Interpelacja w sprawie stóp procentowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3651
do ministra finansów
w sprawie stóp procentowych
Zgłaszający: Artur Jarosław Łącki
Data wpływu: 03-07-2024
Szanowny Panie Ministrze Finansów,
w ostatnich miesiącach możemy zaobserwować dynamiczne obniżki stóp procentowych przez banki centralne kilku krajów Europy Środkowej, w tym Czech oraz Węgier. Tego rodzaju działania mają na celu stymulowanie gospodarki poprzez zmniejszenie kosztów kredytów dla obywateli i przedsiębiorstw. W Polsce natomiast sytuacja jest odmienna z utrzymaniem się wysokich nominalnych stóp procentowych. Z uwagi na te różnice, chciałbym zadać Pana uwadze kilka pytań:
Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie działań w celu wspierania polskich kredytobiorców poprzez obniżenie kosztów kredytów – na wzór podejmowanych działań w Czechach i na Węgrzech?
Jakie konkretne inicjatywy ministerstwo rozważa, aby zniwelować obecne różnice w wysokości stóp procentowych pomiędzy Polską a innymi krajami regionu?
Czy rząd posiada strategię mającą na celu odpowiedź na zmieniające się warunki makroekonomiczne i finansowe w Europie Środkowej w kontekście możliwego wpływu na polską gospodarkę?
Jaka jest obecna relacja i współpraca między rządem a Narodowym Bankiem Polskim (NBP) w kontekście polityki pieniężnej – zwłaszcza w kontekście decyzji dotyczących stóp procentowych?
Jakie działania podejmuje rząd, aby zwiększyć współpracę i zrozumienie pomiędzy Ministerstwem Finansów a Radą Polityki Pieniężnej w zakresie kształtowania polityki monetarnej?
Z poważaniem
Artur Łącki
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Jurand Drop
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7259 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 18 lipca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3651
Znak sprawy: FN4.054.3.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3651 Posła Artura Łąckiego w sprawie stóp
procentowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zgodnie z Konstytucją RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz ustawą z dnia 29 sierpnia
1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. 2022 r. poz. 2025) wyłączne prawo
prowadzenia polityki pieniężnej przysługuje w Polsce Narodowemu Bankowi
Polskiemu (NBP). Organem odpowiedzialnym za ustalanie celów inflacyjnych oraz
wartości instrumentów polityki pieniężnej, w tym poziomu stóp procentowych NBP
jest Rada Polityki Pieniężnej. Rada dysponuje swobodą w kształtowaniu metod
i form prowadzenia polityki monetarnej, co stanowi o jej funkcjonalnej niezależności
od organów władzy państwowej.
Wobec powyższych ram instytucjonalno-prawnych współpraca Rządu z władzami
monetarnymi sprowadza się zasadniczo do koordynacji polityki pieniężnej i fiskalnej,
której celem jest prowadzenie polityki makroekonomicznej w sposób pozwalający
na zachowanie lub powrót gospodarki do stanu stabilności makroekonomicznej
i zrównoważonego wzrostu gospodarczego.
Ministerstwo Finansów (MF) i NBP realizują swoje zadania w zakresie udzielonego
im mandatu w sposób niezależny, niemniej ma miejsce wymiana informacji
w zakresie polityki budżetowej i pieniężnej, która odbywa się w ramach prac - ciała
doradczego - Komitetu Zarządzania Długiem Publicznym. Posiedzenia Komitetu,
w których biorą udział przedstawiciele MF i NBP, odbywają się raz na kwartał,
co miesiąc natomiast ma miejsce wymiana informacji dotyczących bieżącej sytuacji
budżetowej i pieniężnej, w tym plany finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu
państwa.
Odnosząc się do postulatu zniwelowania różnic w wysokości stóp procentowych
pomiędzy Polską a innymi krajami regionu należy zaważyć, że różnice w poziomach
stóp procentowych pomiędzy poszczególnymi krajami odzwierciedlają ich
-- 1 of 3 --
2/3
odmienną sytuację makroekonomiczną, w tym m. in. w zakresie poziomu inflacji i jej
perspektyw, produktywności, sytuacji na rynku pracy oraz stanu finansów
publicznych.
Z punktu widzenia kształtowania się aktywności gospodarczej w Polsce istotne
znaczenie ma koniunktura u głównego partnera handlowego naszego kraju,
tj. w strefie euro, do której kierowane jest ok. 60% polskiego eksportu towarów
(dane dla 2023 r.), a w szczególności w Niemczech (niemal 28% eksportu).
Ekspozycja polskiego eksportu na kraje Europy Środkowo – Wschodniej jest
wyraźnie mniejsza, nie stanowi zatem głównego wyznacznika dla całościowej oceny
sytuacji w otoczeniu polskiej gospodarki. Dodatkowo utrzymująca się nadwyżka
rachunku bieżącego ogranicza zapotrzebowanie na zewnętrzne finansowanie
polskiej gospodarki, zwiększając jej odporność na potencjalne szoki zewnętrzne.
Odnosząc się do pytania w zakresie działań podjętych w celu wsparcia
kredytobiorców, należy wskazać, że od 15 maja 2024 r. obowiązują zmienione
przepisy w zakresie funkcjonowania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK)
oraz tzw. wakacji kredytowych wprowadzone ustawą z dnia 12 kwietnia 2024 r.
o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt
mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz ustawy
o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy
kredytobiorcom (Dz. U. poz. 696).
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK) to mechanizm zapewniający pomoc dla
kredytobiorców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej i są zobowiązani
do spłaty rat kredytu mieszkaniowego. Rozwiązania FWK skierowane są także
do kredytobiorców, którzy sprzedali kredytowaną nieruchomość, a kwota uzyskana
ze sprzedaży nie pokryła całego zobowiązania z tytułu kredytu mieszkaniowego
(promesa lub pożyczka na spłatę zadłużenia). Dodatkowo, wsparcie z FWK
adresowane jest również dla kredytobiorców walutowych.
Na FWK składają się wpłaty kredytodawców. Wsparcie wypłacane jest na okres nie
dłuższy niż 40 miesięcy, przy czym indywidualnie ustalana kwota wsparcia nie może
być wyższa niż 3 tys. zł miesięcznie. Jest ono przekazywane przez Bank
Gospodarstwa Krajowego bankowi kredytobiorcy, który udzielił kredytu
mieszkaniowego.
Wsparcie lub pożyczka na spłatę zadłużenia mogą być przyznane, w przypadku
wystąpienia jednej z przesłanek:
w dniu złożenia wniosku co najmniej jeden z kredytobiorców posiada status
osoby bezrobotnej;
kredytobiorca ponosi miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego
w wysokości przekraczającej 40% dochodów osiąganych miesięcznie przez jego
gospodarstwo domowe (wskaźnik RdD );
miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego, pomniejszony o miesięczne
koszty obsługi kredytu mieszkaniowego, nie przekracza:
w przypadku gospodarstwa jednoosobowego – dwuipółkrotności kwoty
wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy
społecznej, zwaloryzowanej zgodnie z przepisami tej ustawy (od 1 stycznia
2022 r. dwuipółkrotność kwoty 776,00 zł - 1.940,00 zł);
w przypadku gospodarstwa wieloosobowego – iloczynu dwuipółkrotności
kwoty wskazanej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r.
o pomocy społecznej, zwaloryzowanej zgodnie z przepisami tej ustawy
-- 2 of 3 --
3/3
i liczby członków gospodarstwa domowego kredytobiorcy (od 1 stycznia
2022 r. dwuipółkrotność kwoty 600,00 zł -1.500,00 zł na osobę).
Inną formą wsparcia dla kredytobiorców są tzw. wakacje kredytowe. Umożliwia ona
skorzystanie z zawieszenia spłaty rat kredytu hipotecznego udzielonego w polskich
złotych w 2024 r. dla osób, które:
posiadają kredyt hipoteczny w walucie polskiej, który został zaciągnięty
na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, a jego wartość nie
przekracza 1,2 mln zł;
ponoszą wydatki związane z obsługą miesięcznej raty kapitałowej i odsetkowej
kredytu (RdD) w wysokości przekraczającej 30% dochodów (za okres ostatnich
trzech miesięcy przed złożeniem wniosku) lub utrzymują co najmniej trójkę
dzieci (do 18. roku życia lub do 25. roku życia, gdy kontynuują naukę lub dzieci
niepełnosprawnych, bez względu na wiek) - wówczas nie obowiązuje kryterium
RdD;
zawarły umowę kredytu hipotecznego przed 1 lipca 2022 r.;
kończą spłatę kredytu co najmniej po upływie 6 miesięcy od tej daty.
Z wakacji kredytowych można skorzystać w wymiarze dwóch miesięcy od 1 czerwca
2024 r. do 31 sierpnia 2024 r. oraz w okresie od 1 września 2024 r. do 31 grudnia
2024 r., również w wymiarze dwóch miesięcy.
Zgodnie z ustawą, zawieszenie spłaty kredytu przysługuje konsumentowi tylko
w stosunku do jednej umowy zawartej w celu zaspokojenia własnych potrzeb
mieszkaniowych.
W okresie zawieszenia spłaty kredytu kredytobiorca nie płaci raty kapitałowo-
odsetkowej (poza ewentualnymi opłatami z tytułu umowy ubezpieczenia kredytu).
Okresu zawieszenia spłaty kredytu nie wlicza się do okresu kredytowania – okres
kredytowania przedłuża się o miesiące, w których spłata kredytu była zawieszona.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jurand Drop
podsekretarz stanu
-- 3 of 3 --