Interpelacja w sprawie Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 365
do ministra infrastruktury
w sprawie Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych
Zgłaszający: Bartosz Romowicz
Data wpływu: 26-12-2023
Panie Ministrze!
Fundusz Rozwoju Przewozów Autobusowych wprowadzony przez rząd Prawa i Sprawiedliwości miał być odpowiedzią na likwidowane, szczególnie w małych miejscowościach i wsiach, połączenia autobusowe. Jak podają eksperci z tej branży, mimo ogromnych środków finansowych przeznaczanych na ten cel, nie rozwiązał tego problemu. Sam jako inicjator, założyciel i pierwszy przewodniczący Bieszczadzkiego Związku Komunikacyjnego w swojej pracy w zakresie przewozów autobusowych napotykałem na wiele niezrozumiałych rozwiązań prawnych zastosowanych w przepisach dotyczących FRPA.
Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 191 Regulaminu Sejmu przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy minister rozważa zmianę zasad funkcjonowania FRPA? Jeśli tak, to kiedy i w jakim zakresie? Jeśli tak, to czy minister rozważał powołanie rządowo-samorządowo-eksperckiego zespołu, który mógłby wypracować dobre rozwiązania dla tego przedsięwzięcia?
2. Czy ministerstwo monitoruje efektywność wydatkowych środków na FRPA w korelacji z tworzonymi lub przywracanymi połączeniami autobusowymi? Jeśli tak, to czy minister może wykazać, że wydatkowane środki wpłynęły pozytywnie na rozwój przewozów autobusowych w Polsce?
Z racji swojego dotychczasowego samorządowego doświadczenia w zakresie FRPA deklaruję daleko idącą pomoc w zmianach przepisów w tym zakresie.
Z poważaniem Bartosz Romowicz
Podsekretarz stanu Paweł Gancarz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
- Wykryto zwrot wymijający: „na bieżąco monitoruje” (formułki uspokajające / pozorne działania)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7865 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DTD-6.054.1.2024
Warszawa, 22 stycznia 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 365 Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pana
Bartosza Romowicza w sprawie Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych,
przedstawiam następujące informacje.
Ad 1. Fundusz rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej
(dalej: „Fundusz” lub „FRPA”) został utworzony na mocy przepisów ustawy z dnia 16 maja
2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności
publicznej1 (dalej: „ustawy o Funduszu”), które weszły w życie w dniu 18 lipca 2019 r.
Środki Funduszu przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań własnych
organizatorów publicznego transportu zbiorowego (jednostek samorządu terytorialnego)
w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej poprzez
dopłatę do kwoty deficytu pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych
o charakterze użyteczności publicznej.
Do zadań organizatorów publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z art. 8 ustawy
z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym2 należy: planowanie
rozwoju transportu, organizowanie i zarządzanie publicznym transportem zbiorowym.
Jednocześnie należy wskazać, że organizator publicznego transportu zbiorowego przy
zamawianiu usług o charakterze użyteczności publicznej powinien przede wszystkim
kierować się potrzebą zaspokojenia oczekiwań przewozowych mieszkańców swojego
obszaru administracyjnego. Organizatorzy publicznego transportu najlepiej znają
potrzeby przewozowe swoich mieszkańców i tym samym powinni decydować, które linie
autobusowe należy uruchomić w celu przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu
i zapewnieniu większej dostępności transportu publicznego dla pasażerów.
Rozwiązania przewidziane w ramach Funduszu dają więc organizatorom publicznego
transportu zbiorowego możliwość uruchamiania autobusowych przewozów o charakterze
użyteczności publicznej, a także tworzenia dobrze zorganizowanej sieci transportu
publicznego na ich obszarze z uwzględnieniem dofinansowania przewozów ze środków
Funduszu.
W odpowiedzi na postulaty zgłaszane przez organizatorów publicznego transportu
zbiorowego, poprzez przepisy ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o zmianie ustawy
1 Dz. U. z 2022 r. poz. 2464, z późn. zm.
2 Dz. U. z 2023 r. poz. 2778
-- 1 of 3 --
2
o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw,3 znowelizowane
zostały między innymi przepisy ustawy o Funduszu. Przepisy tej ustawy weszły w życie
w dniu 28 września 2023 r.
W ramach ww. nowelizacji przepisów ustawy o Funduszu wprowadzono możliwość
zawierania przez wojewodę wieloletnich, nie dłuższych niż 10 lat, umów o dopłatę
z Funduszu. Ponadto począwszy od planu finansowego FRPA na 2025 rok dysponent
Funduszu będzie wyodrębniał w tym planie rezerwę środków, która pozostanie
w dyspozycji Ministra Infrastruktury i pozwoli na szybką reakcję dysponenta, w przypadku
gdy w danym województwie środki Funduszu będą na poziomie niewystarczającym do
realizacji wszystkich wniosków o objęcie dopłatą złożonych przez organizatorów
publicznego transportu zbiorowego.
Ponadto, w związku z coraz większym zainteresowaniem możliwością skorzystania ze
środków Funduszu zgłaszaną przez organizatorów publicznego transportu zbiorowego,
w celu zapewnia dostępności środków dla wszystkich zainteresowanych organizatorów,
zwiększono planowane, coroczne przychody Funduszu z 800 mln zł do 1 mld zł. Ponadto
utrzymano na stałe stawkę dopłaty z Funduszu w kwocie nie wyżej niż 3,00 zł do jednego
wozokilometra przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej.
Zmiany w funkcjonowaniu Funduszu pozwalają na efektywniejsze wykorzystanie środków
FRPA i zostały pozytywnie odebrane przez organizatorów publicznego transportu
zbiorowego z tego względu w chwili obecnej nie są planowane prace nad zmianą
przepisów ustawy o Funduszu.
Ad 2. Minister Infrastruktury działając jako dysponent Funduszu na bieżąco monitoruje
jego funkcjonowanie. Ponadto, zgodnie z przepisami ustawy o Funduszu, w terminie do
30 kwietnia każdego roku jest zobowiązany do złożenia do rady Ministrów rocznego
sprawozdania z realizacji zadań FRPA w roku poprzednim.
Mając na uwadze zakres danych gromadzonych przez dysponenta Funduszu przestawiam
informacje dotyczące jego funkcjonowania w poszczególnych latach.
kwota dopłaty
wydatkowana
przez Wojewodów
liczba linii
komunikacyjnych, na
których były
wykonywane przewozy
sfinansowane z FRPA
Łączna wielkość pracy
eksploatacyjnej na liniach
sfinansowanych z FRPA
2019 rok 10 032 758,86 zł 1 228 11 074 730,83 wzkm
2020 rok 139 055 152,59 zł 2 834 64 705 532,60 wzkm
2021 rok 358 204 103,47 zł 4 371 140 479 528,64 wzkm
2022 rok 528 180 853,18 zł 5 508 199 510 403,26 wzkm
2023* rok 728 401 335,28 zł 6 749 264 365 902,66 wzkm
*ostateczne dane dotyczące 2023 roku będą znane po złożeniu przez dysponenta Funduszu sprawozdania
rocznego z realizacji zadań FRPA do Rady Ministrów
Według wstępnych danych, które zostały przekazane dysponentowi Funduszu przez
Wojewodów, w naborze wniosków na 2024 roku dopłatą z Funduszu objęto 6 675 linii
komunikacyjnych. Jednocześnie należy wskazać, że liczba linii komunikacyjnych, które
w 2024 r. uzyskają wsparcie z FRPA ulegnie zwiększeniu w związku z uruchomieniem przez
3 Dz. U. poz. 1720
-- 2 of 3 --
3
dysponenta Funduszu procedury, przewidzianej w art. 28 ustawy o Funduszu. W celu
pokrycia zapotrzebowania na środki FRPA w województwach, w których kwota środków
okazała się niewystarczającą do objęcia dopłatą wszystkich wniosków organizatorów
Minister Infrastruktury działając jako dysponent FRPA uruchomił procedurę przesunięcia
środków przewidzianą w art. 28 ustawy o Funduszu. W związku z powyższym w dniu
5 stycznia 2024 r. dysponent Funduszu wystąpił – na podstawie art. 28 ust. 1 ww. ustawy
- do Wojewodów z wnioskiem z dnia 4 stycznia 2024 r. o przeprowadzenie analizy
zaangażowania środków FRPA. Analiza pozwoli na przesunięcie niezaangażowanych
środków Funduszu do województw, w których okazały się one niewystarczające do
objęcia dopłatą wszystkich wniosków organizatorów.
Przedstawiając powyżej dane dotyczące funkcjonowania Funduszu należy wskazać, że
Funduszu działa bez zakłóceń i spełnia swoje zadania, a w ramach naborów dopłatą
obejmowane są kolejne linie komunikacyjne.
Rozwiązania przewidziane w ramach Funduszu stwarzają jednostkom samorządu
terytorialnego, jako organizatorom publicznego transportu zbiorowego, realne
możliwości uruchamiania autobusowych przewozów o charakterze użyteczności
publicznej, a także tworzenia dobrze zorganizowanej sieci transportu publicznego na ich
obszarze z uwzględnieniem dofinansowania przewozów ze środków Funduszu. Wsparcie
ze środków Funduszu stanowi istotną pomoc dla organizatorów publicznego transportu
zbiorowego w realizacji ich zadań własnych w zakresie organizacji publicznego transportu
zbiorowego.
Reasumując, należy podkreśli, że dopłata ze środków Funduszu jest jednym ze
skutecznych narzędzi przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu i ma wpływ na
rozwój przewozów o charakterze użyteczności publicznej. Wiodącą rolę w organizacji
i zarządzaniu przewozami o charakterze użyteczności publicznej, a tym samym ich
rozwoju, pełnią jednostki samorządu terytorialnego będące organizatorami publicznego
transportu zbiorowego wyznaczone na mocy ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.
Fundusz działa bez żadnych zakłóceń i cieszy się rosnącym zainteresowaniem ze strony
organizatorów publicznego transportu zbiorowego.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Paweł Gancarz
Podsekretarz Stanu
-- 3 of 3 --