Interpelacja nr 3730
Interpelacja w sprawie modernizacji oświetlenia przestrzeni publicznej na majątku będącym własnością spółek
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (40%)
Podatki i Finanse (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie modernizacji oświetlenia przestrzeni publicznej na majątku będącym własnością spółek
Interpelacja nr 3730
do ministra aktywów państwowych
w sprawie modernizacji oświetlenia przestrzeni publicznej na majątku będącym własnością spółek
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 08-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w imieniu beneficjentów Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych Edycja IX „Rozświetlamy Polskę” zwracam się z prośbą o ułatwienie podjęcia działań umożliwiających realizację programu w zakresie modernizacji oświetlenia przestrzeni publicznej na majątku będącym własnością spółek.
Pierwszy problem, który został napotkany i uniemożliwia realizację programu dotyczy proponowania przez spółki niekorzystnego sposobu przekazania tytułu prawnego do zarządzania urządzeniami. Współpraca dotycząca modernizacji infrastruktury oświetleniowej, która należy do spółek oświetleniowych, a także proponowane zasady współpracy są sprzeczne z prawem finansowania przez jednostki samorządowe. Jednocześnie jest to niezgodne z ustawą o finansach publicznych.
W ramach programu podmiot może samodzielnie wymienić jedynie nieenergooszczędne oprawy stanowiące majątek beneficjenta. Aby wymienić również oprawy nieenergooszczędne należące do właściwego OSD lub spółki oświetleniowej, niezbędne jest uzyskanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do dysponowania urządzeniami oświetleniowymi na cele inwestycji.
Wymiana opraw na instalacjach należących do OSD lub spółki oświetleniowej wymaga zawarcia umowy ze spółką energetyczną. Proponowana współpraca nie uwzględnia interesu obu stron i ekwiwalentności świadczeń, a przede wszystkim poszanowania zasad wydatkowania środków publicznych. Spółki proponują zawarcie umów najmu/dzierżawy, mimo że beneficjent zamierza jedynie zmodernizować te urządzenia poprzez zdemontowanie starych opraw, a następnie wymienić je na nowe oprawy oświetleniowe LED.
W świetle obowiązujących przepisów finansowanie modernizacji oświetlenia ulicznego przez beneficjenta z własnych środków, w przypadku gdy właścicielem instalacji jest OSD lub zakład energetyczny, jest niezgodne z prawem. Takie stanowisko zostało wyrażone przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych w stanowisku z dnia 25 kwietnia 2008 r. oraz przez Ministerstwo Finansów, a w odniesieniu do programu „Rozświetlamy Polskę” również przez RIO w Zielonej Górze w wyjaśnieniach z dnia 18.01.2024 r.
Proponowane przez spółki warunki przekazania zmodernizowanych elementów urządzeń oświetleniowych po rozwiązaniu 6-letniej umowy najmu nie spełniają warunku ekwiwalentności. Spółki proponują podmiotom zapłatę kwoty równej udokumentowanemu wkładowi własnemu, który zostanie przeznaczony na modernizację przedmiotu najmu, pomniejszonemu o stawkę amortyzacyjną w wysokości 4,5% w skali roku, naliczoną do dnia obowiązywania umowy najmu.
W związku z powyższym pragnę zwrócić się z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania legislacyjne zostaną podjęte w celu umożliwienia beneficjentom legalnego i rzetelnego modernizowania oświetlenia przestrzeni publicznej, które jest własnością OSD lub zakładu energetycznego?
2. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo, aby umożliwić beneficjentom skuteczne wykorzystanie środków z Programu Inwestycji Strategicznych Edycja IX „Rozświetlamy Polskę”?
3. Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia środków pomocy merytorycznej dla beneficjentów, którzy napotykają trudności w realizacji programu z powodu wymagań formalnoprawnych związanych z modernizacją infrastruktury oświetleniowej?
4. Czy istnieje plan stworzenia wytycznych lub standardowych umów, które będą uwzględniały interesy obu stron?
Interpelacja nr 3730
do ministra aktywów państwowych
w sprawie modernizacji oświetlenia przestrzeni publicznej na majątku będącym własnością spółek
Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz
Data wpływu: 08-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w imieniu beneficjentów Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych Edycja IX „Rozświetlamy Polskę” zwracam się z prośbą o ułatwienie podjęcia działań umożliwiających realizację programu w zakresie modernizacji oświetlenia przestrzeni publicznej na majątku będącym własnością spółek.
Pierwszy problem, który został napotkany i uniemożliwia realizację programu dotyczy proponowania przez spółki niekorzystnego sposobu przekazania tytułu prawnego do zarządzania urządzeniami. Współpraca dotycząca modernizacji infrastruktury oświetleniowej, która należy do spółek oświetleniowych, a także proponowane zasady współpracy są sprzeczne z prawem finansowania przez jednostki samorządowe. Jednocześnie jest to niezgodne z ustawą o finansach publicznych.
W ramach programu podmiot może samodzielnie wymienić jedynie nieenergooszczędne oprawy stanowiące majątek beneficjenta. Aby wymienić również oprawy nieenergooszczędne należące do właściwego OSD lub spółki oświetleniowej, niezbędne jest uzyskanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do dysponowania urządzeniami oświetleniowymi na cele inwestycji.
Wymiana opraw na instalacjach należących do OSD lub spółki oświetleniowej wymaga zawarcia umowy ze spółką energetyczną. Proponowana współpraca nie uwzględnia interesu obu stron i ekwiwalentności świadczeń, a przede wszystkim poszanowania zasad wydatkowania środków publicznych. Spółki proponują zawarcie umów najmu/dzierżawy, mimo że beneficjent zamierza jedynie zmodernizować te urządzenia poprzez zdemontowanie starych opraw, a następnie wymienić je na nowe oprawy oświetleniowe LED.
W świetle obowiązujących przepisów finansowanie modernizacji oświetlenia ulicznego przez beneficjenta z własnych środków, w przypadku gdy właścicielem instalacji jest OSD lub zakład energetyczny, jest niezgodne z prawem. Takie stanowisko zostało wyrażone przez Krajową Radę Regionalnych Izb Obrachunkowych w stanowisku z dnia 25 kwietnia 2008 r. oraz przez Ministerstwo Finansów, a w odniesieniu do programu „Rozświetlamy Polskę” również przez RIO w Zielonej Górze w wyjaśnieniach z dnia 18.01.2024 r.
Proponowane przez spółki warunki przekazania zmodernizowanych elementów urządzeń oświetleniowych po rozwiązaniu 6-letniej umowy najmu nie spełniają warunku ekwiwalentności. Spółki proponują podmiotom zapłatę kwoty równej udokumentowanemu wkładowi własnemu, który zostanie przeznaczony na modernizację przedmiotu najmu, pomniejszonemu o stawkę amortyzacyjną w wysokości 4,5% w skali roku, naliczoną do dnia obowiązywania umowy najmu.
W związku z powyższym pragnę zwrócić się z następującymi pytaniami:
1. Jakie działania legislacyjne zostaną podjęte w celu umożliwienia beneficjentom legalnego i rzetelnego modernizowania oświetlenia przestrzeni publicznej, które jest własnością OSD lub zakładu energetycznego?
2. Jakie kroki zamierza podjąć ministerstwo, aby umożliwić beneficjentom skuteczne wykorzystanie środków z Programu Inwestycji Strategicznych Edycja IX „Rozświetlamy Polskę”?
3. Czy ministerstwo rozważa możliwość wprowadzenia środków pomocy merytorycznej dla beneficjentów, którzy napotykają trudności w realizacji programu z powodu wymagań formalnoprawnych związanych z modernizacją infrastruktury oświetleniowej?
4. Czy istnieje plan stworzenia wytycznych lub standardowych umów, które będą uwzględniały interesy obu stron?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Robert Kropiwnicki
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
30%
Konkretność
70%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
5
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
4.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6790 znaków
Ministerstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.136.2024
IK: 990659
Warszawa, 29 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT3730, Pana Piotra Górnikiewicza, Posła
na Sejm RP, z dnia 11 lipca 2024 r. w sprawie modernizacji oświetlenia przestrzeni
publicznej na majątku będącym własnością spółek.
Na wstępie chciałbym wyjaśnić, że realizacja Programu „Rozświetlamy Polskę” nie znajduje
się we właściwości Ministra Aktywów Państwowych, a co za tym idzie Minister Aktywów
Państwowych nie posiada uprawnień do podjęcia działań, o których mowa
w wystąpieniu.
Począwszy od 5 lipca 2024 r. nadzór nad realizacją Programu sprawuje Minister Finansów -
minister właściwy do spraw finansów publicznych - w miejsce Prezesa Rady Ministrów,
który dotychczas nadzorował realizację Programu, co wynika z uchwały nr 74 Rady
Ministrów z dnia 5 lipca 2024 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustanowienia Rządowego
Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych (RM-06111-81-24).
Niezależnie od powyższego Ministerstwo Aktywów Państwowych wychodząc naprzeciw
oczekiwaniom samorządu terytorialnego występowało do spółek sektora
elektroenergetycznego z prośbą o odniesienie się w kwestii modernizacji oświetlenia
ulicznego. Dodatkowo analogicznie do sygnalizowanych przez Pana Posła wątpliwości
Ministerstwo Aktywów Państwowych zorganizowało pod koniec czerwca 2024 r. spotkanie
ze spółkami energetycznymi będącymi właścicielami infrastruktury oświetleniowej
w przedmiotowej sprawie.
Z przedstawionych informacji wynika, że spółki oświetleniowe wielokrotnie analizowały
zapisy Regulaminu Naboru wniosków w Programie Inwestycji Strategicznych pn.
„Rozświetlamy Polskę” (dalej: Program), aby możliwie jak najbardziej ułatwić beneficjentom
swoich usług udział w przedmiotowym Programie. Spółki te są świadome istotności
świadczonej usługi i jej społecznego wpływu i tym samym podejmują aktywne działania
w zakresie społecznej odpowiedzialność biznesu. Podczas podejmowania kluczowych
decyzji uwzględniają rozmaite interesy społeczne, w tym zapewnienie bezpieczeństwa,
aspekty środowiskowe, a także zmniejszenie energochłonności instalacji oświetleniowych
jako aspekt ekonomiczny. Kierując się powyższymi zasadami ww. spółki przeprowadziły
spotkania i rozmowy z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST)
celem wypracowania optymalnych dla obu stron rozwiązań. Na tej podstawie niektóre
spółki opracowały zasady i warunki udostępniania i przekazywania prawa do dysponowania
majątkiem należący do spółek na potrzeby realizacji Programu. Dodatkowo niektóre spółki:
przygotowały dedykowany projekt umowy najmu i udostępniono
go Beneficjentom Programu, gdzie określono jednostkową stawkę ryczałtową za
wynajem jednej oprawy oświetleniowej. Umowa ta daje JST prawo do
dysponowania wynajętym majątkiem na potrzeby realizacji Programu;
określiły metodologię wykupu przez spółkę oświetleniową modernizowanego
majątku po upływie okresu najmu, polegającą na zwrocie wkładu własnego
-- 1 of 2 --
Beneficjenta (zgodnie z regulaminem: % brutto wartości inwestycji pomniejszonego
o wartość odpisu amortyzacyjnego).
Na podstawie powyższych warunków, część JST zadeklarowało wolę wynajęcia
nieenergooszczędnych opraw oświetlenia drogowego, stanowiących własność spółek,
celem przeprowadzenia ich modernizacji zgodnie z Regulaminem Programu.
Jednocześnie spółki odniosły się do zarzutu, że proponowana współpraca nie uwzględnia
interesu obu stron i ekwiwalentności świadczeń, a przede wszystkim poszanowania zasad
wydatkowania środków publicznych. Spółki zaznaczyły, że zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 1
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Finansach Publicznych wydatki publiczne powinny być
dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych
efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących
osiągnięciu założonych celów. Celowość we wskazanym przepisie dotyczy zasadności i
przydatności czyli – innymi słowy – słuszności wydatku ocenianego przez pryzmat celu i
zadania publicznego, któremu ma służyć. Zaś oszczędność jako zasada gospodarki finansami
publicznymi służyć ma minimalizacji kosztów związanych z realizacją określonych zadań
jednostek sektora finansów publicznych, z której wynika potrzeba dokonywania wyborów
pomiędzy różnymi sposobami realizacji założonych celów. Potrzeba dokonywania
wydatków w sposób celowy i oszczędny równoważona jest jednak z zasadą uzyskiwania
najlepszych efektów z danych nakładów (zasada efektywności) oraz z zasadą optymalnego
doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (zasada skuteczności lud
zasada współmierności). Zasada efektywności odwołuje się do oceny sprawności
prowadzenia gospodarki finansowej jednostki przez pryzmat poniesionych nakładów.
Zróżnicowane możliwości finansowe, którymi dysponują jednostki, rzutują na odmienną
skalę ich działalności, jednak zasada efektywności domaga się prowadzenia jej
w sposób wydajny i ekonomiczny. Tym samym JST dokonując własnej analizy spełniania
powyższych kryteriów zobowiązane są wziąć pod uwagę szereg kwestii wiązanych
z inwestycją, w tym w szczególności wysokość czynszu najmu, planowany poziom nakładów
z własnych środków oraz oczekiwany zwrot nakładów w porównaniu z wysokością kosztów
dokonania własnych inwestycji. W opinii spółek w tej kwestii należy brać pod uwagę
wszystkie wyżej wymienione aspekty prawne i kierować się wyższym dobrem. Modernizacja
istniejących nieenergooszczędnych opraw oświetleniowych na nowoczesne,
energooszczędne oświetlenie LED, oprócz poprawy efektywności energetycznej, pozwoli
JST również na racjonalizację zużycia energii elektrycznej. JST uzyska nie tylko oszczędności
finansowe dzięki zmniejszeniu zużycia energii elektrycznej przeznaczanej na cele
oświetleniowe, ale również nastąpi zmniejszenie kosztów utrzymania (napraw)
infrastruktury oświetleniowej.
Zdaniem spółek zaproponowane przez nie rozwiązania prawne i finansowe zabezpieczają
interesy obu stron umożliwiając JST dysponowanie środkami dotacyjnymi w celu
modernizacji infrastruktury oświetleniowej. Strategia ta zarówno nie powoduje narażenia
władz Spółki na zarzut działania na szkodę spółki jako właściciela majątku, a jednocześnie,
zgodnie z przepisami prawnymi, umożliwi JST realizację modernizacji oświetlenia na ich
terenach w ramach otrzymanego dofinansowania z Programu na warunkach
ekwiwalentności świadczeń.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
990659.3544114.2829802
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.136.2024
IK: 990659
Warszawa, 29 lipca 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT3730, Pana Piotra Górnikiewicza, Posła
na Sejm RP, z dnia 11 lipca 2024 r. w sprawie modernizacji oświetlenia przestrzeni
publicznej na majątku będącym własnością spółek.
Na wstępie chciałbym wyjaśnić, że realizacja Programu „Rozświetlamy Polskę” nie znajduje
się we właściwości Ministra Aktywów Państwowych, a co za tym idzie Minister Aktywów
Państwowych nie posiada uprawnień do podjęcia działań, o których mowa
w wystąpieniu.
Począwszy od 5 lipca 2024 r. nadzór nad realizacją Programu sprawuje Minister Finansów -
minister właściwy do spraw finansów publicznych - w miejsce Prezesa Rady Ministrów,
który dotychczas nadzorował realizację Programu, co wynika z uchwały nr 74 Rady
Ministrów z dnia 5 lipca 2024 r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustanowienia Rządowego
Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych (RM-06111-81-24).
Niezależnie od powyższego Ministerstwo Aktywów Państwowych wychodząc naprzeciw
oczekiwaniom samorządu terytorialnego występowało do spółek sektora
elektroenergetycznego z prośbą o odniesienie się w kwestii modernizacji oświetlenia
ulicznego. Dodatkowo analogicznie do sygnalizowanych przez Pana Posła wątpliwości
Ministerstwo Aktywów Państwowych zorganizowało pod koniec czerwca 2024 r. spotkanie
ze spółkami energetycznymi będącymi właścicielami infrastruktury oświetleniowej
w przedmiotowej sprawie.
Z przedstawionych informacji wynika, że spółki oświetleniowe wielokrotnie analizowały
zapisy Regulaminu Naboru wniosków w Programie Inwestycji Strategicznych pn.
„Rozświetlamy Polskę” (dalej: Program), aby możliwie jak najbardziej ułatwić beneficjentom
swoich usług udział w przedmiotowym Programie. Spółki te są świadome istotności
świadczonej usługi i jej społecznego wpływu i tym samym podejmują aktywne działania
w zakresie społecznej odpowiedzialność biznesu. Podczas podejmowania kluczowych
decyzji uwzględniają rozmaite interesy społeczne, w tym zapewnienie bezpieczeństwa,
aspekty środowiskowe, a także zmniejszenie energochłonności instalacji oświetleniowych
jako aspekt ekonomiczny. Kierując się powyższymi zasadami ww. spółki przeprowadziły
spotkania i rozmowy z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego (dalej: JST)
celem wypracowania optymalnych dla obu stron rozwiązań. Na tej podstawie niektóre
spółki opracowały zasady i warunki udostępniania i przekazywania prawa do dysponowania
majątkiem należący do spółek na potrzeby realizacji Programu. Dodatkowo niektóre spółki:
przygotowały dedykowany projekt umowy najmu i udostępniono
go Beneficjentom Programu, gdzie określono jednostkową stawkę ryczałtową za
wynajem jednej oprawy oświetleniowej. Umowa ta daje JST prawo do
dysponowania wynajętym majątkiem na potrzeby realizacji Programu;
określiły metodologię wykupu przez spółkę oświetleniową modernizowanego
majątku po upływie okresu najmu, polegającą na zwrocie wkładu własnego
-- 1 of 2 --
Beneficjenta (zgodnie z regulaminem: % brutto wartości inwestycji pomniejszonego
o wartość odpisu amortyzacyjnego).
Na podstawie powyższych warunków, część JST zadeklarowało wolę wynajęcia
nieenergooszczędnych opraw oświetlenia drogowego, stanowiących własność spółek,
celem przeprowadzenia ich modernizacji zgodnie z Regulaminem Programu.
Jednocześnie spółki odniosły się do zarzutu, że proponowana współpraca nie uwzględnia
interesu obu stron i ekwiwalentności świadczeń, a przede wszystkim poszanowania zasad
wydatkowania środków publicznych. Spółki zaznaczyły, że zgodnie z art. 44 ust. 3 pkt 1
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Finansach Publicznych wydatki publiczne powinny być
dokonywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych
efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących
osiągnięciu założonych celów. Celowość we wskazanym przepisie dotyczy zasadności i
przydatności czyli – innymi słowy – słuszności wydatku ocenianego przez pryzmat celu i
zadania publicznego, któremu ma służyć. Zaś oszczędność jako zasada gospodarki finansami
publicznymi służyć ma minimalizacji kosztów związanych z realizacją określonych zadań
jednostek sektora finansów publicznych, z której wynika potrzeba dokonywania wyborów
pomiędzy różnymi sposobami realizacji założonych celów. Potrzeba dokonywania
wydatków w sposób celowy i oszczędny równoważona jest jednak z zasadą uzyskiwania
najlepszych efektów z danych nakładów (zasada efektywności) oraz z zasadą optymalnego
doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów (zasada skuteczności lud
zasada współmierności). Zasada efektywności odwołuje się do oceny sprawności
prowadzenia gospodarki finansowej jednostki przez pryzmat poniesionych nakładów.
Zróżnicowane możliwości finansowe, którymi dysponują jednostki, rzutują na odmienną
skalę ich działalności, jednak zasada efektywności domaga się prowadzenia jej
w sposób wydajny i ekonomiczny. Tym samym JST dokonując własnej analizy spełniania
powyższych kryteriów zobowiązane są wziąć pod uwagę szereg kwestii wiązanych
z inwestycją, w tym w szczególności wysokość czynszu najmu, planowany poziom nakładów
z własnych środków oraz oczekiwany zwrot nakładów w porównaniu z wysokością kosztów
dokonania własnych inwestycji. W opinii spółek w tej kwestii należy brać pod uwagę
wszystkie wyżej wymienione aspekty prawne i kierować się wyższym dobrem. Modernizacja
istniejących nieenergooszczędnych opraw oświetleniowych na nowoczesne,
energooszczędne oświetlenie LED, oprócz poprawy efektywności energetycznej, pozwoli
JST również na racjonalizację zużycia energii elektrycznej. JST uzyska nie tylko oszczędności
finansowe dzięki zmniejszeniu zużycia energii elektrycznej przeznaczanej na cele
oświetleniowe, ale również nastąpi zmniejszenie kosztów utrzymania (napraw)
infrastruktury oświetleniowej.
Zdaniem spółek zaproponowane przez nie rozwiązania prawne i finansowe zabezpieczają
interesy obu stron umożliwiając JST dysponowanie środkami dotacyjnymi w celu
modernizacji infrastruktury oświetleniowej. Strategia ta zarówno nie powoduje narażenia
władz Spółki na zarzut działania na szkodę spółki jako właściciela majątku, a jednocześnie,
zgodnie z przepisami prawnymi, umożliwi JST realizację modernizacji oświetlenia na ich
terenach w ramach otrzymanego dofinansowania z Programu na warunkach
ekwiwalentności świadczeń.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Robert Kropiwnicki
sekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
990659.3544114.2829802
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --