Interpelacja nr 3726
Interpelacja w sprawie pieczy zastępczej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Obrona i Bezpieczeństwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie pieczy zastępczej
Interpelacja nr 3726
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie pieczy zastępczej
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 08-07-2024
Zasady funkcjonowania instytucji pieczy zastępczej w obecnym systemie prawnym reguluje ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2011 nr 149 poz. 887). Ustawodawca na wstępie aktu określił ratio legis tej regulacji, podkreślając, że służy ona „dobru dzieci, które potrzebują szczególnej ochrony i pomocy ze strony dorosłych, środowiska rodzinnego, atmosfery szczęścia, miłości i zrozumienia, w trosce o ich harmonijny rozwój i przyszłą samodzielność życiową, dla zapewnienia ochrony przysługujących im praw i wolności“. Rodziny zastępcze dzielą się na rodziny zastępcze spokrewnione – tworzą je wstępni lub rodzeństwo dziecka oraz rodziny zastępcze niezawodowe – które mogą tworzyć małżeństwa lub osoby samotne niespokrewnione w powyższym stopniu. Trzecia grupa rodzin zastępczych to rodziny zastępcze zawodowe, w tym pogotowia rodzinne, które przyjmują dzieci na zasadach interwencyjnych, tj. kiedy dzieci odbierane są rodzicom biologicznym przez Policję.
W październiku 2022 r. prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy o pieczy zastępczej. Jedną z zasadniczych zmian było podwyższenie wynagrodzenia dla zawodowych rodzin zastępczych i osób prowadzących rodzinne domy dziecka (do co najmniej 4100 zł na miesiąc). Zgodnie z założeniami wynagrodzenie to jest waloryzowane według wskaźnika inflacji. Zmiana przepisów nie dała rodzinom zastępczym oczekiwanej gwarancji stabilnego zatrudnienia.
Ponadto NIK zwraca uwagę, że zbyt wolne przechodzenie od systemu pieczy instytucjonalnej do systemu pieczy rodzinnej jest bardzo kosztowne dla samorządów powiatowych. Średni koszt utrzymania dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej był tam ponad pięciokrotnie wyższy niż w rodzinie spokrewnionej. Dominującym problemem w rozwoju rodzinnych form pieczy zastępczej był i nadal jest brak kandydatów do pełnienia tej funkcji. W ocenie Najwyższej Izby Kontroli taki stan rzeczy wynika przede wszystkim z niedostatecznego wsparcia państwa dla istniejących rodzin zastępczych.
W związku z przedstawionym powyżej stanem faktycznym zwracam się do Pani Minister o odniesienie się do następujących kwestii:
1. Jak przedstawia się kwestia finansowania działalności rodzin zastępczych?
2. Ile wynosi w Polsce przeciętny koszt pobytu dziecka w domu dziecka?
3. Ile mamy obecnie rodzin zastępczych oraz średnio ile dzieci znajduje się pod ich opieką?
4. Ile dzieci w Polsce przebywa w domach dziecka? Ile z nich mogłoby zostać objętych opieką w rodzinach zastępczych?
Interpelacja nr 3726
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie pieczy zastępczej
Zgłaszający: Marek Matuszewski
Data wpływu: 08-07-2024
Zasady funkcjonowania instytucji pieczy zastępczej w obecnym systemie prawnym reguluje ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2011 nr 149 poz. 887). Ustawodawca na wstępie aktu określił ratio legis tej regulacji, podkreślając, że służy ona „dobru dzieci, które potrzebują szczególnej ochrony i pomocy ze strony dorosłych, środowiska rodzinnego, atmosfery szczęścia, miłości i zrozumienia, w trosce o ich harmonijny rozwój i przyszłą samodzielność życiową, dla zapewnienia ochrony przysługujących im praw i wolności“. Rodziny zastępcze dzielą się na rodziny zastępcze spokrewnione – tworzą je wstępni lub rodzeństwo dziecka oraz rodziny zastępcze niezawodowe – które mogą tworzyć małżeństwa lub osoby samotne niespokrewnione w powyższym stopniu. Trzecia grupa rodzin zastępczych to rodziny zastępcze zawodowe, w tym pogotowia rodzinne, które przyjmują dzieci na zasadach interwencyjnych, tj. kiedy dzieci odbierane są rodzicom biologicznym przez Policję.
W październiku 2022 r. prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy o pieczy zastępczej. Jedną z zasadniczych zmian było podwyższenie wynagrodzenia dla zawodowych rodzin zastępczych i osób prowadzących rodzinne domy dziecka (do co najmniej 4100 zł na miesiąc). Zgodnie z założeniami wynagrodzenie to jest waloryzowane według wskaźnika inflacji. Zmiana przepisów nie dała rodzinom zastępczym oczekiwanej gwarancji stabilnego zatrudnienia.
Ponadto NIK zwraca uwagę, że zbyt wolne przechodzenie od systemu pieczy instytucjonalnej do systemu pieczy rodzinnej jest bardzo kosztowne dla samorządów powiatowych. Średni koszt utrzymania dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej był tam ponad pięciokrotnie wyższy niż w rodzinie spokrewnionej. Dominującym problemem w rozwoju rodzinnych form pieczy zastępczej był i nadal jest brak kandydatów do pełnienia tej funkcji. W ocenie Najwyższej Izby Kontroli taki stan rzeczy wynika przede wszystkim z niedostatecznego wsparcia państwa dla istniejących rodzin zastępczych.
W związku z przedstawionym powyżej stanem faktycznym zwracam się do Pani Minister o odniesienie się do następujących kwestii:
1. Jak przedstawia się kwestia finansowania działalności rodzin zastępczych?
2. Ile wynosi w Polsce przeciętny koszt pobytu dziecka w domu dziecka?
3. Ile mamy obecnie rodzin zastępczych oraz średnio ile dzieci znajduje się pod ich opieką?
4. Ile dzieci w Polsce przebywa w domach dziecka? Ile z nich mogłoby zostać objętych opieką w rodzinach zastępczych?
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Aleksandra Gajewska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
14%
Konkretność
86%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
9.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4097 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.365.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3726 Pana Posła Marka Matuszewskiego z 11 lipca 2024 r.
w sprawie pieczy zastępczej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zasady finansowania systemu pieczy zastępczej reguluje dział VII ustawy o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177 z późn. zm.). Zgodnie
z przepisami, wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej
albo rodzinnym domu dziecka ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania
dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi (art. 191 ust.
1 pkt 1). Jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania
dziecka, za właściwy do ponoszenia wydatków uznaje się powiat miejsca jego ostatniego
zameldowania na pobyt stały. Jeśli nie sposób ustalić także ostatniego miejsca zameldowania
dziecka na pobyt stały, koszty ponosi powiat, w którym siedzibę ma sąd orzekający
o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (art. 191 ust. 2-3 ww. ustawy). W przypadku
powrotu dziecka do rodziny i ponownego umieszczenia go w pieczy zastępczej, wydatki z tym
związane ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed
ponownym umieszczeniem go w pieczy zastępczej.
Na podstawie art. 191 ust. 7 ww. ustawy wynagrodzenia - wraz z pochodnymi od
wynagrodzenia dla zawodowej rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka,
rodziny pomocowej oraz osób zatrudnionych w rodzinie zastępczej i rodzinnym domu
dziecka, a także koszty objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką
koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - finansuje, proporcjonalnie do liczby dzieci,
powiat, o którym mowa w ust. 1-4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Katalog wydatków na opiekę i wychowanie dziecka został wskazany w art. 192 tej ustawy.
Co istotne, zgodnie z art. 191 ust. 9 ww. ustawy, w przypadku umieszczenia dziecka
w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka, gmina właściwa ze względu na miejsce
jego zamieszkania przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi,
odpowiednio, wydatki w wysokości:
10% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w pierwszym roku pobytu dziecka
w pieczy zastępczej;
30% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w drugim roku pobytu dziecka
w pieczy zastępczej;
50% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w trzecim roku i następnych latach
pobytu dziecka w pieczy zastępczej.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Instytucjonalna piecza zastępcza sprawowana może być w formie:
placówki opiekuńczo-wychowawczej (w tym także typu rodzinnego);
regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej;
interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.
Według stanu na 31 grudnia 2023 r. przeciętny koszt pobytu dziecka w placówce
opiekuńczo-wychowawczej wynosi: 7436 zł, w regionalnej placówce opiekuńczo-
terapeutycznej – 10187 zł, w interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym – 7655 zł.
Według stanu na 31 grudnia 2023 r. w Polsce funkcjonowało 36 154 rodzin zastępczych.
W rodzinach zastępczych umieszczonych było 52 177 dzieci, co oznacza średnio 1,44
dziecka na rodzinę. Z danych na ten sam dzień wynika, że w instytucjonalnych formach pieczy
zastępczej (tj. placówkach opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówkach
opiekuńczo-terapeutycznych i interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych) umieszczonych
przebywało 17 431 dzieci.
Nie są natomiast prowadzone statystyki, na podstawie których możliwe byłoby określenie
liczby dzieci przebywających w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej, które mogłyby
zostać objęte opieką w rodzinach zastępczych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.365.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3726 Pana Posła Marka Matuszewskiego z 11 lipca 2024 r.
w sprawie pieczy zastępczej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Zasady finansowania systemu pieczy zastępczej reguluje dział VII ustawy o wspieraniu
rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 177 z późn. zm.). Zgodnie
z przepisami, wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej
albo rodzinnym domu dziecka ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania
dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi (art. 191 ust.
1 pkt 1). Jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania
dziecka, za właściwy do ponoszenia wydatków uznaje się powiat miejsca jego ostatniego
zameldowania na pobyt stały. Jeśli nie sposób ustalić także ostatniego miejsca zameldowania
dziecka na pobyt stały, koszty ponosi powiat, w którym siedzibę ma sąd orzekający
o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej (art. 191 ust. 2-3 ww. ustawy). W przypadku
powrotu dziecka do rodziny i ponownego umieszczenia go w pieczy zastępczej, wydatki z tym
związane ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed
ponownym umieszczeniem go w pieczy zastępczej.
Na podstawie art. 191 ust. 7 ww. ustawy wynagrodzenia - wraz z pochodnymi od
wynagrodzenia dla zawodowej rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka,
rodziny pomocowej oraz osób zatrudnionych w rodzinie zastępczej i rodzinnym domu
dziecka, a także koszty objęcia rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka opieką
koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej - finansuje, proporcjonalnie do liczby dzieci,
powiat, o którym mowa w ust. 1-4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Katalog wydatków na opiekę i wychowanie dziecka został wskazany w art. 192 tej ustawy.
Co istotne, zgodnie z art. 191 ust. 9 ww. ustawy, w przypadku umieszczenia dziecka
w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka, gmina właściwa ze względu na miejsce
jego zamieszkania przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi,
odpowiednio, wydatki w wysokości:
10% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w pierwszym roku pobytu dziecka
w pieczy zastępczej;
30% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w drugim roku pobytu dziecka
w pieczy zastępczej;
50% wydatków na opiekę i wychowanie dziecka - w trzecim roku i następnych latach
pobytu dziecka w pieczy zastępczej.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Instytucjonalna piecza zastępcza sprawowana może być w formie:
placówki opiekuńczo-wychowawczej (w tym także typu rodzinnego);
regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej;
interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.
Według stanu na 31 grudnia 2023 r. przeciętny koszt pobytu dziecka w placówce
opiekuńczo-wychowawczej wynosi: 7436 zł, w regionalnej placówce opiekuńczo-
terapeutycznej – 10187 zł, w interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym – 7655 zł.
Według stanu na 31 grudnia 2023 r. w Polsce funkcjonowało 36 154 rodzin zastępczych.
W rodzinach zastępczych umieszczonych było 52 177 dzieci, co oznacza średnio 1,44
dziecka na rodzinę. Z danych na ten sam dzień wynika, że w instytucjonalnych formach pieczy
zastępczej (tj. placówkach opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówkach
opiekuńczo-terapeutycznych i interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych) umieszczonych
przebywało 17 431 dzieci.
Nie są natomiast prowadzone statystyki, na podstawie których możliwe byłoby określenie
liczby dzieci przebywających w instytucjonalnych formach pieczy zastępczej, które mogłyby
zostać objęte opieką w rodzinach zastępczych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Aleksandra Gajewska
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --