Interpelacja w sprawie budowy Terminala Instalacyjnego w Świnoujściu
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3639
do ministra aktywów państwowych
w sprawie budowy Terminala Instalacyjnego w Świnoujściu
Zgłaszający: Marek Gróbarczyk
Data wpływu: 02-07-2024
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich dniach do mediów dotarła informacja o półrocznym opóźnieniu budowy Terminala Instalacyjnego w Świnoujściu, który miał być pierwszym w Polsce i jednocześnie jednym z najnowocześniejszych instalacji tego typu w Europie! Terminal ma umożliwiać instalowanie nawet 80 turbin rocznie. Rolą portu ma być przeładunek i składowanie kluczowych elementów morskich turbin wiatrowych, takich jak wieże, łopaty i gondole. Lokalizacja inwestycji zapewnia nieograniczony dostęp do portu od strony wody, który daje możliwość transportu wielkoskalowych elementów turbin wiatrowych.
Rozwój morskiej energetyki wiatrowej wpisuje się w koncepcję strategii „Polityki Energetycznej Polski do roku 2024”, przyjętej przez Radę Ministrów w dniu 2 lutego 2021 r. W dokumencie założono, że moc zainstalowana w morskiej energetyce wiatrowej osiągnie w 2030 r. poziom 5,9 GW, a w 2040 r. około 11 GW. Planowo, że w 2030 r. morskie farmy wiatrowe na Bałtyku będą odpowiadać za 13 proc. generowanej energii energetycznej w Polsce, natomiast w 2040 r., za 19 proc. Według wstępnych szacunkowych danych, w fazie inwestycyjnej morskich farm wiatrowych niezbędnych będzie około 34 tysięcy etatów, natomiast docelowo w fazie operacyjnej (obsługa gotowych już farm wiatrowych) będzie to około 29 tysięcy miejsc pracy.
Budowa Terminala Instalacyjnego w Świnoujściu jest kluczowa pod kątem rozwoju morskiej energetyki wiatrowej. W tym sektorze jako rząd Zjednoczonej Prawicy upatrywaliśmy szansę na rozwój gospodarczy Polski oraz na powstanie nowych miejsc pracy m.in. w regionie Pomorza Zachodniego.
Wobec powyższych informacji zadaję pytania:
1. Jakie straty poniesie spółka Orlen Neptun w związku z opóźnieniem budowy Terminala Instalacyjnego w Świnoujściu?
2. Czy prawdą jest, że budowa morskiej farmy wiatrowej Baltic Power będzie prowadzona z portów zagranicznych zamiast ze Świnoujścia? Jeśli tak, to do kiedy?
3. Czy opóźnienie budowy Terminala Instalacyjnego w Świnoujściu wpłynie na planowany termin zakończenia inwestycji?
Podsekretarz stanu Jacek Bartmiński
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (10)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11213 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.150.2024
IK: 994112
Warszawa, 19 sierpnia 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację K10INT3639 Pana Marka Gróbarczyka, Posła
na Sejm RP, z dnia 11 lipca 2024 r., w sprawie budowy Terminala Instalacyjnego
w Świnoujściu, przekazaną zgodnie z właściwością do Ministerstwa Aktywów Państwowych
przez Ministerstwo Infrastruktury pismem z dnia 19 lipca 2024 r. znak: DGMiZS-
6.532.19.2024 informuję, co następuje.
Na wstępie uprzejmie informuję, że zgodnie z przepisem art. 9b ustawy z dnia 4 września
1997 r. o działach administracji rządowej dział aktywa państwowe, którym kieruje Minister
Aktywów Państwowych, obejmuje sprawy dotyczące gospodarowania mieniem
państwowym, w tym wykonywania praw majątkowych i osobistych przysługujących
Skarbowi Państwa, jak również ochrony jego interesów – z wyjątkiem spraw, które na mocy
przepisów odrębnych przypisane są innym działom. Minister Aktywów Państwowych
reprezentuje Skarb Państwa w wyżej określonym zakresie.
Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z akcji należących do Skarbu Państwa
w spółce ORLEN S.A. (dalej: Orlen, Spółka) realizuje uprawnienia wynikające z praw
korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach prawa, w szczególności
w ustawie z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej: KSH) oraz Statucie
Spółki. Stosownie do regulacji art. 368 KSH prowadzenie spraw spółki należy do
kompetencji zarządu, a zgodnie z art. 3751 KSH walne zgromadzenie i rada nadzorcza nie
mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Jak
wynika z powyższego Minister Aktywów Państwowych, działając jako akcjonariusz Skarb
Państwa nie ma uprawnień do ingerowania w prowadzenie spraw Spółki, także realizacji
inwestycji polegającej na budowie terminala instalacyjnego.
Odnosząc się do treści interpelacji Pana Posła należy wskazać, że zgodnie z dokumentem
„Polityka energetyczna Polski do 2040 r.” oraz z ustawą z dnia 17 grudnia 2020 r.
o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 182) energetyka wiatrowa na morzu wdrożona zostanie do krajowego
systemu elektroenergetycznego w 2025 r., a moc zainstalowana w 2030 r. osiągnie ok. 5,9
GW oraz ok. 18 GW w perspektywie 2040 r.
Aktualnie, ponad 60% inwestycji w sektor morskiej energetyki wiatrowej
w perspektywie 2030 r. realizują Spółki Skarbu Państwa. Z 5,9 GW mocy zainstalowanej
dostępnej w I fazie rozwoju sektora morskiej energetyki wiatrowej do 2030 r. łącznie
3,7 GW mocy zainstalowanej zrealizują spółki, w których prawa z akcji wykonuje Minister
Aktywów Państwowych (tj. są to 2 projekty Grupy Kapitałowej PGE i 1 projekt Grupy
Kapitałowej Orlen).
W II fazie rozwoju sektora morskiej energetyki wiatrowej w perspektywie 2040 r., możliwe
jest zrealizowanie nawet 100% inwestycji przez Spółki z udziałem Skarbu Państwa tj.:
1) PGE S.A.: Grupa ta w konkurencyjnych przetargach dotyczących 11 nowych
lokalizacji dla farm wiatrowych, organizowanych przez Ministra Infrastruktury,
-- 1 of 4 --
otrzymała i posiada prawomocne 5 pozwoleń lokalizacyjnych (tzw. PSZW) na
nowych obszarach morskich (obszary: 43.E.1 (MFW 990 MW), 60.E.3 (MFW 1185
MW), 45.E.1 (MFW 210 MW), 44.E.1 (MFW 975 MW) i 60.E.4 (MFW 555 MW) –
co łącznie stanowi ok. 4 GW nowych mocy.
2) ORLEN S.A.: Grupa ta w konkurencyjnych przetargach dotyczących 11 nowych
lokalizacji dla farm wiatrowych, organizowanych przez Ministra Infrastruktury,
otrzymała i posiada prawomocne 5 pozwoleń lokalizacyjnych (tzw. PSZW) na
nowych obszarach morskich (obszary: 46.E.1 (MFW 966 MW). 14.E.4 (MFW 1204
MW), 14.E.3 (MFW 1204 MW), 14.E.2 (MFW 896 MW) i 14.E.1 (MFW 812 MW) –
tj. łącznie ok. 5 GW nowych mocy.
Wszystkie powyższe projekty dotyczą II fazy i będą realizowane w oparciu o aukcyjne
mechanizmy wspierające rozwój sektora morskiej energetyki wiatrowej, tj. aukcje OZE.
Odnosząc się do kwestii zawartych w powyższej interpelacji, Minister Infrastruktury
wskazał w zakresie swoich kompetencji, że Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście
S.A. realizuje zakres dotyczący: „Budowy zdolności przeładunkowej portu morskiego
w Świnoujściu do potrzeb morskiej energetyki wiatrowej" zgodnie z założonym
harmonogramem i zapisami kontraktowymi uzgodnionymi z dzierżawcą – tj. ze Spółką Orlen
Neptun 2 Sp. z o.o., tj. podmiotem z Grupy Kapitałowej Orlen (dalej: GK Orlen).
W wyniku realizacji projektu „Budowa zdolności przeładunkowej portu morskiego w
Świnoujściu do potrzeb morskiej energetyki wiatrowej" powstanie następująca
infrastruktura:
• nabrzeże o długości 249,2 m, nośności 50 KN/m2 i głębokości
technicznej 12,5 m przeznaczone do przeładunku elementów wież wiatrowych;
• nabrzeże o długości 245,8 m, nośności 50 KN/m2 i głębokości
technicznej 12,5 m przeznaczone do wstępnego montażu elementów wież
wiatrowych;
• 10 stanowisk o nośności 500 KN/m2 przeznaczonych do wstępnego montażu
elementów wież wiatrowych;
• kanał portowy o długości 1070 m wraz z obrotnicą i basenem portowym
pogłębionym do 12,5 m;
• do nabrzeży będzie prowadził nowy tor podejściowy o głębokości 12,5 m
i szerokości 140 m.
Budowa nowej infrastruktury portowej pozwoli uzyskać następujące rezultaty:
• zapewniona zostanie możliwość bezpiecznego wejścia i postoju statków typu
jack-up o wymiarach LOA 182 m, BEAM 60 m i maksymalnym zanurzeniu
11,0 m oraz innych statków pełnomorskich;
• możliwe będą efektywne operacje przeładunku ładunków ponadgabarytowych
(przede wszystkim elementów konstrukcji Morskich Farm Wiatrowych) i tym
samym włączenie portu Świnoujście w łańcuch dostaw związanych z rozwojem
morskiej energetyki wiatrowej;
• możliwa będzie efektywna instalacja oraz przyszły serwis Morskich Farm
Wiatrowych wytwarzających „zieloną energię";
• możliwe będzie efektywne włączenie portu Świnoujście w łańcuch dostaw
związany z rozwojem sektora morskiej energetyki wiatrowej.
Ponadto, zgodnie z aktualnym harmonogramem prac budowlanych dwóch
nabrzeży oraz prac pogłębiarskich w basenie portowym realizowana inwestycja zakończy
się w grudniu 2024 r. uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, odpowiednio:
• dwóch nabrzeży portowych wraz ze stanowiskami wstępnego montażu - w dniu
20.12.2024 r. (oszczędność 9 dni względem daty kontraktowej ustalonej
z Generalnym Wykonawcą, jak również w terminie wskazanym w umowie
z dzierżawcą nabrzeży – tj. Spółką Orlen Neptun 2 Spółka z o.o.);
• prac pogłębiarskich do głębokości technicznej 12,5m na wszystkich akwenach
dostępowych, co możliwe będzie już w dniu 01.09.2024 r. (oszczędność
10 miesięcy względem daty kontraktowej ustalonej z Generalnym Wykonawcą,
jak również ze znacznym wyprzedzeniem terminu wskazanego w zawartej
-- 2 of 4 --
umowie z dzierżawcą nabrzeży – tj. Spółką Orlen Neptun 2 Spółka z o.o.).
Dodatkowo, Spółka Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. otrzymała 85%
dofinansowania kosztów całkowitych projektu pn. „Budowa zdolności przeładunkowej
portu morskiego w Świnoujściu do obsługi potrzeb morskiej energetyki wiatrowej".
Dofinansowanie to pochodzi z Instrumentu „Łącząc Europę" na lata 2021-2027 (CEF 2).
Całkowity koszt tego projektu to 77,5 mln euro, a kwota dofinasowania ze środków
unijnych to 65,9 mln euro.
Odpowiadając na pytania zawarte w interpelacji, dotyczące informacji o półrocznym
opóźnieniu budowy przez Orlen S.A. Terminala Instalacyjnego w Świnoujściu informuję, że
odnosi się ona do dwóch równolegle prowadzonych przez Spółkę projektów, tj. wspólnej
inwestycji Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. i spółki Orlen Neptun II
Sp. z o.o., tj. inwestycji polegającej na budowie terminala instalacyjnego oraz inwestycji
budowy morskiej farmy wiatrowej o mocy zainstalowanej 1140 MW, realizowanej przez
spółkę Baltic Power sp. z o.o.
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Orlen port w Świnoujściu jest obecnie jedynym
portem do obsługi Morskich Farm Wiatrowych w Polsce znajdującym się w fazie budowy.
Oddanie portu do eksploatacji jest zaplanowane na początek lutego 2025 r. Inwestycja jest
realizowana zgodnie z harmonogramem, a zatem nie można mówić o poniesieniu strat przez
spółkę ORLEN Neptun. Prace w zakresie portu instalacyjnego w Świnoujściu są
zaawansowane w ponad 50% dla części lądowej i dla części morskiej (wg stanu na dzień 23
lipca 2024 r.).
Z kolei nieskorelowanie harmonogramu budowy portu w Świnoujściu z terminem
rozpoczęcia instalacji MFW Baltic Power było efektem decyzji podejmowanych w I półroczu
2023 r. Decyzje te w GK Orlen będą przedmiotem szczegółowych audytów w celu
wyjaśnienia okoliczności ich podjęcia. Dotychczas przeprowadzone analizy w GK Orlen
wskazują, iż budowa portu instalacyjnego w Świnoujściu powinna była rozpocząć się co
najmniej pół roku wcześniej. Harmonogram realizacji projektu budowy MFW Baltic Power
wymagał podjęcia decyzji w sprawie ostatecznego wyboru portu najpóźniej do dnia 1
czerwca 2024 r., tak aby spełnić warunki umowy z dostawcą turbin wiatrowych dla projektu
– tj. warunków kontraktowych firmy Vestas. Z uwagi na niewystarczający bufor czasowy
pomiędzy planowanym zakończeniem budowy portu w Świnoujściu, a rozpoczęciem prac
realizowanych przez Vestas w porcie, instytucje finansujące projekt negatywnie
zaopiniowały wykorzystanie portu w Świnoujściu.
Jak poinformowała Spółka, decyzja o wykorzystaniu portu rezerwowego, tj. portu Ronne
w Danii zapadła, by zminimalizować ryzyko niedotrzymania harmonogramu realizacji MFW
Baltic Power, co dla GK Orlen wiązałoby się z dotkliwymi konsekwencjami finansowymi.
Niezależnie od powyższego, dla GK Orlen, port w Świnoujściu ma ogromny
potencjał w kontekście planów rozwoju morskiej energetyki wiatrowej na Morzu Bałtyckim.
Port ten będzie wykorzystywany przez GK Orlen w realizacji kolejnych projektów rozwoju
morskich farm wiatrowych o łącznej mocy ponad 5 GW mocy zainstalowanej. GK Orlen
obserwuje również duże zainteresowanie tym portem ze strony innych inwestorów w
kontekście realizacji I i II fazy rozwoju sektora offshore. Wykorzystaniem portu są
zainteresowane również spółki produkujące komponenty MFW (m.in. pod kątem ich
składowania oraz przeładunku), dla których także przygotowywana jest oferta współpracy.
Według informacji przekazanych przez spółkę, przedstawiciele GK Orlen są w stałym
kontakcie z Zarządem Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A., z którym będą
prowadzone ewentualne dalsze rozmowy odnośnie wspólnych działań w celu
wykorzystania pełnego komercyjnego potencjału portu w Świnoujściu, wspierając rozwój
sektora morskiej energetyki wiatrowej oraz krajowej gospodarki.
Jednocześnie informuję, iż dzięki podjętym w ostatnim czasie decyzjom korporacyjnym
w GK Orlen ewentualne opóźnienie zakończenia budowy portu instalacyjnego
w Świnoujściu nie będzie miało wpływu na termin oddania do użytkowania projektu
Morskiej Farmy Wiatrowej Baltic Power o mocy zainstalowanej 1140 MW.
Z poważaniem
-- 3 of 4 --
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Jacek Bartmiński
podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
994112.3566514.2850305
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --