Interpelacja nr 3608
Interpelacja w sprawie przyczyny obniżenia wysokości 14. emerytury i odstąpienia od tej niekorzystnej dla polskich seniorów decyzji
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (84%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przyczyny obniżenia wysokości 14. emerytury i odstąpienia od tej niekorzystnej dla polskich seniorów decyzji
Interpelacja nr 3608
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie przyczyny obniżenia wysokości 14. emerytury i odstąpienia od tej niekorzystnej dla polskich seniorów decyzji
Zgłaszający: Marzena Anna Machałek
Data wpływu: 01-07-2024
Szanowny Panie Premierze,
w czasie kampanii wyborczej w 2023 r. obiecywał Pan wielokrotnie, że „nic, co dane, nie będzie odebrane“. Gwarantował Pan tym samym polskim emerytom i rencistom, że rozwiązania przygotowane i wdrożone przez rząd Zjednoczonej Prawicy nie zostaną przez Pana zlikwidowane. Tymczasem Rada Ministrów pod Pana kierownictwem 28 maja br. przyjęła rozporządzenie zmniejszające wysokość czternastej emerytury o blisko 900 zł.
Ta decyzja jest zaskakująca w odniesieniu do Pana deklaracji z 2023 r. i uderza przede wszystkim w najsłabszych i najniżej uposażonych, tj. emerytów i rencistów. Każdy człowiek zasługuje na szacunek, troskę i gwarancję poczucia bezpieczeństwa, a na pewno osoby starsze i schorowane.
Należy też nadmienić, że od 1 kwietnia br. Pana rząd zdecydował o podwyższeniu podatku VAT na żywność, a od lipca planuje wysokie podwyżki cen energii.
Wobec powyższego uprzejmie proszę o odpowiedź na pytanie:
Co w takim razie spowodowało złamanie obietnicy złożonej w czasie wyborów i czy odstąpi Pan od decyzji obniżenia seniorom wysokości czternastej emerytury?
Z wyrazami szacunku
Marzena Machałek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 3608
do prezesa Rady Ministrów
w sprawie przyczyny obniżenia wysokości 14. emerytury i odstąpienia od tej niekorzystnej dla polskich seniorów decyzji
Zgłaszający: Marzena Anna Machałek
Data wpływu: 01-07-2024
Szanowny Panie Premierze,
w czasie kampanii wyborczej w 2023 r. obiecywał Pan wielokrotnie, że „nic, co dane, nie będzie odebrane“. Gwarantował Pan tym samym polskim emerytom i rencistom, że rozwiązania przygotowane i wdrożone przez rząd Zjednoczonej Prawicy nie zostaną przez Pana zlikwidowane. Tymczasem Rada Ministrów pod Pana kierownictwem 28 maja br. przyjęła rozporządzenie zmniejszające wysokość czternastej emerytury o blisko 900 zł.
Ta decyzja jest zaskakująca w odniesieniu do Pana deklaracji z 2023 r. i uderza przede wszystkim w najsłabszych i najniżej uposażonych, tj. emerytów i rencistów. Każdy człowiek zasługuje na szacunek, troskę i gwarancję poczucia bezpieczeństwa, a na pewno osoby starsze i schorowane.
Należy też nadmienić, że od 1 kwietnia br. Pana rząd zdecydował o podwyższeniu podatku VAT na żywność, a od lipca planuje wysokie podwyżki cen energii.
Wobec powyższego uprzejmie proszę o odpowiedź na pytanie:
Co w takim razie spowodowało złamanie obietnicy złożonej w czasie wyborów i czy odstąpi Pan od decyzji obniżenia seniorom wysokości czternastej emerytury?
Z wyrazami szacunku
Marzena Machałek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
12
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (12)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7757 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.377.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3608 Pani Poseł Marzeny Anny Machałek (PiS) w sprawie
przyczyny obniżenia wysokości 14. emerytury i odstąpienia od tej niekorzystnej dla polskich
seniorów decyzji, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zasady wypłaty, krąg osób uprawnionych oraz wysokość kolejnego dodatkowego rocznego
świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów (tzw. 14. emerytury), od początku
funkcjonowania tego świadczenia są określone ustawowo.
Kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów po raz pierwszy
wypłacone zostało w listopadzie 2021 r. na mocy ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r.
o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów (Dz. U. z 2022 r. poz. 2235), jako świadczenie jednorazowe. Dla osób
pobierających świadczenia w wysokości do 2900 zł brutto – 14. emerytura – przyznana
została w wysokości najniższej emerytury, tj. w kwocie 1250,88 zł brutto. W przypadku
świadczeniobiorców pobierających świadczenie w wysokości wyższej niż 2900 zł brutto
zastosowana została zasada „złotówka za złotówkę”, a więc 14. emerytura była zmniejszana
o kwotę przekroczenia ponad 2900 zł brutto. 14. emeryturę w całości bądź w części
otrzymały osoby, których świadczenie (np. emerytura, renta) nie przekroczyło kwoty
4150,88 zł.
W 2022 r. 14. emerytura została wypłacona na mocy ustawy z dnia 26 maja 2022 r.
o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów (Dz. U. poz. 1358). Było to ponowne świadczenie jednorazowe. Dla osób
pobierających świadczenia w wysokości do 2900 zł brutto – 14. emerytura – przyznana była
w wysokości najniższej emerytury, tj. w kwocie 1338,44 zł. Najniższa kwota wypłaty 14.
emerytury wynosiła 50 zł. 14. emerytura przysługiwała osobom, które w dniu 24 sierpnia
2022 r. miały prawo do świadczeń określonych w ustawie oraz wysokość pobieranego
świadczenia nie przekraczała kwoty 4188,44 zł. W 2022 r. od 14. emerytury nie był
pobierany podatek dochodowy od osób fizycznych, co umożliwiło otrzymanie przez osoby
uprawnione do pełnej 14. emerytury jednakowej kwoty w wysokości 1217,98 zł.
Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla
emerytów i rencistów (Dz. U. poz. 1407) – od 2023 r. – wprowadzono coroczną wypłatę
przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Ww. ustawa określa zarówno identyczny jak
w poprzednich ustawach regulujących zasady wypłaty 14. emerytury krąg osób
uprawnionych oraz jej wysokość. Osoby pobierające świadczenie w wysokości
-- 1 of 3 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
nieprzekraczającej kwoty 2900 zł brutto uprawnione są do 14. emerytury w wysokości
najniższej emerytury obowiązującej w danym roku. W przypadku osób pobierających
świadczenie w wysokości powyżej 2900 zł stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”.
Minimalna kwota 14 emerytury to 50 zł.
Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym
świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów Rada Ministrów może określić, w drodze
rozporządzenia, kwotę wyższą niż kwota najniższej emerytury stosowaną do ustalenia
wysokości dodatkowego świadczenia, mając na względzie sytuację społeczno-gospodarczą
oraz stan finansów publicznych. Z upoważnienia tego – stosownie do art. 3 ust. 7 przywołanej
ustawy – Rada Ministrów może skorzystać do dnia 31 października danego roku.
Z tego upoważnienia Rada Ministrów skorzystała jednorazowo w 2023 r., decydując, by
w 2023 r. kwota wyższa niż kwota najniższej emerytury, stosowana do ustalenia wysokości
14. emerytury, wynosiła 2650 zł. Działanie to – w świetle przedłożonego przez rząd
Mateusza Morawieckiego projektu ustawy budżetowej i materiałów do niej – miało mieć
charakter jednorazowy i wyjątkowy. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2024, przyjętym
przez Radę Ministrów 28 września 2023 r. i przekazanym do Sejmu RP (rząd Premiera
Mateusza Morawieckiego), zaplanowane zostały bowiem wydatki na wypłatę 14. emerytury
w wysokości ustawowej, tj. najniższej emerytury, a nie uwzględniającej kwotę ustaloną jak
w 2023 r. w drodze rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie art. 3 ust. 6 ustawy z dnia
26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że celem dodatkowych świadczeń pieniężnych,
w tym również 14. emerytury, jest poprawa sytuacji emerytów i rencistów, przede wszystkim
tych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji finansowej. W 2023 r. utrzymująca się na
wysokim poziomie inflacja i związany z nią wzrost wydatków stanowił największe zagrożenie
dla portfeli tej grupy osób. Przekładało się to na stale pogarszającą się wskutek wzrostu cen
sytuację gospodarstw emeryckich, które w największym stopniu odczuwały w codziennym
życiu zjawisko galopującej inflacji, w tym w szczególności w odniesieniu do produktów
pierwszej potrzeby jak artykuły spożywcze. Dla przypomnienia, średnioroczny wskaźnik cen
towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów
w 2021 r. w stosunku do 2020 r. wyniósł 104,9, w 2022 r. w stosunku do 2021 r. wyniósł
114,8, natomiast w 2023 r. w stosunku do 2022 r. wyniósł 111,9. Ten stan rzeczy uzasadniał
jednorazowe ustalenie kwoty stosowanej do ustalenia wysokości 14. emerytury na innym
poziomie niż wynikał z ustawy. Kwota ta ulegała bowiem w dużej mierze konsumpcji przez
wzrastającą z miesiąca na miesiąc inflację i stanowiła instrument poprawy sytuacji
gospodarstw emeryckich w warunkach nieskutecznej polityki gospodarczej, która nie była
w stanie wyhamować wzrostu cen.
Zupełnie inna sytuacja jest w bieżącym roku. Dla porównania, według szybkiego szacunku
GUS z dnia 29 maja 2024 r., w maju 2024 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych
w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku wzrosły o 2,5%. Tymczasem rok
wcześniej, w 2023 r. dane za maj przedstawiały się diametralnie inaczej: według szybkiego
szacunku GUS z dnia 31 maja 2023 r., w maju 2023 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych
w porównaniu z analogicznym miesiącem 2022 r. wzrosły o 13,0%. Z kolei przykładowo ceny
towarów i usług konsumpcyjnych w sierpniu 2023 r. w porównaniu z analogicznym
miesiącem 2022 r. wzrosły o 10,1%.
-- 2 of 3 --
3
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Jednocześnie wyjaśniam, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym
dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów Rada Ministrów
określa, w drodze rozporządzenia, miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia w danym
roku, mając na względzie możliwości techniczne i organizacyjne wypłaty dodatkowego
świadczenia przez organy emerytalno-rentowe. 28 maja 2024 r. Rada Ministrów przyjęła
rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego
świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2024 r. (Dz.U. poz. 820), zgodnie
z którym w 2024 r. świadczenie to zostanie wypłacone we wrześniu.
Dodatkowo wskazuję, że w 2024 r. stosowana do ustalenia wysokości 14. emerytury kwota,
o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym
świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, wynosi 1780,96 zł.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.377.2024
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 3608 Pani Poseł Marzeny Anny Machałek (PiS) w sprawie
przyczyny obniżenia wysokości 14. emerytury i odstąpienia od tej niekorzystnej dla polskich
seniorów decyzji, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych wyjaśnień.
Zasady wypłaty, krąg osób uprawnionych oraz wysokość kolejnego dodatkowego rocznego
świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów (tzw. 14. emerytury), od początku
funkcjonowania tego świadczenia są określone ustawowo.
Kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów po raz pierwszy
wypłacone zostało w listopadzie 2021 r. na mocy ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r.
o kolejnym w 2021 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów (Dz. U. z 2022 r. poz. 2235), jako świadczenie jednorazowe. Dla osób
pobierających świadczenia w wysokości do 2900 zł brutto – 14. emerytura – przyznana
została w wysokości najniższej emerytury, tj. w kwocie 1250,88 zł brutto. W przypadku
świadczeniobiorców pobierających świadczenie w wysokości wyższej niż 2900 zł brutto
zastosowana została zasada „złotówka za złotówkę”, a więc 14. emerytura była zmniejszana
o kwotę przekroczenia ponad 2900 zł brutto. 14. emeryturę w całości bądź w części
otrzymały osoby, których świadczenie (np. emerytura, renta) nie przekroczyło kwoty
4150,88 zł.
W 2022 r. 14. emerytura została wypłacona na mocy ustawy z dnia 26 maja 2022 r.
o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów (Dz. U. poz. 1358). Było to ponowne świadczenie jednorazowe. Dla osób
pobierających świadczenia w wysokości do 2900 zł brutto – 14. emerytura – przyznana była
w wysokości najniższej emerytury, tj. w kwocie 1338,44 zł. Najniższa kwota wypłaty 14.
emerytury wynosiła 50 zł. 14. emerytura przysługiwała osobom, które w dniu 24 sierpnia
2022 r. miały prawo do świadczeń określonych w ustawie oraz wysokość pobieranego
świadczenia nie przekraczała kwoty 4188,44 zł. W 2022 r. od 14. emerytury nie był
pobierany podatek dochodowy od osób fizycznych, co umożliwiło otrzymanie przez osoby
uprawnione do pełnej 14. emerytury jednakowej kwoty w wysokości 1217,98 zł.
Ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla
emerytów i rencistów (Dz. U. poz. 1407) – od 2023 r. – wprowadzono coroczną wypłatę
przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Ww. ustawa określa zarówno identyczny jak
w poprzednich ustawach regulujących zasady wypłaty 14. emerytury krąg osób
uprawnionych oraz jej wysokość. Osoby pobierające świadczenie w wysokości
-- 1 of 3 --
2
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
nieprzekraczającej kwoty 2900 zł brutto uprawnione są do 14. emerytury w wysokości
najniższej emerytury obowiązującej w danym roku. W przypadku osób pobierających
świadczenie w wysokości powyżej 2900 zł stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”.
Minimalna kwota 14 emerytury to 50 zł.
Zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym
świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów Rada Ministrów może określić, w drodze
rozporządzenia, kwotę wyższą niż kwota najniższej emerytury stosowaną do ustalenia
wysokości dodatkowego świadczenia, mając na względzie sytuację społeczno-gospodarczą
oraz stan finansów publicznych. Z upoważnienia tego – stosownie do art. 3 ust. 7 przywołanej
ustawy – Rada Ministrów może skorzystać do dnia 31 października danego roku.
Z tego upoważnienia Rada Ministrów skorzystała jednorazowo w 2023 r., decydując, by
w 2023 r. kwota wyższa niż kwota najniższej emerytury, stosowana do ustalenia wysokości
14. emerytury, wynosiła 2650 zł. Działanie to – w świetle przedłożonego przez rząd
Mateusza Morawieckiego projektu ustawy budżetowej i materiałów do niej – miało mieć
charakter jednorazowy i wyjątkowy. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2024, przyjętym
przez Radę Ministrów 28 września 2023 r. i przekazanym do Sejmu RP (rząd Premiera
Mateusza Morawieckiego), zaplanowane zostały bowiem wydatki na wypłatę 14. emerytury
w wysokości ustawowej, tj. najniższej emerytury, a nie uwzględniającej kwotę ustaloną jak
w 2023 r. w drodze rozporządzenia Rady Ministrów na podstawie art. 3 ust. 6 ustawy z dnia
26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów
i rencistów.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że celem dodatkowych świadczeń pieniężnych,
w tym również 14. emerytury, jest poprawa sytuacji emerytów i rencistów, przede wszystkim
tych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji finansowej. W 2023 r. utrzymująca się na
wysokim poziomie inflacja i związany z nią wzrost wydatków stanowił największe zagrożenie
dla portfeli tej grupy osób. Przekładało się to na stale pogarszającą się wskutek wzrostu cen
sytuację gospodarstw emeryckich, które w największym stopniu odczuwały w codziennym
życiu zjawisko galopującej inflacji, w tym w szczególności w odniesieniu do produktów
pierwszej potrzeby jak artykuły spożywcze. Dla przypomnienia, średnioroczny wskaźnik cen
towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów
w 2021 r. w stosunku do 2020 r. wyniósł 104,9, w 2022 r. w stosunku do 2021 r. wyniósł
114,8, natomiast w 2023 r. w stosunku do 2022 r. wyniósł 111,9. Ten stan rzeczy uzasadniał
jednorazowe ustalenie kwoty stosowanej do ustalenia wysokości 14. emerytury na innym
poziomie niż wynikał z ustawy. Kwota ta ulegała bowiem w dużej mierze konsumpcji przez
wzrastającą z miesiąca na miesiąc inflację i stanowiła instrument poprawy sytuacji
gospodarstw emeryckich w warunkach nieskutecznej polityki gospodarczej, która nie była
w stanie wyhamować wzrostu cen.
Zupełnie inna sytuacja jest w bieżącym roku. Dla porównania, według szybkiego szacunku
GUS z dnia 29 maja 2024 r., w maju 2024 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych
w porównaniu z analogicznym miesiącem ubiegłego roku wzrosły o 2,5%. Tymczasem rok
wcześniej, w 2023 r. dane za maj przedstawiały się diametralnie inaczej: według szybkiego
szacunku GUS z dnia 31 maja 2023 r., w maju 2023 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych
w porównaniu z analogicznym miesiącem 2022 r. wzrosły o 13,0%. Z kolei przykładowo ceny
towarów i usług konsumpcyjnych w sierpniu 2023 r. w porównaniu z analogicznym
miesiącem 2022 r. wzrosły o 10,1%.
-- 2 of 3 --
3
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Jednocześnie wyjaśniam, że zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym
dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów Rada Ministrów
określa, w drodze rozporządzenia, miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia w danym
roku, mając na względzie możliwości techniczne i organizacyjne wypłaty dodatkowego
świadczenia przez organy emerytalno-rentowe. 28 maja 2024 r. Rada Ministrów przyjęła
rozporządzenie w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego
świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2024 r. (Dz.U. poz. 820), zgodnie
z którym w 2024 r. świadczenie to zostanie wypłacone we wrześniu.
Dodatkowo wskazuję, że w 2024 r. stosowana do ustalenia wysokości 14. emerytury kwota,
o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym
świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów, wynosi 1780,96 zł.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --