Interpelacja w sprawie podwójnych standardów w nakładaniu sankcji na kierowców parkujących w strefie płatnego parkowania
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 3549
do ministra infrastruktury, ministra spraw wewnętrznych i administracji, koordynatora służb specjalnych
w sprawie podwójnych standardów w nakładaniu sankcji na kierowców parkujących w strefie płatnego parkowania
Zgłaszający: Paulina Matysiak, Klaudia Jachira, Franciszek Sterczewski
Data wpływu: 27-06-2024
Szanowni Panowie Ministrowie,
parkujący w strefach płatnego parkowania w polskich miastach mogą zostać ukarani dwoma różnymi grzywnami – opłatą dodatkową za postój w strefie niezgodnie z regulaminem lub mandatem karnym za postój niezgodny z przepisami PoRD.
Porównując wysokość oraz nieuchronność tych grzywien, okazuje się, że aktualnie obowiązujące przepisy faworyzują zachowania antyspołeczne.
Kierowcy parkujący na wyznaczonych miejscach postojowych w strefie płatnego parkowania muszą uiścić opłatę w wysokości około 5 zł za godzinę postoju. Daje to 50 zł dziennie oraz 250 zł za pięć dni roboczych. Kierowca, który nie wniesie tej opłaty, zostanie ukarany opłatą dodatkową w wysokości najczęściej 200–300 zł dziennie.
Natomiast kierowcy, który zaparkuje niezgodnie z przepisami, grozi teoretyczna grzywna w wysokości 100 zł. Grzywna ta może zostać nałożona wyłącznie jeden raz za cały okres postoju (karana jest czynność zatrzymania na zakazie, a nie sam postój). Oznacza to, że np. za tygodniowy postój na przystanku autobusowym nadal grozi maksymalna grzywna w wysokości 100 zł.
Porównując statystyki Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie oraz warszawskiej straży miejskiej, otrzymujemy zaskakujący obraz. Niemal 1300 strażników miejskich wyposażonych w 280 samochodów poświęca ⅔ swojego czasu na wystawienie 93 tysięcy mandatów na łączną kwotę 16,1 miliona złotych.
Tymczasem zaledwie 50 kontrolerów SPPN wyposażonych w 9 pojazdów pobiera opłaty dodatkowe w wysokości przekraczającej 40 milionów złotych rocznie.
Z powyższego wynika, że kierowcy parkujący poprawnie w strefie płatnego parkowania, którzy popełnili drobny błąd (wystarczy minuta spóźnienia) są narażeni na wysoką karę administracyjną. Natomiast kierowcy parkujący nielegalnie ryzykują niższą oraz mniej prawdopodobną grzywną.
Zgodnie z Analizą polityki parkingowej wykonaną na zlecenie UM Szczecin, prawdopodobieństwo otrzymania mandatu za parkowanie niezgodne z przepisami od szczecińskiej straży miejskiej wynosi mniej niż 4%. Równocześnie formacja ta wg raportu NIK z 2016 r. jest najefektywniejszą strażą miejską w Polsce.
Efekt ten potęguje fakt, że zgodnie z art. 13 ustawy o drogach publicznych, w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej co do zasady obciąża właściciela pojazdu. Natomiast obowiązujący w przypadku łamania przepisów o ruchu drogowym Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (KPW) wymaga ustalenia sprawcy wykroczenia. Proces ustalania sprawcy istotnie wydłuża procedurę mandatową oraz daje wiele możliwości uchylenia się od przyjęcia mandatu, np. poprzez nieodebranie listu poleconego (KPW nie zawiera tzw. fikcji doręczenia) lub wskazanie obcokrajowca. W obu wypadkach procedura jest umarzana.
Oznacza to, że w porównaniu do kierowcy parkującego poprawnie, kierowca łamiący przepisy ma zdecydowanie mniejszą szansę na zapłacenie grzywny, której wysokość jest istotnie niższa, oraz większą możliwość uchylenia się od niej.
Aktualna wykładnia przepisów o strefach płatnego parkowania powoduje zachętę ekonomiczną do łamania przepisów. Sytuacja, w której parkowanie nielegalne jest tańsze niż legalne:
jest niesprawiedliwa względem uczciwie parkujących kierowców;
skutkuje niszczeniem infrastruktury i zieleni;
wymusza na samorządach kreowanie polityki parkingowej za pomocą słupków;
generuje olbrzymią presję na straże miejskie;
wymusza konieczność patrolowania tego samego terenu przez dwie niezależne służby (kontrolerów SPP oraz SM).
Rozsądnym, czytelnym dla kierowców oraz prostym do realizacji rozwiązaniem byłoby objęcie wszystkich pojazdów parkujących w strefach płatnego parkowania nadzorem kontrolerów strefy. Oznaczałoby to prosty komunikat dla kierowców: stoisz na wyznaczonym miejscu – płacisz za postój w strefie. Stoisz w strefie poza miejscem wyznaczonym – płacisz opłatę dodatkową zgodnie z regulaminem. Należy zauważyć, że kontroler SPP nie musi podejmować decyzji o tym, czy pojazd stoi zgodnie z przepisami, czy nie. Musi jedynie ustalić, czy znajduje się on na wyznaczonym miejscu, czy poza nim (co już obecnie należy do jego obowiązków).
Oczywiście w sytuacji, w której kierowca poza postojem na miejscu niewyznaczonym np. stwarza zagrożenie w ruchu, naraża się na inne rodzaje odpowiedzialności, np. usunięcie pojazdu z drogi na koszt właściciela.
Powyższe propozycje wymagałyby rozszerzenia celów stref płatnego parkowania o „przeciwdziałanie nielegalnemu parkowaniu”.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy ministerstwa planują zmiany w funkcjonowaniu stref płatnego parkowania, które spowodują, że będą to faktycznie strefy z czytelnymi zasadami parkowania, a nie „obszary, w których płaci się, jeśli tylko stanie się legalnie”?
Jeśli nie, to jakie działania ministerstwa planują, aby prawo nie faworyzowało łamania przepisów związanych z parkowaniem?
Z wyrazami szacunku
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5779 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DDP-1.054.15.2024
Warszawa, 25 lipca 2024
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 3549 Posłów na Sejm RP: Pauliny Matysiak, Klaudii Jachiry oraz
Franciszka Sterczewskiego w sprawie podwójnych standardów w nakładaniu sankcji na kierowców
parkujących w strefie płatnego parkowania, uprzejmie przedstawiam poniższe stanowisko,
w zakresie swojej właściwości.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. art. 13 ust. 1 pkt 1 i art.
13b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2024 r. poz. 320) korzystający
z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na
drogach publicznych w strefach płatnego parkowania. Opłatę pobiera się za postój pojazdów
samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni
robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, zaś w śródmiejskiej strefie płatnego
parkowania opłata może być pobierana codziennie. Strefę płatnego parkowania ustala się na
obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to
potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub
realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego
obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Mając powyższe na uwadze należy wyjaśnić, że ustawodawca, wprowadzając w ustawie o drogach
publicznych możliwość tworzenia stref płatnego parkowania, kierował się przede wszystkim
potrzebą zaprowadzenia ładu przestrzennego, gdyż towarzyszący rozwojowi aglomeracji
miejskich wzrost ilości posiadanych przez obywateli aut sprawił, że w centrach miast zaczęło
brakować przestrzeni do ich parkowania (zwykle w takich też miejscach powstają strefy płatnego
parkowania). Przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy zatem rozumieć określenie granic
obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za
postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do
zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc
przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów
zaopatrzonych w kartę parkingową. Nie cały więc obszar strefy płatnego parkowania jest
miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Jednocześnie
w myśl art. 13f ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych w przypadku nieuiszczenia opłaty za
postój pojazdu w strefie płatnego parkowania – zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca
drogi pobiera opłatę dodatkową. Tym samym w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego
parkowania na wyznaczonym miejscu bez uiszczenia opłaty za parkowanie, powstaje z mocy
prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża korzystającego z drogi. Przy
czym w orzecznictwie, podobnie jak w piśmiennictwie, przyjmuje się, że może nim być zarówno
właściciel, jak i każda inna osoba, która faktycznie włada danym pojazdem. Należy także wskazać,
-- 1 of 2 --
2
że strefa płatnego parkowania oczywiście powinna być oznakowana zgodnie z przepisami o ruchu
drogowym, zaś miejsca w strefach płatnego parkowania muszą być wyznaczone w zgodzie
z ogólnymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym dotyczącymi możliwości postoju
i zatrzymywania się pojazdu. W ocenie resortu infrastruktury zasady postoju pojazdu na drodze
publicznej w strefie płatnego parkowania są czytelne i resort nie planuje wprowadzania zmian
w tym zakresie.
Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę na konieczność odróżnienia postoju pojazdu na drodze
publicznej w strefie płatnego parkowania (tj. parkowania za opłatą w miejscu do tego
wyznaczonym) od postoju na drodze publicznej niezgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu
drogowym tj. w miejscach niedozwolonych bądź niezgodnie ze znakami drogowymi.
Nieprawidłowe zachowanie kierującego wynikające bezpośrednio z przepisów ruchu drogowego
stanowi wykroczenie i powinno być nadal sankcjonowane mandatem karnym, a nie opłatą
dodatkową wynikającą z ustawy o drogach publicznych. Resort infrastruktury nie podziela zatem
stanowiska, by w sytuacji postoju pojazdu poza miejscem wyznaczonym w strefie płatnego
parkowania pobierana była opłata dodatkowa z ustawy o drogach publicznych. W ocenie resortu
przedstawiony problem niestosowania się przez kierujących pojazdami do zasad ruchu drogowego
i parkowania pojazdów w miejscach niedozwolonych dotyczy nie tylko postoju w miastach,
w których została utworzona strefa płatnego parkowania. Wprowadzenie zaś proponowanego
postulatu różnicowałoby takie samo niezgodne z prawem zachowanie kierującego tzn. postój
w miejscu niedozwolonym w zależności od miejsca tego postoju tzn. w strefie płatnego
parkowania lub też poza nią.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie resortu infrastruktury, w sytuacji gdy pojazd zaparkował
w miejscu niedozwolonym tzn. niezgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym
nakładany powinien być mandat karny za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, zaś
przedstawiony problem wydaje się, że sprowadza się przede wszystkim do kwestii wysokości
mandatów oraz ewentualnej zmiany obecnie obowiązujących zasad w ich nakładaniu. Przy czym
kwestie dotyczące wysokości mandatów i nadzoru nad Policją pozostają we właściwości Ministra
Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --