskich, jak i towarowych. Wśród
takich działań można wymienić ulgę intermodalną czy program likwidacji wąskich gardeł,
który przyczyni się istotnie do upłynnienia ruchu pociągów towarowych zwiększając
również ich maksymalną długość.
Łączę wyrazy szacunku
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Stanisław Bukowiec
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --