Interpelacja nr 3589
Interpelacja w sprawie wprowadzenia alternatywnej pisowni obcojęzycznego imienia i nazwiska do systemów informatycznych w Polsce
Zgłaszający:
•
Adresat:
Cyfryzacja i Technologie (64%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie wprowadzenia alternatywnej pisowni obcojęzycznego imienia i nazwiska do systemów informatycznych w Polsce
Interpelacja nr 3589
do ministra cyfryzacji
w sprawie wprowadzenia alternatywnej pisowni obcojęzycznego imienia i nazwiska do systemów informatycznych w Polsce
Zgłaszający: Marek Krząkała, Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data wpływu: 01-07-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Coraz częściej wszelkiego rodzaju usługi publiczne przenoszą się do Internetu, a osoby mające obco brzmiące nazwiska mają często problemy na przykład z bankami, bowiem nie mogą zweryfikować swojej osoby w informatycznych systemach bankowych z powodu na przykład danych niezgodnych z dowodem osobistym, danych niezgodnych z systemem PESEL, używania niedozwolonego znaku itp. Problemy dotyczą także założenia profilu zaufanego, gdyż system informatyczny nie pozwala na oryginalną pisownię nazwisk.
Zatem jedną z propozycji jest wprowadzenie dodatkowego pola „alternatywna pisownia imienia i nazwiska”, które zawierałoby pisownię imienia i nazwiska z zastosowaniem standardowego zestawu znaków obsługiwanych przez komputer. Dzięki takiemu zabiegowi możliwa byłaby prawidłowa weryfikacja danych obywateli w systemach informatycznych, które przez wadliwie napisaną aplikację nie dopuszczają wpisywania znaków niestandardowych, liter występujących w pisowniach obcojęzycznych, a usankcjonowanych dowodem osobistym.
Problem, jak już wspomniałem, dotyczy bardzo szerokiej gamy usług, które nie są dostępne dla części obywateli mających obcojęzyczne nazwiska, przy użyciu dowodu osobistego czy też przy identyfikacji za pomocą dowodu osobistego, ponieważ systemy informatyczne nie są w stanie zweryfikować poprawności danych. Niemożność identyfikacji osoby fizycznej w systemie teleinformatycznym z uwagi na znaki diakrytyczne, np. w nazwisku, może bowiem prowadzić do wykluczenia cyfrowego pomimo fizycznego dostępu do technologii.
Jak wynika z dostępnych informacji, w domenie publicznej gov.pl obsługująca system rejestrów państwowych aplikacja ŹRÓDŁO używana przez urzędy umożliwia wprowadzenie znaków diakrytycznych z języków obcych. Jeżeli zatem do rejestru PESEL jest wprowadzone nazwisko ze znakiem diakrytycznym, to w takiej pisowni nazwisko znajdzie się w dowodzie osobistym. Problem polega właśnie na tym, że później jest niemożność zidentyfikowania tego nazwiska czy właściciela tego dowodu osobistego przez inne systemy. Stąd też konieczność zmiany rozszerzenia zawartości warstwy elektronicznej dowodu osobistego, która mogłaby być odczytywana przez inne systemy.
Dla przykładu można przytoczyć znaki diakrytyczne używane na przykład w języku niemieckim, ale tutaj funkcjonuje uchwała ortograficzna Rady Języka Polskiego z 2001 r., która co prawda preferuje pisownię oryginalną, ale dopuszcza także spolszczenie nazwisk wedle przyjętych zasad pisowni. Podobne jest stanowisko w prawie europejskim. Niestety największy kłopot pojawia się wtedy, kiedy napotykamy na trudności w odniesieniu do takich znaków, przy których brak jest jednoznacznej pisowni alternatywnej. Eksperci sugerują także rozwiązanie problemu polegające nie tylko na zapisywaniu tych nazwisk w takich dokumentach jak dowód osobisty, ale także na zmianie w samych systemach informatycznych. To są systemy bankowe, kontroli czy też identyfikacji osoby.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem opisany w niniejszej interpelacji i czy rozważa rozpoczęcie prac legislacyjnych w zakresie zmian w ustawach regulujących funkcjonowanie dowodu osobistego, systemu PESEL i pochodnych?
Jakie rozwiązania należy przyjąć, aby zmiany poza tymi w systemach państwowych zostały także przeniesione na systemy teleinformatyczne funkcjonujące we wszelkich instytucjach na terenie kraju (np. banki, firmy)?
Jaka jest skala opisanego problemu na poziomie kraju i czy tego typu wnioski spływały już wcześniej do ministerstwa?
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 3589
do ministra cyfryzacji
w sprawie wprowadzenia alternatywnej pisowni obcojęzycznego imienia i nazwiska do systemów informatycznych w Polsce
Zgłaszający: Marek Krząkała, Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data wpływu: 01-07-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Coraz częściej wszelkiego rodzaju usługi publiczne przenoszą się do Internetu, a osoby mające obco brzmiące nazwiska mają często problemy na przykład z bankami, bowiem nie mogą zweryfikować swojej osoby w informatycznych systemach bankowych z powodu na przykład danych niezgodnych z dowodem osobistym, danych niezgodnych z systemem PESEL, używania niedozwolonego znaku itp. Problemy dotyczą także założenia profilu zaufanego, gdyż system informatyczny nie pozwala na oryginalną pisownię nazwisk.
Zatem jedną z propozycji jest wprowadzenie dodatkowego pola „alternatywna pisownia imienia i nazwiska”, które zawierałoby pisownię imienia i nazwiska z zastosowaniem standardowego zestawu znaków obsługiwanych przez komputer. Dzięki takiemu zabiegowi możliwa byłaby prawidłowa weryfikacja danych obywateli w systemach informatycznych, które przez wadliwie napisaną aplikację nie dopuszczają wpisywania znaków niestandardowych, liter występujących w pisowniach obcojęzycznych, a usankcjonowanych dowodem osobistym.
Problem, jak już wspomniałem, dotyczy bardzo szerokiej gamy usług, które nie są dostępne dla części obywateli mających obcojęzyczne nazwiska, przy użyciu dowodu osobistego czy też przy identyfikacji za pomocą dowodu osobistego, ponieważ systemy informatyczne nie są w stanie zweryfikować poprawności danych. Niemożność identyfikacji osoby fizycznej w systemie teleinformatycznym z uwagi na znaki diakrytyczne, np. w nazwisku, może bowiem prowadzić do wykluczenia cyfrowego pomimo fizycznego dostępu do technologii.
Jak wynika z dostępnych informacji, w domenie publicznej gov.pl obsługująca system rejestrów państwowych aplikacja ŹRÓDŁO używana przez urzędy umożliwia wprowadzenie znaków diakrytycznych z języków obcych. Jeżeli zatem do rejestru PESEL jest wprowadzone nazwisko ze znakiem diakrytycznym, to w takiej pisowni nazwisko znajdzie się w dowodzie osobistym. Problem polega właśnie na tym, że później jest niemożność zidentyfikowania tego nazwiska czy właściciela tego dowodu osobistego przez inne systemy. Stąd też konieczność zmiany rozszerzenia zawartości warstwy elektronicznej dowodu osobistego, która mogłaby być odczytywana przez inne systemy.
Dla przykładu można przytoczyć znaki diakrytyczne używane na przykład w języku niemieckim, ale tutaj funkcjonuje uchwała ortograficzna Rady Języka Polskiego z 2001 r., która co prawda preferuje pisownię oryginalną, ale dopuszcza także spolszczenie nazwisk wedle przyjętych zasad pisowni. Podobne jest stanowisko w prawie europejskim. Niestety największy kłopot pojawia się wtedy, kiedy napotykamy na trudności w odniesieniu do takich znaków, przy których brak jest jednoznacznej pisowni alternatywnej. Eksperci sugerują także rozwiązanie problemu polegające nie tylko na zapisywaniu tych nazwisk w takich dokumentach jak dowód osobisty, ale także na zmianie w samych systemach informatycznych. To są systemy bankowe, kontroli czy też identyfikacji osoby.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem opisany w niniejszej interpelacji i czy rozważa rozpoczęcie prac legislacyjnych w zakresie zmian w ustawach regulujących funkcjonowanie dowodu osobistego, systemu PESEL i pochodnych?
Jakie rozwiązania należy przyjąć, aby zmiany poza tymi w systemach państwowych zostały także przeniesione na systemy teleinformatyczne funkcjonujące we wszelkich instytucjach na terenie kraju (np. banki, firmy)?
Jaka jest skala opisanego problemu na poziomie kraju i czy tego typu wnioski spływały już wcześniej do ministerstwa?
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
1
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3281 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.82.2024
Warszawa, 07 sierpnia 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 11 lipca br. Posłów na Sejm RP Pana Marka Krząkały oraz Pani Izabeli
Katarzyny Mrzygłockiej w sprawie wprowadzenia alternatywnej pisowni obcojęzycznego
imienia i nazwiska do systemów informatycznych w Polsce (interpelacja nr 3589)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłów pytania.
Ad 1) W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem opisany w niniejszej
interpelacji i czy rozważa rozpoczęcie prac legislacyjnych w zakresie zmian w ustawach
regulujących funkcjonowanie dowodu osobistego, systemu PESEL i pochodnych?
W Systemie Rejestrów Państwowych (rejestr PESEL, rejestr dowodów osobistych, rejestr
stanu cywilnego, rejestr dokumentów paszportowych, centralny rejestr wyborców) dane
osobowe są zapisywane z uwzględnieniem znaków diakrytycznych. Zapis kluczowych
danych (imię i nazwisko) dla:
obywateli polskich wynika z podstawowych dokumentów źródłowych, takich
jak akt urodzenia i akt małżeństwa;
cudzoziemca następuje na podstawie dokumentu podróży, który dla rejestru
PESEL jest dokumentem źródłowym.
Zatem w systemach, w których prowadzone są rejestry stanowiące o identyfikacji i
statusie prawno-administracyjnym obywateli, nie ma problemów związanych z
nieuznawaniem znaków diakrytycznych. Przepisy szczegółowo określają źródło
prawidłowego zapisu nazwiska (i imienia) oraz zakres danych, które mogą być gromadzone
w Systemie Rejestrów Państwowych. W ich obecnym brzmieniu nie jest możliwe
wprowadzenie dodatkowego pola „alternatywna pisownia imienia i nazwiska”, które
zawierałoby zapis nazwiska (i imienia) bez znaków diakrytycznych.
Zmiana obowiązujących przepisów prawa w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego,
ustawa o ewidencji ludności, ustawa do dowodach osobistych itp. Pozostaje we
właściwości MSWiA.
Ad 2) Jakie rozwiązania należy przyjąć, aby zmiany poza tymi w systemach państwowych
zostały także przeniesione na systemy teleinformatyczne funkcjonujące we wszelkich
instytucjach na terenie kraju (np. banki, firmy)?
Aby wyjść naprzeciw wskazanym problemom, Ministerstwo Cyfryzacji opublikuje zestaw
znaków diakrytycznych, które funkcjonują w Systemie Rejestrów Państwowych.
Ad 3) Jaka jest skala opisanego problemu na poziomie kraju i czy tego typu wnioski
spływały już wcześniej do ministerstwa?
Do tej pory do Ministerstwa Cyfryzacji wpłynęła jedna tego typu sprawa. W listopadzie
2022 r. Stowarzyszenie Wietnamczyków w Polsce wskazywało na problemy w systemach
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
bankowych, Krajowym Rejestrze Sądowym, systemie Ksiąg Wieczystych, a także na
rozbieżności pomiędzy dokumentami podróży a wydawanymi kartami pobytu.
Wystąpienie zostało skierowane do Ministerstwa Sprawiedliwości i Urzędu do Spraw
Cudzoziemców.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.82.2024
Warszawa, 07 sierpnia 2024 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 11 lipca br. Posłów na Sejm RP Pana Marka Krząkały oraz Pani Izabeli
Katarzyny Mrzygłockiej w sprawie wprowadzenia alternatywnej pisowni obcojęzycznego
imienia i nazwiska do systemów informatycznych w Polsce (interpelacja nr 3589)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłów pytania.
Ad 1) W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiązać problem opisany w niniejszej
interpelacji i czy rozważa rozpoczęcie prac legislacyjnych w zakresie zmian w ustawach
regulujących funkcjonowanie dowodu osobistego, systemu PESEL i pochodnych?
W Systemie Rejestrów Państwowych (rejestr PESEL, rejestr dowodów osobistych, rejestr
stanu cywilnego, rejestr dokumentów paszportowych, centralny rejestr wyborców) dane
osobowe są zapisywane z uwzględnieniem znaków diakrytycznych. Zapis kluczowych
danych (imię i nazwisko) dla:
obywateli polskich wynika z podstawowych dokumentów źródłowych, takich
jak akt urodzenia i akt małżeństwa;
cudzoziemca następuje na podstawie dokumentu podróży, który dla rejestru
PESEL jest dokumentem źródłowym.
Zatem w systemach, w których prowadzone są rejestry stanowiące o identyfikacji i
statusie prawno-administracyjnym obywateli, nie ma problemów związanych z
nieuznawaniem znaków diakrytycznych. Przepisy szczegółowo określają źródło
prawidłowego zapisu nazwiska (i imienia) oraz zakres danych, które mogą być gromadzone
w Systemie Rejestrów Państwowych. W ich obecnym brzmieniu nie jest możliwe
wprowadzenie dodatkowego pola „alternatywna pisownia imienia i nazwiska”, które
zawierałoby zapis nazwiska (i imienia) bez znaków diakrytycznych.
Zmiana obowiązujących przepisów prawa w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego,
ustawa o ewidencji ludności, ustawa do dowodach osobistych itp. Pozostaje we
właściwości MSWiA.
Ad 2) Jakie rozwiązania należy przyjąć, aby zmiany poza tymi w systemach państwowych
zostały także przeniesione na systemy teleinformatyczne funkcjonujące we wszelkich
instytucjach na terenie kraju (np. banki, firmy)?
Aby wyjść naprzeciw wskazanym problemom, Ministerstwo Cyfryzacji opublikuje zestaw
znaków diakrytycznych, które funkcjonują w Systemie Rejestrów Państwowych.
Ad 3) Jaka jest skala opisanego problemu na poziomie kraju i czy tego typu wnioski
spływały już wcześniej do ministerstwa?
Do tej pory do Ministerstwa Cyfryzacji wpłynęła jedna tego typu sprawa. W listopadzie
2022 r. Stowarzyszenie Wietnamczyków w Polsce wskazywało na problemy w systemach
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
bankowych, Krajowym Rejestrze Sądowym, systemie Ksiąg Wieczystych, a także na
rozbieżności pomiędzy dokumentami podróży a wydawanymi kartami pobytu.
Wystąpienie zostało skierowane do Ministerstwa Sprawiedliwości i Urzędu do Spraw
Cudzoziemców.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --