Interpelacja w sprawie wsparcia przez rząd rozwoju przydomowych instalacji fotowoltaicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3642
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wsparcia przez rząd rozwoju przydomowych instalacji fotowoltaicznych
Zgłaszający: Maciej Małecki
Data wpływu: 03-07-2024
Sochaczew, 3 lipca 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
w 2019 roku nastąpił boom inwestycyjny w przydomowe instalacje fotowoltaiczne. Dynamiczny wzrost liczby instalacji związany był z wprowadzeniem przez rząd Prawa i Sprawiedliwości programu „Mój Prąd”. Mimo tego ówczesna opozycja, tworząca aktualny rząd, wielokrotnie krytykowała podejmowane przez rząd Prawa i Sprawiedliwości działania, twierdząc, że prowadzą one do ograniczenia tempa rozwoju OZE.
W związku z powyższym chciałem zapytać:
Jakie działania podjęła Pani od dnia objęcia funkcji ministra klimatu i środowiska, aby wesprzeć Polaków w realizacji inwestycji w fotowoltaikę prosumencką?
W odpowiedzi proszę o wskazanie jedynie tych działań, które zostały podjęte po 13 grudnia 2023 roku. Proszę również o podanie liczby i mocy producenckich instalacji fotowoltaicznych zainstalowanych w poszczególnych latach od 2015 r., a dla 2024 roku za okres od 1 stycznia do 30 czerwca. Proszę również o podanie dynamiki wzrostu ww. wartości w relacji do miesięcy poprzedniego roku.
Podsekretarz stanu Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (23)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11985 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DOZE-I.050.16.2024.AJ
3286134.13033610.10523899
Warszawa, 08-08-2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr K10INT3642 Pana Posła Macieja Małeckiego w sprawie
wsparcia przez rząd rozwoju przydomowych instalacji fotowoltaicznych, proszę o przyjęcie
poniższego stanowiska w odniesieniu do kwestii w niej poruszonych.
1. Działania mające na celu wsparcie Polaków w realizacji inwestycji w
mikroinstalacje prosumenckie podjęte przez Ministra Klimatu i Środowiska, po 13
grudnia 2023 roku.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska zaprezentowało korzystne rozwiązania prawne dla
prosumentów w ramach projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw (UD41), dalej projekt UD41, który został wpisany do wykazu
prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów w dniu 8 kwietnia 2024 r. Jego przyjęcie
przez parlament planowane w drugiej połowie 2024 r., co będzie także uzależnione od tempa
prac parlamentarnych.
W ramach prac nad projektem UD41 przygotowano propozycje zmiany zasad rozliczenia
prosumentów funkcjonujących w systemie net-billing. Zmiany te mają na celu zwiększenie
opłacalności inwestycji w mikroinstalacje prosumenckie. Zakłada się utrzymanie możliwości
rozliczania w oparciu o rynkową miesięczną cenę energii elektrycznej (RCEm) prosumentów,
którzy wytworzyli i wprowadzili do sieci energię elektryczną po raz pierwszy do dnia 1 lipca
2024 r. Przedmiotowa propozycja adresuje kwestię ceny minimalnej, która w układzie
miesięcznym chroni dotychczasowych prosumentów przed niskimi cenami za energię
wprowadzaną do sieci. Omawiana grupa prosumentów będzie jednak mogła, składając
stosowne oświadczenie do sprzedawcy energii, zmienić sposób rozliczeń na rozliczenie w
oparciu o rynkową godzinową cenę energii elektrycznej (RCE). Zachętą do rozliczenia się
prosumentów w oparciu o RCE będzie możliwość zwiększenia wartości zwrotu
niewykorzystanych przez prosumenta środków za wprowadzoną do sieci energię
elektryczną w okresie kolejnych 12 miesięcy (tzw. nadpłaty), zapisanych na depozycie
prosumenckim do 30%. Jeżeli natomiast prosument zdecyduje się nadal stosować sposób
rozliczeń oparty o RCEm, to wysokość jego nadpłaty nie ulegnie podwyższeniu i jak
dotychczas będzie wynosić do 20% wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w
miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.
Dodatkowo zakłada się wprowadzenie modyfikacji mechanizmu rozliczeń prosumentów w
systemie net-billing poprzez zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego
danego miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i jej przyporządkowanie
do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. W efekcie wzrośnie
opłacalność rozliczeń w systemie net-billing, poprzez zmniejszenie różnicy między rynkową
ceną energii dla prosumenta energii odnawialnej,
a oferowaną stawką z taryfy operatora.
-- 1 of 4 --
Projekt ten zakłada również zmiany w art. 4c ust. 9 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o
odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2023 r. poz. 1436 z późn. zm.) poprzez uregulowanie
sposobu rozliczenia nadwyżek energii z systemu net-metering. Zgodnie z propozycją
zawartą w projekcie, w przypadku zmiany systemu rozliczania wprowadzonej energii
elektrycznej do sieci z systemu net-metering na net-billing, do konta prosumenta zostanie
doliczona wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii
odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia w
systemie net-metering. Wartość tej energii będzie ustalana na podstawie średniej
miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym
prosument kończy rozliczanie się w oparciu o system rozliczeń net-metering. Uregulowanie
tej kwestii pozwoli na sprawiedliwą zmianę systemu rozliczania.
Projekt przewiduje także zwiększenie poziomu korekty danych pomiarowych w odniesieniu
do rozliczenia ceny RCEm przez kolejne 12 miesięcy po miesiącu rozliczeniowym, która jest
stosowana w przypadku zmiany danych wykorzystywanych do ustalenia cen energii
elektrycznej, wynikającej z korekt przekazywanych przez operatorów systemów
dystrybucyjnych elektroenergetycznych lub inne podmioty. Proponowane w projekcie
zwiększenie progu korekcji z 0,1% do 2% spowoduje redukcję liczby koniecznych korekt w
rozliczeniach prosumentów ze spółkami obrotu. W efekcie system rozliczeń będzie bardziej
zrozumiały dla prosumentów.
Projekt został zamieszczony na stronie internetowej Rządowego Procesu Legislacyjnego
pod adresem: https://legislacja.gov.pl/projekt/12385801. Obecnie zakończył się etap
uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania tego projektu.
W dniu 8 lipca 2024 r. do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został
wpisany również projekt ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni
wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (UD89), który przewiduje modyfikację w art. 7
ust. 8d12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo Energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266).
Proponowane rozwiązanie zakłada, że przy przyłączaniu mikroinstalacji z magazynem
energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej, moc zainstalowanego magazynu nie będzie
wliczana do mocy zainstalowanej mikroinstalacji, z zastrzeżeniem dwóch warunków. Po
pierwsze, moc zainstalowanego magazynu nie może przekraczać 2,2-krotnej wartości mocy
zainstalowanej mikroinstalacji. Po drugie, łączna moc wprowadzana do sieci dystrybucyjnej
przez mikroinstalację z magazynem energii elektrycznej musi być mniejsza niż moc
zainstalowana elektryczna mikroinstalacji. Ten warunek musi zostać potwierdzony przez
złożenie oświadczenia odbiorcy na etapie zgłoszenia mikroinstalacji z magazynem energii.
Celem tej zmiany jest umożliwienie prosumentom montażu magazynów energii o większej
pojemności i tym samym zwiększenie autokonsumpcji produkowanej przez nich energii
elektrycznej. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to III kwartał 2024
r.
Mając na celu wsparcie Polaków w realizacji inwestycji w mikroinstalacje prosumenckie
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił program Moja
Elektrownia Wiatrowa. Celem tego programu jest rozwój energetyki prosumenckiej poprzez
wspieranie zakupu i montażu przydomowych siłowni wiatrowych oraz towarzyszących im
magazynów energii. Wnioski do programu można składać do 16 czerwca 2025 roku lub do
wyczerpania środków. Program oferuje dofinansowanie na zakup i montaż mikroinstalacji
wiatrowych dla potrzeb budynków mieszkalnych, służących zaspokajaniu własnych potrzeb
energetycznych, takich jak turbina wiatrowa o zainstalowanej mocy elektrycznej nie
mniejszej niż 1 kW oraz nie większej niż 20 kW wraz z osprzętem niezbędnym do
prawidłowego działania mikroinstalacji, a także na zakup i montaż towarzyszących
-- 2 of 4 --
magazynów energii o pojemności co najmniej 2 kWh dla ww. mikroinstalacji. Wnioskujący
może uzyskać dofinansowanie do 50% wartości ww. kosztów kwalifikowanych.
Obecnie trwa także proces uruchomiania szóstej edycji programu Mój Prąd, który wesprze
osoby fizyczne w inwestycjach w instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii elektrycznej
oraz magazyny ciepła. Budżet tej edycji programu wynosi 400 mln zł. Wsparcie ma na celu
obniżenie rachunków za prąd oraz zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii
przez obywateli. Nabór wniosków planowany jest w okresie od 2 września do 20 grudnia
2024 r., lub do wyczerpania środków.
Potencjalni prosumenci mogą także korzystać z dofinansowania w ramach programu
Agroenergia, który koncentruje się na sektorze rolniczym, oferując dofinansowanie na
instalacje fotowoltaiczne, wiatrowe, pompy ciepła, biogazownie rolnicze oraz elektrownie
wodne wraz z magazynami energii. Beneficjentami są rolnicy posiadający gospodarstwa o
powierzchni od 1 ha do 300 ha. Program realizowany będzie do 2027 roku, a umowy będzie
można podpisywać do końca 2025 roku.
Dla potencjalnych zainteresowanych montażem mikroinstalacji jest dostępna także oferta
wsparcia w ramach programu Czyste Powietrze. Celem programu jest modernizacja
systemów grzewczych, ocieplenie budynków, wymiana okien i drzwi, a także montaż
systemów wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła oraz paneli fotowoltaicznych.
Beneficjenci mogą ubiegać się o dotacje, dotacje z prefinansowaniem, a także dotacje na
częściową spłatę kredytu bankowego. Program oferuje wsparcie finansowe, którego
wysokość zależy od poziomu dochodów wnioskodawców. Dofinansowanie dostępne jest dla
właścicieli i współwłaścicieli budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub wydzielonych
lokali mieszkalnych. Maksymalne kwoty dofinansowania sięgają 135 000 zł w przypadku
kompleksowej termomodernizacji, które także obejmują koszty audytu energetycznego.
Powyższe działania Ministerstwa Klimatu i Środowiska mają na celu rozwój energetyki
prosumenckiej poprzez regulacje prawne wspierające produkcję własnej zielonej energii, a
także instrumenty wsparcia, zwiększające opłacalność inwestycji we własne instalacje
wytwarzające energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii.
2. Liczba i moc producenckich instalacji fotowoltaicznych zainstalowanych w
poszczególnych latach od 2015, a dla 2024 roku za okres od 1 stycznia do 30
czerwca oraz dynamiki wzrostu ww. wartości w relacji do miesięcy poprzedniego
roku.
Liczba i moc mikroinstalacji prosumenckich w latach 2015-2024 z analizą dynamiki wzrostu
prezentuje poniższa tabela, która została opracowana na podstawie danych Agencji Rynku
Energii1 (ARE) i Urzędu Regulacji Energetyki2 (URE).
Rok Moc (MW) Liczba
instalacji
Dynamika wzrostu
(moc instalacji) r/r
Dynamika
wzrostu (liczba
instalacji) r/r
1 Źródło danych: https://www.are.waw.pl/badania-statystyczne/wynikowe-informacje-
statystyczne#informacja-statystyczna-o-energii-elektrycznej
2 Źródło danych: https://www.ure.gov.pl/download/9/7902/Sprawozdanie2015.pdf
-- 3 of 4 --
2015 (URE) 33 4 504 - -
2016 (ARE) 102 16 173 209% 259%
2017 (ARE) 183 43 365 79% 168%
2018 (ARE) 342 54 214 87% 25%
2019 (ARE) 992 154 426 189% 185%
2020 (ARE) 3 006 457 598 203% 196%
2021 (ARE) 5 860 845 505 95% 85%
2022 (ARE) 8 777 1 193 353 50% 41%
2023 (ARE) 10 678 1 383 476 22% 16%
2024 (do 31.05)
(ARE)
11 267 1 438 319 5,5%* 4%*
*Dynamika dla 2024 roku obliczona na podstawie danych do maja w odniesieniu do pełnego roku
2023.
Dane przedstawione w tabeli wskazują na dynamiczny rozwój sektora mikroinstalacji
prosumenckich w Polsce w ostatnich latach. Początkowo obserwowano gwałtowny wzrost,
zarówno pod względem mocy instalacji, jak i liczby prosumentów, co wskazuje na duże
zainteresowanie oraz efektywność polityk wsparcia energii odnawialnej. W kolejnych latach,
choć dynamika wzrostu nieco spadła, sektor nadal rozwijał się w szybkim tempie, osiągając
rekordowe poziomy mocy zainstalowanej i liczby instalacji. Największe wzrosty miały
miejsce w okresie poprzedzającym wprowadzenie rozliczeń w systemie net-billing. Był to
okres największego zainteresowania montażem instalacji fotowoltaicznych, który zaburzył
dynamikę przyrostu mikroinstalacji w 2022 roku. Na silny wzrost liczby mikroinstalacji
wpłynął także wzrost rynkowej ceny energii miesięcznej w tym roku. Po wprowadzeniu
systemu rozliczeń net-billing tempo wzrostu liczby mikroinstalacji ustabilizowało się.
W opinii Ministerstwa Klimatu i Środowiska wprowadzenie nowych form prosumentów,
takich jak prosument zbiorowy i prosument lokatorski, a także rozwijanie oferty programów
wsparcia, innowacje technologiczne oraz projektowane zmiany w regulacjach prawnych
zapewnią dalszy stabilny rozwój rynku energetyki prosumenckiej w Polsce.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Miłosz Motyka
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 4 of 4 --