+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.239.2024
Warszawa, 08 października 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3550 złożoną przez Panią Poseł Paulinę Matysiak, Panią
Poseł Klaudię Jachirę oraz Pana Posła Franciszka Sterczewskiego w sprawie postępowania
mandatowego w sprawach o wykroczenia, uprzejmie przedstawiam następujące
informacje.
Należy podkreślić, że zachowanie polegające na postoju pojazdu w miejscu do tego
nieprzeznaczonym jest oceniane w kategoriach czynu społecznie szkodliwego. W ramach
reakcji prawnokarnej ustawodawca zdecydował się – w tego typu sytuacjach – na
wprowadzenie sankcji karnej na poziomie wykroczenia. Konsekwentnie zatem
zastosowanie, wobec tego rodzaju zachowań, będą miały przepisy materialne: Kodeksu
wykroczeń (art. 97 k.w.) oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 z późn. zm.), jak również przepisy proceduralne, określone
w ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
(Dz.U. z 2024 r., poz. 977).
Z kolei przekroczenie czasu parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania skutkuje
nałożeniem opłaty dodatkowej na podstawie art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. –
o drogach publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 320). Nałożenie tej opłaty następuje z mocy
prawa, a ewentualne postępowanie reklamacyjne lub odwoławcze toczy się na podstawie
przepisów administracyjnych prawa miejscowego. Opłata dodatkowa ma w pewnym
sensie charakter sankcyjny, natomiast nie ma charakteru kary administracyjnej
czy charakteru prawnokarnego.
Zaznaczenia wymaga również, że w obydwu przypadkach egzekucja grzywny nakładanej
w wyniku postępowania mandatowego i opłaty dodatkowej następuje na podstawie
ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.
z 2023 r., poz. 2505 z późn. zm.).
W kontekście pytań postawionych w interpelacji zauważyć należy, że decyzja o zakresie
i poziomie penalizacji określonych zachowań w danej sferze stosunków społecznych
stanowi zawsze domenę ustawodawcy, który zgodnie z zasadą ulitma ratio ocenia
czy niezbędna jest ingerencja szeroko rozumianego prawa karnego w daną dziedzinę

-- 1 of 2 --

stosunków społecznych, a w razie stwierdzenia takiej konieczności, ustala stosowny
poziom ochrony prawnokarnej, w myśl konstytucyjnej zasady proporcjonalności.
Co do zasady naruszenie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym skutkuje
odpowiedzialnością karną na poziomie wykroczenia. Można zatem założyć,
że ustawodawca uznał, że penalizacja na tym poziomie będzie wystarczająca
i proporcjonalna dla osiągniecia celu, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa uczestników
ruchu drogowego. W tym zakresie określone zostały jednolite reguły postępowania
uczestników takiego ruchu, jak również wskazane zostały określone nakazy i zakazy.
Naruszenie zakazu postoju pojazdu w określonym miejscu stanowi zatem naruszenie reguł
postępowania w ruchu drogowym i jako wykroczenie jest zagrożone karą grzywny.
W przypadku niewniesienia stosownej opłaty drogowej, ustawodawca na mocy ustawy
o drogach publicznych, uznał za wystarczające nałożenie dodatkowej opłaty, która jest
ściągana w drodze egzekucji administracyjnej, co do zasady, od właściciela pojazdu.
Ponadto należy podkreślić, że decyzją ustawodawcy, naruszenie reguł bezpieczeństwa
w ruchu drogowym, skutkujące następstwami w postaci uszczerbku na zdrowiu
lub śmierci człowieka, stanowi czyn zabroniony pod groźbą kary, określonej w Kodeksie
karnym i jest rozpatrywane jako przestępstwo w postępowaniu karnym.
Konsekwencją każdego wyboru reakcji przez ustawodawcę na określone naruszenie reguł
postępowania, jest uruchomienie procedur, które zawierają właściwe gwarancje prawne.
W przypadku postępowania w sprawach o wykroczenia, w tym postępowania
mandatowego jako postępowania w szeroko rozumianej sprawie karnej obowiązuje
stosowny poziom gwarancji procesowych, które mają m.in. zapewnić obwinionemu
prawo do obrony.
Końcowo nadmienić należy, że w chwili obecnej nie toczą się w Ministerstwie
Sprawiedliwości prace legislacyjne nad zmianami w ustawach Kodeks wykroczeń
oraz ustawie – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, w kierunku wskazanym
w treści przedmiotowej interpelacji. Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 102
– Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, nadzór nad postępowaniem
mandatowym sprawuje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/

-- 2 of 2 --