Interpelacja nr 3724
Interpelacja w sprawie niesprawiedliwego otrzymywania środków finansowych przez szpitale kliniczne
Zgłaszający:
•
Adresat:
Zdrowie i Lecznictwo (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie niesprawiedliwego otrzymywania środków finansowych przez szpitale kliniczne
Interpelacja nr 3724
do ministra nauki, ministra zdrowia
w sprawie niesprawiedliwego otrzymywania środków finansowych przez szpitale kliniczne
Zgłaszający: Elżbieta Duda
Data wpływu: 08-07-2024
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w niniejszej interpelacji pragnę zwrócić uwagę na duże różnice w możliwości otrzymywania środków finansowych z budżetu państwa przez szpitale kliniczne, których podmiotem tworzącym jest uczelnia niebędąca uczelnią medyczną, w porównaniu do szpitali, których podmiotem tworzącym jest uczelnia medyczna, oraz do instytutów badawczych.
W pierwszej kolejności pragnę zwrócić uwagę na postanowienia ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które regulują zasady przyznawania środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę. Kluczowe są tu art. 365 i 366. Zgodnie z ich regulacją środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się m.in. na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym na rozwój zawodowy pracowników uczelni (art. 365 pkt 1 lit. c), inwestycje związane z kształceniem i działalnością naukową (art. 365 pkt 4 lit a i b). Dysponentem tych środków jest minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego. Beneficjentami tych środków zgodnie z art. 366 ust. 1 pkt 1 i 5 mogą być publiczne uczelnie akademickie oraz instytuty PAN i instytuty badawcze. W katalogu beneficjentów nie uwzględniono szpitali klinicznych, co z uwagi na ich ważną rolę w utrzymaniu i rozwoju potencjału dydaktycznego, w tym w szczególności rozwoju zawodowego pracowników medycznych, budzi uzasadnione wątpliwości oraz pytania o powody tego pominięcia.
Ponadto, zgodnie z komunikatami publikowanymi na stronie Ministerstwa Zdrowia, minister corocznie przyznaje dotacje podmiotowe na podstawie art. 459 pkt 5 ww. ustawy, jednak podziału tych środków dokonuje wyłącznie na uczelnie medyczne, zgodnie zaś z brzmieniem art. 460 ust. 5 pkt 2 dotacje te minister powinien przyznać (ustawa posługuje się zwrotem „minister przyznaje“) innym uczelniom prowadzącym kształcenie w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o informację odnośnie do powodów ograniczenia dotacji podmiotowych wyłącznie do uczelni medycznych.
Z analizy powyższego jednoznacznie wynika, że samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej nie są bezpośrednimi beneficjentami subwencji – w odróżnieniu od instytutów badawczych. Instytuty badawcze, podobnie jak uczelnie akademickie, są uprawnione do otrzymania dotacji m.in. na prowadzenie działalności naukowej i rozwój zawodowy pracowników. Pominięcie w tym zakresie sp zoz-ów będących szpitalami klinicznymi, które są podstawowym miejscem rozwoju zawodowego pracowników medycznych, jest wysoce niezrozumiałe z uwagi na wagę ochrony zdrowia dla społeczeństwa. Z uwagi na jednoprofilowość uczelni medycznych utworzone przez nie szpitale kliniczne mogą być traktowane z wyższym priorytetem niż szpitale kliniczne utworzone przez pozostałe uczelnie akademickie. Dodatkowo uczelnie medyczne są corocznie beneficjentami środków przyznanych przez ministra ds. zdrowia. Powyższe może skutkować różnicami w realnym finansowaniu szpitali klinicznych z uwagi na charakter podmiotu tworzącego, co w mojej opinii nie powinno mieć miejsca w naszym porządku prawnym.
Szpitale kliniczne odgrywają kluczową rolę w kształceniu studentów zawodów medycznych. Jednocześnie są podmiotami wysoko specjalistycznymi, często o najwyższym stopniu referencyjności, znaczeniu ponadregionalnym, a nierzadko międzynarodowym. To w tych podmiotach leczniczych personel podejmuje się zabiegów i leczenia najwyższego ryzyka oraz stosuje się metody innowacyjne na skalę światową.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w planach prac ministerialnych jest rozważana nowelizacja przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, dzięki której szpitalom klinicznym stworzonoby możliwość bezpośredniego pozyskiwania środków finansowych w drodze subwencji, tak jak aktualne przepisy ustawy umożliwiają to instytutom badawczym? Jeśli tak, proszę o podanie dokładnego terminu.
2. Kiedy minister zdrowia podejmie decyzję o dotacjach podmiotowych zgodnie z art. 460 ust. 5 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce?
Z poważaniem
Elżbieta Duda
Interpelacja nr 3724
do ministra nauki, ministra zdrowia
w sprawie niesprawiedliwego otrzymywania środków finansowych przez szpitale kliniczne
Zgłaszający: Elżbieta Duda
Data wpływu: 08-07-2024
Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,
w niniejszej interpelacji pragnę zwrócić uwagę na duże różnice w możliwości otrzymywania środków finansowych z budżetu państwa przez szpitale kliniczne, których podmiotem tworzącym jest uczelnia niebędąca uczelnią medyczną, w porównaniu do szpitali, których podmiotem tworzącym jest uczelnia medyczna, oraz do instytutów badawczych.
W pierwszej kolejności pragnę zwrócić uwagę na postanowienia ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które regulują zasady przyznawania środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę. Kluczowe są tu art. 365 i 366. Zgodnie z ich regulacją środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się m.in. na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym na rozwój zawodowy pracowników uczelni (art. 365 pkt 1 lit. c), inwestycje związane z kształceniem i działalnością naukową (art. 365 pkt 4 lit a i b). Dysponentem tych środków jest minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego. Beneficjentami tych środków zgodnie z art. 366 ust. 1 pkt 1 i 5 mogą być publiczne uczelnie akademickie oraz instytuty PAN i instytuty badawcze. W katalogu beneficjentów nie uwzględniono szpitali klinicznych, co z uwagi na ich ważną rolę w utrzymaniu i rozwoju potencjału dydaktycznego, w tym w szczególności rozwoju zawodowego pracowników medycznych, budzi uzasadnione wątpliwości oraz pytania o powody tego pominięcia.
Ponadto, zgodnie z komunikatami publikowanymi na stronie Ministerstwa Zdrowia, minister corocznie przyznaje dotacje podmiotowe na podstawie art. 459 pkt 5 ww. ustawy, jednak podziału tych środków dokonuje wyłącznie na uczelnie medyczne, zgodnie zaś z brzmieniem art. 460 ust. 5 pkt 2 dotacje te minister powinien przyznać (ustawa posługuje się zwrotem „minister przyznaje“) innym uczelniom prowadzącym kształcenie w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o informację odnośnie do powodów ograniczenia dotacji podmiotowych wyłącznie do uczelni medycznych.
Z analizy powyższego jednoznacznie wynika, że samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej nie są bezpośrednimi beneficjentami subwencji – w odróżnieniu od instytutów badawczych. Instytuty badawcze, podobnie jak uczelnie akademickie, są uprawnione do otrzymania dotacji m.in. na prowadzenie działalności naukowej i rozwój zawodowy pracowników. Pominięcie w tym zakresie sp zoz-ów będących szpitalami klinicznymi, które są podstawowym miejscem rozwoju zawodowego pracowników medycznych, jest wysoce niezrozumiałe z uwagi na wagę ochrony zdrowia dla społeczeństwa. Z uwagi na jednoprofilowość uczelni medycznych utworzone przez nie szpitale kliniczne mogą być traktowane z wyższym priorytetem niż szpitale kliniczne utworzone przez pozostałe uczelnie akademickie. Dodatkowo uczelnie medyczne są corocznie beneficjentami środków przyznanych przez ministra ds. zdrowia. Powyższe może skutkować różnicami w realnym finansowaniu szpitali klinicznych z uwagi na charakter podmiotu tworzącego, co w mojej opinii nie powinno mieć miejsca w naszym porządku prawnym.
Szpitale kliniczne odgrywają kluczową rolę w kształceniu studentów zawodów medycznych. Jednocześnie są podmiotami wysoko specjalistycznymi, często o najwyższym stopniu referencyjności, znaczeniu ponadregionalnym, a nierzadko międzynarodowym. To w tych podmiotach leczniczych personel podejmuje się zabiegów i leczenia najwyższego ryzyka oraz stosuje się metody innowacyjne na skalę światową.
Mając powyższe na uwadze, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w planach prac ministerialnych jest rozważana nowelizacja przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, dzięki której szpitalom klinicznym stworzonoby możliwość bezpośredniego pozyskiwania środków finansowych w drodze subwencji, tak jak aktualne przepisy ustawy umożliwiają to instytutom badawczym? Jeśli tak, proszę o podanie dokładnego terminu.
2. Kiedy minister zdrowia podejmie decyzję o dotacjach podmiotowych zgodnie z art. 460 ust. 5 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce?
Z poważaniem
Elżbieta Duda
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Marek Gzik
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
12%
Konkretność
88%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
1 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.5 / 1k zn.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9341 znaków
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKN.050.8.2024.SS
Warszawa, 20 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3724 złożoną przez Panią Poseł Elżbietę Dudę w sprawie
niesprawiedliwego otrzymywania środków finansowych przez szpitale kliniczne, proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień i informacji.
Szpitale kliniczne są podmiotami leczniczymi utworzonymi lub prowadzonymi przez
uczelnie medyczne albo uczelnie prowadzące działalność dydaktyczną i badawczą
w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz Centrum Medyczne Kształcenia
Podyplomowego. Tym co wyróżnia szpitale kliniczne od innych podmiotów leczniczych jest
realizacja zadań polegających na kształceniu przed- i podyplomowym w zawodach
medycznych, w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia,
a także działalność naukowa i badawcza. W związku z powyższym, zgodnie z art. 89 ustawy
z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799), dalej: „ustawa
o działalności leczniczej”, szpitale kliniczne obowiązane są do udostępniania uczelniom
jednostek organizacyjnych niezbędnych do realizacji ww. zadań. Udostępnianie to
następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy uczelnią medyczną
a szpitalem klinicznym lub innym podmiotem wykonującym działalność leczniczą.
Art. 89 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej określa szczegółowy katalog elementów,
które powinny znajdować się w umowie o udostępnieniu uczelni medycznej jednostek
organizacyjnych podmiotu leczniczego do prowadzenia działalności dydaktycznej w tym
m.in. określony musi być poziom środków finansowych przekazywanych przez uczelnię
medyczną na rzecz szpitala klinicznego. Na mocy art. 89 ust. 4a ustawy o działalności
leczniczej, umowa zawarta pomiędzy uczelnią a podmiotem wykonującym działalność
leczniczą, wymaga zatwierdzenia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki oraz ministra właściwego do spraw zdrowia.
Środki finansowe, które uczelnia przeznacza na finansowanie zajęć klinicznych pochodzą
głównie z corocznie przyznawanej wszystkim publicznym uczelniom subwencji, o której
mowa w art. 365 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz.U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.) dalej: „ustawa PSWiN”. Subwencja dla uczelni jest
przyznawana przez ministra nadzorującego daną uczelnię. W przypadku 9 uczelni
medycznych, będących uniwersytetami medycznymi, subwencja jest przyznawana przez
ministra właściwego do spraw zdrowia a pozostałym uczelniom prowadzącym kształcenie
na kierunkach medycznych subwencję przyznaje minister właściwy do spraw nauki i
szkolnictwa wyższego. Koszty zajęć klinicznych realizowanych przez studentów studiów
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
stacjonarnych pokrywane są ze środków, które uczelnia otrzymuje w formie subwencji.
Natomiast w przypadku studentów studiów niestacjonarnych lub kształconych w języku
obcym całkowite koszty kształcenia, w tym koszty części klinicznej są pokrywane z opłat
pobieranych od tych studentów.
Poziom finansowania, które otrzymuje od uczelni szpital kliniczny lub inna jednostka
uczestnicząca w procesie kształcenia przed-i podyplomowego, zależy od wynegocjowanej
i podpisanej umowy między zainteresowanymi stronami. Dotyczy to zarówno umów
zawieranych przez uczelnie medyczne nadzorowane przez ministra właściwego do spraw
zdrowia jak i uczelni będących w nadzorze ministra właściwego do spraw nauki i
szkolnictwa wyższego.
Ponadto, jak powyżej wspomniano, podstawowym zadaniem realizowanym przez szpital
kliniczny jest udzielanie świadczeń zdrowotnych i na ten cel szpital otrzymuje środki
finansowe od Narodowego Funduszu Zdrowia w ramach zawartego kontraktu.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust 1 ustawy PSWiN system szkolnictwa wyższego
i nauki obejmuje m.in. uczelnie, federacje uczelni, Polską Akademię Nauki, instytuty PAN,
instytuty badawcze i inne podmioty wymienione w art. 7 tej ustawy. Środki finansowe
z działu 730 Szkolnictwo wyższe i nauka, które na utrzymanie i rozwój potencjału
dydaktycznego i badawczego rozdziela, zgodnie z art. 365 ustawy PSWiN właściwy
minister nadzorujący uczelnie, przekazywane są uczelniom w formie subwencji. Wśród
wymienionych podmiotów w ww. przepisie nie ma szpitali klinicznych i dlatego środki na
działalność dydaktyczną i badawczą nie są im przekazywane bezpośrednio przez
nadzorującego uczelnie ministra. Działalność dydaktyczną i naukową na bazie szpitali
klinicznych prowadzą jednostki organizacyjne uczelni nadzorującej szpital (katedry, kliniki,
zakłady naukowe itp.) w ramach zawartej pomiędzy uczelnią a szpitalem klinicznym
dwustronną umową o udostępnieniu.
W odniesieniu do instytutów badawczych działających w obszarze ochrony zdrowia
i szpitali klinicznych należy wyjaśnić, że podstawą działania szpitali klinicznych jest
prowadzenie działalności leczniczej, natomiast podstawą działania instytutów jest
prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, poszukiwanie nowych, innowacyjnych
procedur leczniczych i metod diagnostycznych często z wykorzystaniem posiadanej własnej
bazy klinicznej. Stąd wynikają m.in. różnice w finansowaniu obu typów podmiotów.
Instytuty na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego otrzymują środki finansowe od
ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki zgodnie z art. 365 pkt 2 ustawy
PSWiN. Natomiast działalność lecznicza prowadzona w części klinicznej instytutów
finansowana jest ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia.
Odnosząc się do sprawy środków przekazywanych uczelniom medycznym w myśl art. 459
pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce na
organizowanie i przeprowadzenie kursów dokształcających osoby będące w trakcie
specjalizowania się, to należy wyjaśnić, że w wyniku wejścia w życie w 2018 roku ustawy
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pełny nadzór nad Collegia Medica, działającymi w
ramach Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie wraz z finansowaniem został
przekazany do ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. W związku
z powyższym, wszystkie dotacje, które ww. uczelnie otrzymywały od ministra do spraw
zdrowia zostały przekazane do przejmującego nad nimi nadzór ministra do spraw nauki
i szkolnictwa wyższego. Środki te, w wysokości przysługującej im w roku 2018, zostały
w 2019 r. włączone do podstawy subwencji przekazywanej corocznie ww. uczelniom przez
ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. We włączonych do podstawy
subwencji na 2019 r. i przyznawanej w następnych latach subwencji dla ww. uczelni
znalazły się również dwie następujące dotacje przyznawane do roku 2018 na podstawie
ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1842, z późn.
zm.) zgodnie z :
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
1. art. 94 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2005 r. na zadania związane ze świadczeniami
zdrowotnymi na pokrycie kosztów związanych z realizacją kształcenia studentów
w części klinicznej wynikającej z programu studiów;
2. art. 94 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2005 r. na zadania związane z kształceniem
podyplomowym w celu zdobywania specjalizacji przez lekarzy, lekarzy dentystów,
farmaceutów, pielęgniarek i położnych oraz diagnostów laboratoryjnych.
Natomiast w odniesieniu do uczelni medycznych środki przekazywane przez ministra
właściwego do spraw zdrowia z mocy art. 94 ust.1 pkt 8 ustawy z 2005 r. zostały od roku
2019 włączone do podstawy subwencji przyznawanej uczelniom medycznym, a środki
przyznawane z mocy art. 94 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2005 r. są od 2019 r. przekazywane
uczelniom medycznym w postaci dotacji podmiotowej. Środki, które pozostały w puli
Ministra Zdrowia na prowadzenie kursów dokształcających w ramach szkolenia
specjalizacyjnego dzielone są pomiędzy uczelnie medyczne, które po wprowadzonej
reformie szkolnictwa wyższego w 2018 r. pozostały w nadzorze ministra właściwego do
spraw zdrowia. Uczelnie, które nie są nadzorowane przez ministra właściwego do spraw
zdrowia środki na organizację kursów realizowanych w ramach specjalizacyjnego
kształcenia podyplomowego mogą pozyskiwać od Centrum Medycznego Kształcenia
Podyplomowego w ramach ogłaszanych przez CMKP konkursów na ich realizację lub
finansować je z własnych środków m.in. z uzyskiwanych w ramach otrzymywanej subwencji
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego i badawczego.
Pragnę również poinformować, że podział dotacji podmiotowej dla uczelni medycznych,
o której mowa w art. 459 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.– Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce, minister właściwy ds. zdrowia dokonuje wg algorytmu zawartego w
Załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia dnia 21 czerwca 2019 r. w sprawie
sposobu podziału środków finansowych dla uczelni medycznych nadzorowanych przez
ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz.U. z 2023 r. poz. 1005).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKN.050.8.2024.SS
Warszawa, 20 sierpnia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3724 złożoną przez Panią Poseł Elżbietę Dudę w sprawie
niesprawiedliwego otrzymywania środków finansowych przez szpitale kliniczne, proszę
o przyjęcie poniższych wyjaśnień i informacji.
Szpitale kliniczne są podmiotami leczniczymi utworzonymi lub prowadzonymi przez
uczelnie medyczne albo uczelnie prowadzące działalność dydaktyczną i badawczą
w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz Centrum Medyczne Kształcenia
Podyplomowego. Tym co wyróżnia szpitale kliniczne od innych podmiotów leczniczych jest
realizacja zadań polegających na kształceniu przed- i podyplomowym w zawodach
medycznych, w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia,
a także działalność naukowa i badawcza. W związku z powyższym, zgodnie z art. 89 ustawy
z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799), dalej: „ustawa
o działalności leczniczej”, szpitale kliniczne obowiązane są do udostępniania uczelniom
jednostek organizacyjnych niezbędnych do realizacji ww. zadań. Udostępnianie to
następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy uczelnią medyczną
a szpitalem klinicznym lub innym podmiotem wykonującym działalność leczniczą.
Art. 89 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej określa szczegółowy katalog elementów,
które powinny znajdować się w umowie o udostępnieniu uczelni medycznej jednostek
organizacyjnych podmiotu leczniczego do prowadzenia działalności dydaktycznej w tym
m.in. określony musi być poziom środków finansowych przekazywanych przez uczelnię
medyczną na rzecz szpitala klinicznego. Na mocy art. 89 ust. 4a ustawy o działalności
leczniczej, umowa zawarta pomiędzy uczelnią a podmiotem wykonującym działalność
leczniczą, wymaga zatwierdzenia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki oraz ministra właściwego do spraw zdrowia.
Środki finansowe, które uczelnia przeznacza na finansowanie zajęć klinicznych pochodzą
głównie z corocznie przyznawanej wszystkim publicznym uczelniom subwencji, o której
mowa w art. 365 ust. 1 i 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz.U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.) dalej: „ustawa PSWiN”. Subwencja dla uczelni jest
przyznawana przez ministra nadzorującego daną uczelnię. W przypadku 9 uczelni
medycznych, będących uniwersytetami medycznymi, subwencja jest przyznawana przez
ministra właściwego do spraw zdrowia a pozostałym uczelniom prowadzącym kształcenie
na kierunkach medycznych subwencję przyznaje minister właściwy do spraw nauki i
szkolnictwa wyższego. Koszty zajęć klinicznych realizowanych przez studentów studiów
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
stacjonarnych pokrywane są ze środków, które uczelnia otrzymuje w formie subwencji.
Natomiast w przypadku studentów studiów niestacjonarnych lub kształconych w języku
obcym całkowite koszty kształcenia, w tym koszty części klinicznej są pokrywane z opłat
pobieranych od tych studentów.
Poziom finansowania, które otrzymuje od uczelni szpital kliniczny lub inna jednostka
uczestnicząca w procesie kształcenia przed-i podyplomowego, zależy od wynegocjowanej
i podpisanej umowy między zainteresowanymi stronami. Dotyczy to zarówno umów
zawieranych przez uczelnie medyczne nadzorowane przez ministra właściwego do spraw
zdrowia jak i uczelni będących w nadzorze ministra właściwego do spraw nauki i
szkolnictwa wyższego.
Ponadto, jak powyżej wspomniano, podstawowym zadaniem realizowanym przez szpital
kliniczny jest udzielanie świadczeń zdrowotnych i na ten cel szpital otrzymuje środki
finansowe od Narodowego Funduszu Zdrowia w ramach zawartego kontraktu.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust 1 ustawy PSWiN system szkolnictwa wyższego
i nauki obejmuje m.in. uczelnie, federacje uczelni, Polską Akademię Nauki, instytuty PAN,
instytuty badawcze i inne podmioty wymienione w art. 7 tej ustawy. Środki finansowe
z działu 730 Szkolnictwo wyższe i nauka, które na utrzymanie i rozwój potencjału
dydaktycznego i badawczego rozdziela, zgodnie z art. 365 ustawy PSWiN właściwy
minister nadzorujący uczelnie, przekazywane są uczelniom w formie subwencji. Wśród
wymienionych podmiotów w ww. przepisie nie ma szpitali klinicznych i dlatego środki na
działalność dydaktyczną i badawczą nie są im przekazywane bezpośrednio przez
nadzorującego uczelnie ministra. Działalność dydaktyczną i naukową na bazie szpitali
klinicznych prowadzą jednostki organizacyjne uczelni nadzorującej szpital (katedry, kliniki,
zakłady naukowe itp.) w ramach zawartej pomiędzy uczelnią a szpitalem klinicznym
dwustronną umową o udostępnieniu.
W odniesieniu do instytutów badawczych działających w obszarze ochrony zdrowia
i szpitali klinicznych należy wyjaśnić, że podstawą działania szpitali klinicznych jest
prowadzenie działalności leczniczej, natomiast podstawą działania instytutów jest
prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, poszukiwanie nowych, innowacyjnych
procedur leczniczych i metod diagnostycznych często z wykorzystaniem posiadanej własnej
bazy klinicznej. Stąd wynikają m.in. różnice w finansowaniu obu typów podmiotów.
Instytuty na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego otrzymują środki finansowe od
ministra właściwego ds. szkolnictwa wyższego i nauki zgodnie z art. 365 pkt 2 ustawy
PSWiN. Natomiast działalność lecznicza prowadzona w części klinicznej instytutów
finansowana jest ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia.
Odnosząc się do sprawy środków przekazywanych uczelniom medycznym w myśl art. 459
pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce na
organizowanie i przeprowadzenie kursów dokształcających osoby będące w trakcie
specjalizowania się, to należy wyjaśnić, że w wyniku wejścia w życie w 2018 roku ustawy
Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce pełny nadzór nad Collegia Medica, działającymi w
ramach Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie wraz z finansowaniem został
przekazany do ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. W związku
z powyższym, wszystkie dotacje, które ww. uczelnie otrzymywały od ministra do spraw
zdrowia zostały przekazane do przejmującego nad nimi nadzór ministra do spraw nauki
i szkolnictwa wyższego. Środki te, w wysokości przysługującej im w roku 2018, zostały
w 2019 r. włączone do podstawy subwencji przekazywanej corocznie ww. uczelniom przez
ministra właściwego do spraw nauki i szkolnictwa wyższego. We włączonych do podstawy
subwencji na 2019 r. i przyznawanej w następnych latach subwencji dla ww. uczelni
znalazły się również dwie następujące dotacje przyznawane do roku 2018 na podstawie
ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1842, z późn.
zm.) zgodnie z :
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
1. art. 94 ust. 1 pkt 8 ustawy z 2005 r. na zadania związane ze świadczeniami
zdrowotnymi na pokrycie kosztów związanych z realizacją kształcenia studentów
w części klinicznej wynikającej z programu studiów;
2. art. 94 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2005 r. na zadania związane z kształceniem
podyplomowym w celu zdobywania specjalizacji przez lekarzy, lekarzy dentystów,
farmaceutów, pielęgniarek i położnych oraz diagnostów laboratoryjnych.
Natomiast w odniesieniu do uczelni medycznych środki przekazywane przez ministra
właściwego do spraw zdrowia z mocy art. 94 ust.1 pkt 8 ustawy z 2005 r. zostały od roku
2019 włączone do podstawy subwencji przyznawanej uczelniom medycznym, a środki
przyznawane z mocy art. 94 ust. 1 pkt 9 ustawy z 2005 r. są od 2019 r. przekazywane
uczelniom medycznym w postaci dotacji podmiotowej. Środki, które pozostały w puli
Ministra Zdrowia na prowadzenie kursów dokształcających w ramach szkolenia
specjalizacyjnego dzielone są pomiędzy uczelnie medyczne, które po wprowadzonej
reformie szkolnictwa wyższego w 2018 r. pozostały w nadzorze ministra właściwego do
spraw zdrowia. Uczelnie, które nie są nadzorowane przez ministra właściwego do spraw
zdrowia środki na organizację kursów realizowanych w ramach specjalizacyjnego
kształcenia podyplomowego mogą pozyskiwać od Centrum Medycznego Kształcenia
Podyplomowego w ramach ogłaszanych przez CMKP konkursów na ich realizację lub
finansować je z własnych środków m.in. z uzyskiwanych w ramach otrzymywanej subwencji
na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego i badawczego.
Pragnę również poinformować, że podział dotacji podmiotowej dla uczelni medycznych,
o której mowa w art. 459 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.– Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce, minister właściwy ds. zdrowia dokonuje wg algorytmu zawartego w
Załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia dnia 21 czerwca 2019 r. w sprawie
sposobu podziału środków finansowych dla uczelni medycznych nadzorowanych przez
ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz.U. z 2023 r. poz. 1005).
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Marek Kos
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --