tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/7
Warszawa, 1 sierpnia 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3612 w sprawie środków z rządowego Programu
Inwestycji Strategicznych przeznaczonych dla województwa
podlaskiego
Znak sprawy: FG6.054.4.2024.848.GJF
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3612 Pana Posła Adama Andruszkiewicza w
sprawie środków z rządowego Programu Inwestycji Strategicznych
przeznaczonych dla województwa podlaskiego, przedstawiam poniższe
stanowisko.
Ad. pyt. 1
W zakresie pytania 1 przekazuje następujące dane:
środki z budżetu państwa dla JST województwa podlaskiego na zadania inwestycyjne (własne,
zlecone, porozumienia)
UB 2023
cz. 85/20
uruchomienia
z rezerw
budżetu
państwa
(1.01.2023-
12.12.2023)
UB 2024
cz. 85/20
uruchomienia
z rezerw
budżetu
państwa
(13.12.2023-
30.06.2024)
wyszczególnienie
w zł
budżet środków
krajowych 5 242 000,00 27 633 405,38 10 897 000,00 1 985 272,90
współfinansowanie
projektów z udziałem
środków z UE 41 297 000,00 15 871,90 92 809 000,00

-- 1 of 7 --

2/7
razem z budżetu państwa 46 539 000,00 27 649 277,28 103 706 000,00 1 985 272,90
Ponadto w zakresie inwestycji objętych dofinansowaniem z Programu Inwestycji
Strategicznych w województwie podlaskim zrealizowano wypłaty (w zł):
Wypłaty zrealizowane od 01.01.2023 do 12.12.2023
Program Kwota wypłacona
PIS 829 246 427,09
Wypłaty zrealizowane od 13.12.2023 do 30.06.2024
Program Kwota wypłacona
PIS 682 123 279,68
RPOZ 13 538 161,11
Ad. pyt. 2
Rządowy Fundusz „Polski Ład” – Program Inwestycji Strategicznych nie jest
zawieszony. Inwestycje objęte promesami w ramach dotychczasowych edycji
rozpoczęły się w latach poprzednich, niemniej jednak główne finansowanie tego
Programu przypada na rok 2024 i lata następne i jest na bieżąco realizowane.
Natomiast na chwilę obecną nie zostały podjęte decyzje odnośnie do kolejnych
edycji wymienionego Programu.
Istotne jest, że Fundusz Przeciwdziałania COVID-19 jest funduszem
przepływowym, który nie posiada stałych źródeł finansowania. W celu
sfinansowania jakiegoś zadania z tego Funduszu należy ten Fundusz zasilić.
Dotychczas finansowanie zadań z tego Funduszu odbywało się poprzez
finansowanie dłużne, co oznacza zaciąganie zobowiązań finansowych na lata
przyszłe. Oznacza to także, że to obecny Rząd musi zapewnić środki na realizację
zadań objętych dofinansowaniem z tego źródła.
Ad. pyt. 3
Zadania inwestycyjne w jednostkach samorządu terytorialnego są w większości
przypadków zadaniami własnymi, a zatem finansowanie tych zadań powinno
odbywać się z dochodów własnych osiąganych przez te jednostki. Program Polski
Ład jest dodatkowym wsparciem dla jednostek samorządu terytorialnego mając na
uwadze odbudowę gospodarki w okresie po pandemicznym.
Ze środków publicznych finansowanych jest szereg Programów dla jednostek
samorządu terytorialnego, których podstawy prawne zawarte zostały w przepisach
prawa powszechnie obowiązującego, tj. m.in.:
 art. 20a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, zgodnie z którym:
1. Działania z zakresu polityki rozwoju, stanowiące zadania własne jednostek
samorządu terytorialnego, nieujęte w regionalnym programie operacyjnym lub
programie służącym realizacji umowy partnerstwa w zakresie polityki spójności,
opracowanym przez zarząd województwa, mogą być finansowane z dotacji
celowych budżetu państwa w przypadku, jeżeli działania te:
1) trwale przyczynią się do podniesienia rozwoju oraz konkurencyjności regionu,
lub
2) pozostają w związku z działaniami realizowanymi w ramach regionalnego
programu operacyjnego lub programu służącego realizacji umowy partnerstwa
w zakresie polityki spójności, opracowanego przez zarząd województwa.

-- 2 of 7 --

3/7
2. Przekazanie dotacji celowej, o której mowa w ust. 1, odbywa się na podstawie
umowy zawartej przez:
1) ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, lub
2) właściwego ministra lub właściwego miejscowo wojewodę, po uzyskaniu
pozytywnej opinii ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego
- z jednostkami samorządu terytorialnego, na zasadach określonych w
przepisach o finansach publicznych,
 art. 42 ust. 2 Ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek
samorządu terytorialnego, zgodnie z którym jednostki samorządu
terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na
dofinansowanie zadań własnych m.in. z zakresu zadań inwestycyjnych szkół i
placówek oświatowych, związanych z budową i remontami obiektów
sportowych oraz rozwijaniem sportu, w szczególności wśród dzieci i młodzieży a
także sportu osób niepełnosprawnych,
 ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz ustawa 27
października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych wskazują, iż JST mogą
otrzymywać dotacje celowe w zakresie:
 dofinansowania programów przyjmowanych przez Radę Ministrów oraz
programów i przedsięwzięć ustanawianych przez ministra właściwego do
spraw oświaty i wychowania w zakresie wsparcia JST w realizacji zadań
oświatowych (dofinansowanie zadań własnych),
 dofinansowania zadań w zakresie wychowania przedszkolnego
(dofinansowanie zadań własnych).
 art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w myśl
którego na zadania inwestycyjne realizowane przez JST przekazywane są także
środki z Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej, które są przeznaczane m.in. na
przebudowę, remonty i dofinansowanie inwestycji obiektów sportowych.
 art. 28 ust. 1a ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i
prowadzeniu działalności kulturalnej: „Minister właściwy do spraw kultury i
ochrony dziedzictwa narodowego oraz za jego zgodą państwowe instytucje
kultury, których organizatorem jest ten minister, mogą udzielać dofinansowania,
w tym wydatków inwestycyjnych i bieżących, podmiotom prowadzącym
działalność w dziedzinie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w tym poza
granicami Rzeczypospolitej Polskiej”,
 zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 października 2020 r. o Funduszu
Medycznym (Dz.U. z 2024 r. poz. 889) dofinansowanie ze środków subfunduszu
rozwoju profilaktyki może być przeznaczone m.in. na wsparcie jednostek
samorządu terytorialnego w zakresie realizowanego, na podstawie art. 48 ust. 1
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, dofinansowania programów polityki
zdrowotnej polegających na profilaktyce zdrowotnej, w określanych przez
ministra właściwego do spraw zdrowia na dany rok obszarach priorytetowych
(art. 28).
Dofinansowanie programu polityki zdrowotnej następuje po rozpatrzeniu
wniosków o dofinansowanie programów polityki zdrowotnej oraz podjęciu
przez ministra właściwego do spraw zdrowia decyzji o dofinansowaniu
programu polityki zdrowotnej (art. 30 ust. 3). Przekazanie środków w ramach
dofinansowania odbywa się na podstawie umowy zawartej przez Narodowy
Fundusz Zdrowia z organem wykonawczym jednostki samorządu
terytorialnego(art. 30 ust. 12),

-- 3 of 7 --

4/7
 Realizowany jest również Program wieloletni "Senior+" na lata 2021 - 2025,
którego celem jest dofinansowanie rozbudowy infrastruktury ośrodków
wsparcia w środowisku lokalnym oraz zwiększenie miejsc w ośrodkach wsparcia
„Senior+”.
Samorządy z terenu województwa podlaskiego mogą otrzymać wsparcie na
dofinansowanie inwestycyjnych zadań własnych JST na podstawie ww. art. 20a
ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w ramach programu
wieloletniego pod nazwą ,,Rządowy program rozwoju północno-wschodnich
obszarów przygranicznych na lata 2024-2030'', będącego aktualizacją programu
wieloletniego pn. „Rządowy program rozwoju obszaru Karpat Wschodnich i
Roztocza na lata 2023 – 2030”, który pierwotnie obejmował swoim zasięgiem tylko
województwa podkarpackie i lubelskie.
Program przyjęty uchwałą nr 182 Rady Ministrów z dnia 6 października 2023 r.,
pierwotnie koncentrował się jedynie na rozwiązywaniu problemów społeczno-
gospodarczych wskazanych obszarów Karpat Wschodnich i Roztocza. Pomijał on
kwestie związane z koniecznością podjęcia interwencji mającej na celu poprawę
sytuacji wszystkich samorządów leżących bezpośrednio przy północno-wschodniej
granicy, ze względu na dotykające je skutki rosyjskiej agresji na Ukrainę.
Zgodnie z uchwałą nr 19 Rady Ministrów dnia 25 marca 2024 r. (M.P. z 2024 r. poz.
235) - wykonawcami Programu są minister właściwy do spraw rozwoju
regionalnego oraz 4 Wojewodowie, w tym Wojewoda Podlaski.
Wnioskodawcą i beneficjentem w ramach Programu mogą być JST, czyli powiaty i
poszczególne gminy je tworzące, położone na obszarze objętym Programem, tj. w
województwie podlaskim powiaty: augustowski, białostocki, hajnowski, sejneński,
siemiatycki, sokólski i suwalski oraz miasto Suwałki.
Zakres przedmiotowy możliwy do objęcia wsparciem w ramach programu
obejmuje działania:
- Poprawa infrastruktury drogowej oraz infrastruktury towarzyszącej i poprawa
bezpieczeństwa drogowego,
- Zielona i niebieska infrastruktura dla ochrony środowiska naturalnego,
- Stworzenie warunków do rozwoju zrównoważonej turystyki w oparciu o
endogeniczne potencjały,
- Działania służące poprawie stanu infrastruktury edukacyjnej, zdrowotnej i
społecznej w celu zwiększenia dostępności lub jakości usług publicznych.
Zgodnie z przewidzianym w programie podziałem środków na województwa, w
roku 2024 dla województwa podlaskiego przewidziana jest kwota 25.000.000 zł.
Dotychczas Wojewoda Podlaski nie wystąpił z wnioskiem o udzielenie dotacji
celowej w ramach przedmiotowego Programu.
Ponadto obecnie w województwie podlaskim realizowane i finansowane są zadania
z udziałem środków z UE.
Wsparcie w ramach programów można będzie otrzymać m.in. na: działalność
badawczo-rozwojową w przedsiębiorstwach, rozwój technologii informacyjno-
komunikacyjnych, tworzenie terenów inwestycyjnych, energetykę opartą na
źródłach odnawialnych, edukację odpowiadającą na potrzeby regionalnego rynku
pracy, aktywizację bezrobotnych, zapobieganie wykluczeniu społecznemu.
Powyższe wsparcie dotyczy:
- programu Fundusze Europejskie dla Podlaskiego 2021-2027,
- programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027. Z
Programu dofinansowywane będą projekty nastawione na biznes, adaptację

-- 4 of 7 --

5/7
miast do zmian klimatu, rozwój niskoemisyjnej mobilności miejskiej, ochronę
bioróżnorodności, rozwój inteligentnych sieci dystrybucji energii, zwiększenie
dostępności kolejowej i drogowej oraz rozwój zrównoważonej turystyki..
W obu programach beneficjentami mogą być jst.
Województwo podlaskie było także beneficjentem analogicznych programów z
poprzednich perspektyw finansowych z lat 2007-2013 i lat 2014-2020.
Podkreślenia wymaga, że w roku 2024 samorządy dysponują większą pulą środków
niż w roku ubiegłym. Na 2024 rok przewidywany jest bowiem znaczny wzrost
wpływów z podatków dochodowych, w których jednostki samorządu
terytorialnego mają udziały. Przewiduje się, że planowane dochody jednostek
samorządu terytorialnego (łącznie z Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią) z
tytułu udziału we wpływach z PIT będą wyższe o 39,9% od dochodów z 2023 r.
Przewidywany jest również wzrost wpływów z podatku dochodowego od osób
prawnych (CIT), w których samorządy mają udziały. Prognozuje się, że samorządy z
tytułu podatku dochodowego od osób prawnych otrzymają w 2024 r. dochody
wyższe o 20,9% od dochodów z 2023 r.
W ustawie budżetowej na rok 2024 przewidziany został także wzrost subwencji
ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w stosunku do subwencji
zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2023 o 18,3%. W 2024 r. zwiększone
zostało także wsparcie dla samorządów w obszarze przedszkoli (o 2,3 mld zł) w
związku z podwyżkami wynagrodzeń nauczycieli przedszkolnych tj. zadania które
jest zadaniem własnym gmin i sfinansowanie go środkami budżetu państwa już
stanowi formę pomocy w wygospodarowaniu środków na inne cele.
Dodatkowo, w roku 2024 jednostki samorządu terytorialnego otrzymały po raz
pierwszy środki z tytułu części rozwojowej subwencji ogólnej. W budżecie państwa
zaplanowano na ten cel środki w kwocie 3,2 mld zł.
Jednostki samorządu terytorialnego z województwa podlaskiego otrzymały środki
z tego tytułu w wysokości:
gminy 71.509.779 zł,
powiaty 19.697.395 zł,
województwo 3.017.804 zł.
Należy również dodać, że w ustawie budżetowej co roku tworzona jest, na
podstawie art. 26 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego,
rezerwa subwencji ogólnej z przeznaczeniem na dofinansowanie:
1) inwestycji na drogach publicznych powiatowych i wojewódzkich oraz na
drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na
prawach powiatu;
2) utrzymania rzecznych przepraw promowych o średnim natężeniu ruchu w skali
roku powyżej 2000 pojazdów na dobę, wskazanych przez ministra właściwego
do spraw transportu;
3) remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami krajowymi i
wojewódzkimi w granicach miast na prawach powiat
Wysokość rezerwy subwencji ogólnej na rok 2024 została ustalona w kwocie
335.999.000 zł.
Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Infrastruktury dokonał podziału
środków ww. rezerwy na rok 2024 w kwocie 302 743 120 zł z przeznaczeniem na

-- 5 of 7 --

6/7
dofinansowanie zadań drogowych spełniających kryteria podziału, z
przeznaczeniem na:
- dofinansowanie inwestycji na drogach powiatowych i wojewódzkich oraz na
drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na
prawach powiatu w kwocie 269.568.847,00 zł,
- dofinansowanie remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami
krajowymi i wojewódzkimi w granicach miast na prawach powiatu w kwocie
33.174.273,00 zł .
Należy podkreślić, że w ramach tej rezerwy w 2024 r. środki otrzymały także 4
jednostki samorządu terytorialnego z terenu Województwa Podlaskiego na łączną
kwotę 7.362.459 zł, z czego:
1) na dofinansowanie inwestycji na drogach powiatowych i wojewódzkich oraz na
drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na
prawach powiatu:
- 1.935.000 zł otrzymało Województwo Podlaskie,
- 4.075.000 zł otrzymał Powiat Augustowski,
2) na dofinansowanie remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami
krajowymi i wojewódzkimi w granicach miast na prawach powiatu:
- 152.459 zł otrzymało Miasto Białystok,
- 1.200.000 zł otrzymało Miasto Suwałki.
Ad. pyt. 4
Minister Finansów przygotował projekt ustawy o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego, który ma na celu wprowadzenie do porządku prawnego regulacji
zapewniających stabilny system finansowania jednostek samorządu terytorialnego.
Projekt tej ustawy wraz z uzasadnieniem, OSR i szczegółowymi wyliczeniami dla
każdej jednostki samorządu terytorialnego został zamieszczony w Biuletynie
Informacji Publicznej na stronie Rządowego Centrum Legislacji, w serwisie
Rządowy Proces Legislacyjny – https://legislacja.gov.pl
Główne cele proponowanych zmian to:
Cel 1 - Wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie
dochodów własnych, od których zależą możliwości realizacji zadań i rozwoju
samorządów. Zgodnie z rozwiązaniami proponowanymi w projekcie samorządy
będą finansowane głównie dochodami podatkowymi, zaś subwencje z budżetu
państwa będą mieć charakter jedynie uzupełniający;
Cel 2 – Oparcie zasilenia finansowego JST na dochodach własnych wynikających z
lokalnej bazy podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego
od osób prawnych, przy czym - co istotne - dochody JST z tytułu udziału w PIT i CIT
zostaną ustabilizowane i uwolnione od wpływu zmian podatkowych;
Cel 3 – Obiektywne i algorytmiczne naliczanie środków finansowych dla każdej
JST. Konieczne jest przywrócenie systemowi dochodów JST przejrzystości,
apolityczności i adekwatności kryteriów podziału środków. Proponowany w
projekcie system dochodów JST oparty będzie na obiektywnych parametrach
(mierzalnych za pomocą danych statystycznych i niepodatnych na manipulacje);
Cel 4 – Zapewnienie lepszej alokacji środków publicznych. Proponowany w
projekcie system dochodów JST będzie uwzględniał specyfikę poszczególnych
kategorii JST, obejmując przy tym nie tylko kwestię zróżnicowań dochodowych ale
również - pomijaną w obecnym systemie - kwestię potrzeb wydatkowych JST
wynikających z realizowanych zadań.

-- 6 of 7 --

7/7
Cel 5 - Uelastycznienie systemu oraz ograniczenie nadmiernie rozbudowanego
przepływu środków pomiędzy budżetem państwa a JST. W obecnym systemie
dochodów JST, zamożne samorządy dokonują wpłat do budżetu państwa (tzw.
janosikowe), a jednocześnie są beneficjentami tych środków. Proponowane w
projekcie rozwiązania zmierzają do ograniczenia przepływów środków pomiędzy
samorządami a budżetem państwa, tak by samorządy nie dokonywały wpłat do
budżetu państwa.
Cel 6 - Zwiększenie wpływu Strony Samorządowej na podział środków dla JST.
Projekt przewiduje wprowadzenie do systemu dochodów JST rozwiązań
stwarzających możliwość podziału - przy udziale strony samorządowej - środków
finansowych w zależności od zmieniających się z roku na rok warunków realizacji
zadań w jednostkach samorządu terytorialnego.
Założeniem przygotowywanych zmian jest, aby dochody samorządów zwiększały
się w sposób przewidywalny, a nie opierały się na doraźnym wsparciu finansowym.
W nowym systemie każda JST będzie mieć dochody nie mniejsze niż w obecnym
Systemie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Hanna Majszczyk
podsekretarz stanu
Do wiadomości:
1. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów

-- 7 of 7 --