Interpelacja nr 3718
Interpelacja w sprawie jakości miodów na polskim rynku oraz sytuacji polskich pszczelarzy
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (73%)
Zdrowie i Lecznictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie jakości miodów na polskim rynku oraz sytuacji polskich pszczelarzy
Interpelacja nr 3718
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie jakości miodów na polskim rynku oraz sytuacji polskich pszczelarzy
Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Piotr Adamowicz, Henryka Krzywonos-Strycharska, Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 08-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
wśród krajów Unii Europejskiej Polska jest jednym z liderów w produkcji miodu. Branżę pszczelarską w przeważającej części stanowią niewielcy przedsiębiorcy, zazwyczaj firmy rodzinne, ale także właściciele dużych pasiek towarowych. Niestety, od kilku lat producenci miodu mają olbrzymi problem ze sprzedażą swoich produktów. Powodem tego jest zalew rynku produktami importowanymi z takich krajów, jak: Chiny, Ukraina czy Argentyna. Duzi producenci mieszają te miody z polskimi – przez to obniżają koszty dla sprzedaży hurtowej.
Na stronie Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych możemy przeczytać definicję miodu w świetle obowiązujących przepisów. Mówi ona między innymi, że „(...) Zakazany jest dodatek do miodu jakichkolwiek składników żywności obcych jego składowi np. cukru, syropu cukrowego czy skrobi, jak również innych dodatków do żywności np. barwników, pozwalając tym samym na zachowanie naturalnej charakterystyki miodu“.
W latach 2021 i 2022 Komisja Europejska sprawdziła jakość importowanego do Europy miodu i wyniki wykazały, że przeważająca liczba prób (z Chin, Turcji) była zafałszowana cukrami (w 100% prób z Wielkiej Brytanii!). Zawartość cukru dodanego narusza przepisy unijnej dyrektywy miodowej.
Mimo wniosków i wskazania przez komisję na potrzebę zaostrzenia środków naprawczych, niektóre podmioty działające na rynku spożywczym nie wywiązują się lub nie są w stanie wywiązać się ze swoich głównych obowiązków, „w związku z czym zagrażają zaufaniu konsumentów, podważają łańcuchy wartości żywności, tworzą nieuczciwą konkurencję dla unijnych producentów i podmiotów gospodarczych oraz zagrażają kontroli żywności i wiarygodności systemów” – czytamy na stronie UE dotyczącej bezpieczeństwa żywności.
Dziś polscy pszczelarze prowadzący uczciwie niewielkie pasieki sprzedające jedynie polski miód są na skraju bankructwa. Brak rynku zbytu, wzrost kosztów utrzymania pasiek i samej produkcji z powodu inflacji, drogiej energii, paliwa czy cukru sprawiają, że branża się załamuje, a miód dostępny powszechnie w polskich sklepach nie wzbudza zaufania.
Sytuację pogarsza dodatkowo fakt, że w 2024 r. ARIMR w sposób drastyczny zredukowała pomoc w ramach interwencji w sektorze pszczelarskim. Wspieranie modernizacji gospodarstw pasiecznych zmniejszono do poziomu średnio 20%, z proponowanych wcześniej 60%, a w inwestycjach związanych z ułatwieniem prowadzenia gospodarki wędrownej – z 60% do nawet 5%. Redukcje objęły głównie pszczelarzy w wieku 40+, a więc tych, którzy są najdłużej zaangażowani w troskę o rozwój polskiego pszczelarstwa. Spowodowało to, że większość pszczelarzy składa rezygnację z modernizacji w tym zakresie.
Polskie pszczelarstwo jest w ogromnej zapaści, a znaczna liczba pszczelarzy redukuje wielkość swoich pasiek lub je całkowicie likwiduje. Ogłoszenia w sektorze pszczelarskim aż roją się od ofert sprzedaży pasiek i rodzin pszczelich za groteskowo zaniżone ceny do poziomu nawet 300 zł za pień, a i tak nie ma chętnych do ich zakupu.
W magazynach pszczelarzy zalega naturalny, dobrej jakości polski miód ze zbiorów roku 2023, a często nawet z roku 2022!
Wobec powyższego, mając na uwadze dobro przedsiębiorców z branży pszczelarskiej, ale także dobro konsumentów oraz wizerunek Polski, jako producenta najwyższej jakości miodów, zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Polska podjęła działania w celu ujednolicenia rynku handlu miodem zgodnie z dyrektywami EU? Jeśli tak, to jakie?
2. Czy w Polsce przeprowadzane są badania jakości importowanego miodu?
3. Czy oraz ile nieuczciwych zachowań i podmiotów udało się wyeliminować w procesie importowania i produkcji miodu w Polsce od czasu kontroli komisji, czyli od 2022 r.?
4. Ile obecnie importowanego miodu i z jakich krajów trafia na polskie półki sklepowe?
5. Czy są planowane rozwiązania lub pomoc polskim producentom miodu w skupie ich produktów?
Z wyrazami szacunku
Anna Wojciechowska
Interpelacja nr 3718
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie jakości miodów na polskim rynku oraz sytuacji polskich pszczelarzy
Zgłaszający: Anna Wojciechowska, Piotr Adamowicz, Henryka Krzywonos-Strycharska, Iwona Maria Kozłowska
Data wpływu: 08-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
wśród krajów Unii Europejskiej Polska jest jednym z liderów w produkcji miodu. Branżę pszczelarską w przeważającej części stanowią niewielcy przedsiębiorcy, zazwyczaj firmy rodzinne, ale także właściciele dużych pasiek towarowych. Niestety, od kilku lat producenci miodu mają olbrzymi problem ze sprzedażą swoich produktów. Powodem tego jest zalew rynku produktami importowanymi z takich krajów, jak: Chiny, Ukraina czy Argentyna. Duzi producenci mieszają te miody z polskimi – przez to obniżają koszty dla sprzedaży hurtowej.
Na stronie Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych możemy przeczytać definicję miodu w świetle obowiązujących przepisów. Mówi ona między innymi, że „(...) Zakazany jest dodatek do miodu jakichkolwiek składników żywności obcych jego składowi np. cukru, syropu cukrowego czy skrobi, jak również innych dodatków do żywności np. barwników, pozwalając tym samym na zachowanie naturalnej charakterystyki miodu“.
W latach 2021 i 2022 Komisja Europejska sprawdziła jakość importowanego do Europy miodu i wyniki wykazały, że przeważająca liczba prób (z Chin, Turcji) była zafałszowana cukrami (w 100% prób z Wielkiej Brytanii!). Zawartość cukru dodanego narusza przepisy unijnej dyrektywy miodowej.
Mimo wniosków i wskazania przez komisję na potrzebę zaostrzenia środków naprawczych, niektóre podmioty działające na rynku spożywczym nie wywiązują się lub nie są w stanie wywiązać się ze swoich głównych obowiązków, „w związku z czym zagrażają zaufaniu konsumentów, podważają łańcuchy wartości żywności, tworzą nieuczciwą konkurencję dla unijnych producentów i podmiotów gospodarczych oraz zagrażają kontroli żywności i wiarygodności systemów” – czytamy na stronie UE dotyczącej bezpieczeństwa żywności.
Dziś polscy pszczelarze prowadzący uczciwie niewielkie pasieki sprzedające jedynie polski miód są na skraju bankructwa. Brak rynku zbytu, wzrost kosztów utrzymania pasiek i samej produkcji z powodu inflacji, drogiej energii, paliwa czy cukru sprawiają, że branża się załamuje, a miód dostępny powszechnie w polskich sklepach nie wzbudza zaufania.
Sytuację pogarsza dodatkowo fakt, że w 2024 r. ARIMR w sposób drastyczny zredukowała pomoc w ramach interwencji w sektorze pszczelarskim. Wspieranie modernizacji gospodarstw pasiecznych zmniejszono do poziomu średnio 20%, z proponowanych wcześniej 60%, a w inwestycjach związanych z ułatwieniem prowadzenia gospodarki wędrownej – z 60% do nawet 5%. Redukcje objęły głównie pszczelarzy w wieku 40+, a więc tych, którzy są najdłużej zaangażowani w troskę o rozwój polskiego pszczelarstwa. Spowodowało to, że większość pszczelarzy składa rezygnację z modernizacji w tym zakresie.
Polskie pszczelarstwo jest w ogromnej zapaści, a znaczna liczba pszczelarzy redukuje wielkość swoich pasiek lub je całkowicie likwiduje. Ogłoszenia w sektorze pszczelarskim aż roją się od ofert sprzedaży pasiek i rodzin pszczelich za groteskowo zaniżone ceny do poziomu nawet 300 zł za pień, a i tak nie ma chętnych do ich zakupu.
W magazynach pszczelarzy zalega naturalny, dobrej jakości polski miód ze zbiorów roku 2023, a często nawet z roku 2022!
Wobec powyższego, mając na uwadze dobro przedsiębiorców z branży pszczelarskiej, ale także dobro konsumentów oraz wizerunek Polski, jako producenta najwyższej jakości miodów, zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Polska podjęła działania w celu ujednolicenia rynku handlu miodem zgodnie z dyrektywami EU? Jeśli tak, to jakie?
2. Czy w Polsce przeprowadzane są badania jakości importowanego miodu?
3. Czy oraz ile nieuczciwych zachowań i podmiotów udało się wyeliminować w procesie importowania i produkcji miodu w Polsce od czasu kontroli komisji, czyli od 2022 r.?
4. Ile obecnie importowanego miodu i z jakich krajów trafia na polskie półki sklepowe?
5. Czy są planowane rozwiązania lub pomoc polskim producentom miodu w skupie ich produktów?
Z wyrazami szacunku
Anna Wojciechowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
2 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.3 / 1k zn.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9856 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 sierpnia 2024 r.
Znak sprawy: DRE.pz.058.7.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr 3718
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 11 lipca 2024 r. nr 3718 grupy Posłów na Sejm RP,
w sprawie jakości miodów na polskim rynku oraz sytuacji polskich pszczelarzy,
przedkładam następujące stanowisko.
Liczba pszczelarzy i liczba pni pszczelich w Polsce systematycznie wzrasta. W najbliższych
latach przewiduje się utrzymanie tego kierunku zmian.
Polskie pszczelarstwo pod względem liczby pszczelarzy, liczby pni pszczelich oraz
wielkości produkcji miodu, jest w czołówce państw Unii Europejskiej.
Średnia roczna produkcja miodu z ostatnich lat wyniosła 20,5 tys. ton. Rekordowym był
2023 rok (27,4 tys. ton). Głównym kanałem dystrybucji miodu krajowego jest sprzedaż
bezpośrednia i detaliczna, zapewniająca najkorzystniejsze ceny dla pszczelarzy,
stanowiąca około 85% całej produkcji.
1. Czy Polska podjęła działania w celu ujednolicenia rynku handlu miodem zgodnie
z dyrektywami EU? Jeśli tak, to jakie?
Szczegółowe wymagania dotyczące jakości handlowej miodu określono
w prawodawstwie UE w dyrektywie Rady 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 r.
odnoszącej się do miodu (Dz. Urz. WE L 10 z 12.01.2002, str. 47, z późn. zm.).
Powyższe wymagania wdrożono do prawa krajowego w przepisach rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych
-- 1 of 6 --
2
wymagań w zakresie jakości handlowej miodu (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 2513) oraz
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie
znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 29,
z późn. zm.).
Aktualnie trwają prace na poziomie eksperckim w kierunku wdrożenia ustaleń dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1438 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie
zmiany dyrektywy Rady 2001/110/WE odnoszącej się do miodu, dyrektywy Rady
2001/112/WE odnoszącej się do soków owocowych i niektórych podobnych produktów
przeznaczonych do spożycia przez ludzi, dyrektywy Rady 2001/113/WE odnoszącej się
do dżemów owocowych, galaretek i marmolady oraz słodzonego przecieru z kasztanów
przeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz dyrektywy Rady 2001/114/WE odnoszącej
się do niektórych rodzajów częściowo lub całkowicie odwodnionego mleka
konserwowanego przeznaczonego do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. L, 2024/1438,
24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1438/oj).
2. Czy w Polsce przeprowadzane są badania jakości importowanego miodu?
W obszarze bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do miodu importowanego,
realizowana jest weterynaryjna kontrola graniczna w punktach kontroli na granicy
zewnętrznej UE. W punktach kontroli granicznej miód poddawany jest kontroli fizycznej
obejmujący również pobranie próbek do badań laboratoryjnych. Kontroli weterynaryjnej
podlega każda przesyłka miodu wprowadzana na teren UE.
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) na mocy ustawy
z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1980) przeprowadza kontrole w zakresie jakości handlowej miodu.
Kontrola jakości handlowej towarów przywożonych z zagranicy obejmuje, co najmniej
jedną z następujących czynności:
• sprawdzenie dokumentów umożliwiających identyfikację artykułu rolno-spożywczego,
atestów jakościowych, wyników badań laboratoryjnych oraz innych dokumentów
świadczących o jego jakości handlowej,
• sprawdzenie opakowania, oznakowania, prezentacji artykułu oraz warunków jego
przechowywania i transportu,
• oględziny artykułu rolno-spożywczego (oględziny mogą obejmować sprawdzenie cech
organoleptycznych),
• pobranie próbek oraz ich ocenę lub badanie laboratoryjne,
-- 2 of 6 --
3
• ustalenie klasy jakości artykułu rolno-spożywczego.
Od stycznia 2022 roku do lipca 2024 roku (stan na dzień 24.07.2024 r.) IJHARS
przeprowadziła kontrolę graniczną 3 124 partii miodu, o łącznej masie 62 586,9 ton.
Należy podkreślić, że przedstawione powyżej dane dotyczą wszystkich skontrolowanych
na granicy partii, natomiast nie dla wszystkich partii docelowym krajem przeznaczenia
była Polska.
3. Czy oraz ile nieuczciwych zachowań i podmiotów udało się wyeliminować w procesie
importowania i produkcji miodu w Polsce od czasu kontroli Komisji, czyli od 2022 r.?
W obszarze bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do miodu importowanego, podczas
realizacji weterynaryjnej kontroli granicznej w okresie I 2022 - VI 2024, ze względu na
nieprawidłowości w dokumentacji nie wpuszczono na teren Unii Europejskiej 3 przesyłek
(z Ukrainy, Indii i Tanzanii – 2023 r.).
W trakcie kontroli granicznych w zakresie jakości handlowej miodu przeprowadzanych
w okresie I 2022 – VII 2024 nieprawidłowości stwierdzono łącznie u 5 importerów.
W następstwie tych nieprawidłowości zakaz wprowadzania do obrotu objął 9 partii
miodu pochodzących z Nowej Zelandii, Chin, Ukrainy oraz Turcji.
Planowe kontrole miodu na rynku krajowym zrealizowane w latach 2022-2023 miały na
celu sprawdzenie jakości handlowej miodu, w zakresie zgodności z obowiązującymi
przepisami i wymaganiami, których spełnienie zostało zadeklarowane w oznakowaniu
produktu i/lub dokumentach towarzyszących. Kontrole dotyczyły produktów
znajdujących się w obrocie na rynku krajowym bez względu na kraj pochodzenia.
Kontrole obejmowały badania laboratoryjne pod kątem oceny parametrów
fizykochemicznych i organoleptycznych, analizę pyłkową miodów odmianowych oraz
ocenę prawidłowości oznakowania.
Ogółem w latach 2022-2023 w ramach kontroli planowych skontrolowano 179
podmiotów w tym oceniano cechy organoleptyczne, parametry fizykochemiczne,
znakowanie, zawartość pyłku przewodniego.
Nieprawidłowości stwierdzono łącznie u 75 podmiotach, co stanowi 41,9 % ogółem
skontrolowanych w kontrolach planowych w latach 2022-2023.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wojewódzcy inspektorzy IJHARS
wydali 50 decyzji administracyjnych nakładających kary pieniężne.
-- 3 of 6 --
4
Na dzień sporządzenia niniejszej informacji nie wszystkie postępowania administracyjne
zostały zakończone ze względu na toczące się procedury odwoławcze.
Ponadto w okresie od 2022 do 07.2024 roku Główny Inspektor zlecił 14 kontroli
doraźnych dotyczących jakości handlowej miodu przeprowadzanych: w związku z
wpływającymi do Głównego Inspektoratu sygnałami konsumenckimi (2 kontrole) oraz
działaniami Punktu Kontaktowego ds. oszustw żywnościowych (12 kontroli).
W wyniku ww. kontroli doraźnych nieprawidłowości potwierdzono w 7 przypadkach,
natomiast 2 kontrole są nadal w toku.
4. Ile obecnie importowanego miodu i z jakich krajów trafia na polskie półki sklepowe?
W okresie I-V 2024 r. do Polski sprowadzono ponad 11,66 tys. ton miodu (CN 0409) –
dane uwzględniają przesyłki objęte zarówno importem jak i przywozem do Polski. Główne
kierunki importowanego miodu zawarto w poniższym zestawieniu tabelarycznym.
Tabela. Dane dotyczące importu miodu do Polski w okresie I-V 2024 r.
Kraj pochodzenia Wielkość importu (kg)
Chiny 5105525
Ukraina 4072342
Litwa 988338
Bułgaria 433083
Rumunia 322422
Wietnam 167460
Łotwa 137018
Hiszpania 47088
Holandia 43300
Wielka Brytania 40004
Grecja 39743
Rosja 39249
Nowa Zelandia 35354
Węgry 33727
Niemcy 30051
Inne 134536
SUMA 11 669 240
źródło: opracowanie własne na podstawie danych KAS Ministerstwo Finansów
-- 4 of 6 --
5
5. Czy są planowane rozwiązania lub pomoc polskim producentom miodu w skupie ich
produktów?
Sektor produktów pszczelich został włączony do wspólnej organizacji rynków produktów
rolnych, a rodzaje możliwych interwencji i unijna pomoc dla tego sektora zostały
określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia
2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych
sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów
strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji
(EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013.
Na podstawie tych przepisów, do Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027
realizowanego w Polsce (PS WPR), włączono Interwencje w sektorze produktów
pszczelich, których roczny budżet wynosi ponad 10 mln euro. W ramach tego
mechanizmu pszczelarze korzystają z pomocy, między innymi, na odbudowę pogłowia
pszczół, walkę z warrozą, zakup sprzętu pszczelarskiego, analizy miodu czy zakup sprzętu
do prowadzenia gospodarki wędrownej.
W ramach interwencji rynkowych nie przewidziano mechanizmu polegającego na
interwencyjnym skupie miodu.
Poza wsparciem skierowanym do pszczelarzy, w ramach wyżej wspomnianego SP WPR,
na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa, ARiMR udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających
z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, podmiotom prowadzącym
działalność nadzorowaną w zakresie utrzymywania pszczół, wpisanym do rejestru,
o którym mowa w art. 11 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Jest to pomoc krajowa
o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie. Stawka pomocy wynosi 50 zł na jedną
przezimowaną rodzinę pszczelą.
Aktualnie taka pomoc jest realizowana, a budżet tej pomocy na rok 2024 r. stanowi kwotę
80 mln zł.
-- 5 of 6 --
6
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 01 sierpnia 2024 r.
Znak sprawy: DRE.pz.058.7.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr 3718
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 11 lipca 2024 r. nr 3718 grupy Posłów na Sejm RP,
w sprawie jakości miodów na polskim rynku oraz sytuacji polskich pszczelarzy,
przedkładam następujące stanowisko.
Liczba pszczelarzy i liczba pni pszczelich w Polsce systematycznie wzrasta. W najbliższych
latach przewiduje się utrzymanie tego kierunku zmian.
Polskie pszczelarstwo pod względem liczby pszczelarzy, liczby pni pszczelich oraz
wielkości produkcji miodu, jest w czołówce państw Unii Europejskiej.
Średnia roczna produkcja miodu z ostatnich lat wyniosła 20,5 tys. ton. Rekordowym był
2023 rok (27,4 tys. ton). Głównym kanałem dystrybucji miodu krajowego jest sprzedaż
bezpośrednia i detaliczna, zapewniająca najkorzystniejsze ceny dla pszczelarzy,
stanowiąca około 85% całej produkcji.
1. Czy Polska podjęła działania w celu ujednolicenia rynku handlu miodem zgodnie
z dyrektywami EU? Jeśli tak, to jakie?
Szczegółowe wymagania dotyczące jakości handlowej miodu określono
w prawodawstwie UE w dyrektywie Rady 2001/110/WE z dnia 20 grudnia 2001 r.
odnoszącej się do miodu (Dz. Urz. WE L 10 z 12.01.2002, str. 47, z późn. zm.).
Powyższe wymagania wdrożono do prawa krajowego w przepisach rozporządzenia
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych
-- 1 of 6 --
2
wymagań w zakresie jakości handlowej miodu (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 2513) oraz
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie
znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 29,
z późn. zm.).
Aktualnie trwają prace na poziomie eksperckim w kierunku wdrożenia ustaleń dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1438 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie
zmiany dyrektywy Rady 2001/110/WE odnoszącej się do miodu, dyrektywy Rady
2001/112/WE odnoszącej się do soków owocowych i niektórych podobnych produktów
przeznaczonych do spożycia przez ludzi, dyrektywy Rady 2001/113/WE odnoszącej się
do dżemów owocowych, galaretek i marmolady oraz słodzonego przecieru z kasztanów
przeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz dyrektywy Rady 2001/114/WE odnoszącej
się do niektórych rodzajów częściowo lub całkowicie odwodnionego mleka
konserwowanego przeznaczonego do spożycia przez ludzi (Dz. Urz. L, 2024/1438,
24.5.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1438/oj).
2. Czy w Polsce przeprowadzane są badania jakości importowanego miodu?
W obszarze bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do miodu importowanego,
realizowana jest weterynaryjna kontrola graniczna w punktach kontroli na granicy
zewnętrznej UE. W punktach kontroli granicznej miód poddawany jest kontroli fizycznej
obejmujący również pobranie próbek do badań laboratoryjnych. Kontroli weterynaryjnej
podlega każda przesyłka miodu wprowadzana na teren UE.
Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS) na mocy ustawy
z dnia 21 grudnia 2000 roku o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1980) przeprowadza kontrole w zakresie jakości handlowej miodu.
Kontrola jakości handlowej towarów przywożonych z zagranicy obejmuje, co najmniej
jedną z następujących czynności:
• sprawdzenie dokumentów umożliwiających identyfikację artykułu rolno-spożywczego,
atestów jakościowych, wyników badań laboratoryjnych oraz innych dokumentów
świadczących o jego jakości handlowej,
• sprawdzenie opakowania, oznakowania, prezentacji artykułu oraz warunków jego
przechowywania i transportu,
• oględziny artykułu rolno-spożywczego (oględziny mogą obejmować sprawdzenie cech
organoleptycznych),
• pobranie próbek oraz ich ocenę lub badanie laboratoryjne,
-- 2 of 6 --
3
• ustalenie klasy jakości artykułu rolno-spożywczego.
Od stycznia 2022 roku do lipca 2024 roku (stan na dzień 24.07.2024 r.) IJHARS
przeprowadziła kontrolę graniczną 3 124 partii miodu, o łącznej masie 62 586,9 ton.
Należy podkreślić, że przedstawione powyżej dane dotyczą wszystkich skontrolowanych
na granicy partii, natomiast nie dla wszystkich partii docelowym krajem przeznaczenia
była Polska.
3. Czy oraz ile nieuczciwych zachowań i podmiotów udało się wyeliminować w procesie
importowania i produkcji miodu w Polsce od czasu kontroli Komisji, czyli od 2022 r.?
W obszarze bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do miodu importowanego, podczas
realizacji weterynaryjnej kontroli granicznej w okresie I 2022 - VI 2024, ze względu na
nieprawidłowości w dokumentacji nie wpuszczono na teren Unii Europejskiej 3 przesyłek
(z Ukrainy, Indii i Tanzanii – 2023 r.).
W trakcie kontroli granicznych w zakresie jakości handlowej miodu przeprowadzanych
w okresie I 2022 – VII 2024 nieprawidłowości stwierdzono łącznie u 5 importerów.
W następstwie tych nieprawidłowości zakaz wprowadzania do obrotu objął 9 partii
miodu pochodzących z Nowej Zelandii, Chin, Ukrainy oraz Turcji.
Planowe kontrole miodu na rynku krajowym zrealizowane w latach 2022-2023 miały na
celu sprawdzenie jakości handlowej miodu, w zakresie zgodności z obowiązującymi
przepisami i wymaganiami, których spełnienie zostało zadeklarowane w oznakowaniu
produktu i/lub dokumentach towarzyszących. Kontrole dotyczyły produktów
znajdujących się w obrocie na rynku krajowym bez względu na kraj pochodzenia.
Kontrole obejmowały badania laboratoryjne pod kątem oceny parametrów
fizykochemicznych i organoleptycznych, analizę pyłkową miodów odmianowych oraz
ocenę prawidłowości oznakowania.
Ogółem w latach 2022-2023 w ramach kontroli planowych skontrolowano 179
podmiotów w tym oceniano cechy organoleptyczne, parametry fizykochemiczne,
znakowanie, zawartość pyłku przewodniego.
Nieprawidłowości stwierdzono łącznie u 75 podmiotach, co stanowi 41,9 % ogółem
skontrolowanych w kontrolach planowych w latach 2022-2023.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wojewódzcy inspektorzy IJHARS
wydali 50 decyzji administracyjnych nakładających kary pieniężne.
-- 3 of 6 --
4
Na dzień sporządzenia niniejszej informacji nie wszystkie postępowania administracyjne
zostały zakończone ze względu na toczące się procedury odwoławcze.
Ponadto w okresie od 2022 do 07.2024 roku Główny Inspektor zlecił 14 kontroli
doraźnych dotyczących jakości handlowej miodu przeprowadzanych: w związku z
wpływającymi do Głównego Inspektoratu sygnałami konsumenckimi (2 kontrole) oraz
działaniami Punktu Kontaktowego ds. oszustw żywnościowych (12 kontroli).
W wyniku ww. kontroli doraźnych nieprawidłowości potwierdzono w 7 przypadkach,
natomiast 2 kontrole są nadal w toku.
4. Ile obecnie importowanego miodu i z jakich krajów trafia na polskie półki sklepowe?
W okresie I-V 2024 r. do Polski sprowadzono ponad 11,66 tys. ton miodu (CN 0409) –
dane uwzględniają przesyłki objęte zarówno importem jak i przywozem do Polski. Główne
kierunki importowanego miodu zawarto w poniższym zestawieniu tabelarycznym.
Tabela. Dane dotyczące importu miodu do Polski w okresie I-V 2024 r.
Kraj pochodzenia Wielkość importu (kg)
Chiny 5105525
Ukraina 4072342
Litwa 988338
Bułgaria 433083
Rumunia 322422
Wietnam 167460
Łotwa 137018
Hiszpania 47088
Holandia 43300
Wielka Brytania 40004
Grecja 39743
Rosja 39249
Nowa Zelandia 35354
Węgry 33727
Niemcy 30051
Inne 134536
SUMA 11 669 240
źródło: opracowanie własne na podstawie danych KAS Ministerstwo Finansów
-- 4 of 6 --
5
5. Czy są planowane rozwiązania lub pomoc polskim producentom miodu w skupie ich
produktów?
Sektor produktów pszczelich został włączony do wspólnej organizacji rynków produktów
rolnych, a rodzaje możliwych interwencji i unijna pomoc dla tego sektora zostały
określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia
2 grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych
sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów
strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji
(EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013.
Na podstawie tych przepisów, do Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027
realizowanego w Polsce (PS WPR), włączono Interwencje w sektorze produktów
pszczelich, których roczny budżet wynosi ponad 10 mln euro. W ramach tego
mechanizmu pszczelarze korzystają z pomocy, między innymi, na odbudowę pogłowia
pszczół, walkę z warrozą, zakup sprzętu pszczelarskiego, analizy miodu czy zakup sprzętu
do prowadzenia gospodarki wędrownej.
W ramach interwencji rynkowych nie przewidziano mechanizmu polegającego na
interwencyjnym skupie miodu.
Poza wsparciem skierowanym do pszczelarzy, w ramach wyżej wspomnianego SP WPR,
na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego
zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa, ARiMR udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających
z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, podmiotom prowadzącym
działalność nadzorowaną w zakresie utrzymywania pszczół, wpisanym do rejestru,
o którym mowa w art. 11 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia
zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Jest to pomoc krajowa
o charakterze pomocy de minimis w rolnictwie. Stawka pomocy wynosi 50 zł na jedną
przezimowaną rodzinę pszczelą.
Aktualnie taka pomoc jest realizowana, a budżet tej pomocy na rok 2024 r. stanowi kwotę
80 mln zł.
-- 5 of 6 --
6
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --