Interpelacja w sprawie ulgowych przejazdów dla dzieci i młodzieży w transporcie publicznym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3676
do ministra infrastruktury
w sprawie ulgowych przejazdów dla dzieci i młodzieży w transporcie publicznym
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 05-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
niedawno rozpoczęły się wakacje szkolne, a tym samym okres letnich wyjazdów Polek i Polaków wraz ze swoimi rodzinami. Podczas podróży środkami publicznego transportu zbiorowego, w szczególności koleją, rodziny z dziećmi nierzadko borykają się z problemami związanymi z brakiem dokumentów poświadczających uprawnienie do ulgowego przejazdu dla swojego dziecka. Wynika to bardzo często z braku prolongaty na legitymacji dziecka. To zjawisko potwierdzić może na przykład Kujawsko-Pomorskie Stowarzyszenie Rozwoju Transportu Publicznego, które przez cały maj prowadziło wyjazdy edukacyjne dla dzieci klas drugich szkoły podstawowej. Dzieci podróżowały koleją, a część z nich nie posiadała ważnych prolongat na legitymacjach, przez co musiały płacić za przejazd pełną cenę biletu normalnego.
Bezwzględny w takim przypadku wymóg posiadania podstemplowanej legitymacji jest zastanawiający, biorąc pod uwagę fakt, iż mamy w Polsce obowiązek szkolny do osiemnastego roku życia. Powstaje zatem pytanie, po co wprowadza się dokument poświadczający uprawnienia do ulgowych przejazdów dla dzieci w wieku szkolnym. Ten sam problem spotyka wiele rodzin podróżujących indywidualnie, kiedy nagle okazuje się, że dziecko, pomimo uczęszczania do szkoły, nie ma prolongowanej legitymacji. Oczywiście nie można tego tłumaczyć niedopatrzeniem opiekuna czy rodziców, bo jak wiemy w innych krajach nie ma takiego obowiązku, ponieważ uprawnienia do ulgowych przejazdów są na podstawie wieku dziecka.
Dla poprawy sytuacji uważam, że należałoby wprowadzić uprawnienie do ulgi na podstawie wieku dziecka bez konieczności okazywania prolongowanej legitymacji szkolnej, a także zmienić zasady przyznawania ulg, tzn. zrównać wymiar ulgi szkolnej z ulgą studencką, np poprzez wypośrodkowanie ich do wysokości 45%. Można by również o jeden rok przesunąć wymiar ulgi 100% z do 4 do 5 roku życia.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy jest szansa na zmianę zasad dotyczących uprawnienia do ulgowych przejazdów dla dzieci i młodzieży w taki sposób, aby zamiast corocznie prolongowanej legitymacji szkolnej był jedynie wymagany dokument stwierdzający wiek dziecka do 18 roku życia?
Czy jest szansa na wyrównanie wymiaru ulgi szkolnej i studenckiej?
Czy jest możliwość zmiany dopuszczalnego wieku dziecka dla wymiaru ulgi 100% z 4 do 5 roku życia?
Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi działania nad zmianami, dzięki którym ulgi ustawowe będą jednakowe na kolei i w transporcie autobusowym?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5873 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DBI-3.054.5.2024
Warszawa, 12 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr 3676 Poseł na Sejm RP Pani Pauliny Matysiak
w sprawie ulgowych przejazdów dla dzieci i młodzieży w transporcie publicznym
uprzejmie informuję, że celem utworzonego systemu uprawnień do ustawowych ulg
przejazdowych jest udzielanie wsparcia wybranym grupom społecznym i zawodowym
poprzez obniżenie kosztów przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego.
W tym sensie system uprawnień do ustawowych ulg przejazdowych stanowi element
szeroko rozumianej polityki społecznej i socjalnej państwa, która w imieniu Rządu
realizowana jest w główniej mierze przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Poprzez system ulg ustawowych Rząd realizuje jednak również inne cele, w tym
w pewnym zakresie:
politykę edukacyjną i naukową (np. wsparcie dostępu do jednostek edukacyjnych
i naukowych poprzez stosowanie ulg przejazdowych dla uczniów, studentów,
doktorantów oraz nauczycieli),
politykę zagraniczną (np. poprzez wspieranie Polaków zamieszkałych za granicą
w zachowaniu ich związków z Polską i językiem polskim – przewidując ulgi
przejazdowe dla posiadaczy Karty Polaka, dzieci i młodzieży uczącej się wskazanych
przedmiotów za granicą w języku polskim) czy też
politykę zdrowotną (np. promowanie krwiodawstwa - ulgi przejazdowe dla
honorowych dawców krwi).
W realizację tych polityk zaangażowany jest Minister Infrastruktury jako organ regulujący
zasady organizacji i dofinansowania publicznego transportu zbiorowego (z wyłączeniem
komunikacji miejskiej) oraz Minister Finansów w zakresie zapewnienia finansowania
poszczególnych działań.
Uprawnienia do ulgowych przejazdów reguluje kilkanaście ustaw. Zakres ulg odnosi się
do różnych rodzajów transportu (autobusowego i kolejowego), komunikacji (zwykłej,
pośpiesznej, przyspieszonej czy ekspresowej w przypadku przewozów autobusowych oraz
-- 1 of 3 --
2
osobowej, pospiesznej i ekspresowej w przypadku przewozów kolejowych), tras oraz
liczby przejazdów. Beneficjentami jest kilkanaście grup społecznych i zawodowych (m.in.:
osoby niewidome, osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji, dzieci i młodzież
dotknięta inwalidztwem lub niepełnosprawnością, opiekunowie tych osób, inwalidzi
wojenni i wojskowi, kombatanci, dzieci i młodzież, studenci i doktoranci, nauczyciele,
emeryci i renciści, rodzice lub małżonkowie rodziców w rodzinach wielodzietnych
posiadający Kartę Dużej Rodziny, a także funkcjonariusze różnych służb w trakcie
wykonywania czynności służbowych) uprawnionych do ulg o dziewięciu różnych wymiarach
procentowych. Ulgi przysługują przy przejazdach realizowanych na podstawie biletów
jednorazowych lub miesięcznych imiennych. To wszystko sprawia, że proces nadania
uprawnień jest złożony i ściśle związany z polityką prowadzoną przez poszczególnych
ministrów wobec konkretnej kategorii osób uprawnionych.
W kwestii roli resortu infrastruktury w systemie ulg przejazdowych, zauważam, że zadania
te polegają w głównej mierze na zapewnieniu możliwości korzystania przez uprawnionych
pasażerów z przysługujących im ustawowych ulg przejazdowych ustanowionych w ramach
prowadzonej przez Rząd polityki społecznej, socjalnej, edukacyjnej, naukowej
czy zdrowotnej państwa wynikającej z kilkunastu różnych ustaw (z których sporą część
reguluje ustawa z dnia czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów
środkami publicznego transportu zbiorowego), a w przypadku przewoźników i operatorów
przewozów kolejowych – do zagwarantowania możliwości otrzymania przez te podmioty
zwrotu utraconych przychodów z tytułu nałożonego na nich w tych ustawach obowiązku
honorowania tych ulg. Tutejszy resort nie realizuje zadań związanych zarówno z polityką
społeczną, socjalną czy edukacyjną względem dzieci, młodzieży i studentów, a tym samym
nie przesądza o zasadności rozszerzania uprawnień do ulgowych przejazdów
w publicznym transporcie zbiorowym, jak i zmiany zakresu uprawnień pasażerów, którym
dotychczas przyznano te uprawnienia.
Kwestie poruszone przez Panią Poseł w przedmiotowej interpelacji w odniesieniu
do:
dzieci (objęcie bezpłatnymi przejazdami dzieci 5-cio letnie),
dzieci i młodzieży (uzależnienie ulgi od wieku dziecka, a nie jak dotychczas od
realizacji obowiązku nauki),
uczniów i studentów (zrównanie różnych dla tych grup wymiarów ulgi – obecnie 37%,
49% i 51%, przy czym z treści interpelacji nie wynika czy w dół, czy w górę, bądź też
przyjęcie wartości pośredniej),
jako element polityki socjalnej i społecznej, a także edukacyjnej i naukowej pozostają
w zakresie kompetencji odpowiednio Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
Ministra Edukacji oraz Ministra Nauki realizowanej przy współudziale Ministra Finansów
w zakresie możliwości sfinansowania tej polityki. To od ministra właściwego do spraw
-- 2 of 3 --
3
finansów publicznych zależeć bowiem będzie możliwość ewentualnego sfinansowania
dodatkowych wydatków z budżetu państwa związanych z wprowadzeniem w życie
zaproponowanych zmian w systemie ustawowych ulg przejazdowych w publicznym
transporcie zbiorowym w Polsce.
Niezależnie od powyższego informuję, że w resorcie infrastruktury trwają analizy
związane z wprowadzeniem rozwiązań mających na celu ułatwienie pasażerom
podróżowanie przy wykorzystaniu różnych środków transportu i zwiększającej
atrakcyjność komunikacji organizowanej i realizowanej przez różne podmioty (koncepcja
możliwości wyszukiwania i zakupu zintegrowanego biletu, w tym również biletu
ulgowego).
Z wyrazami szacunku
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --