Interpelacja nr 3658
Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze znacznymi niepełnosprawnościami
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze znacznymi niepełnosprawnościami
Interpelacja nr 3658
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze znacznymi niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 04-07-2024
Biskupiec, 4 lipca 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu i posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze znacznymi niepełnosprawnościami. Rozwiązaniem będzie stworzenie systemu zachęcającego pracodawców do zatrudniania opiekunów na identycznej zasadzie jak obecnie wspierane jest zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami.
Ustawa o świadczeniu wspierającym z lipca 2023 r. wprowadziła zmiany, na mocy których opiekunowie dorosłych osób niesamodzielnych powinni podejmować zatrudnienie. Problem w tym, że wielu opiekunów mimo najszczerszych chęci nie jest w stanie podjąć pracy z powodu braku dyspozycyjności. Nie mogą na przykład pracować w systemie zmianowym, a jedynie w godzinach, gdy dzieci/podopieczni przebywają w szkołach, warsztatach terapii zajęciowej lub w dziennych domach pomocy społecznej. Ten brak konkurencyjności automatycznie wyklucza ich z pracy w handlu, gastronomii czy wielu innych sektorach usług.
Problem można szybko i skutecznie rozwiązać, zachęcając pracodawców do zatrudniania opiekunów, identycznie jak obecnie są zachęcani do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. W tym celu wystarczy zmienić ustawę z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wprowadzając zapis, że przepisy dotyczą również opiekunów osób niesamodzielnych. Skoro państwo w celu wyrównywania szans dopłaca pracodawcom do zatrudnienia osoby z niepełnosprawnościami, zgodnie z regułą sprawiedliwości społecznej powinno tak samo wspierać opiekunów, rekompensując pracodawcom ich mniejszą dyspozycyjność, częstsze absencje, niższą gotowość do szkoleń itd.
Obecnie PFRON dofinansowuje wynagrodzenia ok. 230 tys. zatrudnionych osób z niepełnosprawnościami. Kwoty zależą od stopnia niepełnosprawności, średnio wynosząc od 2,4 tys. zł miesięcznie dla pracowników ze znacznym stopniem do 500 zł dla pracowników ze stopniem lekkim. Jeśli przyjmiemy średnią wysokość dofinansowania na poziomie 1,5 tys. zł miesięcznie i 18 tys. zł rocznie na jedną osobę, rocznie na ten cel z budżetu PFRON idzie ponad 4,1 mld zł. Należy się jednak zastanowić, czy wszystkie te wydatki są faktycznie uzasadnione. Teraz do uzyskania lekkiego stopnia niepełnosprawności predysponują tak powszechne i skutecznie leczone schorzenia jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu II, choroby tarczycy czy zespół depresyjny, a do umiarkowanego np. zwyrodnienia stawów albo znaczna otyłość. Otwarte pozostaje pytanie, czy każdy pracownik z takim schorzeniem rzeczywiście bardziej potrzebuje opieki państwa w utrzymaniu zatrudnienia niż opiekun osoby całkowicie niesamodzielnej, funkcjonującej w najlepszym wypadku na poziomie kilkuletniego dziecka.
Z uwagi na fakt, że wzrasta społeczne zapotrzebowanie na pracę opiekunów osób niesamodzielnych, proszę o jak najszybsze wprowadzenie proponowanych przeze mnie zmian. Przyznanie opiekunom praw, jakie posiadają pracujące osoby z niepełnosprawnościami, będzie sprawiedliwe i dużo tańsze od wysyłania ich na zasiłki skutkujące wykluczeniem społecznym.
Proszę również o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy MRPiPS rozważa możliwość zrównania statusu zawodowego opiekunów osób niesamodzielnych ze statusem zawodowym osób z niepełnosprawnościami i czy trwają prace legislacyjne w tym kierunku?
2. Ile obecnie zatrudnionych jest osób z orzeczeniem o niepełnosprawności i ile z nich to osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?
3. Czy od stycznia 2025 r. opiekunowie osób niesamodzielnych będą mogli korzystać ze wsparcia państwa w zatrudnieniu identycznie jak dziś korzystają osoby z niepełnosprawnościami?
Z wyrazami szacunku
Interpelacja nr 3658
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze znacznymi niepełnosprawnościami
Zgłaszający: Urszula Pasławska
Data wpływu: 04-07-2024
Biskupiec, 4 lipca 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z art. 14 ustawy o wykonywaniu mandatu i posła i senatora zwracam się z interpelacją w sprawie wprowadzenia zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze znacznymi niepełnosprawnościami. Rozwiązaniem będzie stworzenie systemu zachęcającego pracodawców do zatrudniania opiekunów na identycznej zasadzie jak obecnie wspierane jest zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami.
Ustawa o świadczeniu wspierającym z lipca 2023 r. wprowadziła zmiany, na mocy których opiekunowie dorosłych osób niesamodzielnych powinni podejmować zatrudnienie. Problem w tym, że wielu opiekunów mimo najszczerszych chęci nie jest w stanie podjąć pracy z powodu braku dyspozycyjności. Nie mogą na przykład pracować w systemie zmianowym, a jedynie w godzinach, gdy dzieci/podopieczni przebywają w szkołach, warsztatach terapii zajęciowej lub w dziennych domach pomocy społecznej. Ten brak konkurencyjności automatycznie wyklucza ich z pracy w handlu, gastronomii czy wielu innych sektorach usług.
Problem można szybko i skutecznie rozwiązać, zachęcając pracodawców do zatrudniania opiekunów, identycznie jak obecnie są zachęcani do zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. W tym celu wystarczy zmienić ustawę z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wprowadzając zapis, że przepisy dotyczą również opiekunów osób niesamodzielnych. Skoro państwo w celu wyrównywania szans dopłaca pracodawcom do zatrudnienia osoby z niepełnosprawnościami, zgodnie z regułą sprawiedliwości społecznej powinno tak samo wspierać opiekunów, rekompensując pracodawcom ich mniejszą dyspozycyjność, częstsze absencje, niższą gotowość do szkoleń itd.
Obecnie PFRON dofinansowuje wynagrodzenia ok. 230 tys. zatrudnionych osób z niepełnosprawnościami. Kwoty zależą od stopnia niepełnosprawności, średnio wynosząc od 2,4 tys. zł miesięcznie dla pracowników ze znacznym stopniem do 500 zł dla pracowników ze stopniem lekkim. Jeśli przyjmiemy średnią wysokość dofinansowania na poziomie 1,5 tys. zł miesięcznie i 18 tys. zł rocznie na jedną osobę, rocznie na ten cel z budżetu PFRON idzie ponad 4,1 mld zł. Należy się jednak zastanowić, czy wszystkie te wydatki są faktycznie uzasadnione. Teraz do uzyskania lekkiego stopnia niepełnosprawności predysponują tak powszechne i skutecznie leczone schorzenia jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu II, choroby tarczycy czy zespół depresyjny, a do umiarkowanego np. zwyrodnienia stawów albo znaczna otyłość. Otwarte pozostaje pytanie, czy każdy pracownik z takim schorzeniem rzeczywiście bardziej potrzebuje opieki państwa w utrzymaniu zatrudnienia niż opiekun osoby całkowicie niesamodzielnej, funkcjonującej w najlepszym wypadku na poziomie kilkuletniego dziecka.
Z uwagi na fakt, że wzrasta społeczne zapotrzebowanie na pracę opiekunów osób niesamodzielnych, proszę o jak najszybsze wprowadzenie proponowanych przeze mnie zmian. Przyznanie opiekunom praw, jakie posiadają pracujące osoby z niepełnosprawnościami, będzie sprawiedliwe i dużo tańsze od wysyłania ich na zasiłki skutkujące wykluczeniem społecznym.
Proszę również o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy MRPiPS rozważa możliwość zrównania statusu zawodowego opiekunów osób niesamodzielnych ze statusem zawodowym osób z niepełnosprawnościami i czy trwają prace legislacyjne w tym kierunku?
2. Ile obecnie zatrudnionych jest osób z orzeczeniem o niepełnosprawności i ile z nich to osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?
3. Czy od stycznia 2025 r. opiekunowie osób niesamodzielnych będą mogli korzystać ze wsparcia państwa w zatrudnieniu identycznie jak dziś korzystają osoby z niepełnosprawnościami?
Z wyrazami szacunku
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
8.4 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4499 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.370.2024.AB
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3658 Pani Posłanki Urszuli Pasławskiej „w sprawie wprowadzenia
zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze
znacznymi niepełnosprawnościami”, proszę przyjąć poniższe informacje.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie toczą się prace legislacyjne
w kierunku zrównania statusu zawodowego opiekunów osób niesamodzielnych ze statusem
zawodowym osób z niepełnosprawnościami.
Wyniki Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności prowadzonego przez GUS wskazują, że liczba
pracujących osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w wieku 16-89 lat (dane średnioroczne)
wynosiła w 2022 roku 537 tys., zaś w 2023 roku 503 tys. W IV kwartale 2023 roku liczba
pracujących osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w wieku 16-89 lat wyniosła ogółem 484
tys., w tym 37 tys. osób mających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie
z Publikacją GUS „Aktywność ekonomiczna ludności Polski - I kwartał 2024 roku” w I kwartale
2024 roku liczba pracujących osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w wieku 16- 89 lat
wyniosła ogółem 457 tys., w tym 44 tys. osób mających orzeczenie o znacznym stopniu
niepełnosprawności.
Obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. nowe rozwiązania w systemie świadczeń dla osób
z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, zostały wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023r.
o świadczeniu wspierającym (Dz. U z 2023 r. poz. 1429). Ustawa, ta od 1 stycznia 2024 r.,
wprowadziła - poprzez modyfikację warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego,
w związku ze zmianą ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz
wprowadzenie do systemu prawnego nowego świadczenia wspierającego, skierowanego
bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnościami - nowe regulacje umożliwiające opiekunom osób
z niepełnosprawnościami podjęcie aktywności zawodowej oraz pobieranie własnych świadczeń
emerytalno-rentowych, Po zmianach, od 1 stycznia 2024 r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje
rodzicom lub odpowiednio innym osobom opiekującym się niepełnosprawnymi dziećmi w wieku
do ukończenia 18 r. życia, bez jakichkolwiek ograniczeń w wykonywaniu aktywności zawodowej
czy pobierania własnych świadczeń emerytalno-rentowych przez opiekuna.
Natomiast osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 18 r. ż. mogą ubiegać się o własne
świadczenie wspierające, które przysługuje po uzyskaniu decyzji o poziomie potrzeby wsparcia –
na poziomie od 70 do 100 pkt., również bez żadnych ograniczeń dotyczących wykonywania
aktywności zawodowej (zarówno przez osoby z niepełnosprawnościami jak i przez ich opiekunów).
W przypadku, gdy osoba z niepełnosprawnościami skorzysta z prawa do własnego świadczenia
wspierającego, jej opiekun będzie mógł podjąć bądź zachować aktywność zawodową - o tym czy
i w jakim wymiarze podjąć lub kontynuować zatrudnienie, zadecyduje on samodzielnie.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadziła także szereg regulacji o charakterze osłonowym
dla tych opiekunów osób z niepełnosprawnościami, którzy zaprzestaną pobierać świadczenia
opiekuńcze, tj. świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna,
w związku z wyborem przez osobę z niepełnosprawnościami świadczenia wspierającego. Obejmują
one:
opłacanie ze środków budżetu państwa składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz
zdrowotne za opiekuna osoby z niepełnosprawnościami, która pobierać będzie świadczenie
wspierające przez okres sprawowania opieki. Warunkiem jest wspólne zamieszkiwanie
i gospodarowanie opiekuna z osobą z niepełnosprawnościami oraz niepodejmowanie
zatrudnienia przez opiekuna (objęcie ww. ubezpieczeniami będzie realizowane przez ZUS, na
wniosek opiekuna składany do ZUS);
możliwość uzyskania przez opiekuna zasiłku dla bezrobotnych, a także świadczenia
przedemerytalnego;
uruchomienie programu aktywizacji zawodowej dla opiekunów, którzy pobierali świadczenia
opiekuńcze.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.370.2024.AB
Warszawa, dnia /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3658 Pani Posłanki Urszuli Pasławskiej „w sprawie wprowadzenia
zmian legislacyjnych w celu ułatwienia pracy zarobkowej opiekunom osób niesamodzielnych ze
znacznymi niepełnosprawnościami”, proszę przyjąć poniższe informacje.
Obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie toczą się prace legislacyjne
w kierunku zrównania statusu zawodowego opiekunów osób niesamodzielnych ze statusem
zawodowym osób z niepełnosprawnościami.
Wyniki Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności prowadzonego przez GUS wskazują, że liczba
pracujących osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w wieku 16-89 lat (dane średnioroczne)
wynosiła w 2022 roku 537 tys., zaś w 2023 roku 503 tys. W IV kwartale 2023 roku liczba
pracujących osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w wieku 16-89 lat wyniosła ogółem 484
tys., w tym 37 tys. osób mających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie
z Publikacją GUS „Aktywność ekonomiczna ludności Polski - I kwartał 2024 roku” w I kwartale
2024 roku liczba pracujących osób z orzeczeniem o niepełnosprawności w wieku 16- 89 lat
wyniosła ogółem 457 tys., w tym 44 tys. osób mających orzeczenie o znacznym stopniu
niepełnosprawności.
Obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. nowe rozwiązania w systemie świadczeń dla osób
z niepełnosprawnościami i ich opiekunów, zostały wprowadzone ustawą z dnia 7 lipca 2023r.
o świadczeniu wspierającym (Dz. U z 2023 r. poz. 1429). Ustawa, ta od 1 stycznia 2024 r.,
wprowadziła - poprzez modyfikację warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego,
w związku ze zmianą ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz
wprowadzenie do systemu prawnego nowego świadczenia wspierającego, skierowanego
bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnościami - nowe regulacje umożliwiające opiekunom osób
z niepełnosprawnościami podjęcie aktywności zawodowej oraz pobieranie własnych świadczeń
emerytalno-rentowych, Po zmianach, od 1 stycznia 2024 r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje
rodzicom lub odpowiednio innym osobom opiekującym się niepełnosprawnymi dziećmi w wieku
do ukończenia 18 r. życia, bez jakichkolwiek ograniczeń w wykonywaniu aktywności zawodowej
czy pobierania własnych świadczeń emerytalno-rentowych przez opiekuna.
Natomiast osoby z niepełnosprawnościami w wieku od 18 r. ż. mogą ubiegać się o własne
świadczenie wspierające, które przysługuje po uzyskaniu decyzji o poziomie potrzeby wsparcia –
na poziomie od 70 do 100 pkt., również bez żadnych ograniczeń dotyczących wykonywania
aktywności zawodowej (zarówno przez osoby z niepełnosprawnościami jak i przez ich opiekunów).
W przypadku, gdy osoba z niepełnosprawnościami skorzysta z prawa do własnego świadczenia
wspierającego, jej opiekun będzie mógł podjąć bądź zachować aktywność zawodową - o tym czy
i w jakim wymiarze podjąć lub kontynuować zatrudnienie, zadecyduje on samodzielnie.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Ustawa o świadczeniu wspierającym wprowadziła także szereg regulacji o charakterze osłonowym
dla tych opiekunów osób z niepełnosprawnościami, którzy zaprzestaną pobierać świadczenia
opiekuńcze, tj. świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy lub zasiłek dla opiekuna,
w związku z wyborem przez osobę z niepełnosprawnościami świadczenia wspierającego. Obejmują
one:
opłacanie ze środków budżetu państwa składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz
zdrowotne za opiekuna osoby z niepełnosprawnościami, która pobierać będzie świadczenie
wspierające przez okres sprawowania opieki. Warunkiem jest wspólne zamieszkiwanie
i gospodarowanie opiekuna z osobą z niepełnosprawnościami oraz niepodejmowanie
zatrudnienia przez opiekuna (objęcie ww. ubezpieczeniami będzie realizowane przez ZUS, na
wniosek opiekuna składany do ZUS);
możliwość uzyskania przez opiekuna zasiłku dla bezrobotnych, a także świadczenia
przedemerytalnego;
uruchomienie programu aktywizacji zawodowej dla opiekunów, którzy pobierali świadczenia
opiekuńcze.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --