Interpelacja w sprawie skuteczniejszego zapobiegania, wcześniejszej identyfikacji i leczenia sepsy
Treść wystąpienia poselskiego
Treść wystąpienia poselskiego jest w trakcie pobierania...
Podsekretarz stanu Jerzy Szafranowicz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16239 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLR.050.39.2024.MKZ
Warszawa, 04 września 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 3617) z 11 lipca 2024 r., Pana Posła Włodzisława
Gizińskiego w sprawie skuteczniejszego zapobiegania, wcześniejszej identyfikacji i leczenia
sepsy, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Kiedy w Polsce powstanie elektroniczny rejestr przypadków sepsy, będący podwaliną
systemową w pozostałych państwach europejskich, jak i w dalszych zakątkach świata?
Pojęcie rejestr jest używane w szerokim kontekście, również w rozumieniu identyfikacji
zachorowań. W przypadku epidemiologii sepsy i procesu identyfikacji zachorowań nie jest
konieczne tworzenie odrębnego rejestru w rozumieniu art. 19 ustawy z dnia 28 kwietnia
2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (t.j. Dz.U. z 2023 poz. 2465).
Dane o zachorowaniach na sepsę są raportowane do Zakładu Epidemiologii Chorób
Zakaźnych i Nadzoru Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu
Higieny - Państwowego Instytutu Badawczego na formularzach statystycznych MZ-56 -
Sprawozdanie o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach.
Dane te są na bieżąco publikowane i udostępniane jako Meldunki o zachorowaniach na
choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce na str. internetowej NIZP PZH - PIB
https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html.
Ponadto, dane o chorobach zakaźnych, w tym posocznicy (sepsie), są dostępne w biuletynie
rocznym „Choroby zakaźne i zatrucia w Polsce” opracowanym i opublikowanym przez NIZP
PZH - PIB.
Natomiast na dzień dzisiejszy tworzenie odrębnego rejestru sepsy na podstawie ustawy
o informacji w ochronie zdrowia nie jest planowane.
2. Dlaczego w naszym kraju wciąż brakuje standardu szybkiej diagnostyki 24h,
umożliwiającej szybsze wykrycie sepsy oraz rozpoczęcie odpowiedniego leczenia?
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych (DZ.U. z 2024 r., poz.146) świadczeniobiorcy mają,
na zasadach określonych w ustawie, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem
jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób,
leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Zgodnie
z art. 19 ustawy w stanach nagłych świadczenia opieki zdrowotnej są udzielane
świadczeniobiorcy niezwłocznie. W razie braku możliwości udzielania świadczeń opieki
zdrowotnej określonych w umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z przyczyn
leżących po stronie świadczeniodawcy lub w związku z wystąpieniem siły wyższej,
świadczeniodawca zapewnia, w przypadku stanu nagłego, udzielenie świadczeń opieki
zdrowotnej przez innego świadczeniodawcę.
Jednocześnie, należy wskazać, że tematyka sepsy (posocznicy), jako stanu bezpośredniego
zagrożenia życia i zdrowia prowadzącego do niewydolności wielonarządowej jest
przedmiotem kształcenia przed i podyplomowego, a tym samym absolwent studiów
-- 1 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
medycznych posiada wiedzę w zakresie przyczyn, objawów, zasad diagnozowania
i postępowania terapeutycznego oraz profilaktycznego w najczęstszych chorobach
bakteryjnych, w tym w sepsie.
W ramach stażu podyplomowego z kolei omawiane jest podsumowanie aktualizacji
międzynarodowych wytycznych postępowania w sepsie i wstrząsie septycznym
opracowanych przez kampanię Surviving Sepsis Campaign z uwzględnieniem pakietu
resuscytacyjnego i pakietu terapeutycznego stosowanych przy sepsie. Konieczność
przyswojenia pełnego zakresu wiedzy o sepsie i wstrząsie septycznym kontynuowana
zostaje w 21 programach specjalizacyjnych, w których występuje moduł podstawowy
z chorób wewnętrznych oraz w 9 programach specjalizacyjnych, w których występuje moduł
podstawowy z pediatrii, a także w programie specjalizacyjnym w dziedzinie anestezjologii
i intensywnej terapii oraz w programie specjalizacyjnym w dziedzinie intensywnej terapii.
Stany nagłe i postępowanie w stanach zagrożenia życia, w tym w sepsie są przedmiotem
szkolenia specjalizacyjnego również w dziedzinie medycyny rodzinnej. Ponadto, w ramach
działań profilaktycznych przeciwko rozwojowi sepsy należy wymienić szczepienia ochronne,
które pozwalają w bezpieczny sposób chronić świadczeniobiorców przed rozwinięciem się
objawów zakażenia danym drobnoustrojem. Tematyka szczepień wraz z praktycznym ich
wykonywaniem, wykazem szczepień obowiązkowych i zalecanych, z warunkami określonymi
w rozporządzeniach.
Ponadto, należy wskazać, że wszystkie świadczenia gwarantowane są udzielane zgodnie ze
wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, z wykorzystaniem metod diagnostyczno-
terapeutycznych innych niż stosowane w medycynie niekonwencjonalnej, ludowej lub
orientalnej, na warunkach określonych w rozporządzeniach Ministra Zdrowia w sprawie
świadczeń gwarantowanych w poszczególnych zakresach.
3. Dlaczego sprzęty diagnostyczne dofinansowane ze środków pieniężnych zebranych
przez WOŚP podczas finału poświęconemu w walce z sepsą, wciąż nie są odpowiednio
i systematycznie dofinansowywane?
Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
Publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 146), Agencja Oceny Technologii
Medycznych i Taryfikacji na bieżąco dokonuje analiz związanych z poziomem finansowania
świadczeń opieki zdrowotnej. Taryfikacja świadczeń jest prowadzona na podstawie planu
taryfikacji Agencji sporządzanego na dany rok kalendarzowy. Podstawowym celem procesu
taryfikacji jest ustalenie taryfy dla świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych, przede wszystkim poprzez uzyskanie wiedzy o rzeczywistych kosztach
ponoszonych w związku z realizacją tych świadczeń oraz o wzajemnych relacjach poziomu
kosztów pomiędzy poszczególnymi świadczeniami. Cel ten jest realizowany przy założeniu,
że taryfikacja ma służyć równoważeniu podaży świadczeń i potrzeb zdrowotnych,
zapewnieniu możliwie najlepszej dostępności do świadczeń gwarantowanych oraz
gospodarności w zakresie wydawania środków publicznych.
Decyzja o umieszczeniu danej grupy świadczeń w Planie Taryfikacji na dany rok
podejmowana jest przy uwzględnieniu obiektywnych kryteriów, do których należą:
znaczenie finansowe dla systemu ochrony zdrowia, koszty społeczne oraz istotność z punktu
widzenia priorytetów polityki zdrowotnej państwa. Istotnym aspektem jest także potrzeba
synchronizacji działań podejmowanych przez kluczowe instytucje systemu ochrony zdrowia.
Należy jednocześnie wskazać, że taryfikacja świadczeń jest procesem złożonym i
wieloetapowym. W procesie tym oprócz pracowników AOTMiT i Prezesa Agencji biorą
udział przedstawiciele wielu grup społecznych takich jak: świadczeniodawcy, eksperci w
dziedzinie medycyny właściwej do taryfikowanych świadczeń, przedstawiciele organizacji
społecznych działających na rzecz praw pacjentów, członkowie Rady ds. Taryfikacji, minister
właściwy do spraw zdrowia i inni.
-- 2 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Ponadto, uprzejmie informuję, że zgodnie z art. 31 ha ust.1 cytowanej na wstępie ustawy, co
roku na podstawie rekomendacji Prezesa Agencji dokonywana jest całościowa zmiana
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku z
nadzwyczajnym wzrostem kosztów udzielania tych świadczeń, w szczególności w związku ze
wzrostem najniższego wynagrodzenia zasadniczego określanego przepisami ustawy z dnia 8
czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych
pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych.
Mając na względzie powyższe, w dniu 13 czerwca 2024 r. Prezes AOTMiT opublikował
obwieszczenie w sprawie rekomendacji nr 48/2024 z dnia 24 maja 2024 r. w sprawie zmiany
sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w wariancie
uwzględniającym we wzroście cen jednostek rozliczeniowych skutki realizacji ww. ustawy
oraz określenie cen minimalnych w wybranych grupach zakresów oraz dodatkowo
uwzględnienie we wzroście kwot zobowiązania NFZ wzrostu wynagrodzeń dla pozostałych
form zatrudnienia, wzrostu inflacji, dokonanie zmiany w wybranych obszarach świadczeń
zidentyfikowanych jako wymagające pilnej interwencji w zakresie zwiększenia poziomu
finansowania, w tym istotnych dla działalności szpitali I i II stopnia poziomów systemu oraz
zwiększenie liczby jednostek sprawozdawczych w ryczałcie PSZ i liczby jednostek
rozliczeniowych w obszarach o największym potencjale do wzrostu liczby realizowanych
świadczeń, co do których jednocześnie wystąpiły największe różnice pomiędzy wartością
zawartych umów na okres styczeń-marzec 2024, a wartością udzielonych, sprawozdanych i
poprawnie zweryfikowanych świadczeń w tym okresie (w przyjętym wariancie
uwzględniono zwiększenie ryczałtu PSZ podmiotom, które wykonały w I kwartale br.
świadczenia w skali przekraczającej 3/12 liczby jednostek sprawozdawczych będących
podstawą do ustalenia ryczałtu PSZ na 2024 r. oraz zwiększenie o 1,09% wolumenu
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych w formie ryczałtu PSZ, w celu skompensowania
wzrostu kosztów działalności spowodowanego inflacją oraz wzrostem kosztów
wynagrodzeń personelu zatrudnionego na podstawie umów cywilnoprawnych). Oznacza to,
że Minister Zdrowia zdecydowała o wprowadzeniu w życie wariantu rekomendacji AOTMiT,
korzystniejszego dla placówek medycznych i personelu.
Przyjęcie ww. wariantu, zgodnie z szacunkami AOTMiT, będzie się wiązać ze wzrostem
wydatków płatnika o 15,2 mld zł w okresie 12 miesięcy od chwili wejścia w życie wycen
wskazanych w rekomendacji, co stanowi 11,09% wzrostu wartości umów NFZ (z
wyłączeniem leków stosowanych w programach lekowych i substancji czynnych
stosowanych w chemioterapii).
Uwzględniając zakres prac AOTMiT nad weryfikacją poziomu finansowania świadczeń
opieki zdrowotnej, należy zauważyć, że Minister Zdrowia uwzględniając szczególnie istotne
dla bieżącego funkcjonowania systemu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, na
bieżąco reaguje na wnioski zgłaszane przez organizacje pracodawców, czy grupy ekspertów
czy podmiotów leczniczych, celem wyjaśnienia ewentualnych rozbieżności w wycenach
świadczeń i ich ponownej weryfikacji oraz aktualizacji przez AOTMiT, chociażby w oparciu o
nowe schematy leczenia, jeśli wynika to z obiektywnych przesłanek.
Metodyka taryfikacji świadczeń opieki zdrowotnej określa podejście do wyceny świadczeń
oraz wykorzystywanych narzędzi. Wypracowując podejście do wyceny świadczeń AOTMiT
czerpie z wielu źródeł:
rozwiązań przyjętych w krajach posiadających wieloletnie doświadczenie w analizie
mikrokosztów;
wiedzy uznanych w kraju ekonomistów zajmujących się tematyką kosztów świadczeń
opieki zdrowotnej;
współpracy z towarzystwami naukowymi oraz ekspertami z różnych dziedzin
medycyny;
współpracy ze świadczeniodawcami, doświadczeń własnych.
-- 3 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
Na całkowity koszt świadczenia składają się dwa główne rodzaje kosztów: stałe i zmienne.
Koszty stałe odpowiadają takim elementom składowym świadczenia jak infrastruktura
(rozumiana jako wszystkie koszty poza kosztami osobowymi, leków, wyrobów medycznych,
tj., obejmujące koszty amortyzacji i utrzymania pomieszczeń i sprzętu, narzuty administracji
itp.) oraz koszty osobowe. Koszty zmienne natomiast obejmują zużycie zasobów takich jak
produkty lecznicze, wyroby medyczne czy procedury. Na potrzeby kalkulacji poszczególnych
kategorii kosztów gromadzone są różne zbiory danych. Podstawę do oszacowania kosztów
stałych stanowią ogólne dane finansowo-księgowe przypisane do poszczególnych ośrodków
powstawania kosztów (OPK) takich jak oddziały szpitalne, poradnie, zakłady diagnostyczne
i inne. Koszty zmienne kalkulowane są natomiast w oparciu o dane kliniczne i kosztowe
obejmujące informacje o rodzaju oraz wielkości zużycia produktów leczniczych, wyrobów
medycznych oraz procedur.
Szczegółowe informacje odnośnie taryfikowanych świadczeń opieki zdrowotnej są
dostępne na stronie internetowej Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
https://www.aotm.gov.pl/taryfikacja/taryfikowane-swiadczenia/.
4. Kiedy nastąpią efektywne działania związane z edukacją personelu medycznego
w zakresie sepsy?
Tematyka sepsy (posocznicy), jako stanu bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia
prowadzącego do niewydolności wielonarządowej jest przedmiotem kształcenia przed
i podyplomowego lekarzy. Absolwent studiów medycznych na kierunku lekarskim ma
obowiązek znać i rozumieć przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i postępowania
terapeutycznego oraz profilaktycznego w najczęstszych chorobach bakteryjnych oraz
w sepsie. Z kolei lekarz odbywający staż podyplomowy jest w obowiązku zapoznać się
z aktualizacją międzynarodowych wytycznych postępowania w sepsie i wstrząsie
septycznym opracowanych przez kampanię Surviving Sepsis Campaign z uwzględnieniem
pakietu resuscytacyjnego i pakietu terapeutycznego stosowanych przy sepsie. Konieczność
przyswojenia pełnego zakresu wiedzy o sepsie i wstrząsie septycznym kontynuowana
zostaje w 21 programach specjalizacyjnych, w których występuje moduł podstawowy
z chorób wewnętrznych oraz w 9 programach specjalizacyjnych, w których występuje moduł
podstawowy z pediatrii, a także w programie specjalizacyjnym w dziedzinie anestezjologii
i intensywnej terapii oraz w programie specjalizacyjnym w dziedzinie intensywnej terapii.
Stany nagłe i postępowanie w stanach zagrożenia życia, w tym w sepsie jest przedmiotem
szkolenia specjalizacyjnego również w dziedzinie medycyny rodzinnej. Niezależnie od tego
zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.
U. z 2023 r. poz. 1516, z późn. zm.) każdy lekarz ma obowiązek doskonalenia zawodowego w
trakcie całej jego kariery zawodowej poprzez różne formy kształcenia (kursy, szkolenia,
konferencje naukowe itd.) oraz samokształcenie. Zatem obowiązek wykonywania zawodu
lekarza, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami
i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki
zawodowej oraz z należytą starannością, co wynika z art. 4 ww. ustawy nie kończy się na
uzyskaniu przez lekarza tytułu specjalisty. Należy podkreślić, że działania lecznicze są
ostatnim etapem walki z objawami sepsy, jaki można podjąć w podmiocie leczniczym,
natomiast równie ważna jest zwiększona świadomość samych pacjentów na temat sposobu
zapobiegania objawom sepsy i prowadzeniu zdrowego stylu życia. Do działań
profilaktycznych przeciwko rozwojowi sepsy należą szczepienia ochronne. Chronią one
przed rozwinięciem się objawów zakażenia danym drobnoustrojem. Tematyka szczepień
wraz z praktycznym ich wykonywaniem, wykazem szczepień obowiązkowych i zalecanych,
oraz kalendarzem szczepień jest również przedmiotem kształcenia przeddyplomowego
studentów na kierunku lekarskim oraz podyplomowego szkolenia lekarzy. Wydaje się zatem,
że ciągły proces uczenia się jaki odbywają lekarze w swojej karierze zawodowej umożliwia
im przyswojenie wiedzy do rozpoznawania i leczenia sepsy w różnej jej postaciach,
w szczególności w tych specjalnościach, w których najczęściej hospitalizowani są tacy
pacjenci. Nie wyklucza to oczywiście organizacji różnego rodzaju szkoleń z tej tematyki,
w tym e-learningowych, ale jednoczesna i powszechna dostępność w internecie do
-- 4 of 5 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
5
rekomendacji wydawanych przez europejskie, czy polskie towarzystwa naukowe daje
bieżącą możliwość uzupełnienia wiedzy przez lekarzy mających bezpośredni kontakt
z pacjentami z sepsą.
5. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje powołać ekspercki zespół ds. sepsy? Jeśli tak,
kiedy?
Na obecnym etapie nie planuje się powołania eksperckiego zespołu ds. sepsy.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 5 of 5 --