Interpelacja nr 3569
Interpelacja w sprawie sytuacji podatkowej osób samotnie wychowujących dzieci
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie sytuacji podatkowej osób samotnie wychowujących dzieci
Interpelacja nr 3569
do ministra finansów
w sprawie sytuacji podatkowej osób samotnie wychowujących dzieci
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 27-06-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Chciałabym zwrócić uwagę Pana Ministra na sytuację podatkową osób samotnie wychowujących dzieci w kontekście wspólnego rozliczania się po reformie tzw. Polskiego Ładu. Poprzedni rząd postanowił zasadniczo zmodyfikować konstrukcję podatkową funkcjonującą od lat 90. XX wieku, likwidując możliwość preferencyjnego rozliczenia się przez rodziców samotnie wychowujących dzieci.
Od 1 stycznia 2022 r. opcja wspólnego rozliczenia się z dzieckiem przez rodzica samotnie je wychowującego została zastąpiona ulgą podatkową 1500 zł. Zmiana ta, a zwłaszcza sposób jej wprowadzenia, wzbudziła liczne wątpliwości i powszechne niezadowolenie.
Mimo zgłaszanych zastrzeżeń ustawodawca postanowił wprowadzić istotne ograniczenie w zasadach wspólnego rozliczania się dla rodziców samotnie wychowujących dzieci. Wprowadzono regulację, zgodnie z którą powyższy sposób opodatkowania nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze.
Należy mieć na względzie fakt, iż w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. sądy administracyjne stały na korzystnym dla podatników stanowisku, zgodnie z którym skoro samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica, to w sytuacji, gdy oboje sprawują opiekę nad dzieckiem oddzielnie, w innym miejscu, naprzemiennie, a więc nie wspólnie, to prawo do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania może mieć każdy z nich.
Obecnie z niepokojem obserwuje się praktyki organów podatkowych, polegające na odmawianiu możliwości preferencyjnego rozliczenia się osobom rozwiedzionym, faktycznie samotnie wychowującym dziecko, gdy nie jest ono objęte systemem opieki naprzemiennej, ale utrzymuje kontakt z drugim rodzicem.
W trosce o zapewnienie ochrony praw tej grupy podatników, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy resort rozważa wydanie objaśnień w sprawie stosowania przepisów dotyczących preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla samotnych rodziców?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie zmian legislacyjnych w odniesieniu do wyłączenia, o którym mowa w art. 6 ustawy o PIT, dotyczącego sprawowania przez rodziców opieki naprzemiennej nad dzieckiem?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 3569
do ministra finansów
w sprawie sytuacji podatkowej osób samotnie wychowujących dzieci
Zgłaszający: Małgorzata Pępek
Data wpływu: 27-06-2024
Szanowny Panie Ministrze!
Chciałabym zwrócić uwagę Pana Ministra na sytuację podatkową osób samotnie wychowujących dzieci w kontekście wspólnego rozliczania się po reformie tzw. Polskiego Ładu. Poprzedni rząd postanowił zasadniczo zmodyfikować konstrukcję podatkową funkcjonującą od lat 90. XX wieku, likwidując możliwość preferencyjnego rozliczenia się przez rodziców samotnie wychowujących dzieci.
Od 1 stycznia 2022 r. opcja wspólnego rozliczenia się z dzieckiem przez rodzica samotnie je wychowującego została zastąpiona ulgą podatkową 1500 zł. Zmiana ta, a zwłaszcza sposób jej wprowadzenia, wzbudziła liczne wątpliwości i powszechne niezadowolenie.
Mimo zgłaszanych zastrzeżeń ustawodawca postanowił wprowadzić istotne ograniczenie w zasadach wspólnego rozliczania się dla rodziców samotnie wychowujących dzieci. Wprowadzono regulację, zgodnie z którą powyższy sposób opodatkowania nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze.
Należy mieć na względzie fakt, iż w stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2021 r. sądy administracyjne stały na korzystnym dla podatników stanowisku, zgodnie z którym skoro samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica, to w sytuacji, gdy oboje sprawują opiekę nad dzieckiem oddzielnie, w innym miejscu, naprzemiennie, a więc nie wspólnie, to prawo do skorzystania z preferencyjnego opodatkowania może mieć każdy z nich.
Obecnie z niepokojem obserwuje się praktyki organów podatkowych, polegające na odmawianiu możliwości preferencyjnego rozliczenia się osobom rozwiedzionym, faktycznie samotnie wychowującym dziecko, gdy nie jest ono objęte systemem opieki naprzemiennej, ale utrzymuje kontakt z drugim rodzicem.
W trosce o zapewnienie ochrony praw tej grupy podatników, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Czy resort rozważa wydanie objaśnień w sprawie stosowania przepisów dotyczących preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla samotnych rodziców?
2. Czy rozważane jest wprowadzenie zmian legislacyjnych w odniesieniu do wyłączenia, o którym mowa w art. 6 ustawy o PIT, dotyczącego sprawowania przez rodziców opieki naprzemiennej nad dzieckiem?
Z wyrazami szacunku
Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
6.2 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5179 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 4 lipca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3569 w sprawie sytuacji podatkowej osób samotnie
wychowujących dzieci
Znak sprawy: DD3.054.22.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 3569
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją poseł Małgorzaty Pępek uprzejmie informuję, że resort
finansów nie rozważa wydania objaśnień w sprawie opodatkowania dochodów osób
samotnie wychowujących dzieci. Nie są prowadzone również prace nad zmianą
przepisów ustawy PIT1 w tym zakresie, w szczególności w odniesieniu do rodziców
sprawujących opiekę naprzemienną.
Praktyczne wyjaśnienia dotyczące stosowania omawianej regulacji zawiera
poradnik: „Preferencyjne rozliczenie dochodów osób samotnie wychowujących dzieci”,
który jest zamieszczony w portalu podatki.gov.pl2. Informacje na ten temat
zawierają również broszury do zeznań podatkowych PIT-36 oraz PIT-37.
Niezależnie od ww. materiałów informacyjnych, każdy, kto ma jakiekolwiek
wątpliwości co do stosowania przepisów prawa podatkowego, może skontaktować
się z infolinią Krajowej Informacji Skarbowej dzwoniąc pod numer telefonu 801 055
055 (dla telefonów stacjonarnych) lub +48 22 330 03 30 (dla telefonów
komórkowych i połączeń z zagranicy).
1 Art. 6 ust. 4c-4h, 8 oraz 11-13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, ze zm.).
2https://www.podatki.gov.pl/pit/osoba-samotnie-wychowujaca-dziecko/
-- 1 of 3 --
2/3
Pytania można również zadać za pośrednictwem formularza kontaktowego online
korzystając z usługi Pytanie e-mail lub usługi Czat z konsultantem.
Podatnik zainteresowany pisemnym uzyskaniem odpowiedzi w jego indywidualnej
sprawie może również wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Szczegółowe zasady i tryb
udzielania pisemnych interpretacji określają przepisu rozdziału 1a działu drugiego
ustawy Ordynacja podatkowa3. Pomocne informacje znajdują się pod adresem
http://www.kis.gov.pl/zalatwianie-spraw/wydawanie-interpretacji.
Odnosząc się z kolei do zawartego w interpelacji stwierdzenia, że „obserwuje się
praktyki organów podatkowych, polegające na odmawianiu możliwości preferencyjnego
rozliczenia się osobom rozwiedzionym, faktycznie samotnie wychowującym dziecko, gdy
nie jest ono objęte systemem opieki naprzemiennej, ale utrzymuje kontakt z drugim
rodzicem”, uprzejmie informuję, że z przekazanych przez Dyrektorów Izb
Administracji Skarbowej4 wyjaśnień wynika, iż w obowiązującym stanie prawnym,
w ramach prowadzonych czynności sprawdzających, kontroli podatkowych oraz
postępowań podatkowych nie były prowadzone sprawy, w których odmówiono
możliwości preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach
przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci osobom rozwiedzionym,
faktycznie samotnie wychowującym dziecko, w sytuacji, gdy dziecko nie jest ono
objęte systemem opieki naprzemiennej, ale utrzymuje kontakt z drugim rodzicem.
Co do zasady organy podatkowe stoją na stanowisku, że w sytuacji gdy:
1) dziecko rozwiedzionych rodziców pozostaje pod stałą, codzienną opieką
jednego z rodziców, z którym mieszka oraz który ma nieograniczoną władzę
rodzicielską, natomiast drugi rodzic jest zobowiązany wyłącznie do płacenia
alimentów lub zajmuje się dzieckiem (kontaktuje się z dzieckiem) doraźnie, gdyż
ma ograniczoną władzę rodzicielską – wówczas rodzice nie wychowują dziecka
wspólnie, a status rodzica samotnie wychowującego dziecko ma ten (jako
jedyny), z którym dziecko zamieszkuje, i który na co dzień je wychowuje;
2) żaden z rodziców nie ma ograniczonej władzy rodzicielskiej oraz oboje rodzice
uczestniczą w procesie wychowawczym dziecka, ale zaangażowanie jednego z
rodziców jest większe (okresy sprawowania czynności wychowawczych
jednego rodzica są nieporównywalnie dłuższe, niż drugiego) – wówczas rodzice
nie wychowują dziecka wspólnie oraz, że jeden rodzic ma status rodzica
samotnie wychowującego dziecko. Co do zasady rodzicem samotnie
wychowującym dziecko w tym przypadku jest ten, który w większym stopniu
uczestniczy w procesie wychowawczym dziecka;
3) rozwiedzeni rodzice są zaangażowani w równym stopniu w proces
wychowawczy dziecka, czyli sprawują faktycznie opiekę naprzemienną,
wówczas rodzice wychowują dziecko wspólnie i tym samym żaden z rodziców
3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze
zm.).
4 Według stanu na kwiecień 2024 r.
-- 2 of 3 --
3/3
nie ma prawa do opodatkowania swoich dochodów na preferencyjnych
zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dziecko.
Znajduje to potwierdzenie w odpowiedzi ministra finansów na wystąpienie
Rzecznika Praw Obywatelskich, udostępnionym w bip.brpo.gov.pl5.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
5 Odpowiedź z 2 maja 2024 r. DD3.055.2024, https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-
podatki-samotni-rodzice-ulgi-mf-odpowiedz
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 4 lipca 2024 roku
Sprawa: Interpelacja nr 3569 w sprawie sytuacji podatkowej osób samotnie
wychowujących dzieci
Znak sprawy: DD3.054.22.2024
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 3569
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją poseł Małgorzaty Pępek uprzejmie informuję, że resort
finansów nie rozważa wydania objaśnień w sprawie opodatkowania dochodów osób
samotnie wychowujących dzieci. Nie są prowadzone również prace nad zmianą
przepisów ustawy PIT1 w tym zakresie, w szczególności w odniesieniu do rodziców
sprawujących opiekę naprzemienną.
Praktyczne wyjaśnienia dotyczące stosowania omawianej regulacji zawiera
poradnik: „Preferencyjne rozliczenie dochodów osób samotnie wychowujących dzieci”,
który jest zamieszczony w portalu podatki.gov.pl2. Informacje na ten temat
zawierają również broszury do zeznań podatkowych PIT-36 oraz PIT-37.
Niezależnie od ww. materiałów informacyjnych, każdy, kto ma jakiekolwiek
wątpliwości co do stosowania przepisów prawa podatkowego, może skontaktować
się z infolinią Krajowej Informacji Skarbowej dzwoniąc pod numer telefonu 801 055
055 (dla telefonów stacjonarnych) lub +48 22 330 03 30 (dla telefonów
komórkowych i połączeń z zagranicy).
1 Art. 6 ust. 4c-4h, 8 oraz 11-13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, ze zm.).
2https://www.podatki.gov.pl/pit/osoba-samotnie-wychowujaca-dziecko/
-- 1 of 3 --
2/3
Pytania można również zadać za pośrednictwem formularza kontaktowego online
korzystając z usługi Pytanie e-mail lub usługi Czat z konsultantem.
Podatnik zainteresowany pisemnym uzyskaniem odpowiedzi w jego indywidualnej
sprawie może również wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Szczegółowe zasady i tryb
udzielania pisemnych interpretacji określają przepisu rozdziału 1a działu drugiego
ustawy Ordynacja podatkowa3. Pomocne informacje znajdują się pod adresem
http://www.kis.gov.pl/zalatwianie-spraw/wydawanie-interpretacji.
Odnosząc się z kolei do zawartego w interpelacji stwierdzenia, że „obserwuje się
praktyki organów podatkowych, polegające na odmawianiu możliwości preferencyjnego
rozliczenia się osobom rozwiedzionym, faktycznie samotnie wychowującym dziecko, gdy
nie jest ono objęte systemem opieki naprzemiennej, ale utrzymuje kontakt z drugim
rodzicem”, uprzejmie informuję, że z przekazanych przez Dyrektorów Izb
Administracji Skarbowej4 wyjaśnień wynika, iż w obowiązującym stanie prawnym,
w ramach prowadzonych czynności sprawdzających, kontroli podatkowych oraz
postępowań podatkowych nie były prowadzone sprawy, w których odmówiono
możliwości preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach
przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci osobom rozwiedzionym,
faktycznie samotnie wychowującym dziecko, w sytuacji, gdy dziecko nie jest ono
objęte systemem opieki naprzemiennej, ale utrzymuje kontakt z drugim rodzicem.
Co do zasady organy podatkowe stoją na stanowisku, że w sytuacji gdy:
1) dziecko rozwiedzionych rodziców pozostaje pod stałą, codzienną opieką
jednego z rodziców, z którym mieszka oraz który ma nieograniczoną władzę
rodzicielską, natomiast drugi rodzic jest zobowiązany wyłącznie do płacenia
alimentów lub zajmuje się dzieckiem (kontaktuje się z dzieckiem) doraźnie, gdyż
ma ograniczoną władzę rodzicielską – wówczas rodzice nie wychowują dziecka
wspólnie, a status rodzica samotnie wychowującego dziecko ma ten (jako
jedyny), z którym dziecko zamieszkuje, i który na co dzień je wychowuje;
2) żaden z rodziców nie ma ograniczonej władzy rodzicielskiej oraz oboje rodzice
uczestniczą w procesie wychowawczym dziecka, ale zaangażowanie jednego z
rodziców jest większe (okresy sprawowania czynności wychowawczych
jednego rodzica są nieporównywalnie dłuższe, niż drugiego) – wówczas rodzice
nie wychowują dziecka wspólnie oraz, że jeden rodzic ma status rodzica
samotnie wychowującego dziecko. Co do zasady rodzicem samotnie
wychowującym dziecko w tym przypadku jest ten, który w większym stopniu
uczestniczy w procesie wychowawczym dziecka;
3) rozwiedzeni rodzice są zaangażowani w równym stopniu w proces
wychowawczy dziecka, czyli sprawują faktycznie opiekę naprzemienną,
wówczas rodzice wychowują dziecko wspólnie i tym samym żaden z rodziców
3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, ze
zm.).
4 Według stanu na kwiecień 2024 r.
-- 2 of 3 --
3/3
nie ma prawa do opodatkowania swoich dochodów na preferencyjnych
zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dziecko.
Znajduje to potwierdzenie w odpowiedzi ministra finansów na wystąpienie
Rzecznika Praw Obywatelskich, udostępnionym w bip.brpo.gov.pl5.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
5 Odpowiedź z 2 maja 2024 r. DD3.055.2024, https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-
podatki-samotni-rodzice-ulgi-mf-odpowiedz
-- 3 of 3 --