Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOP-WŚ.050.59.2024.DT
3294693.12933447.10426784
Warszawa, 22-07-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Piotra Górnikiewicza w sprawie rozporządzenia
Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco
oddziaływać na środowisko (interpelacja nr K10INT3731), przedstawiam następujące
wyjaśnienia.
W swoim wystąpieniu Pan Poseł zwraca uwagę na podnoszony przez społeczności lokalne
oraz organy samorządu terytorialnego problem budowy nowych instalacji
radiokomunikacyjnych w lokalizacjach budzących obawy w kontekście ich negatywnego
wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko naturalne. Wskazuje na brak narzędzi
umożliwiających samorządom udział w ochronie środowiska lokalnego wobec braku
możliwości „blokowania” realizacji przedsięwzięć kwalifikowanych jako inwestycje celu
publicznego. Zwraca uwagę na możliwość rozwiązania problemu jedynie na szczeblu
centralnym, poprzez zmiany które miałyby zostać wprowadzone do prawodawstwa
krajowego. W opinii Pana Posła zaistniały stan rzeczy jest rezultatem zmiany rozporządzenia
Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko1,
skutkującej wykreśleniem z niego zapisów wyszczególniających instalacje
radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne jako przedsięwzięcia mogące
znacząco oddziaływać na środowisko wymagające uzyskania decyzji o środowiskowych
uwarunkowaniach przed realizacją inwestycji.
W tym miejscu informuję, że zagadnienie ww. zmiany rozporządzenia było już przedmiotem
podobnych wystąpień kierowanych do resortu. Na wstępie zaznaczyć należy,
że wnioskodawcą przedmiotowej zmiany rozporządzenia i organem który odpowiadał
za przeprowadzenia całego procesu legislacyjnego był Minister Cyfryzacji, który
w uzasadnieniu projektu szeroko uzasadniał potrzebę usunięcia tych inwestycji z katalogu
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Potrzeba nowelizacji rozporządzenia została wskazana w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO) jako element reformy w Komponencie C1.2.
Podniesienie poziomu dostępności i wykorzystania nowoczesnej sieci przewodowej
1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r. poz. 1071)

-- 1 of 4 --

2
i bezprzewodowej na potrzeby społeczne i gospodarcze jest jednym z kamieni milowych
niezbędnych do osiągnięcia w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania
Odporności.
Nadrzędnym celem ustawodawcy było przyspieszenie procesu powstawania gęstszej sieci
telekomunikacyjnej, co nabierało szczególnego znaczenia podczas panującej pandemii
i konieczności korzystania z pracy i nauki zdalnej.
Co istotne, przyjęcie takiej zmiany nie było sprzeczne z celem dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków
wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko2, który zakłada
objęcie nadzorem prawnym przede wszystkim ściśle skonkretyzowanych (pod względem
stopnia negatywnego wpływu na środowisko) przedsięwzięć z różnych sektorów
gospodarki. Chociaż omawiany rodzaj przedsięwzięć nie jest obojętny dla środowiska, to nie
został wymieniony w załącznikach do rzeczonej dyrektywy. Dlatego pierwotne ujęcie
go w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać
na środowisko było swego rodzaju nadregulacją względem unijnego prawa.
Zaproponowane w projekcie rozporządzenia zmiany z zakresu dostosowania przepisów
do postanowień dyrektywy 2011/92/UE sporządzono w oparciu o analizę prawodawstwa
UE oraz doświadczenie organów wydających decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach.
Warto w tym miejscu nadmienić, że jednym z rozpatrywanych kryteriów oceny skutków
procedowanych zmian był m.in. aspekt wpływu na zdrowie ludzi. Przebieg procesu
legislacyjnego wraz z etapem konsultacji publicznych, zgłoszonymi w procesie opiniowania
uwagami (w tym uwagami dotyczącymi wpływu na zdrowie ludzi) i odniesieniami do nich -
udokumentowany jest na stronach Rządowego Centrum Legislacji
(https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12355351/katalog/12847216#12847216).
Dostępne dane nie wskazują, by w wyniku zmiany rozporządzenia dopuszczono do realizacji
przedsięwzięcia znacząco szkodliwe dla środowiska czy życia lub zdrowia ludzkiego,
ani by ta zmiana faktycznie spowodowała szkodliwe skutki dla zdrowia obywateli.
Odnosząc się do pytania Pan Posła o możliwość powrotu do przepisów z wcześniejszego
rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać
na środowisko, informuję że aktualnie w Ministerstwie Klimatu i Środowiska (MKiŚ)
ani w jednostce podległej – Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (GDOŚ) nie jest
prowadzony proces legislacyjny w celu zmiany rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Niemniej możliwość weryfikacji
obowiązujących aktualnie przepisów prawa pod kątem ponownego wprowadzenia na listę
przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko instalacji
radiokomunikacyjnych, radiolokacyjnych i radiolokacyjnych nie jest wykluczona. Wymaga
to jednak kompleksowej analizy, w tym zebrania doświadczeń organów ochrony środowiska
związanych ze stosowaniem przepisów, które podlegać miałyby zmianie.
W kontekście postulowanego powrotu do pierwotnych zapisów należy zaznaczyć,
że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. nie uwzględniało natężenia
pola elektromagnetycznego oraz gęstości mocy mikrofalowej od stacji bazowej telefonii
2 Rozporządzenie Rady Ministrów jest transpozycją załącznika I i II do dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r.

-- 2 of 4 --

3
komórkowej. Rozporządzenie to dokonywało kwalifikowania przedsięwzięcia na podstawie
równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny.
Tymczasem obowiązujące przepisy dotyczące np. stacji bazowych telefonii komórkowej
obligują inwestora do określenia charakterystycznych parametrów technicznych oraz
przedstawienia danych charakteryzujących ich wpływ na środowisko. W szczególności
reguluje to art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym3. Inwestor
na podstawie tych zapisów zobowiązany jest do dołączenia do dokumentacji dla właściwego
organu m.in. graficznego rozkładu promieniowania elektromagnetycznego
uwzględniającego wszystkie anteny nadawcze stacji bazowej o wartościach stanowiących
sumę mocy, a nie pojedynczą antenę.
W kontekście podniesionych w wystąpieniu Pana Posła kwestii negatywnego wpływu
na ludzkie zdrowie i życie oraz środowisko, tutejszy Organ, stoi na stanowisku
iż obowiązujące przepisy ustawy Prawo Ochrony Środowiska4 (dalej „poś”) w stopniu
dostatecznym regulują kwestie ochrony środowiska przed promieniowaniem
elektromagnetycznym, jak również nadzoru, kontroli oraz monitoringu pola
elektromagnetycznego (dalej „PEM”). Ochronie przed polami elektromagnetycznymi
dedykowany jest osobny dział poś (Dział VI). Uzupełnieniem przepisów ujętych
w ww. dziale ustawy są regulacje art. 152 poś uprawniające organy ochrony środowiska
do zobowiązania prowadzącego instalację mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko
do jej zgłoszenia. Zgłoszenie takie w sposób precyzyjny i jednoznaczny powinno określać
m.in. wszystkie parametry źródeł pól elektromagnetycznych ujęte w dołączonym
sprawozdaniu opracowanym przez akredytowany podmiot. Zmierzone poziomy PEM muszą
być utrzymywane poniżej wartości dopuszczalnych, a sposób ich mierzenia oraz wartości
graniczne są określone w odpowiednich rozporządzeniach. Właściciel urządzenia
wytwarzającego PEM musi wykonać pomiary przed rozpoczęciem użytkowania, przy
zmianie ustawienia urządzenia oraz w przypadku zmiany zabudowy w pobliżu urządzenia
oraz poinformować właściwy wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska oraz
państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego o wynikach pomiarów w ciągu 30 dni.
Każde niespełnienie powyższych wymagań podlega karze grzywny, aresztu lub ograniczenia
wolności.
Wyniki pomiarów nie mogą przekraczać ustalonych poziomów dopuszczalnym, określonych
w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól
elektromagnetycznych w środowisku5 wydanym na podstawie art. 122 ust. 1 poś.
W ww. rozporządzeniu Minister Zdrowia uznał, że ustalone wartości natężeń pól
elektromagnetycznych oraz gęstości mocy w miejscach dostępnych dla ludności oraz
na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową zapewniają ochronę zdrowia
publicznego. Niedotrzymanie tych standardów jakości środowiska grozi zaś karą grzywny.
PEM jest również mierzone przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (dalej „GIOŚ”)
w ramach Państwowego Monitoringu Środowiskowego. Prawo ochrony środowiska
obliguje GIOŚ do prowadzenia publicznie dostępnego rejestru terenów - z podziałem na
3 Ustawa z dnia 27 marca 2023 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r.
poz. 977, z późn. zm.)
4 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.)
5 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól
elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. 2019 poz. 2448)

-- 3 of 4 --

4
tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i miejsca dostępne dla ludzi - w których
poziom PEM został przekroczony. Rejestr ten można znaleźć na stronie
https://si2pem.gov.pl/.
Na marginesie warto nadmienić, że proces lokalizowania i budowania nowych nadajników
jest procesem złożonym, wieloetapowym i czasochłonnym. Decyzja o uruchomieniu nowej
stacji bazowej lub jej rozbudowy wynika przede wszystkim z potrzeby zapewnienia
odpowiedniego zasięgu użytkownikom lub z potrzeby zwiększenia pojemności sieci
na obszarze, na którym jej wymagany zasięg jest już zapewniony. Zaś wybór miejsca,
w którym ma powstać instalacja determinują różne czynniki. Operator dokonuje wyliczeń
miejsc, w których ustawienie nowych urządzeń będzie najbardziej optymalne, a następnie
dokonuje weryfikacji w terenie w celu znalezienia miejsca znajdującego się najbliżej
wyliczonemu punktowi i jednocześnie dostępnego z punktu widzenia szeregu
uwarunkowań i regulacji prawnych. Sprawdzane są m.in. zapisy miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego, opcjonalnie wymagane jest uzyskanie decyzji
o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestor musi ponadto zadbać o uregulowanie
kwestii prawa dostępu do lokalizacji (kupno, dzierżawa) oraz przejść procedurę budowlaną.
Co istotne, pojedyncza stacja bazowa nie pracuje w izolacji, jako niezależna, autonomiczna
„wyspa radiowa”, lecz jest częścią dużej sieci. Tym samym, dobrane lokalizacje i parametry
stacji muszą zapewnić taki poziom odbieranego sygnału radiowego, aby na skraju zasięgu
określonej komórki (masztu) pozwalał on na zestawienie równoczesnego chwilowego
połączenia z komórką sąsiednią. Determinantą lokalizacji stacji jest również funkcja jaką
ma spełniać. W toku selekcji następuje odrzucenie takich miejsc, w których nie przebywają
ludzie, czyli takich w których zapewnienie tam zasięgu byłoby nie do końca uzasadnione.
Wszystkie ww. czynniki w znacznym stopniu ograniczają swobodę wyboru lokalizacji tego
rodzaju inwestycji
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Mikołaj Dorożała
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 4 of 4 --