Interpelacja w sprawie ubezpieczenia wypadkowego osób o statusie ucznia/studenta
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3627
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie ubezpieczenia wypadkowego osób o statusie ucznia/studenta
Zgłaszający: Jarosław Wałęsa
Data wpływu: 02-07-2024
Gdańsk, dnia 25 czerwca 2024 r.
Szanowna Pani Minister,
uczniowie i studenci są fundamentem przyszłości każdego państwa, gdyż to oni będą wkrótce decydować o jego rozwoju i innowacyjności. Inwestycja w edukację młodych ludzi przynosi długoterminowe korzyści zarówno ekonomiczne, jak i społeczne.
Duża część młodych osób w trakcie studiów podejmuje się pracy zarobkowej celem zapewnienia sobie możliwości utrzymania się na studiach. Państwo, aby ułatwić młodym ludziom byt wprowadziło m.in. zerowy PIT dla młodych. Student, który podejmuje się pracy na umowie zlecenie otrzymuje w związku z tym stawkę netto równą stawce brutto. System ten jednak ma swoje gorsze strony.
Problemem jest brak ubezpieczeń dla osób studiujących/uczących się. Osoba poniżej 26. roku życia w razie np. wypadku w pracy ma zapewnioną darmową opiekę medyczną, jednakże nie przysługują jej żadne możliwości odszkodowania za wypadek. W takiej sytuacji poszkodowany może zostać wyłączony na kilka miesięcy z możliwości pracy zarobkowej, a jednocześnie nie przysługuje mu żadna pomoc ze strony państwa w takiej sytuacji. W rozwiązaniu tej kwestii pomogłoby pokrywanie składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracownika przez państwo.
Powyższa sprawa budzi moje poważne obawy, dlatego zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na niniejsze pytania:
1. Czy ministerstwo ma w planach prace nad możliwością opłacania składki na ubezpieczenie wypadkowe za pracownika przez państwo?
2. Jeżeli tak, to czy ministerstwo jest w posiadaniu informacji dotyczących kosztów tego przedsięwzięcia?
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6389 znakówinfo@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.374.2024.AB
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na wystąpienie znak: K10INT3627 przesyłające interpelację wniesioną przez
Pana Posła Jarosława Wałęsę w sprawie ubezpieczenia wypadkowego osób o statusie
ucznia/studenta, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym określa ustawa z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 6 cytowanej ustawy, obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in.:
pracownikami, z wyłączeniem prokuratorów;
osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo
innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się
przepisy dotyczące zlecenia, zwanymi dalej „zleceniobiorcami", oraz osobami z nimi
współpracującymi.
Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę objęte były zawsze szczególną ochroną
ubezpieczeniową. Pracownicy zawsze podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym
(bez względu na wiek czy status ucznia/studenta). Ubezpieczeniom z tytułu stosunku pracy
podlegają zatem na równi pracownicy młodzi jak i pracownicy w wieku emerytalnym.
Powyższa zasada pozostaje w zgodzie z zasadą równości wobec prawa w zakresie
ubezpieczeń społecznych oraz zasadą równych szans na rynku pracy.
Zleceniobiorcy nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym,
jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.
Dla celów ubezpieczeń społecznych uznaje się, że uczniem - do 31 sierpnia każdego roku -
jest osoba, która:
kontynuuje naukę w tej samej szkole,
skończyła szkołę i rozpoczyna naukę w szkole, w której rok szkolny rozpoczyna się
1 września,
ukończyła szkołę i nie kontynuuje nauki.
Osoba, która przedstawi zaświadczenie o przyjęciu na studia wyższe, będzie uznawana przez
Zakład Ubezpieczeń Społecznych za ucznia do 30 września.
Za studenta (dla celów ubezpieczeń społecznych) uznaje się osobę od daty przyjęcia w poczet
studentów uczelni i złożenia ślubowania do daty ukończenia studiów lub daty skreślenia
z listy studentów.
Dniem ukończenia studiów jest:
data złożenia egzaminu dyplomowego, a w przypadku studiów na kierunkach lekarskim,
lekarsko-dentystycznym i weterynaria – data złożenia ostatniego wymaganego
programem studiów egzaminu, a w przypadku studiów na kierunkach farmacja
i fizjoterapia – data zaliczenia ostatniej wymaganej programem studiów praktyki,
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpis.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
data skreślenia z listy studentów.
Odnosząc się do ubezpieczenia wypadkowego uprzejmie wyjaśniam, że obowiązkowo
ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym. Zatem osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy
zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, posiadający status ucznia/studenta do
ukończenia 26 lat nie podlegają również ubezpieczeniu wypadkowemu.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że w dniu 4 lipca 2024 r. w siedzibie Centrum
Partnerstwa Społecznego „Dialog”, odbyło się posiedzenie Zespołu problemowego ds.
ubezpieczeń społecznych Rady Dialogu Społecznego. W spotkaniu wzięli udział członkowie
Zespołu reprezentujący związki zawodowe, organizacje pracodawców oraz stronę rządową.
Jednym z punktów posiedzenia była dyskusja nad likwidacją wyłączenia obowiązku
odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne zleceniobiorców do 26 roku życia
uczących się. Strona społeczna będąca inicjatorem wniosku argumentowała potrzebę
likwidacji obowiązującego wyłączenia zmieniającą się sytuacją na rynku pracy oraz
niekorzystnym wpływem wyłączenia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia
emerytalno-rentowe na przyszłą wysokość świadczeń emerytalnych. W mojej ocenie istnieją
argumenty zarówno za, jak i przeciw utrzymaniu obowiązującego wyłączenia. Argumenty
przedstawione przez stronę społeczną są zasadne, jednakże obecnie obowiązujące
rozwiązania zwiększają aktywność zawodową osób uczących się, promują legalne
zatrudnienie młodych osób oraz przeciwdziałają zjawisku bezpłatnych staży.
Informuję przy tym, że obecnie w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie ma
planów likwidacji wyłączenia obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia
społeczne zleceniobiorców do 26 roku życia uczących się, ale wniosek strony społecznej
może być początkiem dyskusji nad zasadnością tego rozwiązania w systemie. W ramach tej
dyskusji możliwe jest w szczególności rozważenie objęcia tych osób ubezpieczeniem
wypadkowym mimo niepodlegania przez nie ubezpieczeniu emerytalnemu i ubezpieczeniom
rentowym. Wymaga to jednak dyskusji z udziałem partnerów społecznych oraz
przeprowadzenia szczegółowych analiz o charakterze prawnym i finansowym. Aktualnie nie
są również prowadzone prace nad możliwością opłacania składki na ubezpieczenie
wypadkowe za zleceniobiorcę z budżetu państwa. Finansowanie składek z tego źródła ma
charakter ściśle wyjątkowy i odnosi się do przypadków, gdy niezbędne jest zapewnienie
ochrony ubezpieczeniowej pewnej grupie osób, które nie osiągają przychodów z aktywności
stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych. Z tego powodu rozwiązanie to nie może
dotyczyć zleceniobiorców pracujących na podstawie odpłatnych umów o świadczenie usług.
Odpowiadając na pytanie 2. Pana Posła wyjaśniam, że resort nie jest w posiadaniu danych
dotyczących kosztów ewentualnego opłacania składki na ubezpieczenie wypadkowe za
zleceniobiorców przez państwo. Wg danych jednostkowych BAEL w I kw. 2024 r. było 84 tys.
pracujących studentów oraz uczniów w wieku do 26 lat. Dane te niestety mogą mieć niską
wiarygodność, stąd też nie jest możliwe dokładne oszacowanie kosztów tego
przedsięwzięcia, zważywszy przy tym na fakt, że nie jest znany przychód uzyskiwany przez
poszczególnych zleceniobiorców z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --