telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLT.050.6.2024.AS
Warszawa, 29 lipca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3591 Pana Posła Bartłomieja Wróblewskiego, w sprawie
możliwości korzystania przez Honorowych Dawców Krwi ze świadczeń opieki zdrowotnej
bez kolejki, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższego.
1.
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje znowelizować prawo, by umożliwić Honorowym
Dawcom Krwi korzystanie poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej
w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna oraz ambulatoryjna opieka
specjalistyczna? Jeśli tak, kiedy takie zmiany nastąpią?
Wprowadzenie w przychodni zasad udzielania świadczeń opieki zdrowotnej Honorowym
Dawcom Krwi (HDK) należy do kompetencji kierownika przychodni. Art. 23 ustawy
o działalności leczniczej1 zobowiązuje kierownika podmiotu wykonującego działalność
leczniczą do ustalenia regulaminu organizacyjnego tego podmiotu. Zgodnie z art. 24 ust. 1
pkt. 6 i 7 ww. ustawy regulamin ten określa przebieg procesu udzielania świadczeń
zdrowotnych, z zapewnieniem właściwej dostępności i jakości tych świadczeń oraz
organizację i zadania poszczególnych jednostek lub komórek organizacyjnych zakładu
leczniczego, a także warunki ich współdziałania dla zapewnienia sprawnego i efektywnego
funkcjonowania podmiotu pod względem diagnostyczno-leczniczym, pielęgnacyjnym,
rehabilitacyjnym i administracyjno-gospodarczym. Wydanie takich regulacji zostało
przesunięte na poziom podmiotu leczniczego, co pozwala wziąć pod uwagę specyfikę
populacji korzystającej z usług konkretnego podmiotu wykonującego działalność leczniczą
oraz umożliwia wyjście naprzeciw potrzebom świadczeniobiorców.
Co do zasady świadczenia osobom posiadającym prawo do korzystania ze świadczeń poza
kolejnością powinny być udzielane w dniu zgłoszenia. Jeżeli jednak nie jest możliwe
przyjęcie pacjenta w dniu zgłoszenia świadczeniodawca może wyznaczyć inny termin.
Ważne jest, aby termin ten był terminem poza kolejnością wynikającą z listy oczekujących.
Prawo to nie obejmuje prawa do obsłużenia w rejestracji poza kolejnością ani przyjęcia
przez lekarza w wyznaczonym terminie z pominięciem harmonogramu udzielania
świadczeń ustalonego przez świadczeniodawcę.
1 Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2024 r. poz. 799).

-- 1 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W związku z powyższym kierujący podmiotem leczniczym może zawsze wziąć pod uwagę
specyfikę populacji korzystającej z usług konkretnego podmiotu wykonującego działalność
leczniczą i wyjść naprzeciw potrzebom świadczeniobiorców, jeżeli rzeczywiście – ze
względu na stan zdrowia pacjenta lub inne okoliczności - zachodzi sytuacja przyjęcia
pacjenta poza ustalonym harmonogramem pracy lub obsłużenia w pierwszej kolejności.
W przypadku nieprzestrzegania przez podmioty lecznicze uprawnień przysługujących
HDK, należy interweniować bezpośrednio u kierowników placówek, w których realizowane
są świadczenia. Ponadto, skargę na podmiot leczniczy, który ma podpisaną umowę z NFZ
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, można złożyć do Sekcji Skarg i Wniosków
w oddziale wojewódzkim NFZ, właściwym ze względu na siedzibę świadczeniodawcy.
2.
W jaki inny sposób Honorowi Dawcy Krwi mogą być jeszcze nagradzani za
dobrowolne oddawanie przez nich krwi dla dobra publicznego? Jakie działania
podejmuje w tym zakresie Ministerstwo Zdrowia?
Zgodnie z obowiązującym prawodawstwem Zasłużonemu Honorowemu Dawcy Krwi
(ZHDK) i Honorowemu Dawcy Krwi (HDK) przysługuje:
1. zwolnienie od pracy oraz zwolnienie od wykonywania czynności służbowych
w dniu, w którym oddaje krew, oraz w dniu następnym, a także na czas
okresowego badania lekarskiego dawców krwi zgodnie z przepisami wydanymi
na podstawie art. 2982 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy,
2. zwrot utraconego zarobku na zasadach wynikających z przepisów prawa pracy,
3. zwrot kosztów przejazdu do jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi
na zasadach określonych w przepisach w sprawie diet i innych należności
z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju; koszt przejazdu ponosi
jednostka organizacyjna publicznej służby krwi,
4. posiłek regeneracyjny,
5. możliwość odliczenia od podatku dochodowego darowizny w wysokości
iloczynu kwoty rekompensaty.
Uprawnienia, które obecnie przysługują Honorowym Dawcom Krwi należy rozpatrywać nie
w kontekście głównych przesłanek determinujących donację, a dowodów uznania
i wdzięczności za oddaną krew i jej składniki. Należy pamiętać, że biorcami krwi są osoby
chore, wymagające leczenia operacyjnego, o obniżonej odporności, w czasie chemioterapii,
kobiety w ciąży, a także niemowlęta i dzieci, dlatego niezwykle istotne jest, aby pobudki
związane z oddawaniem krwi wynikały z potrzeby serca i były szlachetne oraz uczciwe.
Dlatego też publiczna służba krwi stara się doceniać krwiodawców i podziękować im za
bezcenny dar, którym dzielą się z potrzebującymi w trakcie oddawania krwi. Stąd ww.
uprawnienia oraz odznaki przysługujące Honorowym Dawcom Krwi. Dodatkowo wdrożony
został program lojalnościowy pn. „Każda kropla jest cenna”, aby docenić ofiarność
krwiodawców. Rokrocznie w Światowy Dzień Krwiodawcy oraz Dni Honorowego
Krwiodawstwa organizowane są uroczyste obchody, aby podkreślić niezastąpioną rolę
Honorowych Dawców Krwi w systemie lecznictwa.
3.
Jakie inne działania planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia, by zachęcić ludzi do
oddawania krwi?
Obecnie realizowana jest nowa edycja programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie
samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki na lata 2021-2026”,
w zakresie celów szczegółowych:
 „Utrzymanie stałej liczby świadomych dawców krwi i jej składników”,
 „Zwiększenie świadomości społecznej w zakresie honorowego krwiodawstwa”,
 „Zwiększenie świadomości zdrowego odżywania wśród krwiodawców”,

-- 2 of 3 --

telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
która stanowi kontynuację realizacji zadań i zagadnień zdefiniowanych w ramach
poprzednich edycji programu (2009-2014 oraz 2015-2020). Opracowany przez publiczną
służbę krwi program ma charakter długofalowy i w dużej mierze w dalszym ciągu realizuje
cele z lat poprzednich, przede wszystkim w odniesieniu do promocji i edukacji w zakresie
honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienia wizerunku krwiodawcy poprzez zwrócenie
uwagi społeczeństwa jak ważną i odpowiedzialną rolę pełnią Honorowi Dawcy Krwi
w systemie lecznictwa oraz zapewnienie krwiodawcom większego uznania i szacunku za
bezinteresowne ofiarowanie własnej krwi dla ratowania zdrowia i życia drugiego człowieka.
W ramach ogólnopolskiej kampanii społecznej „Twoja krew, moje życie”, realizowanej w
ramach wspomnianego powyżej programu polityki zdrowotnej, Narodowe Centrum Krwi
oraz 21 Regionalnych Centrów Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, podejmują działania
promocyjne, edukacyjne i wizerunkowe, którym przyświeca ten sam cel: promocja
i edukacja w zakresie honorowego krwiodawstwa oraz wzmocnienie wizerunku
Honorowego Dawcy Krwi. W nowej odsłonie kampanii promującej honorowe
krwiodawstwo na lata 2021-2026 podkreślane jest i będzie, że Honorowy Dawca Krwi to
człowiek wspaniały i wrażliwy na potrzeby innych osób, ponieważ bezinteresownie dzieli
się najcenniejszym darem - własną krwią, aby nieść pomoc pacjentom wymagającym
leczenia krwią lub jej składnikami. Dlatego, kontynuowane będzie budowanie pozytywnego
wizerunku krwiodawcy i podkreślanie jego roli w systemie lecznictwa. Chcemy, aby poprzez
prezentację cech charakteru dawców krwi i emocjonalnych wartości płynących
z krwiodawstwa, motywować odbiorców kampanii do oddawania krwi oraz docenić
wszystkich tych, którzy dotychczas „chwycili czerwoną nić”. Zależy nam, aby po zetknięciu
z kampanią dawcy czuli się dumni z tego, do jakiej wyjątkowej społeczności należą –
społeczności Honorowych Dawców Krwi.
Przypomnieć należy, iż krew jest najcenniejszym darem jaki człowiek bezinteresownie
ofiarowuje drugiej osobie. Dzięki zaangażowaniu krwiodawców możliwe jest wykonywanie
skomplikowanych operacji, ratowanie zdrowia, a także życia ciężko chorych oraz niesienie
pomocy ofiarom wypadków. Krew to dar życia – podawana jest pacjentom, którzy
bezwzględnie wymagają leczenia krwią lub jej składnikami. Honorowe krwiodawstwo to
także misja i odpowiedzialność. Rola jaką pełnią Honorowi Dawcy Krwi w lecznictwie jest
bezcenna. To właśnie dzięki osobom, które z dobroci serca dzielą się cząstką siebie możliwe
jest ratowanie zdrowia i życia pacjentów wymagających leczenia krwią lub jej składnikami.
Mając na uwadze powyższe decyzja o oddaniu krwi powinna wynikać z chęci dzielenia się
z innymi, nie zaś z kalkulacji zysków. Krew nie jest produktem, jest darem dla drugiego
człowieka. Doświadczenia wielu krajów wskazują, że pozyskiwana w ramach honorowego
krwiodawstwa, krew i jej składniki gwarantuje pełne bezpieczeństwo i ochronę zdrowia
zarówno dawców, jak i biorców krwi. Wobec powyższego każda decyzja o ewentualnym
rozszerzeniu uprawnień przysługujących Honorowym Dawcom Krwi podejmowana jest
w kontekście obowiązujących przepisów prawa zarówno krajowego, jak i europejskiego.
W tym miejscu podkreślić należy, że w dniu 17 lipca 2024 r. zostało opublikowane
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie
norm jakości i bezpieczeństwa substancji pochodzenia ludzkiego przeznaczonych do
zastosowania u ludzi oraz uchylającego dyrektywy 2002/98/WE i 2004/23/WE, tzw.
rozporządzenie SoHO, które reguluje między innymi zagadnienia dotyczące publicznej
służbie krwi. Ewentualne zamiany w zakresie uprawnień przysługujących Honorowym
Dawcom Krwi muszą pozostać w zgodzie z przepisami ww. rozporządzenia.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Jerzy Szafranowicz
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/

-- 3 of 3 --