Interpelacja nr 3679
Interpelacja w sprawie awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny
Zgłaszający:
•
Adresat:
Infrastruktura i Transport (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny
Interpelacja nr 3679
do ministra infrastruktury
w sprawie awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 05-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie kolejny już raz doszło do awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny. Awarie te powtarzają się od czasu zakończenia modernizacji tej stacji. Wpływa to negatywnie nie tylko na ruch aglomeracyjny i regionalny, ale z uwagi na to, jak ważnym węzłem kolejowym jest Poznań Główny, to skutki tych awarii odczuwalne są w całej Polsce poprzez opóźnienia pociągów dalekobieżnych i opóźnienia wtórne składów oczekujących w innych miastach w kraju na opóźnione pociągi dalekobieżne z Poznania.
Sytuacja również ma negatywny wpływ na ruch towarowy, o czym media informują już rzadziej, a jest to niewątpliwie istotne, ponieważ składy towarowe kierowane są na tory boczne na szlakach, by przepuszczać w takich sytuacjach opóźnione pociągi pasażerskie.
Awarie mogą zdarzać się sporadycznie, jednak w przypadku stacji Poznań Główny można odnieść wrażenie, że od kilku lat mamy do czynienia z systemową wadą urządzeń sterowania ruchem kolejowym, które zostały tam zamontowane w czasie modernizacji węzła kolejowego.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile było poważnych awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny od czasu uruchomienia nowego systemu w 2018 roku? Za poważne uznaję takie, które spowodowały wstrzymanie ruchu pociągów na stacji Poznań Główny na dłużej niż 30 minut.
Jakie były konsekwencje tych awarii? Precyzując pytanie: ile pociągów regionalnych zostało odwołanych, ile pociągów TLK, IC, EIC zostało opóźnionych więcej niż 30 minut i jakie to były dokładnie wielkości opóźnień?
Jakie były opóźnienia wtórne w kraju na skutek awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny od czasu uruchomienia nowego systemu SRK na tej stacji?
Ile razy sterowano ruchem kolejowym ręcznie bez wykorzystania automatyki sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny po 2018 roku?
W jaki sposób zadbano o pasażerów, którzy utknęli w pociągach z powodu awarii urządzeń SRK na stacji Poznań Główny w okresie od kwietnia 2018 roku do czerwca 2024 roku? Proszę o informację z podziałem na pasażerów pociągów regionalnych i dalekobieżnych.
Jakie działania podjął zarządca infrastruktury celem wyeliminowania powtarzających się usterek urządzeń SRK na stacji Poznań Główny oraz jakie stwierdzono przyczyny tych usterek?
Czy w innej części kraju stwierdzono równie częste i wadliwe działanie urządzeń SRK jak na stacji Poznań Główny? Jeśli tak, to gdzie?
Czy Urząd Transportu Kolejowego prowadził kontrolę urządzeń SRK na stacji Poznań Główny, gdy okazało się, że usterki się powtarzają? Jeśli tak, to jakie są wyniki tych kontroli?
Czy w czasie występowania awarii urządzeń SRK na stacji Poznań Główny od kwietnia 2018 roku istniało zagrożenie bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego? Jeśli tak, to w jakim stopniu występowało i jakie czynniki definiują ten stopień?
Czy z uwagi na awaryjność urządzeń SRK na stacji Poznań Główny zlecono kontrolę urządzeń producenta tych urządzeń na innych węzłach, na których są one zamontowane? Jeśli tak, to gdzie te kontrole prowadzono i jakie są wyniki tych kontroli?
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 3679
do ministra infrastruktury
w sprawie awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 05-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnim czasie kolejny już raz doszło do awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny. Awarie te powtarzają się od czasu zakończenia modernizacji tej stacji. Wpływa to negatywnie nie tylko na ruch aglomeracyjny i regionalny, ale z uwagi na to, jak ważnym węzłem kolejowym jest Poznań Główny, to skutki tych awarii odczuwalne są w całej Polsce poprzez opóźnienia pociągów dalekobieżnych i opóźnienia wtórne składów oczekujących w innych miastach w kraju na opóźnione pociągi dalekobieżne z Poznania.
Sytuacja również ma negatywny wpływ na ruch towarowy, o czym media informują już rzadziej, a jest to niewątpliwie istotne, ponieważ składy towarowe kierowane są na tory boczne na szlakach, by przepuszczać w takich sytuacjach opóźnione pociągi pasażerskie.
Awarie mogą zdarzać się sporadycznie, jednak w przypadku stacji Poznań Główny można odnieść wrażenie, że od kilku lat mamy do czynienia z systemową wadą urządzeń sterowania ruchem kolejowym, które zostały tam zamontowane w czasie modernizacji węzła kolejowego.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Ile było poważnych awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny od czasu uruchomienia nowego systemu w 2018 roku? Za poważne uznaję takie, które spowodowały wstrzymanie ruchu pociągów na stacji Poznań Główny na dłużej niż 30 minut.
Jakie były konsekwencje tych awarii? Precyzując pytanie: ile pociągów regionalnych zostało odwołanych, ile pociągów TLK, IC, EIC zostało opóźnionych więcej niż 30 minut i jakie to były dokładnie wielkości opóźnień?
Jakie były opóźnienia wtórne w kraju na skutek awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny od czasu uruchomienia nowego systemu SRK na tej stacji?
Ile razy sterowano ruchem kolejowym ręcznie bez wykorzystania automatyki sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny po 2018 roku?
W jaki sposób zadbano o pasażerów, którzy utknęli w pociągach z powodu awarii urządzeń SRK na stacji Poznań Główny w okresie od kwietnia 2018 roku do czerwca 2024 roku? Proszę o informację z podziałem na pasażerów pociągów regionalnych i dalekobieżnych.
Jakie działania podjął zarządca infrastruktury celem wyeliminowania powtarzających się usterek urządzeń SRK na stacji Poznań Główny oraz jakie stwierdzono przyczyny tych usterek?
Czy w innej części kraju stwierdzono równie częste i wadliwe działanie urządzeń SRK jak na stacji Poznań Główny? Jeśli tak, to gdzie?
Czy Urząd Transportu Kolejowego prowadził kontrolę urządzeń SRK na stacji Poznań Główny, gdy okazało się, że usterki się powtarzają? Jeśli tak, to jakie są wyniki tych kontroli?
Czy w czasie występowania awarii urządzeń SRK na stacji Poznań Główny od kwietnia 2018 roku istniało zagrożenie bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego? Jeśli tak, to w jakim stopniu występowało i jakie czynniki definiują ten stopień?
Czy z uwagi na awaryjność urządzeń SRK na stacji Poznań Główny zlecono kontrolę urządzeń producenta tych urządzeń na innych węzłach, na których są one zamontowane? Jeśli tak, to gdzie te kontrole prowadzono i jakie są wyniki tych kontroli?
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Piotr Malepszak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
12953 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.8.2024
Warszawa, 20 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3679 Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak
w sprawie awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny,
poniżej przedstawiam stosowne informacje w odniesieniu do pytań.
Ad 1. W okresie od 1 stycznia 2018 r. do 16 lipca 2024 r. wystąpiło 15 awarii/usterek
urządzeń srk w lokalnym centrum sterowania (dalej „LCS”) Poznań Główny, których
skutkiem były przerwy w ruchu pociągów wynoszące powyżej 30 minut.
Jednocześnie należy zauważyć, że przyczyną ostatniej awarii na stacji Poznań Główny było
uderzenie pioruna w okolicy szafy SK009/2. Uszkodzeniu uległy separatory PDCU wraz
z bezpiecznikami obwodów kontroli niezajętości torów i rozjazdów, co było przyczyną
nieprawidłowego działania obwodów na obszarze całej stacji Poznań Główny.
Po dokonaniu wymiany uszkodzonych elementów, rozpoczęto proces sprawdzania oraz
przywracania prawidłowego działania systemu sterowania ruchem kolejowym. Powyższe
prace trwały do godziny 13:00. Po tym czasie wykryto uszkodzenie kabla pomiędzy
nastawnią PoA a szafą SK009/2. Podjęto wówczas dalsze czynności serwisowe w celu
naprawy ww. kabla. Prace związane z wymianą podzespołów liczników osi oraz kabla
wymagały czasu oraz precyzji ze względu na rozległy obszar uszkodzeń i złożoność
czynności serwisowych.
Ad 2. Następstwem ww. awarii było:
- odwołanie 114 pociągów w całej relacji, w tym: 6 składów przewoźnika Polregio S.A.,
107 składów przewoźnika Koleje Wielkopolskie sp. z o.o. oraz 1 pociągu towarowego;
- odwołanie 92 pociągów na części trasy, w tym: 7 składów przewoźnika PKP Intercity S.A.,
30 składów przewoźnika Polregio S.A., 53 składów przewoźnika Koleje Wielkopolskie
sp. z o.o. oraz 2 pociągów towarowych.
Opóźnienia powyżej 30 minut zanotowały następujące pociągi przewoźnika PKP Intercity
S.A. kategorii TLK, IC, EIC :
-- 1 of 10 --
2
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
1 17003 77
2 75000/1 159
3 71004/5 237
4 71002/3 275
5 71000/1 270
6 17008/9 125
7 14002/3 38
8 71006/7 50
9 17002/3 107
10 71010/1 40
11 17000/1 64
12 17004/5 207
13 71010/1 41
14 73002/3 94
15 57000/1 328
16 17006/7 138
17 17008/9 51
18 17002/3 156
19 17000/1 110
20 37002/3 113
21 7500/1 116
22 7300/1 121
23 7100/1 221
24 7302/3 91
25 7801/0 74
26 5600 71
27 1801/0 149
28 6501/0 182
29 5700/1 66
-- 2 of 10 --
3
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
30 3512/3 205
31 3720/1 251
32 5604/5 134
33 5452/3 169
34 5420/1 37
35 8306/7 185
36 8321/0 323
37 3700/1 108
38 8100/1 86
39 7320/1 88
40 3806/7 76
41 6505/4 171
42 3514/5 40
43 3722/3 137
44 8100/1 73
45 5110/1 31
46 5600/1 31
47 5600/1 312
48 5602/3 46
49 8321/0 190
50 8306/7 47
51 5312/3 292
52 7320/1 51
53 5314/5 185
54 7300/1 45
55 77141/0 43
56 74100 72
57 75106/7 69
58 75100/1 155
-- 3 of 10 --
4
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
59 73102/3 108
60 78101 94
61 38102/3 316
62 18106/7 145
63 18102/3 210
64 38106/7 276
65 68103/2 199
66 75109/8 354
67 65105/4 200
68 78103 107
69 35150/1 130
70 35150/1 99
71 57104/5 195
72 17102/3 108
73 27100/1 129
74 57106/7 124
75 57102/3 98
76 17104/5 43
77 37102/3 164
78 81101/0 336
79 71101/0 291
80 81109/8 209
81 86100 103
82 56103/2 170
83 84150/1 102
84 74100 316
85 40161 54
86 83193/2 127
87 73100/1 269
-- 4 of 10 --
5
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
88 83172/3 89
89 84072/3 49
90 57106/7 53
91 35150/1 32
92 57102/3 48
93 27100/1 56
94 48151/0 92
95 75101/0 33
96 65103/2 76
97 78101 85
98 57108/9 103
99 17100/1 62
100 47101 63
101 81106/7 31
102 86103/2 52
103 56104/5 96
104 18170/1 62
105 18105/4 47
106 65151/ 109
107 75102/3 71
108 81102/3 55
109 71103/2 31
110 72101/0 98
111 53150/1 108
112 18109/8 56
113 28104/5 37
114 38172/3 41
115 68101 182
116 48101/0 190
-- 5 of 10 --
6
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
117 78173/2 88
118 48102/3 61
119 75105/4 109
120 75150/1 90
121 65151/0 142
122 35172/3 50
123 75102/3 55
124 75101/0 134
125 65103/2 160
126 81102/3 85
127 78101 180
128 87100 127
129 57104/5 81
130 17100/1 205
131 57108/9 211
132 57100/1 213
133 81170/1 81
134 71101/0 112
135 71103/2 95
136 81106/7 75
137 72101/0 115
138 72102/3 64
139 86100 32
140 86103/2 173
141 56102/3 76
142 56104/5 218
143 54150/1 102
144 83106/7 73
145 73102/3 106
-- 6 of 10 --
7
Ad 3. Z informacji przekazanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej PKP PLK S.A.
lub „Spółka”), opóźnienia wtórne dla awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na
stacji Poznań Główny po 1 lutym 2021 r. wyniosły 24 720 min. dla 921 pociągów
pasażerskich i 471 min. dla 17 pociągów towarowych. Dla zdarzeń sprzed 1 lutego 2021 r.
nie prowadzono statystyk opóźnień w rozbiciu na pierwotne i wtórne, ponieważ
rozwiązanie informatyczne pozwalające na prowadzenie takich statystyk zostało
wdrożone 1 lutego 2021 r.
Ad 4. Na stacji Poznań Główny w przypadku 15 zdarzeń (określonych w odpowiedzi na
pytanie nr 1), ruch prowadzony był z wykorzystaniem procedury ręcznego układania
i zabezpieczania dróg przebiegu dla oczekujących pociągów z zachowaniem zasad
bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego. W celu uniknięcia poważnych skutków
spowodowanych prognozowaną długotrwałą przerwą w ruchu uruchamiane były
dodatkowo stanowiska lokalne poznańskiego węzła kolejowego.
Ad 5. Spółka dokładała wszelkich starań, aby podróżni przebywający w pociągach, których
dotknęła awaria urządzeń srk na stacji Poznań Główny w okresie od kwietnia 2018 r., do
czerwca 2024 r. byli informowani o występujących trudnościach w możliwie najkrótszym
czasie. Aby zadbać o pasażerów PKP PLK S.A. powoływała regionalne zespoły zarządzania
kryzysowego, których zadaniem było m.in.: odwoływanie pociągów w uzgodnieniu
z przewoźnikami kolejowymi, skracanie ich relacji, przetrasowywanie pociągów drogą
okrężną, uruchamianie zastępczej komunikacji autobusowej oraz informowanie
pasażerów o opóźnieniach.
Ad 6. W związku awariami systemu sterowania ruchem kolejowym „ESTW - L90 5” na
stacji Poznań Główny opracowany został w Spółce „Plan wzmożonego nadzoru nad
funkcjonowaniem urządzeń srk w czasie prowadzonych inwestycji”, który określa zasady
bezpiecznego oraz usystematyzowanego przeprowadzenia wszelkich zmian związanych
z aplikacją oraz elementami systemu „ESTW - L90 5” na stacji Poznań Główny.
Opracowano również załącznik do regulaminu technicznego stacji Poznań Główny
odnoszący się do: pracy w trakcie trwania awarii oraz działań pracowników obsługi
urządzeń srk w terenie, wymaganych czynności wszystkich pracowników zaangażowanych
w prowadzenie ruchu w trybie awaryjnym wraz z czasami uruchomienia stanowisk obsługi
miejscowej oraz mobilnych posterunków zwrotniczych.
Z uwagi na toczący się proces inwestycyjny w obszarze poznańskiego węzła kolejowego,
wykonawca Hitachi (dawniej Thales Polska sp. z o.o.) zapewnia nadzór nad poprawnością
działania urządzeń srk na stacji Poznań Główny, a także całodobowy serwis w celu
przyspieszenia reakcji i zminimalizowania skutków potencjalnych awarii.
Ponadto w celu zapewnienia dostępności i sprawności eksploatacyjnej komputerowych
urządzeń srk na lata 2024 – 2025 zawarta została umowa centralna z producentem
urządzeń na stacji Poznań Główny na serwis komputerowych urządzeń sterowania
ruchem, która dotyczy w szczególności:
przeprowadzania specjalistycznych przeglądów ze strony producenta;
-- 7 of 10 --
8
zapewnienia części zamiennych;
analizy zdarzeń w obszarze oprogramowania;
usuwania awarii i usterek w urządzeniach wewnętrznych.
Ponadto PKP PLK S.A. powołała dyrektora projektu ds. obszarowych centrów sterowania,
którego zadaniem jest koordynacja działań mających na celu budowę obszarowego
centrum sterowania ruchem kolejowym obejmującego m.in. obszar poznańskiego węzła
kolejowego.
Ad 7. W innych częściach kraju na sieci nie stwierdzono częstych awarii komputerowych
systemów stacyjnych srk, (do określenia liczby zdarzeń brano pod uwagę stacyjne systemy
komputerowe typu: EBILOCK 950, EBILOCK 950 R4, ESTW-L 90 PL, ESTW--L 90 5, MOR-3,
MOR-3E). Należy zauważyć, że liczba zdarzeń o charakterze awarii i usterek występujących
w LCS Poznań Główny nie odbiega poziomem od innych porównywalnych lokalizacji.
Z uwagi na węzłowy charakter LCS Poznań Główny, jak też innych tego typu obiektów, na
których występuje bardzo duże obciążenie eksploatacyjne linii kolejowych (przeciętna
dobowa liczba wszystkich pociągów powyżej 100 na dobę), nieprawidłowości w działaniu
urządzeń srk nawet krótkotrwałe powodują znaczące utrudnienia eksploatacyjne,
w postaci dużej liczby opóźnień pociągów.
Poniższe zestawienie obiektów z zabudowanymi urządzeniami komputerowymi
systemów stacyjnych srk typu: EBILOCK 950, EBILOCK 950 R4, ESTW-L 90 PL, ESTW-L 90 5,
MOR-3, MOR-3E, przedstawia ilość zdarzeń o charakterze awarii lub usterek, jakie
wystąpiły na posterunkach w przedziale czasowym dotyczącym 2023 roku oraz I półrocza
2024 roku.
Liczba zdarzeń [szt.] Nr linii
wg Id-
12
(D29)
Nazwa posterunku ruchu/obiektu Typ urządzeń srk
rok 2023 1 połowa
roku 2024 Suma
Pruszków Pr 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
1 Żyrardów Żr 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Mińsk Mazowiecki MMz 1_ ESTW L90 5 1 1
2 Warszawa Rembertów Rm 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Barłogi Br 1_ EBILOCK 950 R4 2 2
Koło Ko 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Poznań Główny PoA 1_ ESTW L90 5 1 1
Stara Wiej SW 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
3 Szczaniec Sz 1_ ESTW L90 5 1 1
Korytów Kr 1_ EBILOCK 950 1 1
4 Szeligi Se 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Łochów Łch 1_ EBILOCK 950 1 1
6 Zielonka Zl 1_ EBILOCK 950 1 1
LCS Dęblin Db 1_ ESTW L90 5 1 1
Lublin Północny LPn 1_ MOR-3 1 1
7 Zarzeka Za 1_ ESTW L90 5 1 1
Iława Ił 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Legionowo Lg 1_ EBILOCK 950 1 1
Modlin "Md" 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Redaki Re 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
9 Warszawa Praga WPT 1_ EBILOCK 950 7 1 8
17 Łódź Widzew ŁW 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
-- 8 of 10 --
9
21 Zielonka Zl 1_ EBILOCK 950 1 1
25 Starachowice Sw 1_ MOR-3 1 1
29 Mostówka Mt 1_ MOR-3 3 3
61 Częstochowa Stradom CS 1_ EBILOCK 950 1 1
91 Rzeszów Rz 1_ ESTW L90 5 2 2
109 Kraków Bieżanów KBn 1_ MOR-3 1 1
117 Barwałd Średni Bs 1_ MOR-3 2 2
131 Trzciniec Tc 1_ MOR-3 1 1
Opole Główne OP 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
132 Opole Groszowice Og 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Jaworzno Szczakowa JSA 1_ ESTW L90 5 1 1
Krzeszowice Kr 1_ ESTW L90 PL 1 1
133 Oświęcim OwA 1_ MOR-3 1 1
136 Przywory Opolskie Po 1_ EBILOCK 950 R4 2 2
207 Toruń Wschodni TrZ 1_ ESTW L90 5 1 1
Luboń koło Poznania Lu 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Mosina Mo 1_ EBILOCK 950 R4 1 1 2
Oborniki Śląskie OŚ 1_ EBILOCK 950 1 1
271 Wrocław Osobowice WO 1_ EBILOCK 950 1 1
Czerwieńsk Ck 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Małowice Wołowskie MW 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Podjuchy 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Port Centralny SPA 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Port Centralny SPB 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Port SPA 1_ MOR-3 1 1
273 Szczecin Port SPB 1_ MOR-3 1 1
275 Wrocław Muchobór 1_ EBILOCK 950 1 1
351 Szczecin Główny Sg 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
354 Rogoźno Wielkopolskie Rg 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
436 Czerwieńsk Południe CkP 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
901 Warszawa Wschodnia Towarowa WWT 1_ EBILOCK 950 2 2
Suma 47 21 68
Ad 8. Urząd Transportu Kolejowego przeprowadził jedną kontrolę urządzeń srk na stacji
Poznań Główny w dniach od 20 stycznia 2020 r. do 10 lutego 2020 r. W wyniku kontroli
stwierdzono niedostateczny nadzór nad podmiotem świadczącym usługi utrzymania
urządzeń srk (firmą Thales Polska sp. z o.o.) oraz prowadzeniem badań diagnostycznych
urządzeń srk na stacji Poznań Główny. PKP PLK S.A oprócz działań naprawczych opisanych
w odpowiedzi na pytanie nr 6, wezwała wykonawcę i producenta urządzeń do
bezzwłocznego wyeliminowania czynników wpływających na występowanie krytycznych
usterek wprowadzających destabilizację działania systemu „ESTW - L90 5”.
Ad 9. System sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny w sytuacji awaryjnej
gwarantuje bezpieczną eksploatację, wspierając sterowanie ruchem kolejowym na stacji
oraz posterunkach ruchu zgodnie z obowiązującymi przepisami, wymaganiami oraz
procedurami w zakresie bezpieczeństwa. Ponadto w 2008 r. producent systemu otrzymał
od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego kolejne bezterminowe świadectwo
dopuszczenia do eksploatacji dla stacyjnych komputerowych urządzeń srk typu „ESTW -
L90 5”.
Ad 10. Jak informuje PKP PLK S.A. nie zlecono kontroli urządzeń srk produkcji Thales Polska
sp. z o.o. na innych węzłach kolejowych, gdyż w pozostałych lokalizacjach wyposażonych
w urządzenia srk (identycznego typu jak na stacji Poznań Główny, tj. ESTW-- L90 5),
-- 9 of 10 --
10
nie stwierdzono takiego poziomu awarii. Informację obrazującą ilość zdarzeń w innych,
porównywalnych lokalizacjach przedstawia tabela zawarta w odpowiedzi na pytanie nr 7.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 10 of 10 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTK-4.054.8.2024
Warszawa, 20 listopada 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3679 Posłanki na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak
w sprawie awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny,
poniżej przedstawiam stosowne informacje w odniesieniu do pytań.
Ad 1. W okresie od 1 stycznia 2018 r. do 16 lipca 2024 r. wystąpiło 15 awarii/usterek
urządzeń srk w lokalnym centrum sterowania (dalej „LCS”) Poznań Główny, których
skutkiem były przerwy w ruchu pociągów wynoszące powyżej 30 minut.
Jednocześnie należy zauważyć, że przyczyną ostatniej awarii na stacji Poznań Główny było
uderzenie pioruna w okolicy szafy SK009/2. Uszkodzeniu uległy separatory PDCU wraz
z bezpiecznikami obwodów kontroli niezajętości torów i rozjazdów, co było przyczyną
nieprawidłowego działania obwodów na obszarze całej stacji Poznań Główny.
Po dokonaniu wymiany uszkodzonych elementów, rozpoczęto proces sprawdzania oraz
przywracania prawidłowego działania systemu sterowania ruchem kolejowym. Powyższe
prace trwały do godziny 13:00. Po tym czasie wykryto uszkodzenie kabla pomiędzy
nastawnią PoA a szafą SK009/2. Podjęto wówczas dalsze czynności serwisowe w celu
naprawy ww. kabla. Prace związane z wymianą podzespołów liczników osi oraz kabla
wymagały czasu oraz precyzji ze względu na rozległy obszar uszkodzeń i złożoność
czynności serwisowych.
Ad 2. Następstwem ww. awarii było:
- odwołanie 114 pociągów w całej relacji, w tym: 6 składów przewoźnika Polregio S.A.,
107 składów przewoźnika Koleje Wielkopolskie sp. z o.o. oraz 1 pociągu towarowego;
- odwołanie 92 pociągów na części trasy, w tym: 7 składów przewoźnika PKP Intercity S.A.,
30 składów przewoźnika Polregio S.A., 53 składów przewoźnika Koleje Wielkopolskie
sp. z o.o. oraz 2 pociągów towarowych.
Opóźnienia powyżej 30 minut zanotowały następujące pociągi przewoźnika PKP Intercity
S.A. kategorii TLK, IC, EIC :
-- 1 of 10 --
2
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
1 17003 77
2 75000/1 159
3 71004/5 237
4 71002/3 275
5 71000/1 270
6 17008/9 125
7 14002/3 38
8 71006/7 50
9 17002/3 107
10 71010/1 40
11 17000/1 64
12 17004/5 207
13 71010/1 41
14 73002/3 94
15 57000/1 328
16 17006/7 138
17 17008/9 51
18 17002/3 156
19 17000/1 110
20 37002/3 113
21 7500/1 116
22 7300/1 121
23 7100/1 221
24 7302/3 91
25 7801/0 74
26 5600 71
27 1801/0 149
28 6501/0 182
29 5700/1 66
-- 2 of 10 --
3
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
30 3512/3 205
31 3720/1 251
32 5604/5 134
33 5452/3 169
34 5420/1 37
35 8306/7 185
36 8321/0 323
37 3700/1 108
38 8100/1 86
39 7320/1 88
40 3806/7 76
41 6505/4 171
42 3514/5 40
43 3722/3 137
44 8100/1 73
45 5110/1 31
46 5600/1 31
47 5600/1 312
48 5602/3 46
49 8321/0 190
50 8306/7 47
51 5312/3 292
52 7320/1 51
53 5314/5 185
54 7300/1 45
55 77141/0 43
56 74100 72
57 75106/7 69
58 75100/1 155
-- 3 of 10 --
4
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
59 73102/3 108
60 78101 94
61 38102/3 316
62 18106/7 145
63 18102/3 210
64 38106/7 276
65 68103/2 199
66 75109/8 354
67 65105/4 200
68 78103 107
69 35150/1 130
70 35150/1 99
71 57104/5 195
72 17102/3 108
73 27100/1 129
74 57106/7 124
75 57102/3 98
76 17104/5 43
77 37102/3 164
78 81101/0 336
79 71101/0 291
80 81109/8 209
81 86100 103
82 56103/2 170
83 84150/1 102
84 74100 316
85 40161 54
86 83193/2 127
87 73100/1 269
-- 4 of 10 --
5
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
88 83172/3 89
89 84072/3 49
90 57106/7 53
91 35150/1 32
92 57102/3 48
93 27100/1 56
94 48151/0 92
95 75101/0 33
96 65103/2 76
97 78101 85
98 57108/9 103
99 17100/1 62
100 47101 63
101 81106/7 31
102 86103/2 52
103 56104/5 96
104 18170/1 62
105 18105/4 47
106 65151/ 109
107 75102/3 71
108 81102/3 55
109 71103/2 31
110 72101/0 98
111 53150/1 108
112 18109/8 56
113 28104/5 37
114 38172/3 41
115 68101 182
116 48101/0 190
-- 5 of 10 --
6
lp. Numer pociągu Liczba minut opóźnienia
117 78173/2 88
118 48102/3 61
119 75105/4 109
120 75150/1 90
121 65151/0 142
122 35172/3 50
123 75102/3 55
124 75101/0 134
125 65103/2 160
126 81102/3 85
127 78101 180
128 87100 127
129 57104/5 81
130 17100/1 205
131 57108/9 211
132 57100/1 213
133 81170/1 81
134 71101/0 112
135 71103/2 95
136 81106/7 75
137 72101/0 115
138 72102/3 64
139 86100 32
140 86103/2 173
141 56102/3 76
142 56104/5 218
143 54150/1 102
144 83106/7 73
145 73102/3 106
-- 6 of 10 --
7
Ad 3. Z informacji przekazanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (dalej PKP PLK S.A.
lub „Spółka”), opóźnienia wtórne dla awarii systemu sterowania ruchem kolejowym na
stacji Poznań Główny po 1 lutym 2021 r. wyniosły 24 720 min. dla 921 pociągów
pasażerskich i 471 min. dla 17 pociągów towarowych. Dla zdarzeń sprzed 1 lutego 2021 r.
nie prowadzono statystyk opóźnień w rozbiciu na pierwotne i wtórne, ponieważ
rozwiązanie informatyczne pozwalające na prowadzenie takich statystyk zostało
wdrożone 1 lutego 2021 r.
Ad 4. Na stacji Poznań Główny w przypadku 15 zdarzeń (określonych w odpowiedzi na
pytanie nr 1), ruch prowadzony był z wykorzystaniem procedury ręcznego układania
i zabezpieczania dróg przebiegu dla oczekujących pociągów z zachowaniem zasad
bezpieczeństwa prowadzenia ruchu kolejowego. W celu uniknięcia poważnych skutków
spowodowanych prognozowaną długotrwałą przerwą w ruchu uruchamiane były
dodatkowo stanowiska lokalne poznańskiego węzła kolejowego.
Ad 5. Spółka dokładała wszelkich starań, aby podróżni przebywający w pociągach, których
dotknęła awaria urządzeń srk na stacji Poznań Główny w okresie od kwietnia 2018 r., do
czerwca 2024 r. byli informowani o występujących trudnościach w możliwie najkrótszym
czasie. Aby zadbać o pasażerów PKP PLK S.A. powoływała regionalne zespoły zarządzania
kryzysowego, których zadaniem było m.in.: odwoływanie pociągów w uzgodnieniu
z przewoźnikami kolejowymi, skracanie ich relacji, przetrasowywanie pociągów drogą
okrężną, uruchamianie zastępczej komunikacji autobusowej oraz informowanie
pasażerów o opóźnieniach.
Ad 6. W związku awariami systemu sterowania ruchem kolejowym „ESTW - L90 5” na
stacji Poznań Główny opracowany został w Spółce „Plan wzmożonego nadzoru nad
funkcjonowaniem urządzeń srk w czasie prowadzonych inwestycji”, który określa zasady
bezpiecznego oraz usystematyzowanego przeprowadzenia wszelkich zmian związanych
z aplikacją oraz elementami systemu „ESTW - L90 5” na stacji Poznań Główny.
Opracowano również załącznik do regulaminu technicznego stacji Poznań Główny
odnoszący się do: pracy w trakcie trwania awarii oraz działań pracowników obsługi
urządzeń srk w terenie, wymaganych czynności wszystkich pracowników zaangażowanych
w prowadzenie ruchu w trybie awaryjnym wraz z czasami uruchomienia stanowisk obsługi
miejscowej oraz mobilnych posterunków zwrotniczych.
Z uwagi na toczący się proces inwestycyjny w obszarze poznańskiego węzła kolejowego,
wykonawca Hitachi (dawniej Thales Polska sp. z o.o.) zapewnia nadzór nad poprawnością
działania urządzeń srk na stacji Poznań Główny, a także całodobowy serwis w celu
przyspieszenia reakcji i zminimalizowania skutków potencjalnych awarii.
Ponadto w celu zapewnienia dostępności i sprawności eksploatacyjnej komputerowych
urządzeń srk na lata 2024 – 2025 zawarta została umowa centralna z producentem
urządzeń na stacji Poznań Główny na serwis komputerowych urządzeń sterowania
ruchem, która dotyczy w szczególności:
przeprowadzania specjalistycznych przeglądów ze strony producenta;
-- 7 of 10 --
8
zapewnienia części zamiennych;
analizy zdarzeń w obszarze oprogramowania;
usuwania awarii i usterek w urządzeniach wewnętrznych.
Ponadto PKP PLK S.A. powołała dyrektora projektu ds. obszarowych centrów sterowania,
którego zadaniem jest koordynacja działań mających na celu budowę obszarowego
centrum sterowania ruchem kolejowym obejmującego m.in. obszar poznańskiego węzła
kolejowego.
Ad 7. W innych częściach kraju na sieci nie stwierdzono częstych awarii komputerowych
systemów stacyjnych srk, (do określenia liczby zdarzeń brano pod uwagę stacyjne systemy
komputerowe typu: EBILOCK 950, EBILOCK 950 R4, ESTW-L 90 PL, ESTW--L 90 5, MOR-3,
MOR-3E). Należy zauważyć, że liczba zdarzeń o charakterze awarii i usterek występujących
w LCS Poznań Główny nie odbiega poziomem od innych porównywalnych lokalizacji.
Z uwagi na węzłowy charakter LCS Poznań Główny, jak też innych tego typu obiektów, na
których występuje bardzo duże obciążenie eksploatacyjne linii kolejowych (przeciętna
dobowa liczba wszystkich pociągów powyżej 100 na dobę), nieprawidłowości w działaniu
urządzeń srk nawet krótkotrwałe powodują znaczące utrudnienia eksploatacyjne,
w postaci dużej liczby opóźnień pociągów.
Poniższe zestawienie obiektów z zabudowanymi urządzeniami komputerowymi
systemów stacyjnych srk typu: EBILOCK 950, EBILOCK 950 R4, ESTW-L 90 PL, ESTW-L 90 5,
MOR-3, MOR-3E, przedstawia ilość zdarzeń o charakterze awarii lub usterek, jakie
wystąpiły na posterunkach w przedziale czasowym dotyczącym 2023 roku oraz I półrocza
2024 roku.
Liczba zdarzeń [szt.] Nr linii
wg Id-
12
(D29)
Nazwa posterunku ruchu/obiektu Typ urządzeń srk
rok 2023 1 połowa
roku 2024 Suma
Pruszków Pr 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
1 Żyrardów Żr 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Mińsk Mazowiecki MMz 1_ ESTW L90 5 1 1
2 Warszawa Rembertów Rm 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Barłogi Br 1_ EBILOCK 950 R4 2 2
Koło Ko 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Poznań Główny PoA 1_ ESTW L90 5 1 1
Stara Wiej SW 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
3 Szczaniec Sz 1_ ESTW L90 5 1 1
Korytów Kr 1_ EBILOCK 950 1 1
4 Szeligi Se 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Łochów Łch 1_ EBILOCK 950 1 1
6 Zielonka Zl 1_ EBILOCK 950 1 1
LCS Dęblin Db 1_ ESTW L90 5 1 1
Lublin Północny LPn 1_ MOR-3 1 1
7 Zarzeka Za 1_ ESTW L90 5 1 1
Iława Ił 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Legionowo Lg 1_ EBILOCK 950 1 1
Modlin "Md" 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Redaki Re 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
9 Warszawa Praga WPT 1_ EBILOCK 950 7 1 8
17 Łódź Widzew ŁW 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
-- 8 of 10 --
9
21 Zielonka Zl 1_ EBILOCK 950 1 1
25 Starachowice Sw 1_ MOR-3 1 1
29 Mostówka Mt 1_ MOR-3 3 3
61 Częstochowa Stradom CS 1_ EBILOCK 950 1 1
91 Rzeszów Rz 1_ ESTW L90 5 2 2
109 Kraków Bieżanów KBn 1_ MOR-3 1 1
117 Barwałd Średni Bs 1_ MOR-3 2 2
131 Trzciniec Tc 1_ MOR-3 1 1
Opole Główne OP 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
132 Opole Groszowice Og 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Jaworzno Szczakowa JSA 1_ ESTW L90 5 1 1
Krzeszowice Kr 1_ ESTW L90 PL 1 1
133 Oświęcim OwA 1_ MOR-3 1 1
136 Przywory Opolskie Po 1_ EBILOCK 950 R4 2 2
207 Toruń Wschodni TrZ 1_ ESTW L90 5 1 1
Luboń koło Poznania Lu 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Mosina Mo 1_ EBILOCK 950 R4 1 1 2
Oborniki Śląskie OŚ 1_ EBILOCK 950 1 1
271 Wrocław Osobowice WO 1_ EBILOCK 950 1 1
Czerwieńsk Ck 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
Małowice Wołowskie MW 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Podjuchy 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Port Centralny SPA 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Port Centralny SPB 1_ MOR-3 1 1
Szczecin Port SPA 1_ MOR-3 1 1
273 Szczecin Port SPB 1_ MOR-3 1 1
275 Wrocław Muchobór 1_ EBILOCK 950 1 1
351 Szczecin Główny Sg 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
354 Rogoźno Wielkopolskie Rg 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
436 Czerwieńsk Południe CkP 1_ EBILOCK 950 R4 1 1
901 Warszawa Wschodnia Towarowa WWT 1_ EBILOCK 950 2 2
Suma 47 21 68
Ad 8. Urząd Transportu Kolejowego przeprowadził jedną kontrolę urządzeń srk na stacji
Poznań Główny w dniach od 20 stycznia 2020 r. do 10 lutego 2020 r. W wyniku kontroli
stwierdzono niedostateczny nadzór nad podmiotem świadczącym usługi utrzymania
urządzeń srk (firmą Thales Polska sp. z o.o.) oraz prowadzeniem badań diagnostycznych
urządzeń srk na stacji Poznań Główny. PKP PLK S.A oprócz działań naprawczych opisanych
w odpowiedzi na pytanie nr 6, wezwała wykonawcę i producenta urządzeń do
bezzwłocznego wyeliminowania czynników wpływających na występowanie krytycznych
usterek wprowadzających destabilizację działania systemu „ESTW - L90 5”.
Ad 9. System sterowania ruchem kolejowym na stacji Poznań Główny w sytuacji awaryjnej
gwarantuje bezpieczną eksploatację, wspierając sterowanie ruchem kolejowym na stacji
oraz posterunkach ruchu zgodnie z obowiązującymi przepisami, wymaganiami oraz
procedurami w zakresie bezpieczeństwa. Ponadto w 2008 r. producent systemu otrzymał
od Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego kolejne bezterminowe świadectwo
dopuszczenia do eksploatacji dla stacyjnych komputerowych urządzeń srk typu „ESTW -
L90 5”.
Ad 10. Jak informuje PKP PLK S.A. nie zlecono kontroli urządzeń srk produkcji Thales Polska
sp. z o.o. na innych węzłach kolejowych, gdyż w pozostałych lokalizacjach wyposażonych
w urządzenia srk (identycznego typu jak na stacji Poznań Główny, tj. ESTW-- L90 5),
-- 9 of 10 --
10
nie stwierdzono takiego poziomu awarii. Informację obrazującą ilość zdarzeń w innych,
porównywalnych lokalizacjach przedstawia tabela zawarta w odpowiedzi na pytanie nr 7.
Z wyrazami szacunku,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Piotr Malepszak
Podsekretarz Stanu
-- 10 of 10 --